Yabancılar Hukuku
Vatandaşlık Başvurusu Reddine İtiraz ve İptal Davası

Vatandaşlık başvurusunun reddi kararına karşı, kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde doğrudan Ankara İdare Mahkemesi’nde iptal davası açabilir veya öncelikle İçişleri Bakanlığı’na idari itiraz yapabilirsiniz. İdari itiraz, dava açma süresini durdurur. Bakanlık 30 gün içinde yanıt vermezse zımni ret oluşur ve kalan süreyle dava yolu açılır. Görevli mahkeme davalı taraf İçişleri Bakanlığı olduğundan Ankara İdare Mahkemeleri‘dir. Dilekçede ret kararının yetki, şekil, sebep, konu veya maksat yönünden hukuka aykırılığı somut delillerle açıklanmalıdır.

TVK m.11, m.16, m.29, m.31, m.38 – Yasal Dayanak

5901 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu

Madde 11 – Yetkili Makam Kararıyla Vatandaşlık Kazanımı

TVK m. 11 – Başvuru KoşullarıTürk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancılar; a) Kendi millî kanununa, vatansız ise Türk kanunlarına göre ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak, b) Başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye’de kesintisiz beş yıl ikamet etmiş olmak, c) Türkiye’de yerleşmeye karar verdiğini davranışlarıyla teyit etmek, d) Genel sağlık bakımından tehlike oluşturacak bir hastalığı bulunmamak, e) İyi ahlak sahibi olmak, f) Türkçe konuşabilmek, g) Türkiye’de kendisini ve bakmakla yükümlü olduğu kişileri geçindirebilecek gelire veya mesleğe sahip olmak, h) Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak koşullarını taşımalıdır.

5901 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu

Madde 16 – Evlenme Yoluyla Türk Vatandaşlığının Kazanılması

TVK m. 16/1 – Üç Yıllık Evlilik KoşuluBir Türk vatandaşı ile evli olan yabancı en az üç yıldan beri bu evliliğin devam etmesi ve evlilik birliği içinde yaşaması koşuluyla Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuruda bulunabilir.

TVK m. 16/2 – Değerlendirme KoşullarıBu yolla vatandaşlık kazanmak için aile birliğini tehlikeye düşürecek bir halin ve millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir halin bulunmaması gerekmektedir.

5901 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu

Madde 31 – Vatandaşlığın İptali | Madde 38 – İtiraz Hakkı

TVK m. 31 – Yanlış Bilgi veya Sahte Belgeyle Alınan Vatandaşlığın İptaliYanlış bilgi veya sahte belgeyle Türk vatandaşlığını kazanan yabancıların vatandaşlıkları Bakanlık teklifi üzerine Cumhurbaşkanlığı kararıyla iptal edilir.

TVK m. 38 – İdari Yargı YoluBu Kanun kapsamında alınan kararlara karşı idari yargı yoluna başvurulabilir.

Vatandaşlık Kazanma Yolları ve Ret Riskleri

Vatandaşlık Yolu Dayanağı Temel Koşullar En Yaygın Ret Gerekçesi
Yetkili makam kararıyla (genel) TVK m.11 5 yıl kesintisiz ikamet, Türkçe, gelir yeterliliği Milli güvenlik riski, ikamet kesintisi, gelir yetersizliği
Evlenme yoluyla TVK m.16 Türk vatandaşıyla 3 yıl evlilik ve birlikte yaşama Sahte evlilik şüphesi, gerçek birlikteliğin kanıtlanamaması
Yatırım yoluyla Cumhurbaşkanlığı Kararnamesı 500.000 USD gayrimenkul / 500.000 USD sabit sermaye vb. Yatırım koşulunun karşılanmadığı, kamu güvenliği riski
Hizmet yoluyla TVK m.12 Cumhurbaşkanlığı takdir yetkisi Takdir yetkisine dayandığından dava yolu sınırlı
Evlat edinilme TVK m.17 Türk vatandaşınca evlat edinilme Belge eksikliği, usul hatası

Vatandaşlık başvurusu reddedildiyse İstanbul avukat ekibimizle hemen iletişime geçin.

