İş Hukuku
Sağlık Nedeniyle İşverenin İş Akdini Fesih Hakkı

4857 sayılı İş Kanunu’nun 25. maddesinin I. bendine göre işveren, işçinin kendi kusurundan kaynaklanan hastalık/sakatlıklarda devamsızlık sınırı aşılırsa (ardı ardına 3 iş günü veya ayda 5 iş günü) ya da hastalık/kaza hali yasal ihbar sürelerini 6 hafta aşarsa iş sözleşmesini tazminatsız (derhal) feshedebilir. İşçinin kusurlu olmadığı durumlarda (kaza, hastalık, doğum) fesih için bekleme süresi dolmalı; dolmadan yapılan fesih geçersiz sayılır. Feshin türüne göre kıdem tazminatı hakkı değişmektedir.

İK m. 25/I – Tam Kanun Metni

4857 Sayılı İş Kanunu

Madde 25/I – Sağlık Sebepleri Nedeniyle İşverenin Haklı Fesih Hakkı

İK m. 25/I-a – Kusurlu Hastalıkİşçinin kendi kastından veya derli toplu olmayan yaşayışından yahut içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa yakalanması veya engelli hale gelmesi durumunda, bu sebeple doğacak devamsızlığın ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla sürmesi.

İK m. 25/I-b – Tedavi Edilemez Hastalıkİşçinin tutulduğu hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğu ve işyerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun Sağlık Kurulunca saptanması durumunda.

İK m. 25/I – Kusursuz Hastalık/Kaza/Doğum/Gebelik (Ek Hüküm)İşçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde işveren için iş sözleşmesini bildirimsiz feshetme hakkı; belirtilen hallerin işçinin iş yerindeki çalışma süresine göre 17. maddede gösterilen bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar. Doğum ve gebelik hallerinde bu süre, 74. maddedeki iznin bitiminde başlar. Bu hallerde fesih bildirimi öngörülmüş olmakla birlikte, işveren bu süre içinde işçiyi çalıştırmakla yükümlü kılınmamakta, ancak bu süre içinde iş sözleşmesi feshedilemez.

Sağlık Sebebiyle Fesih Türleri – Genel Çerçeve

İşverenin sağlık sebebiyle iş akdini feshetme hakkı; iki farklı kanun hükmüne dayanmaktadır. Bu iki yol; koşulları, sonuçları ve tazminat yükümlülükleri bakımından birbirinden önemli ölçüde ayrılmaktadır.

Sağlık nedeniyle iş akdi feshi, 4857 sayılı İş Kanunu’na göre belirli sağlık koşullarında yapılabilir. İşveren; kusurlu hastalık, tedavi edilemez hastalık veya bekleme süresinin aşılması halinde fesih hakkına sahip olabilir.

Fesih Türü Hukuki Dayanak Koşul İhbar Süresi Kıdem Tazminatı İhbar Tazminatı
Haklı neden – Kusurlu hastalık İK m. 25/I-a Ardarda 3 iş günü veya ayda 5 iş günü devamsızlık; kusurlu davranış Yok (derhal fesih) Evet (1 yıl kıdemden sonra) Hayır
Haklı neden – Tedavi edilemez hastalık İK m. 25/I-b Sağlık kurulu raporu; çalışmasında sakınca Yok (derhal fesih) Evet Hayır
Haklı neden – Kusursuz hastalık/kaza İK m. 25/I ek bent İhbar süresi + 6 hafta aşımı Yok (derhal fesih) Evet Hayır
Geçerli neden – Sık rapor/hastalık İK m. 18 İşyerinde olumsuz etki; son çare ilkesi Bildirimli fesih Evet Evet (veya ihbar süresi çalıştırma)

İşçinin Kusurlu Hastalığı – İK m. 25/I-a (3 veya 5 İş Günü Devamsızlık)

İşverenin bu bent kapsamında haklı nedenle derhal fesih hakkını kullanabilmesi için iki temel koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

