Yabancılar Hukuku
İdari Gözetim Kararına İtiraz Dava Dilekçesi Örneği

İdari gözetim kararına itiraz, geri gönderme merkezinde tutulan yabancının serbest bırakılması için sulh ceza hâkimliğine yapılan başvurudur. İtiraz için belirli bir süre yoktur. Gözetim sürdükçe her zaman başvurulabilir. Hâkim incelemeyi 5 gün içinde sonuçlandırır ve kararı kesindir. Koşullar değişirse yeniden itiraz edilebilir. Dilekçede gözetim şartlarının oluşmadığı ve alternatif yükümlülüklerin yeterli olduğu anlatılır.

Son güncelleme: 10 Ekim 2026Yazar: Av. Turgut EkremKategori: Yabancılar Hukuku

İdari Gözetim Nedir?

İdari gözetim, sınır dışı edilecek yabancının geri gönderme merkezinde tutulmasıdır. Kararı mahkeme değil, valilik verir. Bu yönüyle tutuklamadan farklıdır. Amaç ceza vermek değil, sınır dışı işlemini güvenceye almaktır.

Her sınır dışı kararında idari gözetim uygulanmaz. Kanun, gözetimi belirli hallerle sınırlamıştır. Bu haller yoksa yabancıya Türkiye’yi terk etmesi için süre verilir.

  • Kararı kim verir? Valilik.
  • Nereye itiraz edilir? Sulh ceza hâkimliğine.
  • İtiraz süresi var mı? Hayır. Gözetim sürdükçe başvurulabilir.
  • Hâkim kaç günde karar verir? 5 gün içinde.
  • En fazla ne kadar sürer? 6 ay. Bazı hallerde 6 ay daha uzatılabilir.

Kanun Metni: YUKK m.57

6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu

Madde 57 – Sınır Dışı Etmek Üzere İdari Gözetim ve Süresi (Özet)

Fıkra 1

Sınır dışı sebebi bulunan yabancılar kolluk tarafından yakalanırsa valiliğe derhal bildirilir. Sınır dışı kararı gerekli görülenler hakkında karar valilikçe alınır. Değerlendirme ve karar süresi kırk sekiz saati geçemez.

Fıkra 2

Hakkında sınır dışı kararı alınanlardan şu kişiler için idari gözetim kararı verilir: kaçma ve kaybolma riski bulunanlar, giriş veya çıkış kurallarını ihlal edenler, sahte belge kullananlar, verilen sürede çıkmayanlar, kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar. Bu kişiler kırk sekiz saat içinde geri gönderme merkezine götürülür.

Fıkra 3

İdari gözetim süresi altı ayı geçemez. Sınır dışı işlemi yabancının iş birliği yapmaması veya doğru bilgi vermemesi nedeniyle tamamlanamazsa süre en fazla altı ay daha uzatılabilir.

Fıkra 4

Gözetimin devamında zorunluluk olup olmadığı valilikçe her ay düzenli olarak değerlendirilir. Zorunluluk görülmeyen yabancılar için gözetim derhal sonlandırılır.

Fıkra 5

Karar ve değerlendirme sonuçları gerekçesiyle yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilir.

Fıkra 6

Gözetim altındaki kişi, yasal temsilcisi veya avukatı karara karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir. Başvuru idari gözetimi durdurmaz. Hâkim incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır. Hâkimin kararı kesindir. Şartların ortadan kalktığı veya değiştiği iddiasıyla yeniden başvurulabilir.

Fıkra 7

Avukatlık ücretini karşılayamayanlara talepleri halinde avukatlık hizmeti sağlanır.

Genel çerçeve için geri gönderme merkezinde idari gözetim kararına itiraz rehberimizi de okuyabilirsiniz.

İdari Gözetim Kararı Hangi Hallerde Verilir?

