Aile Hukuku
Anlaşmalı Boşanma Davası

Anlaşmalı boşanma davası; en az 1 yıl süren evliliklerde eşlerin boşanma ve sonuçları üzerinde tam anlaşmaya vararak tek celsede, 1-4 ay içinde tamamlanan özel bir boşanma yoludur. Hukuki dayanağı TMK m. 166/3‘tür. Velayet, nafaka, mal paylaşımı ve tazminat gibi konuları düzenleyen anlaşmalı boşanma protokolü; hakimin onayıyla hüküm haline gelir. Protokoldeki en küçük bir hata; geri dönüşü imkansız hak kayıplarına yol açabileceğinden; sürecin avukat desteğiyle yürütülmesi büyük önem taşımaktadır.

TMK m. 166/3 – Tam Kanun Metni

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu

Madde 166/3 – Anlaşmalı Boşanma
TMK m. 166/3Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi halinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu halde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü halinde boşanmaya hükmolunur. Bu halde tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz.

Anlaşmalı Boşanma Nedir? Çekişmeli ile Farkı

Anlaşmalı boşanma; eşlerin boşanmaya ve boşanmanın tüm sonuçlarına birlikte anlaşarak mahkeme huzurunda onayladıkları özel bir boşanma yoludur. Mahkeme; tarafların iradelerini serbestçe açıkladığına ve düzenlemenin uygun olduğuna kanaat getirdikten sonra boşanmaya hükmeder. Tek celsede tamamlanabilmesi; en belirgin avantajıdır.

Ölçüt Anlaşmalı Boşanma Çekişmeli Boşanma
Hukuki dayanak TMK m. 166/3 TMK m. 161-166 (çeşitli sebepler)
Evlilik süresi En az 1 yıl Şarta bağlı değil
Anlaşma koşulu Tüm konularda tam anlaşma zorunlu Anlaşma gerekmez
Kusur tespiti Yapılmaz Mahkemece belirlenir
Duruşma sayısı Genellikle tek celse Çok sayıda; yıllarca sürebilir
Ortalama süre 1-4 ay 2-5 yıl (istinaf dahil)
Maddi yük Düşük Yüksek (bilirkişi, yargılama gideri)
Manevi yük Az Çok; tarafları yıpratır
Tazminat Kusur aranmaz; protokolde anlaşılırsa Kusur ispatı şarttır

Anlaşmalı Boşanmanın Şartları

TMK m. 166/3 uyarınca; anlaşmalı boşanma davasının kabul edilebilmesi için beş temel şartın birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

Şart İçerik Dikkat Edilmesi Gereken
1. En az 1 yıl evlilik Resmi nikah tarihinden dava tarihine kadar 1 yıl geçmiş olmalıdır 1 yılı doldurmayan çiftler çekişmeli boşanma yoluna gitmek zorundadır
2. Ortak başvuru veya dava kabulü Eşler birlikte başvurur ya da biri diğerinin davasını kabul eder Taraflardan biri kabul etmezse dava çekişmeli boşanmaya döner
3. Mali sonuçlar ve çocuklar üzerinde tam anlaşma Nafaka, tazminat; çocukların velayeti ve kişisel ilişki tam anlaşma gerektirir Tek bir konuda dahi anlaşmazlık; çekişmeli boşanmaya yol açar
4. Hakimin tarafları bizzat dinlemesi Hakim; duruşmada tarafları bizzat sorgulamalıdır Vekil aracılığıyla yapılan beyan bu şartı karşılamaz; taraflar bizzat bulunmalıdır
5. Hakimin düzenlemeyi uygun bulması Hakim; protokolü tarafların ve çocukların menfaatine uygun bulmalıdır Hakim değişiklik yaparsa; taraflarca kabul zorunludur

Önemli Ayrım: Mal paylaşımı (katılma ve katkı payı alacakları) ve ziynet eşyaları; boşanmanın ferileri değildir. Bu konularda protokolde anlaşma sağlanamamışsa dahi dava anlaşmalı boşanma olarak devam edebilir; bahsi geçen konular daha sonra ayrı davalar yoluyla çözüme kavuşturulabilir.