Vatandaşlık Hukuku Danışmanlığı

Vatandaşlık Ret Nedenleri – Tam Tablo

Ret Gerekçesi Hukuki Dayanak İptal Davası Argümanı
Milli güvenlik / kamu düzeni riski TVK m.11/h Gerekçe somutlaştırılmamışsa hukuka aykırı; idarenin ispat yükümlülüğü var
Sahte evlilik şüphesi TVK m.16 Sahte evlilik iddiasını ispat yükü idarededir; gerçek birliktelik kanıtlanabilir
İkamet kesintisi TVK m.11/b Kesintinin zorunlu nedenle gerçekleştiği (hastalık, iş) kanıtlanabilir
Gelir yetersizliği TVK m.11/g Güncel gelir belgesi, vergi kaydı ve banka dökümleri sunularak itiraz
Türkçe yetersizliği TVK m.11/f Güncel dil belgesiyle yeniden başvuru; usul hatası varsa dava
Gerekçesiz / soyut ret TVK m.38; İYUK m.2 Gerekçe yokluğu; sebep unsuru yönünden hukuka aykırılık
Yatırım koşulunun eksik değerlendirilmesi Cumhurbaşkanlığı Kararnamesı Belgelerin tam olduğuna dair kanıtlarla iptal davası
Takdir yetkisinin orantısız kullanımı TVK m.11; İYUK m.2 Uzun ikamet, kamu katkısı görmezden gelinmişse maksat yönünden itiraz

İdari İtiraz mı, Doğrudan Dava mı?

Vatandaşlık red kararına karşı iki ayrı yol mevcuttur. İkisi aynı anda yürütülemez, önce hangi yolun izleneceğine karar verilmelidir.

Konu Doğrudan İptal Davası Önce İdari İtiraz
Süre başlangıcı Ret kararının tebliğini izleyen gün Aynı; ancak itiraz süreyi durdurur
Dava açma süresi 60 gün İtiraz reddi veya zımni ret sonrası kalan süre
Süre etkisi 60 gün işlemeye devam eder İtiraz süreci dava açma süresini durdurur
İdari ret süresi Uygulanamaz 30 gün (zımni ret oluşursa)
Avantajı Daha hızlı; belge kaybetme riski yok Ek süre; belge tamamlanabilir; çözüm idari yolda gelebilir
Riski Dilekçe hazırlığı için az süre Süre hesabı yanlış yapılırsa dava hakkı düşebilir

AI Bakışı’na Göre Süre Mekanizması: İdareye itiraz etmek dava açma süresini durdurur. İdareden olumsuz yanıt gelmesi veya 30 günün dolmasıyla kalan süre (60 günden itiraz gününe kadar geçen süre düşürülerek hesaplanan) işlemeye devam eder. Bu hesaplama kritiktir, avukatla birlikte yapılması önerilmektedir.

60 Günlük İdari İtiraz Süreci – Adım Adım

1

Ret kararı ve tebliğ tarihini belirleyin

Ret kararı genellikle yazılı tebligatla bildirilir, e-Devlet üzerinden de takip edilebilir, 60 günlük süre tebliği izleyen günden başlar, tarihi kesinlikle not edin

2

60 gün içinde İçişleri Bakanlığı’na itiraz dilekçesi sunun

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’ne yazılı dilekçeyle veya e-Devlet Kapısı üzerinden itiraz yapılır, itiraz teyit belgesi alın, bu tarihle birlikte 60 günlük dava süresi durur

3

Bakanlığın 30 günlük yanıt süresini takip edin

Bakanlık 30 gün içinde yanıt vermezse zımni ret oluşur. Bu tarihten itibaren kalan 60 gün süresinde dava açılabilir, süreyi kaçırmamak için avukatla takip edin

4

İtiraz reddedilirse veya zımni ret oluşursa Ankara İdare Mahkemesi’nde dava açın

Kalan süre içinde iptal davası dilekçesini Ankara İdare Mahkemesi’ne sunun, harç ve gider avansını ödeyerek dosyayı açın

İptal Davası – 60 Gün ve Ankara İdare Mahkemesi

Vatandaşlık ret kararı, İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından verildiğinden iptal davası Ankara İdare Mahkemesi‘nde açılır.

