Kasten Öldürme Suçları (TCK 81-82-83) – Ceza, Teşebbüs ve Yargıtay Kararları | 2026
Kasten öldürme suçu; bir insanın yaşam hakkına bilerek ve isteyerek son verilmesini düzenleyen ve Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 81, 82 ve 83. maddeleri altında üç temel kategoride ele alınan bir suç tipidir. TCK 81 temel kasten öldürmede müebbet hapis; TCK 82 tasarlama, töre, kan gütme gibi nitelikli hallerde ağırlaştırılmış müebbet hapis; TCK 83 ihmali davranışla öldürmede 15-25 yıl hapis cezası öngörmektedir. Suç şikayete tabi değildir; Ağır Ceza Mahkemesi’nde resen yargılanır.
İçindekiler
- Kanun Metni – TCK Madde 81, 82, 83
- Kasten Öldürme Suçları Nedir?
- Suçun Unsurları
- Kast Türleri: Doğrudan Kast, Olası Kast, Taksir
- TCK 81 – Temel Kasten Öldürme (Müebbet Hapis)
- TCK 82 – Nitelikli Kasten Öldürme (Ağırlaştırılmış Müebbet)
- Tasarlayarak Öldürme (TCK 82/1-a)
- Canavarca Hisle veya Eziyet Çektirerek Öldürme (TCK 82/1-b)
- Yangın, Bombalama ve Toplu Tehlike Yaratan Araçlarla (TCK 82/1-c)
- Üstsoy, Altsoy, Eş, Boşandığı Eş veya Kardeşe Karşı (TCK 82/1-d)
- Çocuğa veya Savunmasız Kişiye Karşı (TCK 82/1-e ve f)
- Kamu Görevi Nedeniyle (TCK 82/1-g)
- Suçu Gizlemek veya Yakalanmamak Amacıyla (TCK 82/1-h)
- Kan Gütme ve Töre Saikiyle (TCK 82/1-i ve j)
- TCK 83 – İhmali Davranışla Kasten Öldürme (15-25 Yıl)
- Kasten Öldürme Suçları Ceza Tablosu
- Teşebbüs: TCK 81 İçin 10-18 Yıl, TCK 82 İçin 14-21 Yıl
- Olası Kastla Kasten Öldürme – Ceza İndirimi
- Haksız Tahrik – TCK 29
- Meşru Müdafaa – TCK 25
- Kasten Yaralama ile Kasten Öldürmeye Teşebbüs Ayrımı
- Şikayet, Uzlaşma ve Zamanaşımı
- HAGB ve Erteleme
- Yargıtay Kararları
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
- Yazarlar Hakkında
Kanun Metni – TCK Madde 81, 82, 83
5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu – Kişilere Karşı Suçlar
TCK 81/1 – Temel Kasten Öldürme(1) Bir insanı kasten öldüren kişi, müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.
5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu – Kişilere Karşı Suçlar
TCK 82/1 – Nitelikli Haller (Ağırlaştırılmış Müebbet)(1) Kasten öldürme suçunun; a) Tasarlayarak, b) Canavarca hisle veya eziyet çektirerek, c) Yangın, su baskını, tahrip, batırma veya bombalama ya da nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanmak suretiyle, d) Üstsoy veya altsoydan birine ya da eş veya kardeşe karşı, e) Çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı, f) Gebe olduğu bilinen kadına karşı, g) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle, h) Bir suçu gizlemek, delillerini ortadan kaldırmak veya işlenmesini kolaylaştırmak ya da yakalanmamak amacıyla, ı) Kan gütme saikiyle, i) Töre saikiyle işlenmesi hâlinde, kişi ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.
5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu – Kişilere Karşı Suçlar
TCK 83/1 – Garantör Konumu(1) Kişinin yükümlü olduğu belli bir icrai davranışı gerçekleştirmemesi dolayısıyla meydana gelen ölüm neticesinden sorumlu tutulabilmesi için, bu neticenin tahakkukunu önlemeye yönelik girişimde bulunmak hususunda kendisine yüklenen yükümlülüğü yerine getirmeye güç yetirdiğinin tespit edilmiş olması gerekir.