Koşul 1 – Kusurlu Davranış Biçimleri

  • Kast: İşçinin bilerek ve isteyerek kendine zarar verecek davranışlar sergilemesi (örneğin kasıtlı olarak kendini yaralaması)
  • Derli toplu olmayan yaşayış: Aşırı spor, kötü beslenme düzeni, düzensiz uyku gibi genel sağlığı ciddi biçimde bozan yaşam tarzı (Yargıtay bu koşulu dar yorumlamaktadır)
  • İçkiye düşkünlük: Alkolizm veya kronik alkol bağımlılığının hastalığa ya da sakatlığa yol açması

Koşul 2 – Devamsızlık Süresi Eşiği

  • Seçenek A: Ardı ardına (kesintisiz) 3 iş günü devamsızlık
  • Seçenek B: Bir takvim ayı içinde toplam 5 iş günü devamsızlık (kesintili olabilir)

Pratik Örnek – Ardarda 3 İş Günüİşçi Pazartesi-Salı-Çarşamba üç gün arka arkaya rapor almış ve raporunun içkiye düşkünlüğünden kaynaklandığı kanıtlanabiliyorsa işveren Perşembe günü iş akdini haklı nedenle derhal feshedebilir. Ancak raporun kaynağını ispat etmek işverenin sorumluluğundadır.

Pratik Örnek – Ayda 5 İş Günüİşçi Ocak ayı boyunca Pazartesi + Salı (2 gün) ve ayrı bir haftada Perşembe + Cuma + Pazartesi (3 gün) olmak üzere toplam 5 iş günü devamsızlık yapmıştır. Tüm bu devamsızlıklar kusurlu yaşam tarzından kaynaklanıyorsa fesih hakkı doğar.

Yargıtay’ın Dar Yorumu: Yargıtay, “derli toplu olmayan yaşayış” kavramını sınırlı yorumlamaktadır. Sıradan sağlıksız alışkanlıklar (sigara içme, yetersiz uyku) bu kapsama girmez. Aynı zamanda hastalık ile kusurlu davranış arasındaki nedensellik bağının da ispatlanması gerekmektedir.

Sağlık sebebiyle fesih sürecinde hukuki destek almak için İstanbul avukat ekibimizle iletişime geçin.

İş Hukuku Danışmanlığı

Tedavi Edilemez Hastalık – İK m. 25/I-b (Sağlık Kurulu Raporu)

Bu bent kapsamında fesih hakkının doğabilmesi için üç koşulun birlikte bulunması zorunludur.

Koşul İçerik Yargıtay Yorumu
1. Tedavi edilemez hastalık Kanser, ileri evre şizofreni, ALS gibi tıbben iyileşme imkanı bulunmayan hastalıklar Kronik ama tedavi edilebilir hastalıklar bu kapsama girmez
2. İşyerinde çalışmada sakınca Hastalığın işyerinde diğer çalışanlar veya müşteriler için sağlık riski oluşturması ya da işçinin görevini yapmasını engellemesi Salt hastalık yetmez; işyeri bağlantısı aranır
3. Sağlık Kurulu raporu Birden fazla uzman hekimden oluşan resmi sağlık heyetinin yazılı tespiti Tek hekim raporu veya işyeri hekimi raporu bu koşulu karşılamaz; ancak emsal delil olabilir

Dikkat: İşçinin tutulduğu hastalık ne sebeple ortaya çıkmış olursa olsun (iş kazası, kişisel ihmal veya kalıtsal hastalık) tedavi edilemezlik şartı ile sağlık kurulu raporu koşulu gerçekleşmişse işverenin haklı fesih hakkı doğar. Bu bentte kusur unsuru aranmamaktadır.

Kusursuz Hastalık, Kaza, Doğum ve Gebelik

Kusursuz Hastalık, Kaza, Doğum ve Gebelik

Kusursuz Hastalık, Kaza, Doğum ve Gebelik – İhbar + 6 Hafta Aşımı

İşçinin kusuru bulunmaksızın hastalık, kaza, doğum veya gebelik nedeniyle işe gelememesi durumunda işveren iş sözleşmesini derhal feshedemez. Fesih hakkı yalnızca yasal bekleme (askı) süresi dolduğunda kullanılabilir.

