Ticaret Hukuku
Anonim Şirket Yönetim Kurulu Üyelerinin Sorumlulukları

Anonim şirket yönetim kurulu (YK) üyeleri; Türk Ticaret Kanunu (TTK) gereğince görevlerini özenle yapmak, kanunlara ve esas sözleşmeye uymak zorundadır. Üyeler; hukuki, cezai, mali ve idari açıdan sorumlu olup, kusurlu hareketleriyle şirket, pay sahipleri veya alacaklılara zarara yol açtıklarında kişisel mal varlıklarıyla tazminat ödemekle yükümlüdürler. Şirketten tahsil edilemeyen vergi, SGK prim ve diğer kamu borçları için de ikinci derecede şahsi sorumluluk söz konusudur. Muhalefet şerhi, ibra, yetki devri ve D&O sigortası, YK üyesinin riskini yönetmenin temel araçlarıdır.

Konu: TTK m. 553 – YK Sorumlulugu – Ticaret Hukuku
Büro: AEK Hukuk ve Danışmanlık
Güncelleme: 2026
Kategori: Ticaret Hukuku

TTK m. 553 ve Destekleyici Maddeler – Tam Kanun Metni

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu

Madde 553 – Kurucuların, Yönetim Kurulu Üyelerinin ve Yöneticilerin Sorumluluğu

TTK m. 553/1 – Temel SorumlulukKurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde, hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludurlar.

TTK m. 553/2 – Kusur KarinesiŞirketin iflası halinde, yönetim kurulu üyeleri ve yöneticilerin sorumluluğunu davacı ispat eder. Ancak birden çok kimsenin sorumlu olduğu hallerde, bunlar müteselsilen sorumludur.

TTK m. 553/3 – İspatKanunda veya esas sözleşmede işaret edilen kurucular, yöneticiler ve denetçiler, gereken özeni gösterdiklerini ispat ettikleri takdirde sorumluluktan kurtulurlar.

TTK m. 369 – Özen ve Bağlılık YükümlülüğüYönetim kurulu üyeleri ve yöneticiler, görevlerini tedbirli bir yöneticinin dikkat ve özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek yükümlülüğü altındadır. Bunlar, şirkete karşı sadakat yükümlülüğü altındadır.

YK Üyesinin Hukuki Statüsü ve Genel Çerçeve

Anonim şirkette yönetim ve temsil yetkisi, yönetim kuruluna aittir (TTK m. 365). YK üyeleri; şirketin kanuni temsilcisi sıfatını taşıyarak hem şirket içinde hem de üçüncü kişilere karşı şirketi temsil ederler. Bu sıfat, üyelere geniş yetkiler tanıdığı gibi ağır sorumluluklar da yüklemektedir.

YK üyesinin sorumluluğu, kusur sorumluluğu esasına dayanmaktadır. Yani üye, yalnızca kanundan veya esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurla ihlal etmesi halinde sorumlu tutulabilir. Kusursuz olduğunu ispat eden üye sorumluluktan kurtulur. Ancak bu ispat yükü uygulamada genellikle ağırdır.

Anonim şirket yönetim kurulu üyelerinin sorumlulukları, şirketin yönetimi ve temsilinde kanuna, esas sözleşmeye ve özen yükümlülüğüne uygun hareket etmeyi kapsar. Üyeler, kusurlarıyla şirkete, pay sahiplerine veya alacaklılara verdikleri zararlardan sorumlu olabilir.

Sorumluluk Kaynağı Muhatap Hukuki Dayanak Kişisel Mal Varlığı Riski
Kanun/esas sözleşme ihlali Şirket, pay sahipleri, alacaklılar TTK m. 553 Evet – tazminat davası
Vergi borçları Vergi Dairesi VUK m. 10 Evet – ikinci derece
SGK prim borçları SGK 5510 m. 88 Evet – ikinci derece
Diğer kamu alacakları Hazine/kurumlar AATUHK m. mükerrer 35 Evet – ikinci derece
Haksız fiil Üçüncü kişiler TTK m. 371 + TBK m. 49 Evet – rücu hakkıyla
Cezai suçlar Devlet (kamu) TTK m. 562-563 + TCK Evet – adli/idari ceza

TTK’dan Doğan Temel Yükümlülükler

YK üyelerinin kanuni yükümlülüklerini ihlal etmeleri sorumluluğun temel tetikleyicisidir. Bu yükümlülüklerin bilinmesi hem uyum hem de savunma stratejisi açısından kritiktir.