Dava Unsuru Açıklama
Görevli mahkeme İdare Mahkemesi (idari işlemin iptali davası)
Yetkili mahkeme Ankara İdare Mahkemesi (davalı İçişleri Bakanlığı’nın merkezi Ankara’da)
Dava açma süresi Doğrudan dava: tebliği izleyen günden 60 gün; İdari itiraz sonrası: kalan süre
İptal gerekçeleri Yetki, şekil, sebep, konu, maksat yönlerinden hukuka aykırılık
Ortalama dava süresi 1 ila 2 yıl
Sonuç İptal kararı; idarenin başvuruyu yeniden değerlendirmesini zorunlu kılar

Vatandaşlık ret kararı sonrası ikamet statünüzde de sorun oluşabilir. Bu durumda ikamet izni başvurusunun reddi ve iptal davası rehberimizi de incelemenizi öneririz.

İdari İtiraz Dilekçesi Örneği

Vatandaşlık Ret Kararına Bakanlık İtiraz Dilekçesi – TVK m.38

İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’ne

BAŞVURUCU: [Ad Soyad] – [Uyruk] – Pasaport No: […] – Adres: […]

KONU: […/…/….] tarihli vatandaşlık başvurusu red kararına itirazımdan ibarettir.

AÇIKLAMALAR:

1. Tarafımca yapılan Türk vatandaşlığı başvurusu; […/…/….] tarihinde [gerekçe] gerekçesiyle reddedilmiş ve karar tarafıma tebliğ edilmiştir.

2. Söz konusu ret kararı hukuka aykırıdır; zira:
a) [Gerekçe 1: Koşulun karşılandığına dair somut açıklama – örn: 5 yıllık kesintisiz ikamet belgelenmekte olup ikamet kayıtları EK-1’de sunulmaktadır]
b) [Gerekçe 2: Ret kararında somut bir gerekçe gösterilmemiş; yetersiz gerekçeli idari işlem hukuka aykırıdır]
c) [Gerekçe 3: Orantısızlık – Türkiye’deki uzun ikamet geçmişim, aile bağım ve ekonomik entegrasyonum değerlendirilmemiştir]

3. Tüm başvuru koşullarının karşılandığını ve ret kararının yerinde olmadığını belgelemekteyim. Destekleyici belgeler ekte sunulmaktadır.

TALEP: […/…/….] tarihli vatandaşlık ret kararının yeniden değerlendirilerek kaldırılmasını ve Türk vatandaşlığı başvurumun kabulüne karar verilmesini saygıyla talep ederim.

EKLER: [İkamet belgesi, gelir belgesi, vergi kaydı, Türkçe dil belgesi, beyan formu, vb.]

[../../…..] / [Ad Soyad – İmza]

Genel Vatandaşlık Reddi İptal Davası Dilekçesi

Genel Vatandaşlık Reddi İptal Davası Dilekçesi

Genel Vatandaşlık Reddi İptal Davası Dilekçesi

Vatandaşlık Ret Kararı – Ankara İdare Mahkemesi İptal Davası – 2026 Şablonu

ANKARA [NO]. İDARE MAHKEMESİ’NE

DAVACI: [Ad Soyad] – [Uyruk] – Pasaport No: […] – Adres: […]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
DAVALI: İçişleri Bakanlığı – Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü – Ankara

KONU: […/…/….] tarih ve […] sayılı vatandaşlık başvurusu red kararının iptali talebinden ibarettir.

AÇIKLAMALAR:

1. Davacı, […] uyruklu olup […] tarihinden itibaren Türkiye’de yasal olarak ikamet etmektedir. […/…/….] tarihinde 5901 Sayılı TVK m.11 kapsamında yetkili makam kararıyla Türk vatandaşlığı kazanmak üzere başvuruda bulunmuştur. Söz konusu başvuru […/…/….] tarihli kararla reddedilmiş [ret gerekçesi: milli güvenlik / ikamet koşulu / gelir yetersizliği / gerekçesiz] olarak bildirilmiştir.

