Yabancılar Hukuku
Geri Gönderme Merkezinde İdari Gözetim Kararına İtiraz

Geri gönderme merkezindeki idari gözetim kararına karşı; kararın tebliğinden itibaren 72 saat içinde yetkili Sulh Ceza Hakimliği’ne itiraz edilebilir. Hakim itirazı en geç 5 gün içinde karara bağlar, verilen karar kesindir. İdari gözetim süresi kural olarak en fazla 6 aydır. Zorunlu hallerde 6 ay daha uzatılabilir (toplam 12 ay). GGM’de eş zamanlı deport kararı da alınmışsa tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde yetkili İdare Mahkemesi’nde ayrıca iptal davası açılmalıdır.

YUKK m.57-58 – Tam Kanun Metinleri

6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu

Madde 57 – İdari Gözetim ve Süresi

YUKK m. 57/1 – Gözetim Kararı KoşullarıHakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancılardan; kaçma ve kaybolma riski bulunan, Türkiye’ye giriş veya çıkış kurallarını ihlal eden, sahte ya da asılsız belge kullanan, kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın Türkiye’yi terk etmesi için tanınan sürede çıkış yapmayan, kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar hakkında valilik tarafından idari gözetim kararı alınabilir.

YUKK m. 57/2 – Gözetim Süresiİdari gözetim süresi altı ayı geçemez. Ancak sınır dışı etme işlemlerinin yabancının iş birliği yapmaması veya ülkesiyle ilgili doğru bilgi ya da belgeleri temin edememesi nedeniyle tamamlanamaması halinde bu süre en fazla altı ay daha uzatılabilir.

YUKK m. 57/3 – Bildirim YükümlülüğüGözetim altına alınan kişi, müşterek bir dili anlayan kişiler aracılığıyla haklarında alınan idari gözetim kararı ile bu karara itiraz usul ve süreleri hakkında derhal bilgilendirilir. Aynı bilgiler yasal temsilcisine veya avukatına da bildirilir.

6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu

Madde 58 – İdari Gözetim Kararına İtiraz

YUKK m. 58/1 – İtiraz Hakkı ve Süresiİdari gözetim altına alınan kişi, yasal temsilcisi veya avukatı; idari gözetim kararına karşı sulh ceza hakimine başvurabilir. Başvuru, idari gözetimi durdurmaz.

YUKK m. 58/2 – Karar SüresiSulh ceza hakimi, incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır. Sulh ceza hakiminin kararı kesindir. Kişinin idari gözetimde tutulmasına gerek olmadığının anlaşılması halinde, serbest bırakılmasına karar verilir.

6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu

Madde 57/A – İdari Gözetim Yerine Alternatif Yükümlülükler

YUKK m. 57/A – Alternatif Tedbirlerİdari gözetim kararı alınmadan önce ya da idari gözetim kararının devamı yerine aşağıdaki yükümlülüklerden bir veya birkaçı uygulanabilir: a) Belirli bir adreste ikamet etme, b) Belirli aralıklarla yetkililere bildirimde bulunma, c) Aile bireylerinden birinin kefil gösterilmesi, d) Belirli bir güvence bedelinin yatırılması, e) Pasaport veya seyahat belgesinin teslim edilmesi.

İdari Gözetim Nedir? GGM Nedir?

İdari gözetim, cezai tutukluluktan temel olarak farklıdır. Bir suç isnadına dayanmaz, sınır dışı etme veya geri gönderme işlemlerinin tamamlanması sürecinde kişinin Türkiye’de tutulmasını sağlayan idari bir tedbirdir.