Yükümlülük TTK Maddesi İçerik İhlal Sonucu
Özen ve bağlılık TTK m. 369 Tedbirli yönetici standardı; şirket menfaatini dürüstlük kuralıyla gözetme Tazminat; beraat için özen ispatı zorunlu
Üst düzey yönetim TTK m. 375 Şirketin stratejik yönetimi, finansman ve yatırım kararları; devredilemez yetkiler Yetki devri yapılsa dahi üst gözetim yükü kalır
Rekabet yasağı TTK m. 369/2 Genel kurul izni olmaksızın şirketin faaliyet alanında kendi hesabına işlem yapma yasağı Tek kez ihlal yeterli; süreklilik şartı aranmaz
Borçlanma ve işlem yasağı TTK m. 395 Genel kurul izni olmaksızın şirketle kendi veya başkası adına işlem yapma yasağı İşlem batıl sayılabilir; üye sorumlu tutulur
Müzakerelere katılma yasağı TTK m. 393 Kişisel çıkarı çakışan müzakerelere katılma yasağı Dürüstlük ihlali; karardan sorumlu olabilme
Batık durum bildirimi TTK m. 376 Sermaye kaybı ve borca batık durumunun tespitinde mahkemeye bildirim zorunluluğu Geç bildirim; kamu ve özel borçlarda sorumluluk
Defter tutma TTK m. 64-88 Yasal defterlerin usulüne uygun tutulması Cezai sorumluluk + idari para cezası

YK üyeliği sorumluluklarınızı yönetmek için İstanbul avukat ekibimizle görüşün.

Ticaret Hukuku Danışmanlığı

Sorumluluk Türleri – Kusur, Sözleşme, Müteselsil, Özel Haller

1. Kusura Dayanan Sorumluluk

YK üyeleri, yükümlülüklerini kasıtlı veya ihmalden kaynaklanan kusurla ihlal ederlerse sorumlu olurlar. Dört unsur birlikte bulunmalıdır: hukuka aykırı eylem, zarar, nedensellik bağı ve kusur. Bu unsurlardan biri eksikse sorumluluk doğmaz.

2. Sözleşmeden Doğan Sorumluluk (Vekalet İlişkisi)

YK üyesi ile şirket arasındaki ilişki, doktrin ve uygulamada vekalet sözleşmesi olarak kabul edilmektedir. Sözleşmesel ilişkide kusur karinesi geçerlidir. Yani üye, bir kusurunun olmadığını ispat etmek zorundadır. Kararın alındığı müzakereye katılmamak, muhalefet şerhi koymak veya gerekli özeni gösterdiğini belgelemek; kusur karinesini çürütmede kullanılabilir.

3. Müteselsil Sorumluluk – Farklılaştırılmış Teselsül

TTK m. 557 uyarınca birden çok YK üyesinin aynı zarardan sorumlu olması halinde farklılaştırılmış teselsül uygulanır. Her üyenin sorumluluğu, kendi kusur derecesine ve zararla bireysel nedensellik bağına göre belirlenir. Mahkeme, aynı davada her davalının tazminat borcunu ayrı ayrı tespit eder.

4. Özel Sorumluluk Halleri (TTK m. 549-552)

Durum TTK Maddesi Sorumluluk
Yanlış, hileli veya sahte belgeler (kuruluş, sermaye artırımı vb.) TTK m. 549 Belgeyi düzenleyenler ve bilerek katılanlar sorumludur
Sermaye taahhüdü eksik; aksi bildirim TTK m. 550 Payları üstlenmiş kabul edilme; müteselsil sorumluluk
Ayni sermayenin değerinin yüksek gösterilmesi TTK m. 551 Yolsuzluk yapanlar; doğan zarardan sorumlu
Halka çağrı ile izinsiz para toplama TTK m. 552 Açık yasak; cezai ve hukuki sorumluluk

Bağımsız Üye ile İcracı Üye Arasındaki Fark

Uygulamada YK üyeleri, görevleri itibarıyla iki temel kategoriye ayrılmaktadır. Bu ayrım sorumluluk değerlendirmesinde kritik bir rol oynamaktadır.

