Tasmasız/Ağızlıksız Hayvan Gezdirme Cezası 2026 – Güncel Rehber
Tehlike arz eden (yasaklı) ırkları tasmasız veya ağızlıksız gezdirmenin cezası, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu m.28 kapsamında 2025 yılı itibarıyla 76.173 TL idari para cezası olup hayvana el konulur. Normal evcil hayvanlar için ise genel güvenlik önlemlerine uyulmaması durumunda kabahatler kanunu veya 5199 sayılı Kanun kapsamında dönemsel güncellenen idari para cezaları uygulanır. Kontrol altında tutulmayan hayvanın başkasını yaralaması halinde sahip, TCK m.177 uyarınca altı aya kadar hapis veya adli para cezasıyla karşı karşıya kalabilir.
- 5199 Sayılı HKK m.13-14-28 ve TCK m.177 – Tam Kanun Metinleri
- 2026 Yılı Ceza Tablosu – Güncel Miktarlar
- Yasaklı (Tehlikeli) Köpek Irkları – Tam Liste
- Tasma ve Ağızlık Zorunluluğu – Kim İçin, Ne Zaman?
- Cezayı Kim Kesiyor? Uygulama Süreci
- Köpek Saldırısında Sahiplik Sorumluluğu – TCK m.177
- Köpek Saldırısında Mağdurun Tazminat Hakkı
- Küpesiz/Cipsiz Hayvan Taşımanın Cezası
- HAYDİ Uygulaması ile Şikayet
- Yargıtay Kararları
- Özet Tablo
- Sıkça Sorulan Sorular
5199 Sayılı HKK m.13-14-28 ve TCK m.177 – Tam Kanun Metinleri
2026 Yılı Ceza Tablosu – Güncel Miktarlar
5199 sayılı Kanun m.28’deki para cezaları, her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ilan edilen yeniden değerleme oranıyla artırılmaktadır. 2025 yılı baz değerleri aşağıdaki tabloda yer almakta, 2026 yılı kesin tutarları için ilgili belediye veya Tarım ve Orman Bakanlığı’nın güncel duyurusunu kontrol etmeniz önerilmektedir.
| İhlal Türü | Hayvan Türü | 2025 Yılı Taban Ceza | Ek Yaptırım | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| Tasmasız / ağızlıksız gezdirme | Yasaklı ırk (Pitbull, Tosa, Dogo, Fila) | 76.173 TL | Hayvana el konulur | HKK m.28 |
| Tasmasız gezdirme | Normal evcil köpek | Dönemsel güncelleme (yönetmelikle) | Uyarı; tekrarda artan ceza | HKK m.28; Belediye Kanunu |
| Kontrolsüz serbest bırakma | Her türlü hayvan | 3 ay – 1 yıl hapis veya adli para cezası | Tazminat davası | TCK m.177 |
| Küpesiz/cipsiz hayvan taşıma | Sahipli evcil hayvan | 3.000 – 30.000 TL arası (2025 baz) | Kayıt yaptırma zorunluluğu | HKK m.28 |
| Yasaklı ırk üretme/satma/ithal etme | Pitbull vb. | Ağırlaştırılmış idari para cezası | Hayvana el konulur; mülkiyet sona erer | HKK m.14, m.28 |
| Hayvanı dışarıda bağlı bırakma (güvenliksiz) | Her türlü hayvan | İdari para cezası | Hayvanın güvenli ortama alınması | HKK m.13, m.28 |
2026 Güncel Tutar: Yeniden değerleme oranı her yıl Kasım ayı sonunda Resmi Gazete’de yayımlanır ve 1 Ocak itibarıyla uygulamaya girer. 2026 yılı kesin ceza miktarı için mevzuat.gov.tr veya ilgili belediyenin zabıta birimi kaynaklarını kontrol etmenizi öneririz. 76.173 TL’lik taban yeniden değerleme sonrası 2026’da artmıştır.