Askı Döneminin Hukuki Niteliği

Bu süre boyunca iş sözleşmesi askıda kalmaktadır. Askı döneminin sonuçları şunlardır:

  • İşçi ücret talep edemez
  • İşçi SGK’dan geçici iş göremezlik ödeneği alabilir
  • İşveren işçiyi çalıştırmak zorunda değildir
  • İşveren bu süre içinde sağlık sebebiyle iş akdini feshedemez; feshederse geçersiz sayılır
  • İşçinin kıdemi işlemeye devam eder

Bekleme (Askı) Süresi – Kıdeme Göre Hesaplama Tablosu

İK m. 17’deki ihbar sürelerine 6 hafta eklenerek bekleme süresi hesaplanır. İşveren, bekleme süresi dolmadan fesih yaparsa bu fesih haksız (geçersiz) sayılır.

İşçinin Kıdemi İhbar Süresi (İK m. 17) + 6 Hafta Toplam Bekleme Süresi
0-6 ay (6 ay dahil) 2 hafta 6 hafta 8 hafta
6 ay – 1.5 yıl 4 hafta 6 hafta 10 hafta
1.5 yıl – 3 yıl 6 hafta 6 hafta 12 hafta
3 yıldan fazla 8 hafta 6 hafta 14 hafta

Hesaplama Örneği – 5 Yıl Kıdemli İşçi5 yıl kıdemi olan bir işçi trafik kazasıyla 20 Ocak’ta hastaneye yatmıştır. Devamsızlık 20 Ocak’tan başlamaktadır. 3 yıl üstü kıdem için bekleme süresi 14 haftadır. 20 Ocak + 14 hafta = 30 Nisan civarında bekleme süresi dolar. İşveren ancak 30 Nisan’dan sonra iş akdini haklı nedenle sağlık sebebiyle feshedebilir.

Hesaplama Örneği – Doğum / GebelikDoğum ve gebelik durumunda süre; ihbar süresinden değil, İK m. 74’teki doğum izni bittikten sonra başlar. Doğum izni süresi: doğumdan önce 8 hafta + doğumdan sonra 8 hafta = toplam 16 hafta (çoğul doğumda ek 2 hafta). Doğum izni bittikten sonra kıdeme göre hesaplanan ihbar süresi + 6 hafta eklenir; bu toplam süre dolmadan fesih yapılamaz.

Hamile İşçi ve Fesih – Doğum İzni ile İlişkisi

Hamile işçi; yalnızca gebelik nedeniyle ayrıcalıklı bir koruma altındadır. Ancak bu koruma; sağlık sebebiyle feshi tamamen engellemez yalnızca özel bir zamanlama düzenler.

Hamile İşçiye Özgü Bekleme Süresi Düzenlemesi

  • Doğum ve gebelik nedeniyle işe gelemeyen işçi için bekleme süresi doğum izninin bitiminden itibaren başlar
  • İşveren; doğum izni boyunca iş akdini sağlık sebebiyle feshedemez
  • Doğum izninin ardından bekleme süresi (ihbar süresi + 6 hafta) başlar ve bu süre dolmadan fesih yapılamaz
  • Hamile işçinin iş güvencesi kapsamında olması (30+ çalışan, 6+ ay kıdem) halinde; feshin aynı zamanda geçerli nedene de dayandırılması gerekmektedir

Dikkat: Sadece hamilelik gerekçesiyle yapılan fesih hiçbir koşulda geçerli kabul edilmez. Bu durum; hem ulusal hukukta (İK m. 5 eşit davranma yükümlülüğü) hem de Anayasa’nın eşitlik ilkesi kapsamında ayrımcılık olarak değerlendirilir.

Sık Rapor Alma ve Geçerli Nedenle Fesih

İşçinin sık sık hastalanması ve rapor alması, İK m. 25/I kapsamındaki haklı neden koşullarını doğrudan karşılamasa bile İK m. 18 kapsamında geçerli fesih sebebi oluşturabilmektedir.