TCK 83/2 – Eşdeğerlik ve Ceza(2) İhmali ve icrai davranışın eşdeğer kabul edilebilmesi için kişinin;a) Belirli bir icrai davranışta bulunmak hususunda kanundan veya sözleşmeden kaynaklanan bir yükümlülüğünün bulunması,b) Önceki davranışı nedeniyle tehlikeli bir durumun oluşmasına neden olması,gerekir. Bu madde kapsamında olan fiiller dolayısıyla teşebbüs hükümlerine göre cezaya hükmolunur.
Kasten Öldürme Suçları Nedir?
Kasten öldürme suçu; bir insanın yaşam hakkına bilerek ve isteyerek son verilmesini ya da ölüm sonucunun göze alınarak işlenen eylemi kapsayan, TCK’nın en ağır yaptırımlar öngördüğü suçlardan biridir. TCK m. 81, 82 ve 83, bu suçun üç temel görünümünü düzenlemektedir:
- TCK 81 – Temel Kasten Öldürme: Herhangi bir ağırlaştırıcı veya hafifletici neden olmaksızın bir insanın öldürülmesi; cezası müebbet hapistir.
- TCK 82 – Nitelikli Kasten Öldürme: Toplum vicdanını daha derinden yaralayan özel koşullar altında işlenen öldürme; cezası ağırlaştırılmış müebbet hapistir.
- TCK 83 – İhmali Davranışla Kasten Öldürme: Fail üzerinde yükümlülük doğuran bir garantör konumunun kötüye kullanılmasıyla ölüme yol açılması; teşebbüs hükümlerine göre ceza uygulanır.
Suçun Unsurları
Fail: TCK m. 81 ve 82 bakımından herhangi bir gerçek kişi olabilir; özgü suç değildir. TCK m. 83 için ise fail, kanun veya sözleşmeden doğan yükümlülük altında olan “garantör” konumundaki kişidir.
Mağdur: Yaşayan bir gerçek insan olmalıdır. Failin kendi kendini öldürmesi bu suçu oluşturmaz (intihar). Ceninin suçun mağduru olup olamayacağı tartışmalı olmakla birlikte Yargıtay içtihadında cenin yaşayan insan sayılmamaktadır.
Fiil – Nedensellik Bağı: Failin eyleminin mağdurun ölümünün doğrudan ya da dolaylı nedeni olduğu ispatlanmalıdır. Alternatif nedensellik ve kesintili nedensellik halleri ayrı bir hukuki inceleme gerektirmektedir.
Kast: Suçun oluşabilmesi için kasıt zorunludur. Taksirle gerçekleştirilen ölümler TCK m. 85 (taksirle öldürme) kapsamında değerlendirilir. TCK m. 81 ve 82 kapsamında hem doğrudan hem olası kast suçu oluşturabilir.
Kast Türleri: Doğrudan Kast, Olası Kast, Taksir
Kast Türleri: Doğrudan Kast, Olası Kast, Taksir
| Kast Türü | Tanımı | Ceza |
|---|---|---|
| Doğrudan Kast | Failin ölüm sonucunu amaçlaması ve bu sonuca yönelik hareket etmesi | Müebbet (TCK 81) veya ağırlaştırılmış müebbet (TCK 82) |
| Olası Kast (TCK 21/2) | Failin ölüm sonucunun gerçekleşebileceğini öngörmesi ve bu sonucu kabullenmesi | Ağırlaştırılmış müebbet yerine müebbet; müebbet yerine 20-25 yıl hapis |
| Bilinçli Taksir (TCK 22/3) | Ölüm sonucunu öngörmesi ancak önleyeceğine inanması | TCK 85 – 2-6 yıl hapis (artırımlı) |
| Taksir (TCK 22/2) | Dikkat ve özen yükümlülüğünün ihlaliyle ölüm | TCK 85 – 2-6 yıl hapis |
TCK 81 – Temel Kasten Öldürme (Müebbet Hapis)
TCK m. 81, kasten öldürme suçunun temel halini düzenlemektedir. Kanunun tek cümleden oluşan sade yapısının aksine, uygulamada suç çok katmanlı hukuki sorunları beraberinde getirmektedir. Suçun temel cezası müebbet hapistir; süreli hapis cezasına çevrilmesi mümkün değildir.