Gözetim Sebebi İdarenin Göstermesi Gereken İtirazda Karşı Argüman
Kaçma ve kaybolma riski Somut olgu: adres yokluğu, önceki kaçış Kayıtlı adres, aile, iş ve düzenli yaşam
Giriş veya çıkış kurallarının ihlali Yasa dışı geçiş kaydı Yasal giriş kaşesi, vize kayıtları
Sahte veya asılsız belge kullanma Belgenin sahteliğine dair tespit Belgenin gerçekliğini gösteren resmi yazı
Verilen sürede çıkmama Terke davet ve süre kaydı Tebliğ eksikliği, mücbir sebep, açılan dava
Kamu düzeni, güvenliği veya sağlığı tehdidi Somut bilgi ve belge Adli sicil kaydı, beraat, sağlık raporu

Kilit nokta: İdari gözetim son çaredir. İdare, daha hafif bir tedbirin neden yetmediğini açıklamak zorundadır. Bu açıklama yoksa karar hukuka aykırıdır.

İdari Gözetim Süresi ve Alternatif Yükümlülükler

Aşama Süre Açıklama
Valiliğin değerlendirme süresi 48 saat Yakalamadan itibaren karar verilmelidir
Geri gönderme merkezine sevk 48 saat Karardan sonra yabancı merkeze götürülür
Olağan gözetim süresi En fazla 6 ay Aylık değerlendirme zorunludur
Uzatma En fazla 6 ay daha Yabancı iş birliği yapmazsa
Toplam üst sınır 12 ay Süre dolunca gözetim sona erer
Hâkimin inceleme süresi 5 gün İtiraz başvurusundan itibaren

İdari Gözetime Alternatif Yükümlülükler (YUKK m.57/A)

Kanun, tutma yerine uygulanabilecek daha hafif tedbirler öngörür. Dilekçede bu tedbirlerden biri mutlaka talep edilmelidir. Alternatif yükümlülükler en fazla 24 ay uygulanabilir.

Alternatif Yükümlülük Uygulama Şekli
Belirli adreste ikamet Yabancı bildirdiği adreste oturur
Bildirimde bulunma Belirli aralıklarla göç idaresine imza verilir
Aile temelli geri dönüş Aile birlikte ve desteklenerek döner
Geri dönüş danışmanlığı Gönüllü dönüş için rehberlik sağlanır
Kamu yararına hizmetlerde gönüllülük Yabancı gönüllü olarak görev alır
Teminat Belirlenen güvence yatırılır
Elektronik izleme Yabancı elektronik cihazla takip edilir
İdari Gözetim Kararına İtiraz Nasıl Yapılır?

İdari Gözetim Kararına İtiraz Nasıl Yapılır?

İdari Gözetim Kararına İtiraz Nasıl Yapılır?

Konu Kural
İtiraz mercii Sulh ceza hâkimliği
Yetkili yer Uygulamada geri gönderme merkezinin bulunduğu yer
Başvuru süresi Süre sınırı yok, gözetim boyunca
Başvurabilecekler Yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı
Dilekçenin idareye verilmesi İdare dilekçeyi hâkimliğe derhal ulaştırır
Başvurunun etkisi Gözetimi kendiliğinden durdurmaz
Karar süresi 5 gün
Kanun yolu Yok, karar kesin
Yeniden başvuru Şartlar değişince her zaman mümkün
1

Kararın örneğini alın

Karar ve gerekçesi yabancıya veya avukatına tebliğ edilmelidir. Örneği merkezden isteyin.

2

Yabancıyla görüşün

Avukat, merkezde yabancıyla görüşür ve vekalet alır. Olayın ayrıntıları bu görüşmede netleşir.

3

Belgeleri toplayın

Adres, aile, sağlık ve çalışma belgeleri alternatif tedbir talebini güçlendirir.

4

Dilekçeyi sulh ceza hâkimliğine sunun

Avukatlar dilekçeyi UYAP üzerinden gönderir. Dilekçe merkez idaresine de verilebilir.

5

Deport kararına ayrıca dava açın

Sınır dışı kararı için 7 gün içinde idare mahkemesine başvurun.

6

Ret halinde yeniden başvurun

Yeni belge veya değişen koşul varsa itiraz tekrarlanır.