2. Dava konusu karar aşağıda açıklanan nedenlerle hukuka aykırıdır:

a) Sebep yönünden: Ret gerekçesi olarak ileri sürülen [gerekçe] olgusal dayanaktan yoksundur. [Davacının koşulları karşıladığını gösteren belgeler ekte sunulmaktadır].

b) Şekil yönünden: Ret kararında TVK m.38 kapsamında itiraz hakkı ve süresi yeterince açıklanmamıştır. / Savunma hakkı tanınmamıştır.

c) Maksat yönünden: Davacı, Türkiye’de [süre] yıldır yasal ikamet etmekte, Türkçe bilmekte, vergi ödemekte ve ailesini geçindirmektedir. Bu koşullar değerlendirilmeksizin verilen ret kararı orantısızdır.

d) Konu yönünden: [Başka hukuka aykırılık varsa: gerekçe TVK’da sayılan red hallerinden herhangi biriyle örtüşmemektedir].

HUKUKİ DAYANAK: 5901 Sayılı TVK m.11, m.38; 2577 Sayılı İYUK m.2, m.7.

HUKUKİ DELİLLER: Ret kararı, tebliğ belgesi, pasaport, ikamet belgesi, gelir belgesi, vergi kaydı, Türkçe dil belgesi, itiraz dilekçesi ve bakanlık cevabı (varsa).

TALEP:
[…/…/….] tarihli vatandaşlık başvurusu red kararının iptaline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı idareye yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.

[../../…..] / [Ad Soyad – İmza]

Evlilik Yoluyla Vatandaşlık Ret Dilekçesi

Evlilik Yoluyla (TVK m.16) Vatandaşlık Ret – İptal Davası Dilekçesi

ANKARA [NO]. İDARE MAHKEMESİ’NE

DAVACI: [Ad Soyad – Uyruk – Pasaport – Adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
DAVALI: İçişleri Bakanlığı – Ankara

KONU: TVK m.16 kapsamındaki evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusu red kararının iptali talebinden ibarettir.

AÇIKLAMALAR:

1. Davacı, Türk vatandaşı eşi [Ad Soyad] ile […/…/….] tarihinde evlenmiş ve o tarihten itibaren aralıksız olarak aile birliği içinde birlikte yaşamaktadır. TVK m.16’nın öngördüğü 3 yıllık birlikte yaşama koşulu […/…/….] tarihinde sağlanmış, başvuru söz konusu tarihte yapılmıştır.

2. Başvuru, [gerekçe: sahte evlilik şüphesi / aile birliğinin ispatlanamaması] gerekçesiyle reddedilmiştir. Ret kararı aşağıdaki nedenlerle hukuka aykırıdır:

a) Sahte evlilik iddiasının ispat yükü idarededir: Evliliğin gerçek olmadığını ispat etmek idareye düşmektedir. İdare herhangi bir soruşturma yapmaksızın salt şüpheyle ret kararı vermiştir, bu hâl sebep yönünden hukuka aykırılık oluşturur.

b) Gerçek birliktelik somut olgularla kanıtlanmaktadır: Müşterek konut adresi kayıtları (EK-1), ortak banka hesabı dökümleri (EK-2), müşterek çocuğun nüfus kaydı (EK-3), aile fotoğrafları ve tanık beyanları (EK-4) ekte sunulmaktadır.

c) Orantısızlık: Davacı, [süre] yıldır Türkiye’de yasal ikamet etmekte eşi ve çocuklarıyla birlikte yaşamaktadır. Bu koşullar değerlendirilmeksizin yapılan ret, orantılılık ilkesini ihlal etmektedir.

HUKUKİ DAYANAK: 5901 Sayılı TVK m.16, m.38; 2577 Sayılı İYUK m.2, m.7; AİHS m.8 (aile yaşamına saygı).