Yasaklı (Tehlikeli) Köpek Irkları – Tam Liste
Türkiye’de 2004 tarihli Tehlikeli Hayvanların Tespiti ve Yasaklanması Hakkında Yönetmelik kapsamında üretimi, ithali ve satışı kesinlikle yasaklanan dört köpek ırkı mevcuttur:
| Irk Adı | Türkçe Adı | Kayıt Zorunluluğu | Zorunlu Ekipman | Sahiplik Durumu |
|---|---|---|---|---|
| American Pit Bull Terrier | Pit Bull | Zorunlu (PETVET + Belediye) | Ağızlık + Tasma + Kayıt | Mevcut sahiplik izne tabidir; yeni edinim yasak |
| Japanese Tosa | Japon Tosası | Zorunlu | Ağızlık + Tasma + Kayıt | Mevcut sahiplik izne tabidir; yeni edinim yasak |
| Dogo Argentino | Arjantin Dogası | Zorunlu | Ağızlık + Tasma + Kayıt | Mevcut sahiplik izne tabidir; yeni edinim yasak |
| Fila Brasileiro | Brezilya Filası | Zorunlu | Ağızlık + Tasma + Kayıt | Mevcut sahiplik izne tabidir; yeni edinim yasak |
Önemli: Bu ırkların üretimi, ithali, satışı ve aracılığı yasaktır. Halihazırda sahibi olunanlar ise resmi kayıt yaptırmak, ağızlık ve tasma taktırmak zorundadır. Kamusal alanda ağızlıksız veya tasmasız yakalanması halinde hayvana doğrudan el konulur ve 76.173 TL (2025 taban) idari para cezası uygulanır. Belirlenen listede olmayan ırklara ek yasakların getirilip getirilmediğini Tarım ve Orman Bakanlığı güncellemelerinden takip etmenizi öneririz.
Tasma ve Ağızlık Zorunluluğu – Kim İçin, Ne Zaman?
Tasma ve Ağızlık Zorunluluğu – Kim İçin, Ne Zaman?
| Hayvan Türü | Kamusal Alanda Tasma | Ağızlık Zorunluluğu | İstisna |
|---|---|---|---|
| Yasaklı ırk köpekler | Her zaman zorunlu | Her zaman zorunlu | Yok; hiçbir istisna tanınmaz |
| Normal ırk köpekler (büyük) | Kamusal alanda zorunlu (belediye yönetmelikleri) | Zorunlu değil; ancak belediye bazı alanlarda isteyebilir | Özel arazi, kapalı köpek parkları |
| Normal ırk köpekler (küçük/toy) | Çoğu belediyede zorunlu | Zorunlu değil | Köpek parkları; belirli alanlarda serbesttir |
| Kediler | Zorunlu değil (çoğu belediyede) | Zorunlu değil | Genel kural yok; belediyeye göre değişir |
| Diğer evcil hayvanlar | Hayvanın türüne göre değişir | Risk derecesine göre | Belediye kararına bağlı |
Hayvan kaynaklı hukuki sorunlarda İstanbul ceza avukatı ekibimizle iletişime geçin.
Cezayı Kim Kesiyor? Uygulama Süreci
Tasmasız veya ağızlıksız hayvan gezdirme ihlallerinde ceza kesme yetkisi birden fazla kuruma dağılmıştır:
| Ceza Kesen Kurum | Yetki Kapsamı | Başvuru Yolu |
|---|---|---|
| Belediye Zabıtası | Kamusal alanda tasmasız gezdirme, kirletme, evcil hayvan ihlalleri | HAYDİ uygulaması veya doğrudan zabıtaya bildiri |
| Polis (Kolluk Kuvvetleri) | Yasaklı ırk ihlalleri; hayvanın saldırdığı durumlar; TCK m.177 kapsamı | 155 Polis İmdat veya en yakın karakola bildirim |
| Jandarma | Belediye sınırları dışındaki alanlarda ihlaller | 156 Jandarma İmdat |
| Tarım ve Orman İl Müdürlüğü | Kayıt ve kimlik zorunluluğu ihlalleri; yasaklı ırk üretimi/satışı | Doğrudan müdürlüğe yazılı başvuru |
Köpek Saldırısında Sahiplik Sorumluluğu – TCK m.177
Kontrol altında tutulmayan bir hayvanın başkasını ısırması veya yaralaması, köpek sahibini hem idari hem de cezai sorumlulukla karşı karşıya bırakır.