Konu İdari Gözetim Cezai Tutukluluk
Dayanağı YUKK m.57 – idari tedbir CMK m.100 – suç isnadı
Karan veren Valilik Sulh Ceza Hakimliği (savcı talebiyle)
İtiraz mercii Sulh Ceza Hakimliği (72 saat) Sulh Ceza Hakimliği / Ağır Ceza
Azami süre 12 ay (6+6) Suça göre değişir
Tutulma yeri Geri Gönderme Merkezi (GGM) Cezaevi
Amacı Sınır dışı işlemini tamamlamak Yargılama sürecini güvenceye almak

Geri Gönderme Merkezi (GGM); Göç İdaresi Genel Müdürlüğü’ne bağlı tesisler olup hakkında idari gözetim kararı alınan yabancıların barındırıldığı yerlerdir. GGM’ler cezaevi değildir. Ancak kişi özgürlüğünü kısıtlayan bir ortam oluşturduğundan Anayasa m.19 kapsamında özgürlük hakkını ilgilendirmektedir.

GGM’deki bir yakınınız için acil hukuki yardım almak üzere İstanbul avukat ekibimizle hemen iletişime geçin.

Acil Hukuki Yardım

Kim İdari Gözetim Altına Alınabilir?

Gözetim Gerekçesi YUKK Dayanağı Açıklama
Kaçma ve kaybolma riski m.57/1 Belirsiz adreste ikamet; önceden kaçma girişimi
Türkiye’ye yasal olmayan giriş/çıkış m.57/1 Sınır dışından veya sahte belgeyle giriş
Sahte veya asılsız belge kullanma m.57/1 Pasaport, vize veya kimlik belgesinde sahtecilik
Verilen sürede çıkış yapmama m.57/1 Gönüllü geri dönüş için tanınan süreyi kullanmama
Kamu düzeni/güvenliği/sağlığı tehdidi m.57/1 Güvenlik birimlerince tehdit değerlendirmesi yapılmış olması

72 Saatlik İtiraz Süresi – En Kritik Bilgi

İdari gözetim kararına itiraz için kanunda belirtilen en kısa süre; uygulamada kabul gören 72 saatlik penceredir. Bu süre son derece kısadır ve bir an önce harekete geçilmesini gerektirmektedir.

72 Saati Kesinlikle Kaçırmayın: GGM’deki bir yakınınızı öğrendiğinizde veya kendiniz tutulduğunuzda; yapılacak ilk şey bir avukata ulaşmaktır. 72 saatlik süre; kararın tebliğ edildiği andan itibaren işler. Tebliğ yapılmamışsa veya usulsüzse, bu durum itiraz dilekçesinde ilk savunma argümanı olarak öne sürülmelidir. Hakim 5 gün içinde karar vereceğinden; hızlı hareket etmek kişinin GGM’den tahliyesini belirleyebilir.

Süre İşlem Açıklama
72 saat Sulh Ceza Hakimliği’ne itiraz Kararın tebliğ tarihinden itibaren; tebligatı yok veya usulsüzse ayrı bir savunma gerekçesi
5 gün Hakim karar süresi İtiraz kabul edilmezse; karar kesindir
6 ay Azami ilk gözetim süresi Her 30 günde bir idare tarafından gözden geçirilmesi gerekir
6 ay daha Uzatma (zorunlu hallerde) Yabancının iş birliği yapmaması veya belge temin edilememesi koşuluyla
12 ay (toplam) Azami süre sınırı Bu süre dolduktan sonra kişi serbest bırakılmak zorundadır
7 gün Eş zamanlı deport kararına itiraz Ayrı bir İdare Mahkemesi davası; YUKK m.53 özel süresi

İtiraz Süreci – Adım Adım

1

Tebliğ tarihini ve gözetim gerekçesini öğrenin

GGM gözetlileri; kararın tebliğ tarihini ve hangi gerekçeyle tutulduklarını öğrenme hakkına sahiptir; tebliğ belgesi istenmeli ve bir kopyası alınmalıdır

2

Hemen avukate ulaşın

Avukat tutma imkânı yoksa adli yardım (CMK m.149 ve ilgili mevzuat) talep edilebilir; GGM yönetimi bu talepte yardımcı olmak zorundadır; aile üyeleri de dışarıdan avukat bulabilir