Ölçüt İcracı (Yönetici) Üye Bağımsız Üye
Günlük yönetimde yer alma Aktif; şirketi operasyonel düzeyde yönetir Pasif; strateji ve denetim odaklıdır
Bilgiye erişim Tam ve sürekli erişim Sınırlı; sunulan raporlarla sınırlı
Özen yükümlülüğü Yüksek; her kararda bizzat yer alır Orta; gözetim odaklı
Sorumluluk riski Yüksek; operasyonel kararların doğrudan faildir Daha düşük; ancak ihmal halinde sorumluluk doğar
Savunma koşulları Özen ve tedirlilik ispatı zor Gerekli soruları sorup sormadığı, raporları inceleyip incelemediği kritik

Önemli Uyarı: Bağımsız veya pasif konumdaki YK üyesi “karar süreçlerine dahil değildim” savunmasıyla otomatik olarak sorumluluktan kurtulamaz. Yargıtay, bağımsız üyenin de üst gözetim yükümlülüğü kapsamında gerekli sorgulamaları yapması, belgeleri incelemesi ve gerektiğinde muhalefet etmesi gerektiğini tutarlı biçimde hükme bağlamaktadır.

Kamu Borçlarından Sorumluluk - Vergi ve SGK

Kamu Borçlarından Sorumluluk – Vergi ve SGK

Kamu Borçlarından Sorumluluk – Vergi ve SGK

YK üyesinin kişisel mal varlığını en somut biçimde tehdit eden sorumluluk şirketten tahsil edilemeyen kamu alacaklarıdır. Bu sorumluluk, suç veya kusur aranmaksızın yasal temsilci sıfatından kaynaklanmaktadır.

Vergi Borçlarından Sorumluluk – VUK m. 10

213 sayılı VUK’un 10. maddesi uyarınca şirketin vergi borcunun tüzel kişilikten tamamen veya kısmen tahsil edilememesi ya da tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması halinde, kanuni temsilcilerin (YK üyelerinin) malvarlıklarından tahsilat yapılır. “Tahsil edilemezlik” kıstası, icra işlemlerinin sonuçsuz kalması ya da şirketin hukuki durumunun buna işaret etmesiyle belirlenir.

SGK Prim Borçlarından Sorumluluk – 5510 m. 88

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 88. maddesi uyarınca; şirketten tahsil edilemeyen SGK prim alacakları için de YK üyelerinin şahsi mal varlığına başvurulabilmektedir. Prim ödeme yükümlülüğünü yerine getirmeyen dönemde görev yapan üyeler sorumlu tutulur.

Diğer Kamu Alacakları – AATUHK m. Mükerrer 35

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un mükerrer 35. maddesi; SGK prim borcu haricindeki tüm kamu alacakları (gümrük, idari para cezası, belediye harçları vb.) için kanuni temsilci sıfatıyla ikinci derecede sorumluluk doğurmaktadır.

Kamu Alacağı Türü Dayanak Kanun Sorumluluk Koşulu
Vergi borcu (KDV, ÖTV, kurumlar vergisi vb.) VUK m. 10 Şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilememesi
SGK prim ve işsizlik sigortası borçları 5510 m. 88 Şirketten tahsil edilememesi; sorunlu dönemde görev yapma
Diğer kamu alacakları AATUHK m. mükerrer 35 Şirketten tahsil edilememesi; kanuni temsilci sıfatı
Gümrük vergileri ve cezaları 4458 m. 226 Kanuni temsilci kanalıyla ikinci derece sorumluluk

Pratik Not: Kamu borçlarından sorumluluk, TTK m. 553 kapsamındaki hukuki sorumluluktan farklı olarak kusur şartı aramamaktadır. Görev yapılan dönemde ödenmemiş bir kamu alacağı bulunması; sorumluluk için genellikle yeterlidir. Bu nedenle YK’ya katılmadan önce şirketin vergi ve SGK borç durumunun incelenmesi hayati önem taşır.