Silahla Öldürme – Otomatik Artırım Yok: AI Bakışı ve Yargıtay içtihadının da vurguladığı üzere, silahlı ya da silahsız olması suçun temel yapısını değiştirmemektedir. Silah kullanılmış olması otomatik olarak cezayı artırmaz; ancak nitelikli hallerin (örneğin TCK 82/1-b canavarca hisle) varlığını pekiştiren bir delil olarak değerlendirilebilir.
TCK 82 – Nitelikli Kasten Öldürme (Ağırlaştırılmış Müebbet)
TCK m. 82, müebbet hapis cezasını ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına yükselten on nitelikli hali (a-j bentleri) düzenlemektedir. Bu hallerden herhangi birinin varlığı, temel kasten öldürme cezasının en ağır biçime taşınması için yeterlidir.
Tasarlayarak Öldürme (TCK 82/1-a)
Tasarlama; failin öldürme kararını önceden alması, bu karar ile eylem arasında makul bir sürenin geçmesi ve bu süre içinde kararından vazgeçme fırsatına sahip olmasına rağmen soğukkanlılıkla kararında ısrar etmesidir. Tasarlama, uygulamada en sık tartışılan nitelikli hal olma özelliğini korumaktadır.
| Tasarlama Oluşturur | Tasarlama Oluşturmaz |
|---|---|
| Öldürme kararını önceden alıp plan yapmak | Ani öfke patlaması – kararla eylem arasında süre bulunmaması |
| Fail ve mağdurun konumunu önceden tespit etmek | Kavga anında geçici sakinleşme – ani karar değişmez |
| Silah, araç veya yöntem önceden hazırlamak | Kısa süre önce verilen hızlı karar |
| Taraf olmadığı bir zaman diliminde soğukkanlılıkla hazırlık yapmak | Sükûnet içinde planlama görünümü taşısa da ani gelişmeye yanıt |
Canavarca Hisle veya Eziyet Çektirerek Öldürme (TCK 82/1-b)
Bu nitelikli hal iki ayrı biçimde gerçekleşebilir:
- Canavarca his: Failin olağan insani değerlerle bağdaşmayan, olağandışı acımasızlık ve vahşet duygusuyla hareket etmesi. Failin mağdura yönelik duyarsızlık ve insanlık dışı tutumu belirleyicidir.
- Eziyet çektirerek: Mağdurun ölümünden önce gereksiz ve yoğun acı, ıstırap ya da korku yaşatılması. Tekrarlayan fiziksel ya da psikolojik işkence bu kapsama girebilir.
Yangın, Bombalama ve Toplu Tehlike Yaratan Araçlarla (TCK 82/1-c)
Yangın, su baskını, tahrip, batırma, bombalama ya da nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanılarak öldürme eylemi bu bent kapsamındadır. Bu araçların ortak özelliği; toplu tehlike yaratabilme kapasiteleri ve salt hedeflenen kişiyi değil etrafındaki herkesi tehdit eden yapılarıdır.
Üstsoy, Altsoy, Eş, Boşandığı Eş veya Kardeşe Karşı (TCK 82/1-d)
Fail ile mağdur arasında anne, baba, büyükanne, büyükbaba, çocuk, torun gibi üstsoy veya altsoy; eş, boşandığı eş ya da kardeş ilişkisinin bulunması bu nitelikli hali oluşturur.
Boşandığı Eş – Güncel Sorun: TCK m. 82/1-d, boşanma kararının kesinleşmesinden sonra gerçekleştirilen öldürmeyi de kapsamaktadır. Boşandığı eşin öldürülmesi pratikte kadın cinayetleri kapsamında en sık gündeme gelen nitelikli hallerden birini oluşturmaktadır.
Çocuğa veya Savunmasız Kişiye Karşı (TCK 82/1-e ve f)
İki ayrı bent halinde düzenlenmiştir:
- Bent e – Çocuk veya savunmasız kişi: 18 yaşından küçük ya da beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı öldürme eylemi
- Bent f – Gebe kadın: Failin, mağdurun hamile olduğunu bilerek öldürmesi; hem annenin hem doğmamış çocuğun korunmasını amaçlar
Kamu Görevi Nedeniyle (TCK 82/1-g)
Kamu görevlisinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle öldürülmesi bu bent kapsamındadır. Fail ile mağdur arasındaki kişisel husumetten kaynaklanan öldürme kamu görevi bağlantısı içermediğinden bu nitelikli hal uygulanmaz. Belirleyici olan; mağdurun kamu görevlisi sıfatını taşıması değil, öldürmenin o görevle doğrudan bağlantılı olmasıdır.