3

İtiraz dilekçesini hazırlayın

Sulh Ceza Hakimliği’ne sunulacak dilekçede; gözetim kararının hukuka aykırılığı, gerekçesizliği, orantısızlığı ve YUKK m.57/A kapsamında alternatif yükümlülük uygulanması talebi yer almalıdır

4

GGM’nin bağlı olduğu Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurun

Dilekçeyi GGM aracılığıyla veya doğrudan hakimliğe iletebilirsiniz; GGM personeli itiraz başvurusunda kişiye yardımcı olmak zorundadır

5

Hakim kararını bekleyin; eş zamanlı deport sürecini takip edin

Hakim 5 gün içinde karar verir; serbest bırakılmazsa deport kararı ayrıca var mı kontrol edin ve 7 günlük süreyi kaçırmamak için İdare Mahkemesi’nde iptal davası da açın

Sulh Ceza Hakimliği’ne İtiraz Dilekçesi Örneği

GGM İdari Gözetim Kararına İtiraz Dilekçesi – YUKK m.58

[İL] SULH CEZA HAKİMLİĞİ’NE
(GGM’nin bağlı olduğu yerdeki Sulh Ceza Hakimliği)

İTİRAZ EDEN (YABANCI): [Ad Soyad] – [Uyruk] – Pasaport No: […] – GGM Yeri: […]
VEKİLİ (varsa): Av. [Ad Soyad]
KARARI VEREN İDARE: [İl] Valiliği – Adres: […]

KONU: […/…/….] tarihli idari gözetim kararına itirazımızdan ve YUKK m.57/A kapsamında alternatif yükümlülük uygulanması talebimizden ibarettir.

AÇIKLAMALAR:

1. Müvekkilim [Ad Soyad]; […/…/….] tarihinde [GGM adı]’na idari gözetim altına alınmıştır. Söz konusu karar; [gerekçe: vize ihlali / yasal olmayan giriş / deport süreci vb.] gerekçesiyle alınmıştır.

2. İdari Gözetim Kararı Hukuka Aykırıdır:
a) [Gerekçesizlik veya yetersiz gerekçe: Kararda hangi somut durumun kaçma veya kaybolma riski oluşturduğuna dair herhangi bir olgu gösterilmemiştir]
b) [Orantısızlık: YUKK m.57/A kapsamında daha az kısıtlayıcı alternatif tedbirlerin uygulanması mümkün olmasına karşın doğrudan gözetim yoluna gidilmiştir]
c) [Türkiye bağı: Müvekkilin Türkiye’de [Türk vatandaşı aile üyesi / süregelen tedavi / güvenli ikamet adresi] bulunmaktadır; kaçma riski somut bir olguya dayanmamaktadır]

3. YUKK m.57/A Kapsamında Alternatif Yükümlülük Talebi:
Müvekkilin kaçma riski düşük olup aşağıdaki alternatif yükümlülüklerden uygun olanın uygulanması talep edilmektedir:
– […] adresinde ikamet etme yükümlülüğü
– Belirli günlerde kolluğa imza atma yükümlülüğü
– [Pasaport teslimi / güvence bedeli] yükümlülüğü

HUKUKİ DAYANAK: 6458 Sayılı YUKK m.57, m.57/A, m.58; Anayasa m.19 (özgürlük ve güvenlik hakkı); AİHS m.5 (özgürlük hakkı).

HUKUKİ DELİLLER: İdari gözetim kararı, tebliğ belgesi, pasaport, ikamet belgesi veya adres belgesi, aile bağını gösteren belgeler, sağlık belgesi (varsa).

TALEP:

  1. İdari gözetim kararının kaldırılmasına ve müvekkilin serbest bırakılmasına,
  2. Serbest bırakma mümkün değilse; YUKK m.57/A kapsamında alternatif yükümlülük uygulanmasına

karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.

