HMK Süre Uzatım Dilekçesi Örneği – m. 127 Şartları 2026
HMK süre uzatım dilekçesi; cevap dilekçesinin iki haftalık yasal süre içinde hazırlanmasının çok zor ya da imkansız olduğu durumlarda davalının mahkemeden ek süre talep ettiği dilekçedir. Cevap dilekçesi süre uzatımı HMK 127 kapsamında yazılı yargılamada en fazla bir ay, HMK m. 317/2 kapsamındaki basit yargılamada ise en fazla iki hafta verilebilir. Her iki halde de ek süre yalnızca bir defaya mahsustur ve talep mutlaka iki haftalık süre dolmadan yapılmalıdır.
- HMK m. 127 ve m. 317/2 – Kanun Metni
- Süre Uzatım Talebi Nedir? – Tanım ve Genel Çerçeve
- Yazılı Yargılama ile Basit Yargılama Arasındaki Fark
- HMK 127 Süre Uzatım Talebi Şartları
- Mahkemece Kabul Gören Gerekçe Örnekleri
- Süre Uzatım Dilekçesinde Bulunması Gereken Unsurlar
- HMK Süre Uzatım Dilekçesi Örneği
- Süre Uzatım Talebini UYAP Üzerinden Gönderme
- Mahkeme Kararını Beklemek Zorunlu mudur?
- Ek Sürenin Başlangıç Tarihi – Yargıtay İçtihat Çatışması
- İlk İtirazlar ve Süre Uzatım İlişkisi
- Mahkeme Süre Uzatım Talebini Reddederse Ne Olur?
- İkinci Kez Süre Uzatım Dilekçesi Verilebilir mi?
- Süre Geçtikten Sonra Süre Uzatım Dilekçesi Verilebilir mi?
- Süre Uzatım Kararına İtiraz Edilebilir mi?
- Yargıtay Kararları
- Özet Tablo
- Sıkça Sorulan Sorular
HMK m. 127 ve m. 317/2 – Kanun Metni
Süre Uzatım Talebi Nedir? – Tanım ve Genel Çerçeve
Süre uzatım talebi; HMK’nın öngördüğü iki haftalık cevap süresi içinde cevap dilekçesi hazırlanmasının çok zor ya da imkansız olduğu durumlarda davalının mahkemeden ek süre istediği usul işlemidir. Mahkemeden ek süre isteme dilekçesi olarak da adlandırılan bu belge; belirli şartların yerine getirilmesi ve süresi içinde sunulması koşuluyla hakimin takdir yetkisini devreye sokar.
Süre uzatım talebinin amacı; davalının karmaşık hukuki meselelerde hazırlıksız yakalanmasını ve savunma hakkının fiilen kullanılamamasını engellemektir. Talebin kabulü; yargılama sürecini karşılıklı dilekçelerin dengeli biçimde sunulmasına imkan tanıyarak adil yargılanma hakkını güvence altına almaktadır.
Yazılı Yargılama ile Basit Yargılama Arasındaki Fark
HMK süre uzatım dilekçesi; yargılama usulüne göre farklı sınırlar içinde değerlendirilmektedir.
| Konu | Yazılı Yargılama (m. 127) | Basit Yargılama (m. 317/2) |
|---|---|---|
| Uygulama alanı | Asliye Hukuk, Ticaret Mahkemesi | İş, Tüketici, İcra-Borçlar Mahkemesi |
| Orijinal cevap süresi | 2 hafta | 2 hafta |
| Ek süre üst sınırı | 1 ay (30 gün) | 2 hafta (14 gün) |
| Kaç kez talep edilebilir | 1 defaya mahsus | 1 defaya mahsus |
| Talep zamanı | 2 haftalık süre dolmadan | 2 haftalık süre dolmadan |
| Hakimin takdiri | Evet – mecburi değil | Evet – mecburi değil |
Kritik Fark: Basit yargılama usulünde mahkemece verilebilecek ek sürenin üst sınırı yalnızca iki haftadır. İş ve tüketici mahkemelerinde görülen davalarda hatalı biçimde bir aylık ek süre talep eden dilekçeler; onun yerine iki haftaya kadar süre verilebileceğinden, talebin tamamı reddedilmez ama beklenen süreyi alamayabilirsiniz.