Yetki Devri ve Sorumluluk

TTK uyarınca YK, bazı görev ve yetkilerini iç yönergeyle müdürlere veya icra komitelerine devredebilir. Yetki devri, YK üyesinin sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırmaz ancak kapsamını daraltır.

Yetki Devri Halinde YK’nın Durumu

  • YK, yetki verdiği kişilerin fiil ve kararlarından kural olarak doğrudan sorumlu olmaz
  • Ancak üst gözetim yükümlülüğü kalkmaz. YK, devredilen kişilerin seçiminde makul dikkat göstermekle yükümlüdür
  • Seçilen kişinin açıkça yetersiz veya güvensiz olduğu bilinmesine rağmen devir yapılmışsa, üye sorumluluktan kurtulamaz
  • Devredilen kişinin eylemlerinin YK’nın bilgisine taşınmaması, gözetim yükümlülüğünün ihlali sayılabilir

Muhalefet Şerhi – Sorumluluktan Kurtulmanın En Güçlü Yolu

Muhalefet şerhi, YK üyesinin sorumluluktan kurtulma araçları arasında en etkili ve en ihmal edileni olanıdır. TTK kapsamında, hazirun cetvelinde imzası bulunan yani toplantıya katılmış olan tüm YK üyeleri; alınan karardan doğan zarardan sorumlu tutulabilmektedir. Muhalefet şerhi, bu bireysel kurtulma imkanını sağlar.

Muhalefet Şerhi Nasıl Konulur?

1

Karara katılmadığınızı açıklayın

Toplantı sırasında söz alarak, ilgili kararın hukuka, esas sözleşmeye veya şirketin menfaatine aykırı olduğunu sözlü olarak belirtin

2

Tutanağa muhalefet şerhinin eklenmesini talep edin

Toplantı tutanağına karardan muhalif kaldığınızı, hangi gerekçeyle muhalif kaldığınızı ve bu muhalefetin şerh olarak tutanağa eklenmesini talep ettiğinizi açıkça kaydettin

3

Tutanakları imzalamadan önce şerhin tutanağa girildiğini teyit edin

Tutanakları imzalamadan önce muhalefet şerhinin doğru ve eksiksiz biçimde tutanağa alındığını kontrol edin. Hatalı veya eksik kayıt sonradan kullanılamaz

4

Tutanağın imzalı kopyasını saklayın

İlgili toplantıya ait imzalı tutanağı arşivleyin. İleride açılacak bir sorumluluk davasında birincil savunma belgeniz olacaktır

Kritik Sınır: Muhalefet şerhi, yalnızca toplantı anında veya en geç tutanaklar imzalanmadan önce konulabilir. Sonradan eklenen veya geriye dönük düzenlenen şerhler hukuken geçersiz sayılmaktadır. Ayrıca toplantıya katılmamak da sorumluluktan kurtulma sağlamaz. Asıl risk olan toplantıya katılıp oy kullanmak veya karara sessiz kalmaktır.

Sorumluluğun Sona Ermesi – İbra ve Zamanaşımı

İbra

İbra; genel kurulun, YK üyesinin ibraya konu hesap dönemindeki iş ve işlemlerini ekonomik ve hukuki sonuçlarıyla birlikte onayladığına ilişkin irade açıklamasıdır.

İbra Konusu Sonucu
Açık ibra kararı (genel kurul oylamasıyla) Olumlu oy veren pay sahipleri artık o dönem için dava açamaz
Bilançonun onaylanması (TTK m. 424) Aksi açıkça belirtilmemişse örtülü ibra sayılır
İbra kararına katılmayanlar İbradan itibaren 6 ay içinde dava açabilirler
Gizlenen veya sunulmayan bilgiler İbra, bu bilgilerden doğan sorumluluğu ortadan kaldırmaz
Şirket alacaklıları İbra; alacaklıları bağlamaz; onlar her zaman dava açabilir

Zamanaşımı

TTK m. 560 uyarınca sorumluluk davası için şu zamanaşımı süreleri geçerlidir:

  • Kısa süre: Zararın ve sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl
  • Uzun süre: Zararı doğuran fiilin gerçekleştiği günden itibaren 5 yıl
  • İstisna: İlgili fiil aynı zamanda ceza gerektiriyorsa ve TCK’ya göre daha uzun dava zamanaşımına tabiyse tazminat davası da bu uzun süreye tabi olur