Geçerli Nedene Dönüşüm Koşulları

  • Raporların sıklığı ve düzeni; işyerinde iş akışını, ekip verimliliğini veya üretimi olumsuz etkilemelidir
  • Bu olumsuz etki; soyut değil; somut olarak kanıtlanabilir olmalıdır
  • İşveren; son çare ilkesini uygulamalıdır (farklı bir göreve transfer vb.)
  • Hastalık veya kaza nedeniyle bekleme süresi dolmadan geçerli fesih yapılamaz (İK m. 18/3)

Son Çare İlkesi

Geçerli nedenle fesihte en kritik kural son çare ilkesidir. İşveren; işçiyi hemen işten çıkarmadan önce şu alternatifleri değerlendirmekle yükümlüdür:

  • İşçiyi daha uygun bir pozisyona transfer etmek
  • Çalışma koşullarını hastalığa göre uyarlamak (ergonomi, esnek çalışma vb.)
  • Kısmi çalışma veya uzaktan çalışma düzenlemesi yapmak

Yargıtay İçtihadı: Yargıtay; geçerli nedenle feshin geçerli sayılabilmesi için işverenin son çare ilkesini uyguladığını kanıtlamasını şart koşmaktadır. Alternatifler değerlendirilmeden yapılan fesihler hukuka aykırı bulunabilmektedir.

İş Kazası ve Mesleki Hastalık – Genel Hastalıktan Farkı

İş kazası veya mesleki hastalıktan kaynaklanan devamsızlık genel hastalıktan farklı bir değerlendirmeye tabidir.

Ölçüt Genel Hastalık / Kaza İş Kazası / Mesleki Hastalık
Devamsızlığın nedeni İşçinin kişisel sağlık sorunu İşverenin iş güvenliği yükümlülüğü kapsamındaki risk
Fesih için bekleme süresi İhbar süresi + 6 hafta (kıdeme göre) Kural olarak aynı; ancak işverenin kusuru değerlendirilir
İşverenin ücret yükümlülüğü Askı döneminde ücret yoktur İşverenin kusuruyla gerçekleşen kazalarda ücret yükümlülüğü doğabilir
Tazminat hakları Standart kıdem ve ihbar SGK işgöremezlik; işveren kusuru varsa iş kazası tazminatı talep edilebilir

Yargıtay Uyarısı: Yargıtay; işverenin kendi kusurundan kaynaklanan bir iş kazası sonucunda işçi çalışamaz hale gelmişse ve işveren bekleme süresi aşımına dayanarak fesih yaparsa bu feshi hakkaniyet ilkesi çerçevesinde değerlendirmekte ve bazı durumlarda geçersiz ya da hakkaniyet tazminatı gerektiren bir fesih olarak nitelendirmektedir.

Kıdem ve İhbar Tazminatı Fesih Türüne Göre Tablo

Kıdem ve İhbar Tazminatı Fesih Türüne Göre Tablo

Kıdem ve İhbar Tazminatı – Fesih Türüne Göre Tablo

Fesih Türü Kıdem Tazminatı İhbar Tazminatı İşe İade Talebi
İK m. 25/I-a (kusurlu hastalık) Evet (1 yılı dolduran işçilere) Hayır (derhal fesih) Hayır (haklı fesih)
İK m. 25/I-b (tedavi edilemez hastalık) Evet Hayır (derhal fesih) Hayır (haklı fesih)
Kusursuz hastalık/kaza (ihbar+6 hafta aşımı) Evet Hayır (derhal fesih) Hayır (haklı fesih)
Geçerli nedenle fesih (sık rapor vb.) Evet Evet (veya ihbar süresi çalıştırma) Mümkün (30+ işçi, 6+ ay kıdem)
Bekleme süresi dolmadan yapılan fesih Evet (geçersiz fesih tazminatı) Evet Evet (iş güvencesi kapsamındaysa)

Kıdem Tazminatı Hesabı: Kıdem tazminatı, her hizmet yılı için brüt ücret üzerinden 30 günlük ücret esas alınarak hesaplanır. Üst sınır (kıdem tazminatı tavanı) her yıl güncellenmektedir. Güncel rakam için SGK’nın yayımladığı dönem başı tavanını esas alınız.