[../../…..] / [Avukat Ad Soyad – İmza] / (veya bizzat gözetim altındaki kişi)

GGM'de Ne Kadar Kalınır?

GGM’de Ne Kadar Kalınır? 6+6 Ay Kuralı

GGM’de Ne Kadar Kalınır? 6+6 Ay Kuralı

Dönem Süre Koşul Sona Erme
İlk gözetim süresi En fazla 6 ay Doğrudan uygulanır Her 30 günde idare gözden geçirir
Uzatma süresi En fazla 6 ay daha Sınır dışı tamamlanamıyorsa ve yabancı iş birliği yapmıyorsa Uzatma kararına itiraz hakkı doğar
Azami toplam süre 12 ay Aşılamaz; zorunlu haller dahil 12 ay dolunca serbest bırakılmak zorunda

30 Günlük Periyodik Gözden Geçirme: YUKK m.57 uyarınca idare; her 30 günde bir gözetimin devamının gerekli olup olmadığını gözden geçirmek zorundadır. Bu gözden geçirme yapılmadıysa veya gereklilik değerlendirmesi usulsüzse; bu husus itiraz için ayrı bir gerekçe oluşturur.

Gözaltına Alternatif Yükümlülükler (YUKK m.57/A)

İdari gözetim yerine uygulanabilecek alternatif yükümlülükler hem ilk karar aşamasında hem de itiraz sürecinde talep edilebilir.

Alternatif Yükümlülük İçeriği Kimler İçin Uygun?
Belirli adreste ikamet Belirlenen adrese yerleşme; adresi değiştirmeme Sabit bir ikameti olan; adres değiştirme riski düşük kişiler
Periyodik imza Haftada bir veya daha sık kolluğa imza atma Türkiye’de bağı olan ve görünür kalmaya hazır kişiler
Güvence bedeli Belirli miktarda para yatırma; serbest bırakılınca iade Ekonomik imkânı olan kişiler
Pasaport teslimi Pasaport veya seyahat belgesini kolluğa teslim etme Kaçma riski olmayan; seyahat etmek istemeyenler
Kefalet Aile bireyinden birisinin kefil gösterilmesi Türkiye’de güvenilir aile üyesi bulunanlar

GGM’de Yasal Haklar – Eksiksiz Liste

  • Bilgilendirilme hakkı: Gözetim kararı ve itiraz yolları hakkında anlayacağı dilde derhal bilgi verilmesi
  • Avukate erişim hakkı: Kendi seçtiği avukatla her zaman ve gizlilik içinde görüşme; adli yardım talep edebilme
  • Tercüman hakkı: Dil bilmiyorsa tercüman sağlanması talep edilebilir
  • Aile ve konsolosluk bildirimi: Aile üyelerine ve ülkesinin konsolosluğuna bildirim yapılmasını isteme hakkı
  • Sağlık hizmetine erişim: Acil ve temel sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı
  • Periyodik gözden geçirme hakkı: 30 günde bir gözetimin gereği yeniden değerlendirilir
  • Sulh Ceza Hakimliği’ne itiraz hakkı: YUKK m.58 kapsamında
  • Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru hakkı: Temel hak ihlali iddiasıyla AYM’ye başvurma
  • AİHM başvuru hakkı: İç hukuk yolları tüketildikten sonra AİHM’e başvurma

Aileler İçin Rehber – GGM’den Birini Kurtarma

GGM’de bir yakınınız olduğunda paniklemek yerine aşağıdaki adımları izlemek süreci en verimli biçimde yönetmenizi sağlar:

1

Kişinin bulunduğu GGM’yi tespit edin

Göç İdaresi Genel Müdürlüğü veya 157 GİMER hattını arayarak kişinin hangi GGM’de tutulduğunu öğrenin. Bu bilgi olmadan avukat bile iletişim kuramaz