Cezai Sorumluluk (TCK m.177)
TCK m.177 uyarınca; gözetimi altındaki hayvanı başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek biçimde serbest bırakan ya da kaçmasına neden olan kişi; üç aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır.
Köpek saldırısı sonucunda yaralama gerçekleşmişse; kasten yaralama suçu hükümleri de ayrıca değerlendirilebilir. Bu durumda taksirle yaralama kapsamında TCK m.89 uygulanmakta; daha ağır sonuçlar doğtuğunda TCK m.87 devreye girebilmektedir.
Yasal Sorumluluğun Koşulları
- Hayvani sahip veya geçici gözetimci kontrolünde tutmamış olmalıdır
- Hayvanın serbest bırakılması veya kaçmasına neden olunması yeterlidir; doğrudan bir saldırı emrinin verilmesi gerekmez
- Yaralanma oluşmasa bile TCK m.177 uyarınca suç tamamlanmış sayılır; tehlike yaratmak yeterlidir
Tasmalı Olsa Bile Sorumluluk Devam Eder: Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre köpek tasmalı ve gözetim altında olsa bile saldırıya neden olan kişi (sahip veya gezdiren), yaralamayı önleyecek yeterli önlemi almadığı tespit edilirse sorumlu tutulabilir.
Köpek Saldırısında Mağdurun Tazminat Hakkı
Köpek saldırısına uğrayan kişi; sahibe karşı tazminat davası açabilir.
| Tazminat Kalemi | Kapsamı |
|---|---|
| Tedavi giderleri | Hastane, ilaç, dikis, fizyoterapi, psikolojik destek masrafları |
| Kazanç kaybı | Yaralanma nedeniyle çalışılamayan süreye ait gelir kaybı |
| Sürekli iş göremezlik | Köpek ısırması kalıcı hasar bıraktıysa uzun vadeli işgücü kaybı |
| Manevi tazminat | Saldırının yarattığı korku, travma ve psikolojik hasar için |
| Maddi zarar (giysi vb.) | Saldırıda yırtılan, tahrip olan eşya bedelleri |
Mağdur önce Cumhuriyet Savcılığı’na şikayet dilekçesi sunarak cezai süreci başlatabilir. Aynı anda veya cezai süreçten bağımsız olarak tazminat davası açabilir.
Küpesiz/Cipsiz Hayvan Taşımanın Cezası
5199 sayılı Kanun m.13 uyarınca sahipli evcil hayvanların kayıt altına alınması ve kimlik tespitine yarayan işaretleme yöntemlerinin uygulanması zorunludur.
| Yükümlülük | Kapsam | Ceza | Kayıt Yeri |
|---|---|---|---|
| Mikroçip (chip) takma | Tüm sahipli köpek ve kediler | İdari para cezası (3.000-30.000 TL arası 2025 baz) | Veteriner klinik; PETVET sistemi |
| Küpe / kimlik işareti | Yasaklı ırk dahil tüm sahipli hayvanlar | İdari para cezası | Veteriner; belediye |
| Belediye kaydı | Yasaklı ırklar için ek zorunluluk | İdari para cezası + el koyma riski | İlgili belediye |
| Sağlık karnesi/pasaport | Yurt dışı veya şehirlerarası taşımada | Uyarı; tekrarda ceza | Veteriner klinik |
Nasıl Kayıt Yapılır? Evcil hayvan mikroçip kaydı herhangi bir veteriner kliniğe gidilerek yaptırılır. Veteriner çipe ait kodu ulusal PETVET sistemine işler. Belediye kaydı ise ikamet edilen ilçe belediyesinin veteriner işleri müdürlüğüne başvurularak yapılır. Bazı büyükşehir belediyelerinde e-Belediye sistemi üzerinden online kayıt da mümkündür.