HMK 127 Süre Uzatım Talebi Şartları
HMK 127 Süre Uzatım Talebi Şartları
HMK 127 süre uzatım talebi şartları; kanun metninden doğrudan çıkarılan ve mahkeme içtihadıyla netleşen üç zorunlu koşuldan oluşmaktadır:
Şart 1: Hazırlanmanın Çok Zor ya da İmkansız Olması
Süre uzatım talebinin kabulü için yasal ön koşul; cevap dilekçesinin iki haftalık süre içinde hazırlanmasının “çok zor yahut imkansız” olduğuna dair somut ve inandırıcı bir gerekçe sunulmasıdır. Soyut “zaman darlığı” beyanı yeterli görülmemektedir.
Şart 2: Talep 2 Haftalık Süre İçinde Yapılmalıdır
HMK m. 127; “yine bu süre zarfında mahkemeye başvuran davalıya” ifadesini kullanmaktadır. Bu ifade; süre uzatım talebinin orijinal 2 haftalık cevap süresi dolmadan yapılması zorunluluğunu açıkça hükme bağlamaktadır. Süre dolduktan sonra yapılan başvurular kesinlikle kabul edilmeyecektir.
Şart 3: Yalnızca Bir Kez Talep Edilebilir
Kanun; “bir defaya mahsus” ifadesiyle süre uzatım hakkının yalnızca bir kez kullanılabileceğini emredici biçimde düzenlemektedir. İkinci bir ek süre talebi; gerekçesi ne olursa olsun reddedilecektir.
Mahkemece Kabul Gören Gerekçe Örnekleri
Süre uzatım dilekçesi vermenin sonuçları büyük ölçüde gerekçenin inandırıcılığına bağlıdır. Uygulamada mahkemelerce kabul gören gerekçeler şunlardır:
- Davanın teknik ve karmaşık yapısı: Tıbbi, inşaat, muhasebe veya mühendislik gibi teknik bilgi gerektiren uyuşmazlıklar
- Belge ve delil yoğunluğu: Dava dosyasının uzun ve belgeli bir geçmişe dayandığı durumlar; banka hesap özetleri, faturalar, yazışmalar gibi geniş hacimli materyaller
- Avukata ulaşma güçlüğü: Davalının yurt dışında bulunması veya vekalet verme sürecindeki teknik sorunlar
- Uzman görüşü gerekliliği: Cevap dilekçesinin hazırlanması için bir uzman ya da bilirkişiye danışılmasının zorunlu olduğu haller
- Tebliğ sürelerinin kısalığı: Hafta sonuna denk gelen tebliğlerin fiili hazırlık süresini önemli ölçüde azaltması
- İlgili kurum veya kişilerden bilgi/belge bekleme: Cevaba esas oluşturacak resmi kayıtların henüz gelmemiş olması
Süre uzatım dilekçesi veya cevap dilekçesi hazırlarken uzman desteğe mi ihtiyaç duyuyorsunuz? İstanbul avukat ekibimizle iletişime geçin.
Süre Uzatım Dilekçesinde Bulunması Gereken Unsurlar
Mahkemeden ek süre isteme dilekçesinin kabul görebilmesi için aşağıdaki unsurları eksiksiz içermesi gerekmektedir:
- Mahkemenin adı ve dosya numarası: Tam ve doğru bilgiler
- Tarafların bilgileri: Davalı (talep eden) ve davacı ad-soyad, TC/vergi numarası, adres
- Tebliğ tarihi: Dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ alındığı tarih
- Süre uzatım gerekçesi: Somut ve inandırıcı; “çok zor veya imkansız” koşulunu karşılamalı
- Talep edilen ek süre miktarı: Yazılı yargılamada 1 aya kadar; basit yargılamada 2 haftaya kadar
- Hukuki dayanak: HMK m. 127 (yazılı yargılama) veya HMK m. 317/2 (basit yargılama)
- İmza: Davalı ya da vekilin imzası
HMK Süre Uzatım Dilekçesi Örneği
Mahkemenizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasında görülmekte olan davaya ait dava dilekçesi ve tensip zaptı tarafımıza / müvekkilimize ../../20.. tarihinde tebliğ edilmiştir.