Anlaşmalı Boşanma Davası Süreci - Adım Adım

Anlaşmalı Boşanma Davası Süreci – Adım Adım

Anlaşmalı Boşanma Davası Süreci – Adım Adım

1

Protokolün hazırlanması ve imzalanması

Eşler; boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumuna ilişkin tüm konuları kapsayan anlaşmalı boşanma protokolünü yazılı olarak hazırlar ve imzalarlar. Protokolde en küçük bir muğlaklık; ilerleyen süreçte hak kayıplarına yol açabilir

2

Dava dilekçesinin ve harçların yatırılması

Dava dilekçesi ve imzalı protokol; ilgili aile mahkemesine sunulur. Başvurma harcı ve gider avansı ödenir; mahkeme dosyası açılır ve dava kaydedilir

3

Tensip zaptı ve duruşma günü

Mahkeme; genellikle 1-2 hafta içinde tensip zaptı düzenler ve duruşma günü belirler. Mahkemenin iş yüküne bağlı olarak duruşma 1-3 ay sonrasına verilebilir

4

Duruşma – Tek celse

Taraflar bizzat mahkemede hazır bulunur; hakim tarafları ayrı ayrı dinler; iradelerini serbestçe açıklayıp açıklamadıklarına kanaat getirir; protokolü uygun bulursa boşanmaya hükmeder

5

Kararın kesinleştirilmesi ve nüfusa işlenmesi

Gerekçeli karar yazıldıktan sonra tebligat yapılır; 2 haftalık istinaf süresi dolunca (ya da feragat edilirse) karar kesinleşir; kesinleşme şerhi düşülür ve nüfus müdürlüğüne bildirilir

Anlaşmalı boşanma protokolünü doğru hazırlamak için İstanbul avukat ekibimizle görüşün.

Randevu Al

Gerekli Belgeler

Belge Nereden Alınır
Dava dilekçesi ve imzalı anlaşmalı boşanma protokolü Avukat veya taraflarca hazırlanır
Nüfus cüzdanı fotokopisi (her iki taraf) Kişisel belge
Evlilik cüzdanı fotokopisi veya nüfus kayıt örneği Nüfus müdürlüğü veya e-Devlet
Vekalet pulu (avukat ile temsil varsa) Noter
Mahkeme harcı ve gider avansı makbuzu Mahkeme veznesinden yatırılır
Müşterek çocuk varsa doğum belgesi/nüfus kaydı Nüfus müdürlüğü veya e-Devlet

Boşanmanın Ferileri – Detaylı Rehber

Boşanmanın ferileri; velayet, kişisel ilişki, nafaka ve tazminattır. Anlaşmalı boşanma protokolü bu konuların tamamını kapsamalıdır. Kamu düzenine ilişkin olanlar (velayet ve iştirak nafakası) ise protokolde düzenlenmemiş olsa bile hakim tarafından resen hükme bağlanabilir.

Velayet

Müşterek çocuğun bakım, eğitim ve yaşam kararlarını verme yetkisi. Taraflar anlaşabilir; hakim çocuğun üstün yararını gözetir ve değişiklik yapabilir.

Kişisel İlişki

Velayeti bulunmayan ebeveynin çocukla görüşme hakkı. Gün, saat ve özel dönemler (bayram, tatil) protokolde açıkça belirtilmelidir.

Nafaka

İştirak nafakası (çocuk için) ve yoksulluk nafakası (eş için). Her iki tür farklı koşullara tabidir; protokolden feragat farklı sonuçlar doğurur.

Maddi ve Manevi Tazminat

Çekişmeli boşanmadan farklı olarak kusur aranmaz; taraflar anlaşarak belirler. Protokolde öngörülmeyenler sonradan istenemez.

Velayet – Ortak Velayet 2024 Durumu

Türk aile hukukunda kural; boşanma halinde çocuğun velayetinin ebeveynlerden birine verilmesidir. Ancak günümüzde ortak velayet konusu tartışmalı olmayı sürdürmektedir.

Ortak Velayet: 2024 Sonrası Tablo

2024 yılı itibarıyla Türk Medeni Kanunu’nda ortak velayeti açıkça düzenleyen bir hüküm bulunmamaktadır. Anayasa Mahkemesi’nin 2021 tarihli kararının ardından aile mahkemelerinin önemli bir bölümü; tarafların protokolde ortak velayet düzenlemesine yer verdiğinde; çocuğun üstün yararı açısından uygun bulunduğu takdirde bunu onaylar hale gelmiştir. Bununla birlikte hakimlerin takdir yetkisi geniş olmaya devam etmektedir.