Fesih Usulü – İşverenin Uyması Gereken Prosedür

Haklı Nedenle Fesihte (İK m. 25/I) Prosedür

1

Devamsızlık belgelerini toplayın

İşçinin devamsızlıklarına ilişkin işe geliş-gidiş kartı, sağlık raporları ve servis takip kayıtlarını eksiksiz dosyalayın. Bu belgeler ispat yükünüzü karşılar

2

(a) bendinde: Kusurlu davranış ile hastalık bağını belgeleyin

Hastalığın işçinin içkiye düşkünlüğünden veya derli toplu olmayan yaşayışından kaynaklandığını tıbbi kayıtlar veya beyan yoluyla ortaya koyun. Bu bağ ispat edilemezse fesih hakkı doğmaz

3

(b) bendinde: Sağlık kurulu raporunu temin edin

İşçinin tedavi edilemez hastalığının ve çalışmasındaki sakıncanın resmi sağlık kurulu (heyet) raporu ile belgelenmesi zorunludur. Eksik belge feshi geçersiz kılar

4

Yazılı fesih bildirimi hazırlayın

Feshin hangi hükmüne dayandığını (m. 25/I-a mı, b mi, yoksa kusursuz hastalık hükmü mü) açıkça belirten tarih ve imza içeren yazılı bir fesih bildirimi hazırlayın

5

Bildirimi tebliğ edin ve teslim belgesini saklayın

Bildirimi elden imzalı olarak teslim edin veya noter kanalıyla tebliğ edin. İmzadan kaçınılırsa; tanık huzurunda tutanak düzenleyin

Geçerli Nedenle Fesihte (İK m. 18) Ek Yükümlülükler

  • İşçiye savunma yapma imkanı tanınmalıdır (İK m. 19)
  • Son çare ilkesi uygulanmalı ve alternatifler değerlendirilmelidir
  • Feshin gerekçesi yazılı bildirimde açıkça belirtilmelidir
  • Fesih için yeterli ve somut gerekçe sunulamaması işe iade davasında mahkumiyet riskini artırır

İşçi Ne Yapmalı – Savunma Rehberi

Sağlık sebebiyle feshedilebileceğini öğrenen veya fesih bildirimi alan bir işçinin izlemesi gereken yol haritası:

  • Bekleme süresi hesabını yapın: Kıdeminize göre yukarıdaki tablodan bekleme süresini hesaplayın. Süre dolmadan yapılan fesih geçersizdir ve işe iade + tazminat hakkı doğurur
  • Fesih bildiriminin içeriğini analiz edin: Hangi bent kapsamında feshedildiği, gerekçenin kanun hükmüyle uyumlu olup olmadığını kontrol edin
  • İş güvencesi kapsamında iseniz: 30 veya daha fazla çalışanı olan işyerinde ve 6 aydan fazla kıdem varsa işe iade davası hakkınız olabilir
  • Kıdem ve ihbar tazminatı haklarınızı talep edin: Özellikle haklı nedenle fesihte ihbar tazminatı ödenmez ancak kıdem tazminatını mutlaka talep edin
  • Tanık ve belgelerinizi saklayın: Sağlık raporları, işyeri tutanakları ve yazışmaları dava için kritik delil oluşturur
  • Başvuru süresine dikkat edin: İşe iade davası fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde açılmalıdır