Dava dilekçesinde yer alan [davanın teknik/karmaşık yapısı / belge yoğunluğu / uzman görüşü zorunluluğu / yurt dışında bulunma gibi somut gerekçe buraya yazılır]. Bu nedenle, iki haftalık yasal cevap süresi içinde davaya gerçek anlamda ve eksiksiz biçimde cevap verilmesi çok güç / imkansız hale gelmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 127. maddesi uyarınca cevap süresinin uzatılmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz. ../../20..
Mahkemenizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasında görülmekte olan davaya ait dava dilekçesi ve tensip zaptı tarafımıza ../../20.. tarihinde tebliğ edilmiştir.
Dava konusu uyuşmazlık [somut gerekçe]; bu nedenle iki haftalık yasal cevap süresi içinde davaya usulüne uygun cevap verilmesi çok güç hale gelmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı HMK’nın 317/2. maddesi uyarınca cevap süresinin iki haftaya kadar uzatılmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz. ../../20..
Süre Uzatım Talebini UYAP Üzerinden Gönderme
Süre uzatım talebi UYAP üzerinden nasıl gönderilir sorusu; uygulamada en sık karşılaşılan pratik sorulardan biridir.
Fiziki Başvuru: UYAP’a teknik erişim sorunu yaşandığı ya da elektronik imza bulunmadığı hallerde; süre uzatım dilekçesi mahkeme kaleminden fiziki olarak da verilebilmektedir. Bu durumda kalemin mühürlü ve tarih damgalı kopyasını almanız ispat bakımından kritik önem taşır. UYAP’a gönderim yapılamadığında fiziki başvuru; UYAP arızasından kaynaklanan gecikmeyi gösteren belgeyle birlikte sunulmalıdır.
Mahkeme Kararını Beklemek Zorunlu mudur?
Kanun; “ek cevap süresi talebi hakkında verilen karar taraflara derhal bildirilir” demektedir. Bununla birlikte uygulamada hemen her zaman kararın beklenmesi önerilmektedir. Ancak orijinal iki haftalık sürenin dolmasına rağmen mahkemeden henüz bir bildirim gelmemesi durumunda pratik yaklaşım şöyledir:
- Karar gelmeden orijinal süre doluyorsa; elimizdeki bilgilerle hazırlanan kısmi bir cevap dilekçesi; ilk itirazlar dahil olmak üzere sunulabilir
- Mahkemenin talebi kabul ettiğine dair fiili bir gösterge (hakimin sözlü beyanı, UYAP’ta görülen karar) varsa; ek süre içinde tam cevap dilekçesi hazırlanmaya devam edilir
- Her halükarda süre uzatım dilekçesinde “karar verilmesine kadar sürenin askıya alınması” talebini de eklemek faydalıdır
Ek Sürenin Başlangıç Tarihi – Yargıtay İçtihat Çatışması
Ek cevap süresinin hangi tarihten itibaren işlemeye başlayacağı; HMK’da açıkça düzenlenmemiştir. Kanun metni “cevap süresinin bitiminden itibaren işlemeye başlamak” demektedir. Yargıtay kararları bu konuda iki farklı yönde ayrışmaktadır:
| Görüş | Başlangıç Tarihi | Dayanak |
|---|---|---|
| 1. Görüş (Kanun Metni Lafzına Göre) | Orijinal 2 haftalık sürenin sona erdiği günü izleyen gün | HMK m. 127 “cevap süresinin bitiminden itibaren” |
| 2. Görüş (Tebliğ Başlangıcı) | Ek süre kararının davalıya tebliğ edildiği tarih | Savunma hakkı güvencesi – hak kaybını önleme |
| Baskın Yargıtay Görüşü | Orijinal sürenin bitimi esas alınır | Kanun metninin lafzi yorumu |
Pratik Uyarı: Mahkemeler çoğunlukla ek süreyi orijinal 2 haftalık sürenin bitiminden itibaren saymaktadır. Dolayısıyla mahkemeden karar beklemek, ek sürenin işlemeye başladığını görmezden gelme anlamına gelebilir. Ek cevap süresi talebiniz kabul edilir edilmez cevap dilekçenizi hazırlamaya başlamanız ve ek sürenin ilk gününden itibaren çalışmanız önerilmektedir.