  • Taraflar ortak velayet anlaşmışsa; bunu protokole açıkça ve ayrıntılı biçimde (karar alma usulleri, yaşam alanları, eğitim koordinasyonu vb.) yazmaları gerekmektedir
  • Hakim çocuğun menfaatini esas alarak protokolde değişiklik yapabilir
  • Ortak velayet; her iki ebeveynin aktif katılımını ve uyumlu iletişimini gerektirmektedir; mahkemeler bu durumu değerlendirir

Nafaka Türleri

Nafaka Türü Kime Protokolden Feragat Edilebilir mi? Sonradan Artırım Davası
Tedbir nafakası Dava süresince eş/çocuk Genellikle anlasmalı bosanmada gündem dışı Dava devam ederken geçerli
İştirak nafakası Müşterek çocuk yararına Hayır; feragat geçersiz. Hakim resen hükmeder Her zaman açılabilir
Yoksulluk nafakası Boşanma nedeniyle yoksullaşan eş Evet; açıkça feragat bağlayıcıdır Feragat edilmemişse açılabilir

Kritik Uyarı: Anlaşmalı boşanmada kusur tespiti yapılmamaktadır. Bu nedenle protokolde yoksulluk nafakasından açıkça feragat edilmişse; boşanma sonrasında yoksulluk nafakası davası açılması mümkün değildir. Bu hususu imzalamadan önce avukatınızla değerlendirmeniz önerilir.

Maddi ve Manevi Tazminat

TMK m. 174 uyarınca; çekişmeli boşanmada maddi ve manevi tazminata hükmedilebilmesi için kusur ispatı şarttır. Anlaşmalı boşanmada ise kusur tespiti yapılmadığından; tazminata ancak protokolde anlaşılmışsa hükmolunur.

Anlaşmalı boşanma protokolünde tazminat öngörülmemişse; karar kesinleştikten sonra maddi veya manevi tazminat davası açılması mümkün değildir. Çünkü kusur tespiti olmaksızın tazminat koşulları oluşmayacaktır. Bu nedenle tazminat talep etmek isteyen tarafın; hakkını protokol aşamasında güvence altına alması zorunludur.

Mal Paylaşımı

Mal paylaşımı (mal rejiminin tasfiyesi); boşanmanın ferileri arasında sayılmamaktadır. Bu nedenle anlaşmalı boşanma protokolünde mal paylaşımına dair hüküm yer almayabilir. Taraflar; boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde mal paylaşımı davası açabilirler.

Protokolde Yer Alan “Karşılıklı Alacağımız Yoktur” İfadesi

Yargıtay Uyarısı: Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin istikrarlı içtihadına göre; protokolde yer alan “karşılıklı mal alacağımız yoktur” gibi genel ifadeler; mal rejiminin tasfiyesinin yapılmış olduğuna dair hüküm oluşturmaz. Bu ifadeye rağmen taraflar; 10 yıllık zamanaşımı içinde mal paylaşımı davası açabilir. Mal varlığından kesin feragat için; hangi malın kime devredildiği açıkça ve icra edilebilir biçimde protokolde yazılmalıdır.

Ziynet Eşyaları – 2024 Yargıtay İçtihat Değişikliği

Ziynet eşyaları (düğün takıları, bilezikler, altınlar vb.) da boşanmanın ferileri arasında sayılmamaktadır. Bu nedenle protokolde düzenlenmemişlerse sonradan ayrı dava ile talep edilebilir.

2024 Öncesi Yargıtay İçtihadı

Yargıtay’ın 2024 öncesi yerleşik görüşüne göre; ziynet eşyaları kural olarak kadına aitti ve iade edilmesi gerekiyordu.

2024 Sonrası – Yeni İçtihat

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi; 04.04.2024 tarihli, 2023/5704 E. – 2024/2402 K. sayılı ilke kararıyla bu içtihadından döndü. Yeni anlayışa göre:

  • Kadına özgü takılar (küpe, kolye seti vb.): Kadına ait
  • Erkeğe özgü takılar (kol saati, yüzük vb.): Erkeğe ait
  • Her ikisine de özgü olmayan (altın, bilezik vb.): Her iki tarafın ortak malı

Bu içtihat değişikliği; özellikle bileziklerin ve altınların kime ait olduğu konusunda eski uygulamadan köklü biçimde ayrılmaktadır. Protokolde ziynet eşyaları üzerinde açıkça anlaşılması; ilerideki uyuşmazlıkları önleyecektir.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü – Hazırlama ve Örnek Taslak

Anlaşmalı boşanma protokolü; hakimin onayına sunulan; boşanmanın tüm sonuçlarını düzenleyen hukuki belgedir. Protokolde yer alan her hüküm; açık, net, icra edilebilir ve yoruma kapalı olmalıdır.