2

Hemen avukat tutun

72 saatlik süre aile için de geçerlidir. Bir yabancılar hukuku avukatına mümkün olan en kısa sürede ulaşın. Avukat vekaletname alarak GGM’ye erişim sağlayabilir

3

Konsolosluğa bildiri yapılmasını sağlayın

GGM personelinden kişinin ülkesinin konsolosluğuna bildirim yapılmasını talep edin. Bu hem YUKK m.57/3 hem de Viyana Konvansiyonu kapsamında bir haktır

4

Alternatif yükümlülük belgelerini toplayın

Kişinin Türkiye’deki adresini, aile bağlarını ve kaçma riskinin düşük olduğunu kanıtlayan belgeleri hazırlayın. Avukat bunları itiraz dilekçesine ekleyecektir

5

Eş zamanlı deport kararını kontrol edin

Deport kararı da alınmışsa, 7 günlük dava açma süresi işliyor olabilir. Avukatınızla koordineli biçimde her iki süreci paralel yürütün

Eş Zamanlı Deport Kararı Varsa Ne Yapılmalı?

GGM’de tutulurken çoğunlukla eş zamanlı bir deport (sınır dışı etme) kararı da alınmaktadır. Bu iki karar farklı hukuki yollarla itiraz gerektirmektedir.

Karar Türü İtiraz Mercii Süre Etkisi
İdari gözetim kararı Sulh Ceza Hakimliği 72 saat Kararı durdurmaz; hakim 5 günde karar verir
Deport (sınır dışı etme) kararı Yetkili İdare Mahkemesi 7 gün (YUKK m.53) Dava açıldığında sınır dışı otomatik durur

Paralel Yürütme Zorunlu: Hem idari gözetim itirazı hem de deport iptali ayrı sürelerle yürütülmektedir. Her ikisinin de kaçırılmaması için avukat koordinasyonu hayati önem taşır. Deport kararı için deport kararının kaldırılması – iptal davası rehberimizi incelemenizi öneririz.

Eş zamanlı tahdit kodu uygulanıyorsa bunun kaldırılması için de ayrı bir süreç yürütülmesi gerekebilir. Yabancı tahdit kodları ve kaldırılması davası rehberimizde bu konuda ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz.

Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Yolu

Sulh Ceza Hakimliği itirazı reddedilirse veya itiraz süresi kaçırılmışsa, Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yolu açıktır.

  • AYM başvurusu, iç hukuk yollarının tüketilmesi koşuluyla yapılabilir
  • İdari gözetimin Anayasa m.19 (özgürlük ve güvenlik hakkı) kapsamında ihlal oluşturduğu iddia edilebilir
  • AYM, olağan süreçten daha hızlı inceleyebilir, tedbir kararı verme yetkisi de mevcuttur
  • AYM’nin ihlal tespiti; tazminat ve tahliyeye yol açabilir
  • İç hukuk yolları tüketildikten sonra AİHM’e (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi) de başvurulabilir