Suçu Gizlemek veya Yakalanmamak Amacıyla (TCK 82/1-h)
Failin başka bir suçu gizlemek, delilleri yok etmek ya da kolaylaştırmak veya yakalanmamak amacıyla öldürme eylemini gerçekleştirmesidir. Bu bent; suç zincirinin bir halkası olarak işlenen öldürmeleri kapsayan, özellikle organizeli suçlarda sıkça karşılaşılan bir nitelikli haldir.
Kan Gütme ve Töre Saikiyle (TCK 82/1-ı ve i)
Kan gütme (bent ı): Geçmişte aile bireylerine yapılan bir eylem nedeniyle kan davası kapsamında işlenen öldürmedir. Failin salt kişisel husumeti değil, soy temelli bir öç alma saiki taşıması gerekir.
Töre saikiyle öldürme (bent i): Toplumsal bir geleneği veya dayatılan bir kuralı gerekçe göstererek işlenen öldürmedir. Yargıtay, töre saikinin varlığı için failin toplumsal baskı ya da geleneksel yargının etkisiyle hareket ettiğinin somut olgularla ispatlanmasını zorunlu kılmaktadır.
TCK 83 – İhmali Davranışla Kasten Öldürme (15-25 Yıl)
TCK m. 83, kasten öldürme suçunun ihmali (hareketsizlik) yoluyla işlendiği istisnai hali düzenlemektedir. Bu madde kapsamında fail; bir icrai hareket yaparak değil, yapması gereken bir eylemi bilerek yapmayarak ölüme yol açmaktadır.
Garantör Konumu – Kimler TCK 83 Kapsamında Sorumlu Olur?
TCK m. 83/2, yalnızca “garantör” konumundaki kişilerin bu madde kapsamında sorumlu tutulabileceğini belirlemiştir. Garantör konumu iki kaynaktan doğabilir:
- Kanundan kaynaklanan yükümlülük: Anne babanın çocuğunu koruma yükümlülüğü, ebe ve hemşirenin hastaya müdahale yükümlülüğü, cankurtaranın göreve devam etme yükümlülüğü
- Önceki davranıştan doğan tehlike: Fail tehlikeli bir durumu bizzat yarattıktan sonra bu tehlikeden doğan sonucu önlemez
Ceza Nasıl Belirlenir? TCK m. 83/2 son cümle uyarınca bu madde kapsamındaki fiiller dolayısıyla teşebbüs hükümlerine göre ceza belirlenir. Bu nedenle tamamlanmış kasten öldürme (müebbet) yerine teşebbüs indirimi uygulanarak ceza 15 yıldan 25 yıla kadar bir aralıkta belirlenebilmektedir. Olayın niteliğine göre somut ceza bu aralıkta mahkemenin takdirine bırakılmıştır.
TCK 83 Kapsamındaki Somut Örnekler
- Annenin yeni doğan bebeğini emzirmeyerek açlıktan ölümüne bilerek seyirci kalması
- Cankurtaranın boğulan kişiyi bilerek kurtarmaması
- Kaza yapan sürücünün yaralıyı hastaneye götürmeyerek ölüme terk etmesi (önceki davranış nedeniyle tehlike)
- Bakıcının engelli bireyin zorunlu ilaçlarını bilerek vermemesi
Kasten Öldürme Suçları Ceza Tablosu
Kasten Öldürme Suçları Ceza Tablosu
| Suç | Madde | Temel Ceza |
|---|---|---|
| Temel kasten öldürme | TCK 81 | Müebbet hapis |
| Nitelikli kasten öldürme (a-j bentleri) | TCK 82 | Ağırlaştırılmış müebbet hapis |
| İhmali davranışla kasten öldürme | TCK 83 | Teşebbüs hükümlerine göre (15-25 yıl aralığı) |
| Olası kastla temel öldürme | TCK 81 + 21/2 | 20 yıldan 25 yıla kadar hapis |
| Olası kastla nitelikli öldürme | TCK 82 + 21/2 | Müebbet hapis (ağırlaştırılmış yerine) |
| Temel öldürmeye teşebbüs | TCK 81 + 35 | 10 yıldan 18 yıla kadar hapis |
| Nitelikli öldürmeye teşebbüs | TCK 82 + 35 | 14 yıldan 21 yıla kadar hapis |
| Ağır haksız tahrik + TCK 81 | TCK 81 + 29 | 12 yıldan 18 yıla kadar hapis |
| Ağır haksız tahrik + TCK 82 | TCK 82 + 29 | 24 yıldan 30 yıla kadar hapis |
Teşebbüs: TCK 81 İçin 10-18 Yıl, TCK 82 İçin 14-21 Yıl
Kasten öldürme suçunun teşebbüs aşamasında kalması halinde (mağdur hayatta kalmıştır), TCK m. 35 kapsamında teşebbüs hükümleri uygulanarak cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirim yapılır.