İlk İtirazlar ve Süre Uzatım İlişkisi
HMK m. 116’da düzenlenen ilk itirazlar (yetki itirazı, tahkim itirazı vb.) cevap dilekçesiyle birlikte ve cevap süresi içinde ileri sürülmek zorundadır. Süre uzatım talebi bu ilk itirazları da etkiler mi?
Yargıtay içtihadına göre; süre uzatım talebi kabul edildiğinde verilen ek süre içinde ilk itirazlar da cevap dilekçesiyle birlikte yapılabilmektedir. Ek sürenin ilk itirazları kapsamadığına ilişkin görüş ise azınlıkta kalmıştır.
Güvenli Yaklaşım: İlk itiraz yapmayı düşünüyorsanız ve süre uzatım talebinizin reddedileceğinden endişeleniyorsanız; olası redde karşı koruma olarak orijinal 2 haftalık süre içinde ilk itirazı da içeren kısa bir cevap dilekçesi verin; süre uzatım dilekçesini ek olarak sunun. Bu yaklaşım; hem ilk itiraz hakkını güvence altına alır hem de ek süreyi kullanma imkanı sağlar.
Mahkeme Süre Uzatım Talebini Reddederse Ne Olur?
Mahkeme süre uzatım talebini reddederse; orijinal 2 haftalık cevap süresi devam eder. Bu süre içinde cevap dilekçesi verilmezse HMK m. 128 uygulanmaktadır.
HMK m. 128’e göre; süresi içinde cevap dilekçesi verilmemesi halinde davalı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar etmiş sayılır. Bu durum; davalı aleyhine herhangi bir kabul ya da ikrar anlamına gelmemekte; salt inkar olarak değerlendirilmekte ve yargılamayı sürdürmeye engel oluşturmamaktadır.
Ret Senaryosuna Karşı Koruma: Süre uzatım talebinizin reddedilme ihtimaline karşı; talebi sunduğunuz anda cevap dilekçesi hazırlamayı da sürdürün. Ret kararı gelse dahi orijinal süre içinde hazırlanan bir cevap dilekçesi varsa teslim edin. Bu sayede hem süre uzatım hakkını kullandınız hem de olası rete karşı kendinizi korumuş oldunuz.
İkinci Kez Süre Uzatım Dilekçesi Verilebilir mi?
Hayır. HMK m. 127 ve m. 317/2; her ikisi de “bir defaya mahsus” ifadesini açıkça kullanmaktadır. Bu hüküm; emredici nitelikte olup hakimin takdir yetkisini tamamen ortadan kaldırmaktadır. İkinci bir süre uzatım talebi mahkemece reddedilecektir; gerekçesi ne olursa olsun bu sonuç değişmeyecektir.
Süre Geçtikten Sonra Süre Uzatım Dilekçesi Verilebilir mi?
Hayır. HMK m. 127’nin açık düzenlemesi uyarınca; süre uzatım talebinin “yine bu süre zarfında” yani 2 haftalık cevap süresi dolmadan yapılması zorunludur. Süre dolduktan sonra yapılan talep kabul edilmeyecektir.