Yargıtay Kararları

Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2021/6412 – K. 2022/3187
Sık Rapor Alma Geçerli Fesih Sebebi Olabilir Ancak Son Çare İlkesi Uygulanmalıdır
İşçinin bir takvim yılı içinde 12 ayrı dönemde toplam 47 gün rapor aldığı ve bu devamsızlıkların işyeri üretim akışını ciddi biçimde olumsuz etkilediği davada Yargıtay 9. HD, sık ve tekrarlayan rapor almanın geçerli fesih sebebi oluşturabileceğini kabul etmiştir. Ancak işverenin öncelikle işçiye daha az yoğun bir pozisyon teklif etme, esnek çalışma düzenlemesi veya uzaktan çalışma gibi alternatifleri değerlendirmesi gerektiğini, son çare ilkesi uygulanmadan yapılan feshin geçersiz sayılacağını belirlemiştir.
Sonuç: Sık rapor alma; geçerli fesih sebebidir. Ancak son çare ilkesi uygulanmadan yapılan fesih geçersiz sayılır. İşveren önce alternatifleri denemek zorundadır.
Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2019/5892 – K. 2020/3412
Bekleme Süresi Dolmadan Yapılan Fesih Geçersizdir. İşe İade Karar Verilmelidir
İşçinin trafik kazası geçirmesi sonucunda 3 ay boyunca işe gelememesi üzerine bekleme süresi dolmadan iş akdi feshedilmiştir. İşçinin 4 yıllık kıdemi bulunmaktaydı dolayısıyla bekleme süresi 8+6=14 hafta olması gerekirken işveren 10. haftada fesih yapmıştır. Yargıtay, İK m. 25/I’deki bekleme süresi dolmadan yapılan feshin geçersiz olduğunu, işe iade ve 4 aylık boşta geçen süre ücretine hükmedilmesi gerektiğini kesin biçimde belirlemiştir.
Sonuç: Bekleme süresi dolmadan yapılan fesih hukuka aykırıdır. İş güvencesi kapsamındaki işçi; işe iade ve boşta geçen süre ücretine hak kazanır.
Yargıtay 22. Hukuk DairesiE. 2017/3412 – K. 2018/1897
Tedavi Edilemez Hastalık – Tek Hekim Raporu Sağlık Kurulu Raporunun Yerini Tutmaz
İşveren; işçinin ciddi bir hastalığa yakalandığını öne sürerek İK m. 25/I-b kapsamında iş akdini feshetmiştir ancak feshe dayanak olarak yalnızca bir aile hekiminin yazdığı tek hekim raporunu sunmuştur. Yargıtay 22. HD, sağlık kurulu raporunun birden fazla uzman hekimden oluşan resmi bir heyetten alınması gerektiğini tek hekim raporunun bu koşulu karşılamadığını belirlemiş ve feshin hukuka aykırı olduğuna hükmetmiştir. İşyeri hekimi raporunun emsal nitelik taşıyabileceği ancak haklı fesih için tek başına yeterli olmadığı belirtilmiştir.
Sonuç: İK m. 25/I-b haklı fesih için resmi sağlık kurulu raporu şarttır. Tek hekim raporu veya işyeri hekimi raporu bu koşulu karşılamaz.
Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2020/4127 – K. 2021/2341
İşçinin Kusurlu Hastalığının İspatı İşverene Aittir
İK m. 25/I-a kapsamında gerçekleştirilen fesihte işveren işçinin içkiye düşkünlüğü nedeniyle hastalandığını iddia etmiştir. Ancak dosyaya sunulan tıbbi kayıtlarda hastalık ile içki bağlantısı açıkça görülmemektedir. Yargıtay 9. HD; ispat yükünün işverende olduğunu, hastalık ile kusurlu davranış arasındaki nedensellik bağının somut tıbbi belgelerle kanıtlanması gerektiğini, bu ispat sağlanamadığında feshin haklı neden kapsamında değerlendirilemeyeceğini kesin biçimde belirlemiştir.
Sonuç: Kusurlu hastalığa dayanan fesihte nedensellik bağının ispatı işverene aittir. Kanıtlanamayan hastalık-kusur bağlantısı feshi haksız kılar.
Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2022/3412 – K. 2023/1897
İş Kazasına Dayanan Devamsızlıkta Fesih – Hakkaniyete Aykırılık Denetimi
İşçinin; işverenin iş güvenliği tedbirlerini eksik alması nedeniyle gerçekleşen bir iş kazası sonucunda 5 ay çalışamamış ve bekleme süresini aşmıştır. İşveren bekleme süresi aşımına dayanarak haklı fesih yapmıştır. Yargıtay 9. HD; her ne kadar süre koşulu hukuki olarak gerçekleşmiş olsa da işverenin kendi kusurundan kaynaklanan bir iş kazası sonucunda işçinin çalışamaması durumunda yalnızca süre dolduğu gerekçesiyle yapılan feshin; hakkaniyete ve dürüstlük kuralına aykırılık oluşturabileceğini, bu durumda ayrıca tazminata hükmedilebileceğini vurgulamıştır.
Sonuç: İşverenin kusurundan kaynaklanan iş kazasında bekleme süresi aşımına dayanan fesih, hakkaniyete aykırı bulunabilir ve ek tazminat hakkı doğurabilir.
Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2018/8412 – K. 2019/5127
Hamile İşçinin Doğum İzni Bitmeden Fesih – Geçersiz
İşçinin doğum yapmasının ardından yasal doğum iznini (İK m. 74) kullandığı süre içinde; işveren sağlık nedeniyle iş akdini feshetmiştir. Yargıtay, İK m. 74 kapsamındaki doğum izninin kullanıldığı sürede bu izin süresi boyunca devamsızlık sayılmasının ve bu süreye dayalı olarak fesih yapılmasının hukuka aykırı olduğunu kesin biçimde hükme bağlamıştır. Doğum izninin bitiminden itibaren bekleme süresinin başladığını; bu süre dolmadan fesih yapılamayacağını belirlemiştir.
Sonuç: Doğum izni süresince iş akdi feshedilemez. Bekleme süresi, doğum izninin bitiminden itibaren başlar. Bu süre dolmadan yapılan fesih geçersizdir.