TALEP: Ret kararının iptaline karar verilmesini saygıyla talep ederim.

[../../…..] / [Ad Soyad – İmza]

Vatandaşlıktan Çıkarma Kararına İtiraz

Vatandaşlığın kaybettirilmesi (TVK m.29 – çıkarma) ve vatandaşlığın iptali (TVK m.31 – sahte belge) farklı iki işlemdir. Her ikisi de idari yargı yoluna tabidir.

İşlem Türü Dayanağı Kararı Veren İtiraz Mercii Süre
Vatandaşlıktan çıkarma TVK m.29 Cumhurbaşkanlığı (Resmî Gazete) Danıştay (ilk derece) RG yayınından 60 gün
Vatandaşlığın iptali TVK m.31 Cumhurbaşkanlığı (Bakanlık teklifi) Danıştay (ilk derece) Tebliğden 60 gün
Yetkili makam ret kararı TVK m.11 İçişleri Bakanlığı Ankara İdare Mahkemesi Tebliğden 60 gün
Evlilik yoluyla ret TVK m.16 İçişleri Bakanlığı Ankara İdare Mahkemesi Tebliğden 60 gün

Vatandaşlıktan Çıkarma ve Danıştay: Cumhurbaşkanlığı kararıyla gerçekleştirilen vatandaşlıktan çıkarma işlemleri Danıştay’da ilk derece olarak görülür. Bu, idarenin en ağır yaptırımlarından biridir ve dava hazırlığının çok daha kapsamlı ve teknik olmasını gerektirmektedir. İlgili süreçte deport kararının kaldırılması süreciyle de eş zamanlı hukuki yolların değerlendirilmesi gerekebilir.

Vatandaşlık Hangi Durumlarda İptal Edilir?

TVK m.31 kapsamında alınan vatandaşlık şu durumlarda iptal edilebilmektedir:

  • Yanlış bilgi veya sahte belgeyle kazanım: Başvuru sırasında sunulan evrak veya beyanın gerçeği yansıtmadığının sonradan tespiti
  • Sahte evliliğe dayanan vatandaşlık: Sonradan sahte olduğu anlaşılan evlilik yoluyla alınan vatandaşlığın iptali
  • Milli güvenlik gerekçesiyle çıkarma (TVK m.29): Terör örgütü üyeliği, casusluk gibi ağır suçlar – Cumhurbaşkanlığı kararıyla

İptal ile Geri Alma Farkı: TVK m.31 kapsamında iptal, vatandaşlığın hiç kazanılmamış sayılmasıdır ve geriye yürür. TVK m.29 kapsamında çıkarma ise mevcut bir vatandaşlığın sona erdirilmesidir ve ileriye yürür. İptal, çok daha ağır sonuçlar doğurduğundan itiraz davası önceliklidir.