Bu durumda davalı; HMK m. 128 kapsamında tüm vakıaları inkar etmiş sayılacak ve ek süre imkanını kaybetmiş olacaktır. Cevap süresi geçtikten sonra atılabilecek adımlar şunlardır:
- Dilekçenin süre geçmeden sunulduğuna ilişkin UYAP kayıtları veya mahkeme kaydının incelenmesi
- Tebligatın usulsüzlüğü iddiasıyla iptali yoluna gidilmesi – usulsüz tebligat durumunda süre yeniden işlemeye başlar
- Süre geçirilmesinin mücbir sebeple gerçekleştiğinin ispatlanması halinde HMK m. 96 vd. kapsamında eski hale getirme başvurusu
Süre Uzatım Kararına İtiraz Edilebilir mi?
Süre uzatım kararına itiraz edilebilir mi sorusu; hem ret kararı hem de kabul kararı bakımından ayrı ele alınmalıdır.
Ret Kararına İtiraz
Mahkemenin süre uzatım talebini reddetmesi halinde; bu karara karşı bağımsız ve ayrı bir kanun yolu kullanılamaz. Ret kararı usul kararı niteliğinde olduğundan; temyiz veya istinaf için nihai kararın beklenip bu aşamada itiraz edilmesi gerekmektedir. Ret kararı duruşma tutanağına işletilmeli ve nihai kararın istinafında bu husus gündeme getirilmelidir.
Kabul Kararına İtiraz
Karşı taraf (davacı) süre uzatım talebinin kabulüne itiraz etmek isterse; duruşmada bu itirazını tutanak kaydettirmeli ve sonraki kanun yollarında dile getirmelidir. Uygulamada kabul kararına itirazın pratik etkinliği son derece sınırlıdır; zira mahkeme ek süreyi kullandıktan sonra yapılan itiraz yargılama sonucunu etkilemeyecektir.
Yargıtay Kararları
Yargıtay Kararları
Özet Tablo
| Konu | Yazılı Yargılama (m. 127) | Basit Yargılama (m. 317/2) |
|---|---|---|
| Orijinal cevap süresi | 2 hafta | 2 hafta |
| Maksimum ek süre | 1 ay (30 gün) | 2 hafta (14 gün) |
| Kaç kez talep | 1 kez | 1 kez |
| Talep zamanı | Orijinal süre dolmadan | Orijinal süre dolmadan |
| Ek süre başlangıcı | Orijinal sürenin bitimini takip eden gün | Orijinal sürenin bitimini takip eden gün |
| Ret halinde | HMK m. 128 – tüm vakıalar inkar sayılır | HMK m. 128 uygulanır |
| İkinci ek süre | Kesinlikle mümkün değil | Kesinlikle mümkün değil |
| Süre geçince talep | Kabul edilmez | Kabul edilmez |
| İlk itirazlar | Ek süre içinde yapılabilir | Ek süre içinde yapılabilir |
| UYAP gönderimi | UYAP Avukat / Vatandaş Portalı | UYAP Avukat / Vatandaş Portalı |
| Hukuki dayanak | HMK m. 127 – mevzuat.gov.tr | HMK m. 317/2 – mevzuat.gov.tr |
Sıkça Sorulan Sorular
HMK m. 127 kapsamındaki yazılı yargılamada (asliye hukuk, ticaret mahkemesi) ek cevap süresi en fazla bir ay (30 gün) ile sınırlıdır. HMK m. 317/2 kapsamındaki basit yargılamada (iş, tüketici, icra-borçlar mahkemesi) ise bu süre en fazla iki haftadır (14 gün). Her iki yargılama türünde de ek süre yalnızca bir defaya mahsus verilebilir; ikinci talep reddedilir.