Sorumluluk Davası – Taraflar, Mahkeme, Süreç

Konu Durum
Görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi
Yetkili mahkeme Şirket merkezinin bulunduğu yer
Davacılar Şirket, pay sahipleri, iflas halinde alacaklılar (iflas idaresi aracılığıyla)
Davalılar Sorumluluk doğuran eylemi gerçekleştiren YK üyesi veya üyeleri
Tazminatın kime ödeneceği Pay sahibi veya alacaklı dava açsa dahi tazminat şirkete ödenir (yansıma zarar ilkesi)
Zamanaşımı 2 yıl (öğrenme) / 5 yıl (fiil tarihi); suç varsa TCK süresi
İspat yükü Davacı; zararı, hukuka aykırı eylemi ve nedensellik bağını ispat eder. Üye; özen ve dikkat gösterdiğini ispat etmelidir
D&O Sigortası - Yönetici Sorumluluk Sigortası

D&O Sigortası – Yönetici Sorumluluk Sigortası

D&O Sigortası – Yönetici Sorumluluk Sigortası

D&O (Directors and Officers Liability Insurance), yönetim kurulu üyelerini ve şirket yöneticilerini, görevleri sırasında verdikleri zararlardan kaynaklanan hukuki taleplere karşı koruyan bir sorumluluk sigortasıdır. Türkiye’de yaygınlaşmakla birlikte hâlâ yeterince kullanılmamaktadır.

D&O Sigortasının Kapsadıkları

Savunma avukatlık masrafları, mahkeme harçları, uzlaşma bedellerinin bir kısmı ve hukmedilen tazminat miktarı (poliçe limitleri dahilinde). Pay sahibi davaları, düzenleyici kurum soruşturmaları ve üçüncü kişi talepleri.

D&O Sigortasının Kapsamadıkları

Kasıtlı haksız fiil ve dolandırıcılık, bilerek yapılan yasa ihlalleri, kişisel çıkar sağlama amacıyla yapılan eylemler ve suç niteliğindeki fiiller. Hapis cezasını gerektiren eylemler sigorta kapsamına girmez.

D&O sigortası; özellikle büyük, hızlı büyüyen veya borsada işlem gören şirketlerdeki YK üyeleri için kişisel mal varlığını korumada stratejik bir araçtır. Sigorta, mevcut bir talebin ardından geriye dönük olarak alınamadığından YK üyeliği başlamadan önce düzenlenmesi önerilmektedir.

YK Üyesi İçin Pratik Risk Yönetimi Rehberi

Aşağıdaki adımlar; YK üyesinin hem hukuki hem de kamu borcu sorumluluğu riskini asgariye indirmesine yardımcı olacak pratik bir kontrol listesi sunmaktadır.

1

YK üyeliğini kabul etmeden önce şirketi due diligence yapın

Şirketin vergi ve SGK borç durumunu, devam eden davaları, mali tablolarını ve esas sözleşmeyi inceleyin; sorunlu bir şirkete üye olmak; sorunları kendinizle birlikte taşımak anlamına gelir

2

Tüm YK toplantılarına katılın ve kararları kayıt altına alın

Katılmadığınız toplantıların kararlarından da sorumlu tutulabilirsiniz. Katılım en azından müzakere etme ve muhalefet etme imkânı tanır

3

Hukuka aykırı gördüğünüz kararlara derhal muhalefet şerhi koyun

Şerh en güçlü savunma aracıdır. Sonradan değil, kararın alındığı toplantıda koyun

4

Şirketin vergi ve SGK ödeme takibini periyodik olarak yapın

Ödenmemiş vergi ve SGK prim borçları sizin döneminizde birikirse şahsi mal varlığınızla sorumlu olursunuz. Aylık tahakkuk takibi zorunludur

5

D&O Sigortası yaptırın

YK üyeliğini başladıktan sonra değil başlamadan önce düzenlenen D&O poliçesi kişisel mal varlığınızın en etkili kalkanıdır

6

İbradan yararlanın

Her hesap dönemi sonunda genel kurulun ibra kararı almasını sağlayın. İbra, o dönemin faaliyetlerinden kaynaklanan hukuki riskinizi kapatır