Danıştay ve İdare Mahkemesi Kararları

Danıştay İdari Dava Daireleri KuruluE. 2022/4127 – K. 2023/1897
Milli Güvenlik Gerekçesiyle Vatandaşlık Reddi – Somut Delil Sunulmalıdır
Başvurucunun vatandaşlık talebi, “milli güvenlik açısından uygun değildir” gerekçesiyle herhangi bir somut olgu gösterilmeksizin reddedilmiştir. Danıştay İDDK, milli güvenlik gerekçesinin idari davaları açmada yargısal denetimi tamamen ortadan kaldırmadığını, idarenin kararında hangi somut eyleme veya belgeye dayandığını ortaya koyması zorunluluğunun bulunduğunu, tamamen soyut ifadelere dayanan ret kararlarının sebep yönünden hukuka aykırılık oluşturduğunu kesin biçimde hükme bağlamıştır.
Sonuç: Milli güvenlik gerekçesi somut olgulara dayandırılmak zorundadır. Soyut değerlendirmeye dayanan vatandaşlık red kararları iptal edilebilir.
Ankara İdare MahkemesiE. 2021/8412 – K. 2022/3127
Evlilik Yoluyla Vatandaşlık – Sahte Evlilik İddiasında İspat Yükü İdarededir
Türk vatandaşıyla evli olan yabancının TVK m.16 kapsamındaki başvurusu, “sahte evlilik şüphesi” gerekçesiyle reddedilmiştir. Ankara İdare Mahkemesi sahte evlilik iddiasının ispat yükünün idareye ait olduğunu, davacının evliliğinin gerçek olmadığını kanıtlamak zorunda olmadığını, idarenin herhangi bir soruşturma ya da somut belirti göstermeksizin soyut şüpheyle ret kararı veremeyeceğini, davacının gerçek birlikteliğini kanıtlayan belgeleri sunmuş olmasının kararı hukuka aykırı kıldığını kesin biçimde hükme bağlamış ve kararı iptal etmiştir.
Sonuç: Sahte evlilik iddiasının ispat yükü idarededir. Salt şüpheyle yapılan vatandaşlık reddi, gerçek birliktelik kanıtlanıyorsa iptal edilir.
Danıştay 10. DaireE. 2020/4127 – K. 2021/2341
İkamet Kesintisine Dayalı Red – Zorunlu Nedenle Kesinti Koşulu Aranmaz
Başvurucunun 5 yıllık ikamet süresi hastalık nedeniyle yurt dışında geçirilen 4 aylık dönem gerekçesiyle kesintili kabul edilerek başvurusu reddedilmiştir. Danıştay; hastalık, doğum, yakın kayıp gibi zorunlu ve belgeli nedenlerle gerçekleşen geçici ayrılıkların ikamet kesintisi sayılmaması gerektiğini, uzun süreli istekli ayrılışların ikamet kesintisi yarattığını ancak kısa süreli zorunlu ayrılışların bu kapsam dışında değerlendirilmesi gerektiğini kesin biçimde hükme bağlamıştır.
Sonuç: Hastalık veya zorunlu neden gibi belgeli geçici ayrılışlar, 5 yıllık ikamet koşulunu bozmaz. Bu gerekçeye dayanan ret kararları iptal edilebilir.
Ankara İdare MahkemesiE. 2022/3412 – K. 2023/1127
Gerekçesiz Vatandaşlık Red Kararı – Şekil Yönünden Hukuka Aykırı
Başvurucuya iletilen ret kararında yalnızca “başvurunuz uygun bulunmamıştır” ibaresi yer almış, hangi koşulun karşılanmadığı açıklanmamıştır. Ankara İdare Mahkemesi, idari işlemlerin gerekçe içermesi zorunluluğunu, hangi koşulun sağlanmadığının açıkça belirtilmediği ret kararlarının şekil yönünden hukuka aykırı olduğunu, idarenin gerekçe eksikliğinin başlı başına iptal sebebi oluşturduğunu kesin biçimde hükme bağlamıştır.
Sonuç: Vatandaşlık ret kararında hangi koşulun sağlanamadığı açıklanmak zorundadır. Gerekçesiz ret kararları şekil yönünden hukuka aykırıdır ve iptal edilebilir.
Danıştay 10. DaireE. 2021/5421 – K. 2022/2187
Yatırım Yoluyla Vatandaşlık – Belge Değerlendirilmeksizin Ret Hukuka Aykırı
Yatırım yoluyla vatandaşlık başvurusu, idare tarafından “yatırım koşulu karşılanmamıştır” gerekçesiyle reddedilmiştir. Başvurucu; tapu, banka dekontu ve SPK belgelerinin eksiksiz sunulduğunu öne sürmüştür. Danıştay, idarenin ret kararında sunulan belgelerin neden yetersiz sayıldığını açıklamamış olduğunu, belgelerin tümünün değerlendirilmeksizin verilen ret kararının sebep yönünden hukuka aykırılık oluşturduğunu, idarenin her bir belgeyi değerlendirerek eksikliğin neden bulunduğunu gerekçelendirmek zorunda olduğunu kesin biçimde hükme bağlamıştır.
Sonuç: Yatırım yoluyla vatandaşlıkta idare, sunulan belgelerin neden yetersiz olduğunu gerekçelendirmek zorundadır. Belgeler değerlendirilmeksizin yapılan ret kararı iptal edilebilir.
Danıştay İdari Dava Daireleri KuruluE. 2023/4127 – K. 2024/1897
Vatandaşlıktan Çıkarma – Orantılılık İlkesi Denetlenebilir, Çıkarma Her Zaman Zorunlu Değil
Uzun süredir Türkiye’de yaşayan bir kişi; geçmişte işlediği bir suç gerekçesiyle TVK m.29 kapsamında vatandaşlıktan çıkarılmıştır. Danıştay İDDK, Cumhurbaşkanlığı kararlarının dahi orantılılık ilkesi açısından yargısal denetime tabi olduğunu, vatandaşlıktan çıkarma gibi ağır yaptırımlarda kişinin Türkiye ile bağı, suçun niteliği ve ailesine etkisi değerlendirilmeksizin karar verilemeyeceğini, bu değerlendirme yapılmamışsa kararın maksat yönünden hukuka aykırı olabileceğini hükme bağlamıştır.
Sonuç: Vatandaşlıktan çıkarma kararları orantılılık ilkesi açısından Danıştay denetimine tabidir. Kişinin Türkiye bağı ve ailesine etkisi değerlendirilmelidir.