Özet Tablo

Konu Özet
Temel kanun hükmü 4857 sayılı İK m. 25/I (a ve b bentleri)
Kusurlu hastalık (m. 25/I-a) Ardarda 3 iş günü veya ayda 5 iş günü devamsızlık + kusurlu davranış bağı
Tedavi edilemez hastalık (m. 25/I-b) Üç koşul: tedavisiz hastalık + işyeri sakıncası + sağlık kurulu raporu
Kusursuz hastalık/kaza Bekleme süresi: ihbar süresi (kıdeme göre) + 6 hafta
Bekleme süresi (0-6 ay kıdem) 2 + 6 = 8 hafta
Bekleme süresi (6 ay-1.5 yıl) 4 + 6 = 10 hafta
Bekleme süresi (1.5-3 yıl) 6 + 6 = 12 hafta
Bekleme süresi (3 yıl üzeri) 8 + 6 = 14 hafta
Doğum/gebelikte bekleme başlangıcı Doğum izni (m. 74) bittikten sonra
Kıdem tazminatı Tüm sağlık sebebiyle fesihlerde ödenir (1 yılı dolduran işçiler için)
İhbar tazminatı Haklı fesihlerde ödenmez; geçerli fesihte ödenir
Sık rapor ve geçerli fesih Son çare ilkesi uygulanmadan yapılamaz
İşe iade davası süresi Fesih bildiriminden itibaren 1 ay
Resmi kaynak 4857 Sayılı İK – mevzuat.gov.tr

Sıkça Sorulan Sorular

1. İşverenin sağlık sebebiyle iş sözleşmesini feshedebilmesi için hangi şartlar gereklidir?

İK m. 25/I kapsamında üç hal söz konusudur: Birincisi, işçinin kendi kusuru (kast, içkiye düşkünlük, derli toplu olmayan yaşayış) nedeniyle hastalanması ve ardarda 3 iş günü ya da ayda 5 iş günü devamsızlık yapması. İkincisi, işçinin tedavi edilemez hastalığa yakalanması ve sağlık kurulunun çalışmasında sakınca bulunduğunu tespit etmesi. Üçüncüsü; kusursuz hastalık, kaza, doğum veya gebelik nedeniyle devamsızlığın ihbar süresi + 6 haftayı aşması.

2. Sağlık sebebiyle fesihte kıdem tazminatı ödenir mi?

Evet. İK m. 25/I kapsamındaki tüm sağlık sebebiyle haklı fesihlerde 1 yılı doldurmuş işçiye kıdem tazminatı ödenmesi zorunludur. İhbar tazminatı ise haklı fesihlerde ödenmez çünkü haklı fesih ihbar süresi tanınmaksızın yapılır. Geçerli nedenle (sık rapor gibi) yapılan fesihlerde hem kıdem hem de ihbar tazminatı ödenir.

3. Bekleme süresi nedir ve nasıl hesaplanır?

Bekleme süresi; kusursuz hastalık, kaza, doğum ve gebelik durumlarında iş sözleşmesinin askıda kaldığı ve işverenin fesih yapamadığı asgari süredir. İK m. 17’deki kıdeme bağlı ihbar süresine 6 hafta eklenerek hesaplanır. 0-6 ay kıdem: 8 hafta; 6 ay-1.5 yıl: 10 hafta; 1.5-3 yıl: 12 hafta; 3 yıl üzeri: 14 hafta. Bu süre dolmadan yapılan fesih geçersizdir.