Protokolde Yer Alması Gereken Asgari Başlıklar

  • Tarafların kimlik bilgileri (ad, soyad, TC kimlik no)
  • Boşanma kararına dair ortak irade beyanı
  • Müşterek çocuk varsa; velayet ve kişisel ilişki düzenlemesi
  • İştirak nafakası (miktar ve ödeme gündemi)
  • Yoksulluk nafakası (talep ediliyorsa miktar; vazgeçiliyorsa açık feragat beyanı)
  • Maddi ve manevi tazminat (talep varsa miktar; yoksa açık feragat)
  • Müşterek konutun durumu (kimin kullanacağı veya boşaltma süresi)
  • Ev eşyalarının paylaşımı
  • Ziynet eşyalarına ilişkin anlaşma veya saklı tutma beyanı
  • Mal paylaşımına ilişkin anlaşma veya sonraya bırakma beyanı
Anlaşmalı Boşanma Protokolü – Örnek Taslak (Kısa Form)

ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ

Taraflar:
Davacı Taraf: [Ad Soyad], TC: […], adres: […]
Davalı Taraf: [Ad Soyad], TC: […], adres: […]
Müşterek Çocuk (varsa): [Ad Soyad], doğ. tarihi: […]

1. Boşanma İradesi: Taraflar; karşılıklı anlaşarak boşanmayı kabul etmektedir.

2. Velayet (müşterek çocuk varsa): Müşterek çocuğun velayeti; [anne/baba]’ya bırakılacaktır. Velayeti bulunmayan [baba/anne]; çocukla haftasonları [gün ve saat aralığı], bayramlarda [düzenleme] kişisel ilişki kuracaktır.

3. İştirak Nafakası: [Velayet sahibi olmayan taraf]; müşterek çocuk için aylık […] TL iştirak nafakasını her ayın […]. günü [banka hesabı bilgisi]ne ödeyecektir. Nafaka; ÜFE artış oranında yıllık olarak artırılacaktır.

4. Yoksulluk Nafakası: Taraflar; birbirinden yoksulluk nafakası talep etmemektedir / [taraf adı]; aylık […] TL yoksulluk nafakası alacaktır.

5. Maddi ve Manevi Tazminat: Taraflar; birbirinden herhangi bir maddi veya manevi tazminat talebinde bulunmayacaktır.

6. Müşterek Konut: [Adres] konumundaki aile konutu; boşanma kararının kesinleşmesini takiben […] gün içinde [taraf adı] tarafından boşaltılacaktır.

7. Ev Eşyaları: Taraflar; ev eşyalarını kendi aralarında paylaşmıştır. Karşılıklı eşya alacağı bulunmamaktadır.

8. Ziynet Eşyaları: Taraflar; ziynet eşyaları hakkındaki haklarını saklı tutmaktadır / ziynet eşyaları […] şekilde paylaşılmıştır.

9. Mal Rejimi: Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin talepler saklı tutulmaktadır.

Tarafların imzaları: ……………………

Uyarı: Yukarıdaki taslak; genel bilgi amaçlıdır ve her olayın koşullarına göre özelleştirilmesi gerekmektedir. Protokoldeki muğlak ifadeler; hakimin değişiklik yapmasına ya da davanın çekişmeli boşanmaya dönüşmesine yol açabilir. Somut durumunuza özel bir protokol hazırlatmak için avukat desteği alınması önerilmektedir.

Avukatsız Anlaşmalı Boşanma Mümkün mü?

Evet, Türk hukukunda avukat tutmak zorunlu değildir. Ancak şunu açıkça belirtmek gerekir: Anlaşmalı boşanma protokolündeki en küçük bir hata; geri dönüşü mümkün olmayan hak kayıplarına yol açabilir.