Yasal olarak kararı bekleme zorunluluğu bulunmamaktadır. Kanun; ek cevap süresi talebi hakkında verilen kararın taraflara derhal bildirileceğini düzenlemektedir. Bununla birlikte uygulamada güvenli yaklaşım; ret ihtimaline karşı cevap dilekçesini hazırlamayı sürdürmektir. Orijinal 2 haftalık süre dolmak üzereyken mahkemeden hala bildirim gelmemişse; mevcut bilgilerle hazırlanmış bir cevap dilekçesini sunmak ve talep reddedilirse bu dilekçenin geçerli sayılmasını istemek en sağlıklı yoldur.
Hayır. HMK m. 127 açıkça “yine bu süre zarfında mahkemeye başvuran davalıya” ifadesini kullanmaktadır. Bu düzenleme; süre uzatım talebinin iki haftalık cevap süresi dolmadan yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Süre dolduktan sonra yapılan başvurular mahkemece kesinlikle kabul edilmez. Bu durumda tebligatın usulsüzlüğü iddiası ya da eski hale getirme başvurusu gündeme gelebilir.
Mahkeme talebi reddederse orijinal iki haftalık cevap süresi devam eder. Bu süre içinde cevap dilekçesi verilmezse HMK m. 128 uyarınca davalı; davacının dava dilekçesindeki tüm vakıaları inkar etmiş sayılır. Bu durum; davalı aleyhine bir kabul anlamı taşımaz; yalnızca inkar olarak değerlendirilir ve yargılama devam eder. Ret ihtimaline karşı; süre uzatım dilekçesini sunarken eş zamanlı olarak cevap dilekçesini de hazırlamak en güvenli yaklaşımdır.
Hayır. HMK m. 127 ve m. 317/2 açıkça “bir defaya mahsus” hükmünü içermektedir. Bu düzenleme emredici nitelikte olup mahkemenin ikinci ek süre talebini kabul etme konusunda takdir yetkisi bulunmamaktadır. Yargıtay içtihadına göre ikinci kez süre uzatım talebi; ne kadar haklı bir gerekçeye dayansa da reddedilmek zorundadır.
Avukat aracılığıyla yapılan başvurular UYAP Avukat Portalı (avukat.uyap.gov.tr) üzerinden; bireysel başvurular ise e-Devlet (turkiye.gov.tr) üzerinden UYAP Vatandaş Portalına giriş yapılarak gerçekleştirilir. Dilekçe; ilgili mahkemenin dosyasına PDF olarak yüklenir ve elektronik imzayla imzalanarak gönderilir. UYAP’a teknik erişim sorunu yaşanması halinde dilekçe mahkeme kaleminden fiziki olarak da teslim edilebilir.
Süre uzatım talebinin kabulüne karşı davacı; duruşmada bu itirazını tutanağa işletmeli ve sonraki kanun yollarında gündeme getirmelidir. Ret kararına karşı ise bağımsız bir kanun yolu kullanılamaz; ret kararı usul kararı niteliğinde olduğundan ancak nihai kararın istinafında bu husus ileri sürülebilir. Uygulamada süre uzatım kararlarına itirazın pratik etkinliği son derece sınırlıdır.
Yazarlar Hakkında
Bu içerik, AEK Hukuk bünyesindeki avukatlar tarafından hazırlanmış ve mesleki uzmanlık çerçevesinde denetlenmiştir.
Av. Turgut Ekrem
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Marmara Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans öğrencisi. Ceza Hukuku ve AYM/AİHM bireysel başvurularında uzman. AEK Hukuk kurucu ortağı.
Av. Mehmet Salih Ayyıldız
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). İstanbul Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans öğrencisi. Medeni Usul Hukuku, Ticaret Hukuku ve Sözleşmeler Hukuku uzmanı. AEK Hukuk kurucu ortağı.
Hukuki Süreçlerde Yanınızdayız
Cevap dilekçesi, süre uzatım talebi veya hukuki süreç yönetiminde uzman desteğe mi ihtiyaç duyuyorsunuz? AEK Hukuk ekibi İstanbul Kartal merkezli olarak Türkiye genelinde hizmet vermektedir.