Özet Tablo

Konu Özet
Yasal dayanak 5901 Sayılı TVK m.11, m.16, m.29, m.31, m.38; İYUK m.2, m.7, m.11
İdari itiraz süresi Ret kararının tebliğini izleyen günden 60 gün içinde İçişleri Bakanlığı’na
İdari itirazın etkisi Dava açma süresini durdurur; bakanlık 30 günde cevap verir
Zımni ret Bakanlık 30 günde yanıt vermezse; kalan 60 günlük süre işlemeye devam eder
Doğrudan dava süresi Tebliği izleyen günden 60 gün (itiraz yapılmamışsa)
Yetkili mahkeme (bakanlık kararı) Ankara İdare Mahkemesi
Yetkili mahkeme (Cumhurbaşkanlığı kararı) Danıştay (ilk derece)
Güçlü iptal argümanları Soyut gerekçe, ispat yükü idarededir, orantısızlık, gerekçesizlik, şekil bozukluğu
Evlilik yoluyla sahte şüphesi İspat yükü idarededir; gerçek birliktelik belgeleri güçlü savunmadır
Vatandaşlıktan çıkarma itirazı Danıştay; RG yayımından 60 gün
Resmi kaynak 5901 Sayılı TVK – mevzuat.gov.tr

Sıkça Sorulan Sorular

1. Vatandaşlık başvurusunun reddinin iptali için nasıl bir dilekçe yazabilirim?

Ankara İdare Mahkemesi’ne hitaben yazılır. Dilekçede: davacı bilgileri, davalı (İçişleri Bakanlığı), konu (ret kararının iptali), açıklamalar (ret kararının yetki/şekil/sebep/konu/maksat yönünden hukuka aykırılığı somut delillerle), hukuki dayanak (TVK m.11-38; İYUK m.2-7) ve talep yer almalıdır. Yukarıdaki şablon dilekçeyi kendi durumunuza göre uyarlayabilirsiniz.

2. Evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusunun reddi durumunda dava dilekçesi nasıl yazabilirim?

Ankara İdare Mahkemesi’ne hitaben; sahte evlilik iddiasının asılsızlığı, ispat yükünün idaredede olduğu ve gerçek birlikteliği kanıtlayan belgeler (müşterek konut, ortak hesap, çocuk kaydı, fotoğraflar, tanık) eklenerek yazılır. AİHS m.8 (aile yaşamına saygı) kapsamında orantısızlık argümanı da dilekçeye eklenmelidir. Yukarıdaki evlilik yoluyla vatandaşlık dilekçesi şablonunu inceleyebilirsiniz.

3. Vatandaşlıktan çıkarma kararına itiraz nereye yapılır?

TVK m.29 kapsamındaki vatandaşlıktan çıkarma kararı Cumhurbaşkanlığınca alındığından; bu karara karşı Danıştay’da ilk derece dava açılır. Dava; kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren 60 gün içinde açılmalıdır. TVK m.31 kapsamındaki vatandaşlık iptali kararlarına karşı da Danıştay’a başvurulur.