| Teşebbüs Türü | Ceza Aralığı | Hesaplama Dayanağı |
|---|---|---|
| Temel kasten öldürmeye teşebbüs (TCK 81) | 10 yıldan 18 yıla kadar hapis | Müebbet’ten 1/4 – 3/4 indirim |
| Nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs (TCK 82) | 14 yıldan 21 yıla kadar hapis | Ağırlaştırılmış müebbet’ten 1/4 – 3/4 indirim |
Öldürme mi Yaralama mı? – Kastın Tespiti Kritik: Mağdurun hayatta kaldığı durumlarda mahkemenin en kritik görevi; failin kasten öldürmeye mi teşebbüs ettiğini yoksa salt kasten yaralama (TCK 86) kastıyla mı hareket ettiğini belirlemektir. Bu belirleme; uygulanacak suç ve ceza bakımından son derece büyük fark yaratmaktadır.
Olası Kastla Kasten Öldürme – Ceza İndirimi
TCK m. 21/2 kapsamında olası kastla öldürme suçunda aşağıdaki ceza indirimleri uygulanır:
- TCK m. 82 kapsamında ağırlaştırılmış müebbet gerektiren nitelikli bir hallerde olası kastla öldürme: müebbet hapis
- TCK m. 81 kapsamında müebbet gerektiren temel kasten öldürmede olası kastla öldürme: 20 yıldan 25 yıla kadar hapis
Haksız Tahrik – TCK 29
Haksız tahrik; failin haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisiyle hareket etmesi halinde cezanın indirilmesini öngören bir cezayı azaltan nedendir. Kasten öldürme davalarında en sık ileri sürülen savunmalardan biri olma özelliğini korumaktadır.
| Durum | Yasal Karşılık | Açıklama |
|---|---|---|
| Ağır haksız tahrik + TCK 81 (müebbet) | 12 yıldan 18 yıla kadar hapis | Suçun mağdurdan gelen haksız bir fiilin yarattığı şiddetli hiddet/elemin etkisiyle işlenmesi |
| Ağır haksız tahrik + TCK 82 (ağırlaştırılmış müebbet) | 24 yıldan 30 yıla kadar hapis | Nitelikli halle birlikte ağır tahrik |
| Hafif haksız tahrik | Ceza 1/4 ile 3/4 arasında indirilir | Daha zayıf tahrik etkisi; daha az indirim |
Tasarlama + Haksız Tahrik Çelişkisi: Yargıtay içtihadına göre tasarlama (soğukkanlılık, plan, zaman geçmesi) ile haksız tahrik (anlık hiddet, duygusal etki) birbirleriyle bağdaşmayan kavramlardır. Tasarlamanın varlığı tespit edildiğinde haksız tahrik uygulanamaz; haksız tahrikin kabul edilmesi tasarlamanın varlığını dışlar.