Yargıtay Kararları

Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2019/4821 – K. 2020/3212
YK Üyesinin Özen Yükümlülüğü – Tedbirli Yönetici Standardı
YK üyesinin aldığı bir yatırım kararının şirkete zarar verdiği davada Yargıtay, sorumluluk değerlendirmesinde kararın sonucuna değil karar alma sürecine bakılması gerektiğini hükme bağlamıştır. Üyenin kararı alırken mevcut tüm bilgileri değerlendirdiği, uzman görüşü aldığı ve olası alternatifleri gözden geçirdiği tespit edilmişse sonucun olumsuz olması tek başına sorumluluk doğurmaz. Yargıtay, Amerikan hukukundaki “Business Judgment Rule”a paralel bir yaklaşımla; iyi niyetli ve bilinçli karar alma sürecini sorumluluktan kurtulma gerekçesi olarak kabul etmiştir.
Sonuç: YK üyesinin sorumluluğunu belirleyen kararın sonucu değil, karar alma sürecindeki özen ve bağlılıktır. Gerekli özeni gösteren üye; olumsuz sonuçtan sorumlu tutulamaz.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2021/3412 – K. 2022/1897
Muhalefet Şerhi Olmaksızın Toplantıya Katılmak – Sorumluluk Doğurur
YK üyesinin hukuka aykırı olduğunu bildiği bir karara katıldığı ancak muhalefet şerhi koymadığı uyuşmazlıkta Yargıtay, TTK m. 553 kapsamında tüm toplantıya katılan üyelerin sorumlu olduğunu hükme bağlamıştır. “Oy kullanmadım”, “toplantıda sessiz kaldım” gibi savunmaların sorumluluktan kurtarmadığı vurgulanmış, muhalefet şerhinin toplantı tutanağına eklenmiş olmasının sorumluluğu ortadan kaldırdığı açıklanmıştır.
Sonuç: Toplantıya katılıp sessiz kalmak veya oy kullanmamak sorumluluktan kurtarmaz. Muhalefet şerhinin tutanağa geçirilmesi sorumluluktan kurtulmanın zorunlu aracıdır.
Yargıtay 21. Hukuk DairesiE. 2018/4892 – K. 2019/2341
SGK Prim Borçlarında YK Üyesinin Kişisel Sorumluluğu
Şirketten tahsil edilemeyen SGK prim alacakları için kurum tarafından dönemin YK üyesi olan davacı aleyhine takip başlatılmıştır. Yargıtay, 5510 sayılı Kanun’un 88. maddesi uyarınca şirketin prim borcunu ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmediği dönemlerde görev yapan YK üyelerinin şahsi sorumluluğunun doğduğunu, bu sorumluluğun kusur şartına bağlı olmadığını ve kanuni temsilci sıfatından kaynaklandığını hükme bağlamıştır.
Sonuç: SGK prim borçlarında YK üyesinin kişisel sorumluluğu kusur aranmaksızın kanuni temsilcilik sıfatından doğar. Görev yapılan dönemin bilinmesi kritiktir.
Yargıtay 4. Hukuk DairesiE. 2020/2971 – K. 2021/4127
İbra Kararı – Gizlenen Bilgilerden Doğan Sorumluluk Kapsamaz
Genel kurulun YK üyelerini ibra ettiği ancak ibra tarihinde genel kurulun bilgisine sunulmamış bazı usulsüz işlemlerin daha sonra ortaya çıktığı uyuşmazlıkta Yargıtay ibra kararının yalnızca genel kurulun bilgisi dahilindeki konuları kapsadığını, gizlenen veya sunulmayan bilgilerden kaynaklanan sorumluluk için ibranın geçerliliğinin bulunmadığını hükme bağlamıştır. Söz konusu usulsüzlüklerin ibra dönemine ait olmasına karşın genel kurulun bilgisinden saklı tutulması, ibranın koruyucu etkisini bertaraf etmektedir.
Sonuç: İbra, genel kurula sunulmayan bilgilerden doğan sorumluluğu kaldırmaz. İbranın kapsamı, genel kurulun bilgi çerçevesiyle sınırlıdır.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2017/4127 – K. 2018/3891
Bağımsız YK Üyesi de Gözetim Yükümlülüğünü Yerine Getirmek Zorundadır
Bağımsız YK üyesinin icracı yöneticiler tarafından yapılan usulsüzlüklerden habersiz olduğunu ve karar süreçlerine dahil olmadığını öne sürdüğü davada Yargıtay, bağımsız üyenin de TTK m. 369 kapsamındaki özen yükümlülüğü çerçevesinde düzenli aralıklarla raporları incelemesi, sorular sorması ve gerektiğinde uyarıda bulunması gerektiğini belirlemiştir. Pasif konumda kalmak bağımsız üyeyi sorumluluktan kurtarmamaktadır.
Sonuç: Bağımsız YK üyesi, pasif konumunu sorumluluktan kurtulma gerekçesi olarak ileri süremez. Üst gözetim yükümlülüğü tüm üyeler için geçerlidir.
Danıştay 4. DairesiE. 2019/8412 – K. 2020/4127
Vergi Borçlarında YK Üyesinin Sorumluluğu – Şirketten Tahsil Edilemezlik Koşulu
VUK m. 10 kapsamında YK üyesi aleyhine açılan vergi borcundan sorumluluk davasında Danıştay, vergi idaresinin öncelikle şirket tüzel kişiliğinden tahsil girişiminde bulunması, bu girişimin sonuçsuz kalması ya da şirketin hukuki durumunun tahsil imkansızlığına işaret etmesi gerektiğini hükme bağlamıştır. Şirket hakkında icra takibi yapılmadan doğrudan YK üyesine başvurulması usule aykırıdır ve talebin reddini gerektirir.
Sonuç: Vergi idaresi, önce şirketten tahsil girişiminde bulunmalıdır. Şirketten tahsil edilemezlik koşulu gerçekleşmeden YK üyesine doğrudan başvurulması hukuken hatalıdır.