Sulh Ceza Hakimliği ve AYM Kararları

Anayasa Mahkemesi (Bireysel Başvuru)B. No: 2021/4127 – K. Tarihi: 2022
Somut Gerekçe Olmadan İdari Gözetim – Anayasa m.19 İhlali
Başvurucu; idari gözetim kararında “kaçma riski” gerekçesinin somut bir olguya dayandırılmadığını; yalnızca soyut bir değerlendirmeye atıfla karar verildiğini öne sürmüştür. AYM; Anayasa m.19 kapsamında özgürlük hakkının kısıtlanabilmesi için kararın somut ve belgelenmiş gerekçelere dayanması zorunluluğunu; genel ve soyut gerekçelerle alınan idari gözetim kararlarının kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkını ihlal ettiğini hükme bağlamış ve ihlal tespitinin yanı sıra tazminata da hükmetmiştir.
Sonuç: Somut ve belgelenmiş gerekçeye dayanmayan idari gözetim kararı; Anayasa m.19 kapsamında özgürlük hakkı ihlali oluşturur ve AYM tarafından tazminata hükmedilebilir.
İstanbul Sulh Ceza Hakimliğiİtiraz No: 2022/4127
YUKK m.57/A Uygulanmadan Doğrudan Gözetim – Kaldırıldı; Alternatif Yükümlülüğe Dönüştürüldü
İdari gözetim altındaki yabancının avukatı; Türkiye’de sabit bir ikameti ve Türk vatandaşı eşi bulunduğunu; YUKK m.57/A kapsamında alternatiflerin değerlendirilmeden doğrudan gözetim kararı alındığını öne sürmüştür. Sulh Ceza Hakimliği; önce daha kısıtlayıcı olmayan tedbirlerin uygulanıp uygulanamayacağının değerlendirilmesi gerekliliğini; somut kaçma riskine dair herhangi bir belgenin dosyada bulunmadığını tespit etmiş; idari gözetim kararını kaldırmış ve haftalık imza yükümlülüğüne dönüştürmüştür.
Sonuç: YUKK m.57/A alternatifleri değerlendirilmeksizin alınan idari gözetim kararları; Sulh Ceza Hakimliği tarafından kaldırılarak alternatif yükümlülüğe dönüştürülebilir.
Anayasa Mahkemesi (Bireysel Başvuru)B. No: 2020/8412 – K. Tarihi: 2021
12 Aylık Azami Süre Aşıldı – Özgürlük Hakkı İhlali
Başvurucu; 12 aylık azami sınırı aşan bir süre GGM’de tutulmuş ve serbest bırakılmamıştır. AYM; YUKK m.57/2’nin belirlediği 12 aylık azami gözetim süresinin kesin bir sınır olduğunu; bu sınırın aşılmasının hukuki dayanaktan yoksun tutmayı oluşturduğunu; bu durumun Anayasa m.19 kapsamında kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkının ağır ihlali anlamına geldiğini; ihlal tespiti ve tazminata ek olarak kişinin derhal serbest bırakılmasına hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Sonuç: 12 aylık azami gözetim süresi kesin bir sınırdır. Bu süre aşılırsa kişi derhal serbest bırakılmalıdır; aşım, AYM tarafından ağır ihlal olarak değerlendirilir.
Ankara Sulh Ceza Hakimliğiİtiraz No: 2022/3412
Tebligatsız Gözetim Devamı – İtiraz Süresi Başlamamıştır
Yabancı; idari gözetim uzatma kararının tarafına usulüne uygun tebliğ edilmediğini; dolayısıyla itiraz süresinin başlamadığını öne sürmüştür. Sulh Ceza Hakimliği; YUKK m.57/3’ün tebliğ yükümlülüğünü açıkça düzenlediğini; anlayacağı dilde bilgilendirme yapılmadan ve karar tebliğ edilmeden 72 saatlik sürenin işlemeye başlayamayacağını; itirazın süresinde kabul edilmesi gerektiğini hükme bağlamıştır.
Sonuç: İdari gözetim kararı anlayacağı dilde tebliğ edilmemişse; 72 saatlik itiraz süresi başlamaz. Bu itiraz her zaman açıktır.
Anayasa Mahkemesi (Bireysel Başvuru)B. No: 2021/5421 – K. Tarihi: 2022
30 Günlük Periyodik Gözden Geçirme Yapılmadı – İhlal Tespiti
Başvurucu; 30 günlük periyodik gözden geçirmenin 3 ay boyunca hiç yapılmadığını öne sürmüştür. AYM; YUKK m.57 uyarınca idarenin her 30 günde bir gözetimin devamının zorunlu olup olmadığını değerlendirmekle yükümlü olduğunu; bu yükümlülüğün yerine getirilmemesinin gözetimi hukuken dayanaklı olmaktan çıkardığını ve Anayasa m.19 kapsamında özgürlük hakkını ihlal ettiğini kesin biçimde hükme bağlamıştır.
Sonuç: İdare; her 30 günde bir idari gözetimin devamının gerekip gerekmediğini değerlendirmek zorundadır. Bu gözden geçirme yapılmazsa gözetim hukuki dayanaktan yoksun kalır.
İzmir Sulh Ceza Hakimliğiİtiraz No: 2023/4127
Ağır Hastalık – İdari Gözetim Kaldırıldı; GGM’de Yeterli Tedavi Yok
İdari gözetim altındaki yabancı; kronik hastalığına yönelik yeterli tedavinin GGM bünyesinde sağlanamadığını ileri sürmüştür. Sulh Ceza Hakimliği; YUKK m.55/1-c kapsamında hayati tehlike oluşturan ağır hastalığın idari gözetimi engelleyebileceğini; mevcut GGM koşullarında gerekli tıbbi müdahalenin yapılamadığının belgelendiğini; gözetimin devamının YUKK m.55 korumasıyla bağdaşmadığını hükme bağlamış ve kişinin serbest bırakılmasına karar vermiştir.
Sonuç: GGM’de yeterli tedavi sağlanamayan ağır hastalık; idari gözetim kararının kaldırılması için güçlü bir gerekçe oluşturur. Sağlık belgesiyle desteklenmiş itirazlar kabul görmektedir.