Avukatsız gitmek isteyenler için pratik kontrol listesi:

  • Protokolde tüm ferileri (velayet, kişisel ilişki, iştirak ve yoksulluk nafakası, tazminat) kapsayıp kapsamadığını kontrol edin
  • Her hükmün “icra edilebilir” olduğundan emin olun; “uygun miktarda” gibi belirsiz ifadelerden kaçının
  • Yoksulluk nafakasından feragat ediyorsanız; bunu açık ve net biçimde yazın
  • Ziynet eşyaları için saklı tutma ya da feragat tercihini açıkça belirtin
  • Mal paylaşımı için 10 yıllık zamanaşımı süresini ve “genel feragat” ifadesinin sonuçlarını göz önünde bulundurun
  • Duruşmaya bizzat katılmayı unutmayın; taraflardan birinin katılmaması davayı düşürür

Mahkeme Masrafları ve Avukat Ücreti 2026

Kalem 2026 Tahmini Tutar Açıklama
Başvurma harcı yaklaşık 500-700 TL Dava açılışında ödenir
Gider avansı yaklaşık 2.000-5.000 TL Tebligat ve diğer masraflar; fazlası iade edilir
Vekalet pulu (avukatlı ise) yaklaşık 200-400 TL Noterde düzenlenen vekaletin pul bedeli
Toplam mahkeme masrafı yaklaşık 3.000-8.000 TL Mahkeme ve davaya göre değişir
Avukat ücreti (AAÜT asgari) 30.000 TL ve üzeri 2024-2025 AAÜT gereği; bu altında ücret alınamaz
İstanbul Barosu tavsiye ücreti 60.000 – 120.000 TL Tavsiye niteliğinde; fiili ücret anlaşmayla belirlenir

Bilgi: Dar gelirli eşler; Baro’nun Adli Yardım Bürosu aracılığıyla ücretsiz hukuki yardım talebinde bulunabilirler. Bu hizmet; Avukatlık Kanunu m. 176 ve devamı hükümleri kapsamında düzenlenmiştir.

Anlaşmalı Boşanmadan Caymak Mümkün mü?

Bu; pek çok kişinin merak ettiği ancak rakip içeriklerin yanıtlamadığı önemli bir sorudur. Caymak; sürecin hangi aşamasında olunduğuna bağlıdır.

Aşama Cayma Mümkün mü? Sonuç
Protokol imzalanmış ama dava açılmamış Evet Protokol tek başına bağlayıcı değil; imha edilebilir
Dava açılmış, duruşma olmamış Evet; dava geri alınabilir Tarafların anlaşmasıyla veya tek taraflı feragat; dava düşer
Duruşmada hakim huzurunda irade açıklanmış Çok güç; ama karar açıklanmadan olabilir Taraflardan biri karardan önce iradeyi geri alırsa; hakim boşanmaya hükmedemez
Karar açıklanmış, kesinleşmemiş İstinaf yolu açık 2 haftalık istinaf süresi içinde istinaf başvurusu yapılabilir
Karar kesinleşmiş Hayır Kesinleşen boşanma kararı geri alınamaz; ancak hatalı protokol hükümleri ayrı davaya konu edilebilir

Kararın Kesinleştirilmesi ve Nüfusa İşlenmesi

Anlaşmalı boşanma kararının verilmesi; boşanmanın hukuki sonuçlarını doğurduğu anlamına gelmez. Karar; ancak kesinleşmesinin ardından hüküm ifade eder. Bu aşama atlayıp gidilirse; taraflar hukuken evli olmaya devam eder.

Kesinleştirme Adımları

  1. Mahkeme; boşanma kararının gerekçeli metnini yazar (genellikle 1-4 hafta)
  2. Gerekçeli karar; taraflara veya vekillerine tebliğ edilir
  3. Tebligattan itibaren 2 haftalık istinaf süresi beklenir ya da taraflar istinaf hakkından feragat eder
  4. İstinaf süresi dolunca avukat veya taraf; dosyaya “kesinleşme şerhinin düşülmesi” talebini sunar
  5. Mahkeme kalemi; kararı kesinleştirir ve ilgili nüfus müdürlüğüne bildirir
  6. Nüfus kayıtları güncellenir; medeni hal “bekar” olarak işlenir

Dikkat: Kesinleşme aşaması tamamlanmadan yeniden evlenmek kesinlikle mümkün değildir. Ayrıca kesinleşme şerhi düşülmeden; mirasçılık, SGK prim bağlantısı ve benzer hukuki statüler değişmez. Bu nedenle kararın kesinleştirilmesi; süreci resmi olarak sonlandıran zorunlu son adımdır.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Konu Durum
Görevli mahkeme Aile Mahkemesi (bulunmadığı yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi; aile mahkemesi sıfatıyla bakar)
Yetkili mahkeme (TMK m. 168) Eşlerden birinin yerleşim yeri veya son 6 aydır birlikte oturdukları yer mahkemesi
Anlaşmalı boşanmada yetki Taraflar genellikle yetki itirazında bulunmadığından; istedikleri aile mahkemesinde dava açabilirler
Büyükşehir avantajı İstanbul, İzmir gibi büyükşehirlerde mahkeme sayısı fazla; duruşma günü daha hızlı alınabilir
Dilekçe vermek için bizzat mahkemeye gitme Avukat varsa zorunlu değil (vekil aracılığıyla); yoksa şahsen gidilmesi gerekir
Yargıtay Kararları