Meşru Müdafaa – TCK 25
Meşru müdafaa (TCK m. 25/1), hukuka aykırı ve devam eden ya da gerçekleşmek üzere olan bir saldırıya karşı orantılı biçimde verilen savunma tepkisini hukuka uygun kılmaktadır.
| Koşul | Açıklama |
|---|---|
| Saldırının hukuka aykırı olması | Hukuka uygun bir eyleme karşı meşru müdafaa kabul edilemez |
| Saldırının devam ediyor olması | Biten saldırıya karşı meşru müdafaa değil intikam oluşur |
| Saldırıyla orantılı savunma | Saldırının ağırlığıyla orantısız güç kullanımı sınırı aşar |
| Savunmanın zorunlu olması | Başka çıkış yolunun bulunmaması (kaçma imkanı tartışmalı) |
Sınırın Aşılması (TCK m. 27): Meşru müdafaada sınırın aşılması halinde TCK m. 27 devreye girer. Sınır aşımı mazur görülebilir heyecan, korku veya panikten kaynaklanıyorsa ceza verilmez. Sınırın kasten aşılması halinde ise indirimli müebbet hapis cezasına hükmedilebilir.
Kasten Yaralama ile Kasten Öldürmeye Teşebbüs Ayrımı
Mağdurun hayatta kaldığı davalarda en kritik hukuki sorun, failin kasten yaralama (TCK m. 86) mı yoksa kasten öldürmeye teşebbüs (TCK m. 81+35 veya 82+35) kastıyla hareket ettiğinin belirlenmesidir. Bu ayrım; ceza farkının 1-3 yıl ile 10-21 yıl arasında değişmesine yol açmaktadır.
| Kriter | Kasten Yaralama (TCK 86) Kastı | Öldürme Kastı (TCK 81+35) |
|---|---|---|
| Kullanılan silah | Yaralayıcı güçte, ölüm ihtimali düşük | Öldürücü güçte (ateşli silah, keskin bıçak) |
| Darbe yeri | Hayati organ dışı bölgeler | Göğüs, boyun, kafa, karın – hayati organlar |
| Darbe sayısı ve yoğunluğu | Sınırlı, orantılı vuruş | Aşırı ve defalarca tekrarlanan vuruş |
| Sonrasındaki davranış | Yardım arama, üzüntü, pişmanlık | Olay yerinden kaçma, tahliyeye ilgisizlik |
| Önceki tehditler | Öldürme tehdidi bulunmuyor | “Seni öldüreceğim” tarzı açık tehditler |
| Taraflar arası ilişki | Ani gerginlik, kısa süreli çatışma | Uzun süreli düşmanlık, tasarlama belirtileri |
Kasten öldürme davasıyla karşı karşıya mısınız? Uzman bir İstanbul ceza avukatı ile şimdi danışın.
Şikayet, Uzlaşma ve Zamanaşımı
| Konu | TCK 81 (Temel) | TCK 82 (Nitelikli) | TCK 83 (İhmali) |
|---|---|---|---|
| Şikayet | Re’sen soruşturulur | Re’sen soruşturulur | Re’sen soruşturulur |
| Uzlaşma | Uzlaşma dışı | Uzlaşma dışı | Uzlaşma dışı |
| Dava Zamanaşımı | 30 yıl | 30 yıl | 30 yıl |
| Görevli Mahkeme | Ağır Ceza | Ağır Ceza | Ağır Ceza |
HAGB ve Erteleme
TCK m. 81 ve 82 kapsamındaki cezalar müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis olduğundan, HAGB ve cezanın ertelenmesi yasal olarak hiçbir koşulda mümkün değildir. TCK m. 83 kapsamında teşebbüs hükümleri uyarınca belirlenen uzun süreli cezalar da HAGB sınırını aşmaktadır.
Yargıtay Kararları
Özet Tablo – TCK Madde 81, 82, 83
| Bilgi | TCK 81 | TCK 82 | TCK 83 |
|---|---|---|---|
| Suç Tipi | Temel kasten öldürme | Nitelikli kasten öldürme | İhmali davranışla kasten öldürme |
| Temel Ceza | Müebbet hapis | Ağırlaştırılmış müebbet | 15-25 yıl (teşebbüs hükümleri) |
| Olası Kast İndirimi | 20-25 yıl hapis | Müebbet hapis | Uygulanabilir |
| Teşebbüs Cezası | 10-18 yıl | 14-21 yıl | Teşebbüs hükümleri zaten uygulanır |
| Ağır Haksız Tahrik | 12-18 yıl | 24-30 yıl | Uygulanabilir |
| Meşru Müdafaa | Ceza verilmez | Ceza verilmez | Uygulanabilir |
| Şikayet | Re’sen | Re’sen | Re’sen |
| Uzlaşma | Dışı | Dışı | Dışı |
| HAGB | Yok | Yok | Yok |
| Zamanaşımı | 30 yıl | 30 yıl | 30 yıl |
| Mahkeme | Ağır Ceza | Ağır Ceza | Ağır Ceza |
| Resmi Kaynak | mevzuat.gov.tr – TCK 81-82-83 | ||
Sık Sorulan Sorular
TCK m. 81 kapsamında temel kasten öldürmenin cezası müebbet hapistir. TCK m. 82 kapsamında tasarlama, töre, kan gütme gibi nitelikli hallerde ağırlaştırılmış müebbet hapis; TCK m. 83 kapsamında ihmali davranışla öldürmede 15 yıldan 25 yıla kadar hapis cezası uygulanabilmektedir.