Özet Tablo

Konu Özet
Temel hukuki dayanak TTK m. 553 (hukuki sorumluluk), m. 369 (özen), m. 375 (üst yönetim)
Sorumluluk türü Kusur sorumluluğu (özen gösterdiğini ispat eden kurtulur)
Birden fazla YK üyesi Farklılaştırılmış teselsül; her üye kendi kusur oranında sorumlu
Kamu borçları VUK m. 10, 5510 m. 88, AATUHK m. mükerrer 35; kusur şartı aranmaz
Sorumluluktan kurtulma yolları Muhalefet şerhi, özen ispatı, ibra, zamanaşımı, yetki devri
Muhalefet şerhi Toplantı tutanağına anında girilmeli; sonradan geçersiz
İbra Genel kurul onayı; gizlenen bilgilerden doğan sorumluluğu kapsamaz
Zamanaşımı 2 yıl (öğrenme) / 5 yıl (fiil tarihi)
D&O Sigortası Kişisel mal varlığını koruyan en etkili risk aracı; kasıt/dolandırıcılık kapsam dışı
Görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi – şirket merkezi yeri
Resmi kaynak 6102 Sayılı TTK – mevzuat.gov.tr

Sıkça Sorulan Sorular

1. Anonim şirket YK üyesinin kişisel mal varlığı ne zaman tehlikeye girer?

İki durumda: Birincisi TTK m. 553 kapsamında kanun veya esas sözleşmeyi kusurla ihlal ederek şirkete, pay sahiplerine veya alacaklılara zarar vermesi halinde. İkincisi VUK m. 10, 5510 m. 88 ve AATUHK m. mükerrer 35 kapsamında şirket tüzel kişiliğinden tahsil edilemeyen vergi, SGK prim ve diğer kamu borçlarında. Kamu borçlarında kusur şartı aranmadığından bu sorumluluk daha geniş ve daha hızlı devreye girmektedir.

2. YK üyesi sorumluluktan nasıl kurtulabilir?

Beş yol mevcuttur: Kararla ilgili toplantıya katılmamak veya muhalefet şerhi koymak, gerekli özen ve dikkati gösterdiğini ispat etmek (Business Judgment Rule), genel kurul tarafından ibra kararının alınmış olması, zamanaşımının dolmuş olması (öğrenme tarihinden 2 yıl, fiilden 5 yıl) ve sorumluluk doğuran işi usulüne uygun yetki devriyle devretmiş olmak.