Yargıtay Kararları

Yargıtay Kararları

Yargıtay 2. Hukuk DairesiE. 2023/5704 – K. 2024/2402 T. 04.04.2024
Ziynet Eşyaları İçtihat Değişikliği – Ortak Mal Kabul Edilebilir
Yargıtay 2. HD; bu ilke kararıyla önceki yerleşik içtihadından dönerek ziynet eşyalarının paylaşımında yeni bir anlayış benimsemiştir. Düğünde takılan ziynet eşyalarından kadına veya erkeğe özgü olanlar (kadına takılan küpe, kolye seti; erkeğe takılan kol saati gibi) kural olarak takıldığı kişiye ait olmaya devam edecektir. Buna karşın her iki tarafça da özgülenmesi mümkün olan bilezik, altın gibi ziynet eşyalarının tarafların ortak malı sayılması gerektiği hükme bağlanmıştır.
Sonuç: 2024 itibarıyla bileziğin de dahil olduğu cinssiz ziynet eşyaları; artık kural olarak tarafların ortak malıdır. Boşanma protokollerinde bu değişiklik gözetilerek açık düzenleme yapılmalıdır.
Yargıtay 8. Hukuk DairesiE. 2017/9765 – K. 2017/11128 T. 20.09.2017
Genel Mal Paylaşımı Feragat İfadeleri Bağlayıcı Değildir
Anlaşmalı boşanma protokolünde yer alan “tarafların karşılıklı mal alacakları yoktur” ifadesinin mal rejiminin tasfiyesinin yapıldığı anlamına gelmediği hükme bağlanmıştır. Yargıtay; genel nitelikteki bu tür ifadenin; hangi malın kime devredildiği somut olarak belirtilmeden mal paylaşımından feragat olarak kabul edilemeyeceğini belirlemiştir. Somut mal ve devir işlemlerinin protokolde ayrıntılı biçimde yer alması zorunludur.
Sonuç: Protokolde “karşılıklı alacağımız yoktur” ifadesi; mal paylaşımı davasını engellemez. Feragat için hangi malın kime devredildiği açıkça yazılmalıdır.
Yargıtay 2. Hukuk DairesiE. 2021/9412 – K. 2022/3218
İştirak Nafakasından Feragat – Geçersiz; Sonradan Dava Açılabilir
Anlaşmalı boşanma protokolünde taraflarca iştirak nafakasından feragat edilmiş olmasına karşın; velayet sahibi olmayan tarafın velayeti bulunduğu taraf adına sonradan iştirak nafakası davası açtığı uyuşmazlıkta Yargıtay; iştirak nafakasının çocuğun üstün yararını ilgilendirdiğini ve kamu düzenine ilişkin olduğunu belirterek protokoldeki feragat beyanının geçersiz olduğuna hükmetmiştir. İştirak nafakası; her zaman yeniden dava konusu yapılabilir.
Sonuç: Anlaşmalı boşanma protokolünde iştirak nafakasından feragat edilmiş olması; sonradan nafaka davası açılmasını engellemez. Bu husus; her iki taraf açısından da bilinmesi gereken kritik bir sonuçtur.
Yargıtay 2. Hukuk DairesiE. 2020/4871 – K. 2021/1342
Hakimin Protokol Değişikliği – Taraflarca Kabul Zorunludur
Anlaşmalı boşanma davasında hakim; protokolde belirlenen iştirak nafakasını çocuğun üstün yararını gerekçe göstererek artırmış; ancak değişiklik tutanağa geçirilmemişti. Yargıtay; TMK m. 166/3 gereğince hakimin yapacağı değişikliklerin mutlaka taraflarca kabul edilmesi ve bu kabulün duruşma tutanağına açıkça geçirilmesi gerektiğini hükme bağlamıştır. Aksi halde boşanmaya hükmolunamayacağı belirtilmiştir.
Sonuç: Hakim protokolü değiştirirse; bu değişikliklerin taraflarca duruşmada kabul edilmesi ve tutanağa geçirilmesi zorunludur. Kabulün tutanağa alınmaması; karar bozma nedenidir.
Yargıtay 2. Hukuk DairesiE. 2019/3412 – K. 2020/1874
Tarafların Bizzat Dinlenmesi Zorunludur – Vekil ile Temsil Yeterli Değildir
Anlaşmalı boşanma davasında taraflardan birinin duruşmaya bizzat katılmayarak yalnızca vekilinin bulunduğu; duruşmada hakimin o tarafı bizzat dinleyemediği davada Yargıtay; TMK m. 166/3’ün açık hükmü gereğince hakimin tarafları “bizzat dinlemesi” şartının zorunlu olduğunu; bu şart sağlanmadan boşanmaya hükmedilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu hükme bağlamış; kararı bozmuştur.