TCK m. 81 kapsamında temel öldürmede teşebbüs: 10 yıldan 18 yıla kadar hapis; TCK m. 82 kapsamında nitelikli öldürmede teşebbüs: 14 yıldan 21 yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
TCK m. 29 kapsamında ağır haksız tahrikte; müebbet gerektiren TCK m. 81 davalarında ceza 12 yıldan 18 yıla kadar hapse indirilir. Ağırlaştırılmış müebbet gerektiren TCK m. 82 davalarında ise 24 yıldan 30 yıla kadar hapis belirlenir. Hafif haksız tahrikte ceza 1/4 ila 3/4 oranında indirilir.
TCK m. 21/2 kapsamında olası kastla öldürme; TCK m. 82 gerektiren nitelikli hallerde müebbet hapis; TCK m. 81 gerektiren temel hallerde 20 yıldan 25 yıla kadar hapis cezasını gerektirmektedir.
Tasarlama; öldürme kararının önceden alınması, karar ile eylem arasında vazgeçme imkanı bulunan sürenin geçmesi ve soğukkanlılıkla kararında ısrar edilmesidir. Ani karar; öfke patlaması anında verilen ve planlama içermeyen karardır. Tasarlama TCK m. 82/1-a nitelikli halini oluşturarak ağırlaştırılmış müebbet gerektirirken, ani karar TCK m. 81 kapsamında kalır.
TCK m. 83 kapsamında yalnızca “garantör” konumundaki kişiler sorumlu tutulabilir. Bu konum; kanun veya sözleşmeden doğan koruma yükümlülüğü (örneğin anne-baba) ya da önceki davranışıyla tehlikeli bir durum yaratan kişiden kaynaklanır. Rastgele bir tanık veya seyirci bu kapsamda değerlendirilemez.
Hukuka aykırı ve devam eden bir saldırıya karşı orantılı biçimde verilen savunma tepkisi meşru müdafaa oluşturur. Biten saldırıya karşı gerçekleştirilen öldürme meşru müdafaa değil intikam sayılır. Sınırın aşılması halinde TCK m. 27 kapsamında değerlendirme yapılır.
Kasten öldürme davaları Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülmekte olup davanın karmaşıklığına, delil sayısına ve taraf sayısına bağlı olarak birkaç yıldan on yıla uzanan bir süreçte sonuçlanabilir. Tutuklu sanıklar açısından yargılama süresince tutukluluğun devamı veya tahliye kararları her aşamada itiraz konusu olabilir. Deneyimli bir İstanbul avukat ile sürecin en başından yürütülmesi kritik önem taşır.
Yazarlar Hakkında
Bu içerik, AEK Hukuk bünyesindeki avukatlar tarafından hazırlanmış ve mesleki uzmanlık çerçevesinde denetlenmiştir.
Av. Turgut Ekrem
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Marmara Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans öğrencisi. Ceza Hukuku ve AYM/AİHM bireysel başvurularında uzman. AEK Hukuk kurucu ortağı.
Av. Mehmet Salih Ayyıldız
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). İstanbul Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans öğrencisi. Ticaret Hukuku, Gayrimenkul Hukuku ve Vergi Hukuku uzmanı. AEK Hukuk kurucu ortağı.
Kasten Öldürme Davalarında Yanınızdayız
Soruşturmanın ilk saatinden tutukluluğa itiraza, haksız tahrik ve meşru müdafaa savunmasından nitelik değerlendirmesine, tasarlama iddiasına itirazdan ihmali davranış analizine kadar her aşamada yanınızdayız.