HAYDİ Uygulaması ile Şikayet
HAYDİ (Hayvan Durum İzleme), İçişleri Bakanlığı bünyesinde hizmet veren ve sahipsiz hayvan ihbarı ile hayvan ihlallerinin bildirildiği resmi dijital platformdur.
- Uygulama adı: HAYDİ – Hayvan Durum İzleme
- Giriş yöntemi: e-Devlet şifresiyle giriş yapılır
- Bildirilebilecek durumlar: Tasmasız/ağızlıksız yasaklı ırk; sokakta saldırgan hayvan; kötü muamele; sahipsiz/yaralı hayvan
- Süreç: Hayvanın konumu ve fotoğrafları eklenir; bildirim ilgili müdürlüğe iletilir; kolluk veya belediye zabıtası yönlendirilir
- Alternatif: 155 Polis İmdat; ilçe belediyesi zabıta hattı; 156 Jandarma İmdat
Yargıtay Kararları
Özet Tablo
| Konu | Özet |
|---|---|
| Yasal dayanak | 5199 Sayılı HKK m.13, m.14, m.28; TCK m.177; Tehlikeli Hayvanlar Yönetmeliği |
| Yasaklı ırklar | American Pit Bull Terrier, Japanese Tosa, Dogo Argentino, Fila Brasileiro |
| Yasaklı ırk cezası (2025 taban) | 76.173 TL idari para cezası + hayvana el koyma |
| 2026 güncel tutar | Yeniden değerleme oranıyla artırılmış; mevzuat.gov.tr veya ilgili belediyeden teyit edin |
| Zorunlu ekipman (yasaklı ırk) | Ağızlık + tasma + PETVET kaydı + belediye kaydı |
| TCK m.177 cezası | 3 ay – 1 yıl hapis veya adli para cezası |
| Küpesiz/cipsiz hayvan cezası | 3.000-30.000 TL arası (2025 baz) |
| Ceza kesen kurumlar | Belediye zabıtası, polis, jandarma, Tarım ve Orman İl Müdürlüğü |
| İhbar/şikayet yolu | HAYDİ uygulaması, 155 polis, 156 jandarma, belediye zabıta hattı |
| Saldırıda tazminat | Tedavi giderleri, kazanç kaybı, manevi tazminat; sahip ve müteselsil sorumlu |
| Resmi kaynak | 5199 Sayılı HKK – mevzuat.gov.tr |
Sıkça Sorulan Sorular
Yasaklı ırklar (Pitbull, Japanese Tosa, Dogo Argentino, Fila Brasileiro) için 2025 yılı taban cezası 76.173 TL idari para cezası olup hayvana el konulmaktadır. Normal evcil köpekler için ise tasmasız gezdirme; belediyeye ve kabahatler kanununa göre daha düşük miktarda idari para cezasına tabidir. Her iki tutar da yıllık yeniden değerleme oranıyla artırılmaktadır. 2026 yılı kesin tutarları için ilgili belediye veya mevzuat.gov.tr kaynağını kontrol ediniz.
Yasaklı ırklar için ağızlıksız gezdirme; 5199 sayılı Kanun m.14 ve m.28 kapsamında 76.173 TL (2025 taban) idari para cezasına ve hayvana el konulmasına yol açmaktadır. Normal ırklar için yasal ağızlık zorunluluğu bulunmamakla birlikte; bazı belediyeler belirli alanlarda ağızlık zorunluluğu getirebilmektedir.