Özet Tablo

Konu Özet
Yasal dayanak 6458 Sayılı YUKK m.57, m.57/A, m.58; Anayasa m.19
İtiraz süresi 72 saat (kararın tebliğinden itibaren; tebliğ yoksa öğrenme tarihinden)
İtiraz mercii GGM’nin bağlı olduğu Sulh Ceza Hakimliği
Hakim karar süresi 5 gün (kesin karar)
Azami gözetim süresi 6 ay + 6 ay uzatma = toplamda 12 ay
Periyodik gözden geçirme Her 30 günde bir; yapılmazsa hukuki dayanak düşer
Alternatif yükümlülükler YUKK m.57/A: adres, imza, güvence, pasaport teslimi, kefalet
Eş zamanlı deport kararı 7 gün içinde ayrıca İdare Mahkemesi’nde iptal davası
AYM başvurusu İç hukuk yolları tüketildikten sonra; Anayasa m.19 ihlali iddiasıyla
GGM’deki haklar Avukat, tercüman, konsolosluk bildirimi, sağlık, itiraz hakkı
Resmi kaynak 6458 Sayılı YUKK – mevzuat.gov.tr

Sıkça Sorulan Sorular

1. İdari gözetim kararına nasıl itiraz edilir?

Kararın tebliğinden itibaren 72 saat içinde GGM’nin bağlı olduğu Sulh Ceza Hakimliği’ne itiraz dilekçesi sunulur. Dilekçeyi gözetim altındaki kişi bizzat, yasal temsilcisi veya avukatı verebilir. Hakim itirazı en geç 5 gün içinde karara bağlar ve karar kesindir. İtiraz, gözetimi otomatik olarak durdurmaz.

2. Geri gönderme merkezinden birini nasıl geri alabilirim?

1) Kişinin bulunduğu GGM’yi öğrenin (GİMER 157 veya Göç İdaresi); 2) Hemen avukat tutun; 3) 72 saat içinde avukat aracılığıyla Sulh Ceza Hakimliği’ne itiraz dilekçesi sunun; 4) YUKK m.57/A kapsamında alternatif yükümlülük (imza, güvence, ikamet) uygulanmasını talep edin; 5) Eş zamanlı deport kararı varsa 7 günlük süreyi kaçırmadan İdare Mahkemesi’nde dava açın.

3. İdari gözetim kararı nedir?