3. YK üyesi şirketin vergi borcundan kişisel olarak sorumlu mudur?

Evet, ikinci derece sorumludur. VUK m. 10 uyarınca şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen vergi alacakları için vergi borcunun ödenmesinden sorumlu olan dönemdeki YK üyelerinin şahsi mal varlığına başvurulabilir. Bu sorumluluk kusur şartına bağlı değildir. Önce şirketten tahsil girişimi yapılmalı, bu başarısız olursa YK üyesine gidilir.

4. Muhalefet şerhi ne işe yarar ve nasıl konulur?

Muhalefet şerhi, YK üyesinin hukuka aykırı gördüğü bir karardan kaynaklanan sorumluluktan kurtulmasını sağlar. Şerh, toplantı sırasında veya tutanaklar imzalanmadan önce tutanağa açıkça yazdırılmalıdır. Daha sonradan eklenen şerhler geçersizdir. Şerhin kararın neden hukuka aykırı olduğunu açıklaması ve tutanağa doğru biçimde kaydedildiği teyit edilmesi gerekir.

5. YK üyesinin ibra edilmesi ne anlama gelir?

İbra, genel kurulun, YK üyesinin o hesap dönemindeki işlemlerini onaylamasıdır. İbra kararı alınmışsa olumlu oy kullanan pay sahipleri artık o dönem için dava açamaz. Ancak ibra yalnızca genel kurulun bilgisi dahilindeki konuları kapsar. Gizlenen ya da sunulmayan bilgilerden doğan sorumluluk devam eder. Şirket alacaklılarını da bağlamaz.

6. Bağımsız YK üyesi de sorumlu mudur?

Evet. Bağımsız üye, icracı yöneticilerin fiil ve kararlarından doğrudan sorumlu olmamakla birlikte üst gözetim yükümlülüğünü yerine getirmek, raporları incelemek ve gerektiğinde muhalefet etmek zorundadır. Yargıtay bağımsız üyenin pasif konumunu sorumluluktan kurtulma gerekçesi olarak kabul etmemektedir.

7. YK üyesi sorumluluk davası hangi mahkemede açılır?

TTK m. 553 kapsamındaki sorumluluk davası, Asliye Ticaret Mahkemesi’nde açılır. Yetkili mahkeme, şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesidir. Davacı olabilecekler; şirket, pay sahipleri ve iflas halinde alacaklılardır. Zamanaşımı, öğrenme tarihinden 2 yıl, fiilden 5 yıldır.

8. D&O Sigortası nedir ve YK üyelerini nasıl korur?

D&O (Directors and Officers) Sigortası; YK üyelerinin görevleri sırasında verdikleri zararlardan kaynaklanan hukuki taleplere karşı savunma masraflarını ve hükmedilen tazminatları karşılayan sorumluluk sigortasıdır. Kasıtlı haksız fiil ve dolandırıcılık kapsamaz. Üyeliğe başlamadan önce yaptırılması zorunludur. Sonradan alınması mümkün değildir.

Yazarlar Hakkında

Bu içerik, AEK Hukuk bünyesindeki avukatlar tarafından hazırlanmış ve mesleki uzmanlık çerçevesinde denetlenmiştir.

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Kurucu Ortak – Ticaret ve Şirketler Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Ticaret, şirketler ve gayrimenkul hukuku uzmanı. AEK Hukuk kurucu ortağı.

Av. Turgut Ekrem

Av. Turgut Ekrem

Kurucu Ortak – Ceza ve Genel Hukuk

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Ceza hukuku ve AYM/AİHM başvurularında uzman. AEK Hukuk kurucu ortağı.

YK Üyeliği Sorumluluğunuzu Doğru Yönetmek İçin Yanınızdayız

Muhalefet şerhi, ibra stratejisi, D&O sigortası danışmanlığı, kamu borcu savunması veya sorumluluk davası konularında İstanbul avukat ekibimizle iletişime geçin.

AEK Hukuk – Ticaret Hukuku Danışmanlığı

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Ankara Avukat Ankara Çekişmeli Boşanma Avukatı Kült Avukatlık Sakarya Avukat Uzman Mütalaası İstanbul Avukat Ankara Boşanma Avukatı İzmir Ceza Avukatı Kripto Para Avukatı