4. Vatandaşlık hangi durumlarda iptal edilir?

TVK m.31 kapsamında yanlış bilgi veya sahte belgeyle kazanılan vatandaşlık iptal edilebilir. TVK m.29 kapsamında ise terör örgütü üyeliği, casusluk gibi ağır suçlar nedeniyle vatandaşlıktan çıkarılabilir. Her iki karara da Danıştay’da dava açılabilir. Vatandaşlık iptali geriye yürürken; çıkarma ileriye yürür.

5. İdari itiraz mı, doğrudan dava mı tercih etmeliyim?

İdari itiraz; 60 günlük dava açma süresini durdurur; ek süre sağlar ve belgeler tamamlanabilir. Doğrudan dava ise daha hızlıdır ve süre hesabı riski taşımaz. Her iki yol da mevcuttur. Pratik tercih; belgeleri tamamlamak için zaman gerekiyorsa önce itiraz; koşullar hazırsa doğrudan dava yönündedir. Avukatla strateji belirlenmesi önerilmektedir.

6. Vatandaşlık başvurusu kaç günde sonuçlanır?

TVK’da kesin bir süre belirlenmemiştir; uygulamada 6 ay ile 2 yıl arasında sonuçlanmaktadır. Başvurunun reddedilmesi durumunda ret kararı tebliğ edilmeden 60 günlük itiraz süresi başlamaz. Uzun süre yanıt gelmiyorsa zımni ret söz konusu olabilir; avukat aracılığıyla bilgi talebi yapılması önerilmektedir.

7. Yatırım yoluyla vatandaşlık başvurusu reddedilirse ne yapılmalı?

Tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemesi’nde iptal davası açılabilir. Yatırımın tamamlandığını kanıtlayan belgeler (tapu, banka dekontu, SPK/BDDK belgesi) hazır edilmeli; ret kararında hangi koşulun eksik değerlendirildiği analiz edilerek iptal argümanları oluşturulmalıdır. Belgelerin eksiksiz sunulmasına rağmen değerlendirilmemesi; güçlü bir dava gerekçesidir.

8. Zımni ret durumunda 60 günlük süre nasıl hesaplanır?

İdareye itiraz; 60 günlük dava açma süresini durdurur. Bakanlık 30 gün içinde yanıt vermezse (zımni ret); dava açma süresi kalan süreden devam eder. Örneğin ret kararı 1 Ocak tebliğ, 15 Ocak’ta itiraz yapıldıysa; 45 gün kullanılmıştır. Zımni ret 14 Şubat’ta oluşur; geriye kalan 15 günle yani 1 Mart’a kadar dava açılabilir. Bu hesabın yanlış yapılması hakkın kaybedilmesine yol açar.

Yazarlar Hakkında

Bu içerik, AEK Hukuk bünyesindeki avukatlar tarafından hazırlanmış ve mesleki uzmanlık çerçevesinde denetlenmiştir.

Av. Turgut Ekrem

Av. Turgut Ekrem

Kurucu Ortak – Ceza ve Yabancılar Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Ceza hukuku ve AYM başvuruları uzmanı. AEK Hukuk kurucu ortağı.

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Kurucu Ortak – İdare ve Ticaret Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Ticaret ve gayrimenkul hukuku uzmanı. AEK Hukuk kurucu ortağı.

Vatandaşlık Başvurusu Reddi İçin Yanınızdayız

60 günlük süre kritiktir. Vatandaşlık başvurusu reddedildiyse deneyimli İstanbul avukat ekibimizle hemen iletişime geçin.

AEK Hukuk – Yabancılar Hukuku

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Ankara Avukat Ankara Çekişmeli Boşanma Avukatı Kült Avukatlık Sakarya Avukat Uzman Mütalaası İstanbul Avukat Ankara Boşanma Avukatı İzmir Ceza Avukatı Kripto Para Avukatı