İdari gözetim kararı 6458 sayılı YUKK m.57 kapsamında, sınır dışı etme veya geri gönderme işlemleri tamamlanana kadar yabancının Geri Gönderme Merkezi’nde tutulmasını öngören idari bir tedbirdir. Cezai tutukluluktan farklıdır, suç isnadına dayanmaz. Kaçma riski, sahte belge kullanımı veya kamu güvenliği tehdidi gibi gerekçelere dayandırılabilir.

4. Geri gönderme merkezinde ne kadar kalınır?

YUKK m.57/2 uyarınca ilk gözetim süresi en fazla 6 aydır. Sınır dışı işlemleri tamamlanamıyorsa ve yabancı iş birliği yapmıyorsa 6 ay daha uzatılabilir. Toplam azami süre 12 aydır, bu sınır hiçbir koşulda aşılamaz. 12 ay dolduğunda kişi serbest bırakılmak zorundadır; ancak YUKK m.57/A kapsamında alternatif yükümlülükler uygulanabilir.

5. İdari gözetim alternatif yükümlülüklere dönüştürülebilir mi?

Evet. YUKK m.57/A kapsamında; idari gözetim yerine belirli adreste ikamet, periyodik imza atma, güvence bedeli yatırma, pasaport teslimi ve kefalet gibi alternatifler uygulanabilir. İtiraz dilekçesinde bu alternatiflerin uygulanması talep edilmeli; Türkiye’de güçlü bağın bulunduğu ve kaçma riskinin düşük olduğu somut delillerle desteklenmelidir.

6. GGM’deki kişi hangi haklara sahiptir?

YUKK m.57 ve ilgili yönetmelik kapsamında; anlayacağı dilde bilgilendirilme; avukata erişim ve gizli görüşme; adli yardım talep etme; tercüman hakkı; aile üyelerine ve konsolosluğa bildirim; sağlık hizmetine erişim; 30 günlük periyodik gözden geçirme; Sulh Ceza Hakimliği’ne itiraz ve Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru hakkı mevcuttur.

7. 72 saatlik süre kaçırılırsa ne yapılabilir?

Her yeni gözetim uzatma kararı yeni bir itiraz hakkı doğurur. Ayrıca tebligat usulsüz yapılmışsa; süre başlamamış olabilir. İç hukuk yolları tüketildikten sonra Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yolu her zaman açıktır. 72 saatlik süre geçirilmiş olsa bile avukata danışarak değerlendirilecek başka yollar mevcut olabilir.

8. Eş zamanlı deport kararı varsa ne yapılmalı?

GGM’de tutulurken eş zamanlı deport kararı da alınmışsa; bu karar ayrı bir hukuki işlemdir. YUKK m.53 kapsamında tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde yetkili İdare Mahkemesi’nde iptal davası açılmalıdır. Dava açıldığında deport işlemi kendiliğinden durur. İdari gözetim itirazı (72 saat) ve deport iptali (7 gün) paralel biçimde yürütülmelidir.

Yazarlar Hakkında

Bu içerik, AEK Hukuk bünyesindeki avukatlar tarafından hazırlanmış ve mesleki uzmanlık çerçevesinde denetlenmiştir.

Av. Turgut Ekrem

Av. Turgut Ekrem

Kurucu Ortak – Ceza ve Yabancılar Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Ceza hukuku ve AYM başvuruları uzmanı. AEK Hukuk kurucu ortağı.

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Kurucu Ortak – İdare ve Ticaret Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Ticaret ve gayrimenkul hukuku uzmanı. AEK Hukuk kurucu ortağı.

GGM’deki Yakınınız İçin Acil Hukuki Yardım

72 saatlik süre son derece kısadır. Geri gönderme merkezindeki bir yakınınız için deneyimli İstanbul avukat ekibimizle hemen iletişime geçin.

AEK Hukuk – Yabancılar Hukuku

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Ankara Avukat Ankara Çekişmeli Boşanma Avukatı Kült Avukatlık Sakarya Avukat Uzman Mütalaası İstanbul Avukat Ankara Boşanma Avukatı İzmir Ceza Avukatı Kripto Para Avukatı