2026 yılında yasaklı ırk köpekler için ağızlıksız gezdirme cezası; 2025 yılı 76.173 TL taban tutarının yeniden değerleme oranında artırılmasıyla belirlenmektedir. Kesin 2026 rakamı için Tarım ve Orman Bakanlığı’nın veya Ticaret Bakanlığı’nın güncel tebliğini incelemeniz önerilmektedir. Normal ırklar için belediye yönetmeliklerine göre daha düşük miktarda ceza uygulanmaktadır.
5199 sayılı Kanun m.13 uyarınca sahipli evcil hayvanların mikroçip ve kayıt yaptırma zorunluluğu bulunmaktadır. Küpesiz veya cipsiz hayvan taşımak; 2025 yılı itibarıyla 3.000 ila 30.000 TL arasında idari para cezasına tabidir. Bu rakam yıllık yeniden değerleme oranıyla artırılmaktadır. Kayıt için herhangi bir veteriner kliniğinden PETVET sistemine kayıt ve belediye kaydı yaptırılabilir.
Türkiye’de 2004 yılı Tehlikeli Hayvanlar Yönetmeliği kapsamında üretimi, ithali ve satışı kesinlikle yasaklanan dört ırk şunlardır: 1) American Pit Bull Terrier (Pit Bull), 2) Japanese Tosa (Japon Tosası), 3) Dogo Argentino (Arjantin Dogası), 4) Fila Brasileiro (Brezilya Filası). Bu ırkların mevcut sahipleri; ağızlık ve tasma zorunluluğunu yerine getirmek ve PETVET ile belediyeye kaydettirmekle yükümlüdür.
Tasmasız köpeğin saldırısı sonucunda sahip iki tür sorumlulukla karşılaşır: Cezai sorumluluk – TCK m.177 uyarınca 3 ay ila 1 yıl hapis veya adli para cezası; yaralama ağırsa TCK m.89 (taksirle yaralama) da uygulanabilir. Hukuki sorumluluk – Mağdurun tedavi giderleri, kazanç kaybı ve manevi tazminat hakkı doğar. Mağdur; savcılığa şikayet dilekçesi sunarak hem cezai hem tazminat sürecini başlatabilir.
HAYDİ (Hayvan Durum İzleme); İçişleri Bakanlığı’na bağlı resmi uygulamadır. e-Devlet şifresiyle giriş yapılarak; tasmasız gezdirilen yasaklı ırk, sahipsiz hayvan, kötü muamele ve benzeri ihlaller ihbar edilebilir. Hayvanın konumu ve fotoğrafı eklenir; bildirim otomatik olarak ilgili belediye veya kolluk birimine yönlendirilir. Alternatif olarak 155 Polis İmdat veya ilçe belediyesi zabıta hattı da kullanılabilir.
Köpek saldırısı sonucu yaralanan kişi; hem cezai şikayet (savcılığa) hem de tazminat davası (Asliye Hukuk Mahkemesi) yoluyla haklarını koruyabilir. Tazminat davası için gerekli belgeler: hastane ve tedavi belgeleri, adli tıp raporu, tanıklar ve olay belgesi (polis/jandarma tutanağı). Sahip ile birlikte köpeği gezdiren kişi de müteselsilen sorumlu tutulabilir. Dava açmadan önce ilgili sigortanın bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
Yazarlar Hakkında
Bu içerik, AEK Hukuk bünyesindeki avukatlar tarafından hazırlanmış ve mesleki uzmanlık çerçevesinde denetlenmiştir.
Av. Turgut Ekrem
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Ceza hukuku ve AYM başvuruları uzmanı. AEK Hukuk kurucu ortağı.
Av. Mehmet Salih Ayyıldız
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Ticaret ve gayrimenkul hukuku uzmanı. AEK Hukuk kurucu ortağı.
Hayvan Kaynaklı Hukuki Sorunlarda Yanınızdayız
Köpek saldırısı tazminat davası, TCK m.177 savunması veya idari para cezasına itiraz konularında deneyimli İstanbul avukat ekibimizle iletişime geçin.