Sonuç: Tarafların her ikisinin de duruşmaya bizzat katılması zorunludur. Yalnızca vekil aracılığıyla temsil; hakimin bizzat dinleme şartını karşılamaz ve anlaşmalı boşanmaya imkan vermez.
Yargıtay 2. Hukuk DairesiE. 2022/7841 – K. 2023/2312
Yoksulluk Nafakasından Feragat Kesindir – Sonradan Talep Edilemez
Anlaşmalı boşanma protokolünde yoksulluk nafakasından açıkça feragat eden eşin; boşanma kararının kesinleşmesinden sonra yoksulluk nafakası davası açtığı uyuşmazlıkta Yargıtay; anlaşmalı boşanmada yoksulluk nafakasından açıkça feragat edilmesinin; kusur tespiti gerektiren çekişmeli boşanma yoluna başvurulmadığından, bağlayıcı olduğunu hükme bağlamıştır. Protokoldeki feragat beyanı; sonraki davanın önünde geçilmez bir engel oluşturmaktadır.
Sonuç: Anlaşmalı boşanma protokolündeki yoksulluk nafakası feragati; kesin ve bağlayıcıdır. Sonradan yoksulluk nafakası davası açılamaz. Bu nedenle feragat beyanını imzalamadan önce avukat desteği alınması kritik önem taşır.

Özet Tablo

Konu Özet
Hukuki dayanak TMK m. 166/3
Temel şart En az 1 yıl evlilik + tam anlaşma + hakim onayı
Ortalama süre 1-4 ay (mahkeme iş yüküne göre)
Duruşma sayısı Genellikle tek celse
Kusur tespiti Yapılmaz
Protokol zorunlu mu? Evet; tüm ferileri kapsamalı
Avukat zorunlu mu? Hayır; ancak şiddetle tavsiye edilir
Mal paylaşımı Protokole dahil olmak zorunda değil; 10 yıl içinde ayrı dava açılabilir
İştirak nafakası feragati Geçersiz; sonradan dava açılabilir
Yoksulluk nafakası feragati Kesin; sonradan dava açılamaz
Ziynet eşyaları (2024 sonrası) Bilezik vb. cinssiz takılar; tarafların ortak malıdır
Mahkeme masrafı (2026) Yaklaşık 3.000-8.000 TL
Avukat ücreti (asgari) 30.000 TL ve üzeri (AAÜT 2024-2025)
Kararın kesinleşmesi Tebligat + 2 hafta bekleme (veya feragat)
Resmi kaynak 4721 Sayılı TMK – mevzuat.gov.tr

Sıkça Sorulan Sorular

1. Anlaşmalı boşanma ne kadar sürer?

Dava açılışından kararın kesinleşmesine kadar genellikle 1 ila 4 ay sürmektedir. Protokolün mahkemeye sunulmasından 1-2 hafta içinde tensip zaptı düzenlenir; duruşma mahkemenin iş yüküne bağlı olarak 1-3 ay sonrasına alınır. Duruşmada karar verilir; gerekçeli kararın yazılmasının ardından tebligat yapılır ve 2 haftalık istinaf süresi dolunca karar kesinleşir. Tarafların feragat etmesiyle bu süre kısaltılabilir.

2. Anlaşmalı boşanmanın şartları nelerdir?

TMK m. 166/3 uyarınca anlaşmalı boşanmanın beş temel şartı vardır: Evlilik en az 1 yıl sürmüş olmalıdır. Eşler birlikte başvurmalı ya da biri diğerinin davasını kabul etmelidir. Boşanmanın mali sonuçları ve müşterek çocukların durumu hakkında tam anlaşma sağlanmış olmalıdır. Hakim tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir. Hakim protokolü uygun bulmalı ya da yaptığı değişiklikler taraflarca kabul edilmelidir.