4. Sık rapor alma, iş akdinin feshi için geçerli sebep olur mu?

Evet ancak koşullara bağlıdır. Yargıtay, sık ve tekrarlayan rapor almanın işyerinde somut olumsuz etki yaratması halinde İK m. 18 kapsamında geçerli fesih sebebi oluşturabileceğini kabul etmektedir. Ancak işveren fesihten önce son çare ilkesini uygulamalı (alternatif görev, esnek çalışma vb.), bekleme süresi dolmadan fesih yapmamalıdır.

5. Tedavi edilemez hastalık için sağlık kurulu raporu zorunlu mudur?

Evet, zorunludur. İK m. 25/I-b kapsamında haklı fesih yapılabilmesi için resmi sağlık kurulu raporu (birden fazla uzman hekimden oluşan heyet kararı) şarttır. Tek hekim raporu veya işyeri hekimi raporu bu koşulu karşılamaz ancak emsal nitelik taşıyabilir. Sağlık kurulu raporu olmadan yapılan fesih; hukuka aykırı sayılmaktadır.

6. Hamile işçinin iş sözleşmesi sağlık sebebiyle feshedilebilir mi?

Doğrudan fesih yasağı bulunmamaktadır; ancak doğum/gebelik durumunda bekleme süresi; doğum izninin (İK m. 74 kapsamında 16 hafta) bitiminden başlamaktadır. Doğum izni süresince fesih yapılamaz. Doğum izni bittikten sonra kıdeme göre hesaplanan ihbar süresi + 6 hafta dolmadan da feshedilmez. Yalnızca hamileliği gerekçe gösteren fesih ise ayrımcılık kapsamında değerlendirilir ve geçersizdir.

7. Bekleme süresi dolmadan feshedilen işçi ne yapabilir?

İş güvencesi kapsamındaysa (30+ çalışan işyeri, 6+ ay kıdem, belirsiz süreli sözleşme); fesih bildiriminden itibaren 1 ay içinde işe iade davası açabilir. İşe iade kararı verilirse; işçi 4 aylık boşta geçen süre ücreti ile işe başlatılmama halinde 4-8 aylık kötü niyet tazminatına hak kazanır. Aynı zamanda kıdem ve ihbar tazminatını da talep edebilir.

8. İş kazası nedeniyle çalışamayan işçi, sağlık sebebiyle feshedilebilir mi?

Hukuki olarak bekleme süresi aşımına dayanılarak fesih yapılabilir. Ancak Yargıtay işverenin kendi kusurundan kaynaklanan bir iş kazası sonucunda işçinin çalışamaması durumunda yalnızca süre aşımına dayanan feshin hakkaniyete aykırı olabileceğini belirlemiştir. Bu durumda ek tazminat talepleri gündeme gelebilir. İş kazası tazminat davaları ayrıca açılabilir.

Yazarlar Hakkında

Bu içerik, AEK Hukuk bünyesindeki avukatlar tarafından hazırlanmış ve mesleki uzmanlık çerçevesinde denetlenmiştir.

Av. Turgut Ekrem

Av. Turgut Ekrem

Kurucu Ortak – Ceza ve İş Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Ceza Hukuku, iş hukuku ve AYM/AİHM başvurularında uzman. AEK Hukuk kurucu ortağı.

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Kurucu Ortak – Ticaret ve Borçlar Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Ticaret, gayrimenkul ve idare hukuku uzmanı. AEK Hukuk kurucu ortağı.

Sağlık Sebebiyle Fesih Konusunda Hukuki Desteğe mi İhtiyacınız Var?

İşten çıkarıldınız mı ya da işçinizin sağlık durumu nedeniyle fesih mi düşünüyorsunuz? Bekleme süresi hesabı, tazminat talepleri ve işe iade davası için deneyimli İstanbul avukat ekibimizle iletişime geçin.

AEK Hukuk – İş Hukuku Avukatı

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Ankara Avukat Ankara Çekişmeli Boşanma Avukatı Kült Avukatlık Sakarya Avukat Uzman Mütalaası İstanbul Avukat Ankara Boşanma Avukatı İzmir Ceza Avukatı Kripto Para Avukatı