3. Anlaşmalı boşanmada protokol zorunlu mudur?

Evet, protokol zorunludur. Hakim; protokol olmadan taraflar arasındaki anlaşmanın içeriğini değerlendiremez. Protokolde her hükmün açık, icra edilebilir ve yoruma kapalı olması gerekmektedir. Muğlak ya da eksik protokol; hakimin değişiklik yapmasına ya da davanın çekişmeli boşanmaya dönüşmesine yol açabilir.

4. Anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı zorunlu mudur?

Hayır. Mal paylaşımı boşanmanın ferileri arasında değildir. Protokole dahil edilmek zorunda değildir. Taraflar; boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 10 yıl içinde ayrı bir mal paylaşımı davası açabilirler. Ancak protokoldeki “karşılıklı alacağımız yoktur” gibi genel feragat ifadeleri; Yargıtay’a göre mal paylaşımı davasını engellemez.

5. Anlaşmalı boşanmadan cayılabilir mi?

Protokol imzalanmış ama dava açılmamışsa; cayılabilir. Dava açılmış ancak duruşma olmamışsa; dava geri alınabilir. Duruşmada hakim huzurunda irade açıklandıktan sonra; karar açıklanmadan cayılırsa boşanma gerçekleşmez. Karar açıklandıktan sonra 2 hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Karar kesinleştikten sonra cayma mümkün değildir.

6. Anlaşmalı boşanmada avukat zorunlu mudur?

Hayır. Ancak protokoldeki en küçük bir hata; geri dönüşü olmayan hak kayıplarına yol açabilir. Özellikle mal varlığı, çocuk velayeti veya yüksek nafaka söz konusu olduğunda avukat desteği; uzun vadede çok daha az maliyetlidir. Avukatsız gidecekler; tüm ferileri kapsayan, icra edilebilir ve muğlaklıktan arınmış bir protokol hazırlamalıdır.

7. Anlaşmalı boşanma 2026 masrafları ne kadardır?

2026 yılı için mahkeme masrafları yaklaşık 3.000-8.000 TL aralığındadır. Avukat ücreti; 2024-2025 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre 30.000 TL’den az olamaz; baro tavsiye ücretleri genellikle 60.000-120.000 TL aralığındadır. Maddi imkanı kısıtlı olanlar; Baro Adli Yardım Bürosu’na ücretsiz hukuki yardım başvurusu yapabilirler.

8. Anlaşmalı boşanmada velayet ve nafaka sonradan değiştirilebilir mi?

Evet. Velayet; koşulların esaslı biçimde değişmesi halinde (yeni evlilik, taşınma, sağlık sorunu vb.) her zaman yeniden mahkemeden talep edilebilir. İştirak nafakası; çocuğun ihtiyaçları veya tarafların gelir durumundaki değişikliğe bağlı olarak artırım ya da azaltım davası açılarak yeniden belirlenebilir. Yoksulluk nafakası ise protokolde açıkça feragat edilmemişse sonradan talep edilebilir; feragat edilmişse sonradan istenemez.

Yazarlar Hakkında

Bu içerik, AEK Hukuk bünyesindeki avukatlar tarafından hazırlanmış ve mesleki uzmanlık çerçevesinde denetlenmiştir.

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Kurucu Ortak – Aile ve Gayrimenkul Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Aile, gayrimenkul ve ticaret hukuku uzmanı. AEK Hukuk kurucu ortağı.

Av. Turgut Ekrem

Av. Turgut Ekrem

Kurucu Ortak – Ceza ve Genel Hukuk

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Ceza hukuku ve AYM/AİHM başvurularında uzman. AEK Hukuk kurucu ortağı.

Anlaşmalı Boşanma Sürecinde Güvenli Adımlar İçin Yanınızdayız

Protokol hazırlama, duruşma takibi ve kararın kesinleştirilmesi dahil tüm anlaşmalı boşanma sürecini İstanbul avukat ekibimizle birlikte yürütün.

AEK Hukuk – Aile Hukuku Avukatı

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Ankara Avukat Ankara Çekişmeli Boşanma Avukatı Kült Avukatlık Sakarya Avukat Uzman Mütalaası İstanbul Avukat Ankara Boşanma Avukatı İzmir Ceza Avukatı Kripto Para Avukatı