İki ayrı yol: İdari gözetime itiraz sulh ceza hâkimliğine yapılır. Sınır dışı kararına karşı dava ise idare mahkemesinde açılır. Biri diğerinin yerine geçmez. Deport davası için deport kararının kaldırılması dava dilekçesi örneği yazımızı kullanın.

Yakınınız geri gönderme merkezinde mi? İstanbul Yabancılar Hukuku Avukatı aynı gün merkezde görüşme yapabilir.

Hemen Ulaşın

İdari Gözetim Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki metin genel bir taslaktır. Olayınıza uymayan bölümleri çıkarın. Her iddiayı bir belgeyle destekleyin.

… NÖBETÇİ SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE

İTİRAZ EDEN: Adı Soyadı, uyruğu, yabancı kimlik veya pasaport numarası. Halen … Geri Gönderme Merkezinde tutulmaktadır.

VEKİLİ: Av. …, baro sicil numarası, adresi

KARŞI TARAF: … Valiliği (İl Göç İdaresi Müdürlüğü)

İTİRAZ KONUSU: … Valiliğinin …/…/2026 tarihli ve … sayılı idari gözetim kararının kaldırılması, bu mümkün görülmezse 6458 sayılı Kanunun 57/A maddesindeki alternatif yükümlülüklerin uygulanması talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil …/…/2026 tarihinde … nedeniyle yakalanmıştır. Aynı tarihte hakkında sınır dışı etme ve idari gözetim kararı verilmiştir. Müvekkil … Geri Gönderme Merkezinde tutulmaktadır.

2. Kanunun 57. maddesinin ikinci fıkrasındaki hallerden hiçbiri somut olayda gerçekleşmemiştir. Kararda hangi sebebe dayanıldığı somut olgularla açıklanmamıştır. Karar gerekçesizdir.

3. Müvekkilin kaçma ve kaybolma riski yoktur. Müvekkil … adresinde kayıtlıdır. Eşi ve çocukları bu adreste yaşamaktadır. (Kira sözleşmesi ve nüfus kaydı ektedir.)

4. Müvekkil Türkiye’ye yasal yoldan giriş yapmıştır. Sahte belge kullanmamıştır. Hakkında kamu düzenini tehdit ettiğini gösteren bir mahkûmiyet yoktur.

5. Sınır dışı etme kararına karşı … İdare Mahkemesinde dava açılmıştır. Yargılama sonuçlanıncaya kadar müvekkil sınır dışı edilemez. Sınır dışı işlemi yapılamayacakken tutmanın sürdürülmesi ölçüsüzdür.

6. Müvekkilin … sağlık sorunu vardır ve düzenli tedavi görmesi gerekir. Merkez koşulları tedaviye elverişli değildir. (Varsa yazın, rapor ekleyin.)

7. İdari gözetim son çaredir. İdare, alternatif yükümlülüklerin neden yeterli olmayacağını değerlendirmemiştir. Müvekkil belirli adreste ikamet etmeyi ve düzenli imza vermeyi kabul etmektedir.

8. Tutma, Anayasanın 19. maddesi ile AİHS’in 5. maddesinde korunan kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkını ihlal etmektedir.

HUKUKİ NEDENLER: 6458 sayılı Kanun m.54, 57, 57/A, Anayasa m.19, AİHS m.5 ve ilgili mevzuat.

DELİLLER: İdari gözetim kararı, sınır dışı etme kararı, dava dilekçesi ve tevzi formu, ikamet belgeleri, nüfus kayıt örneği, sağlık raporu, adli sicil kaydı.

SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle itirazın kabulüne ve idari gözetim kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep ederiz. Hâkimliğiniz aksi kanaatte ise Kanunun 57/A maddesi uyarınca belirli adreste ikamet ve bildirim yükümlülüğü uygulanarak müvekkilin serbest bırakılmasını saygıyla talep ederiz. …/…/2026

İtiraz Eden Vekili Av. … (imza)

EKLER: 1) İdari gözetim kararı 2) Vekaletname 3) İkamet ve aile belgeleri 4) Dava açıldığını gösteren belge 5) Sağlık raporu

Dilekçede Öne Çıkarılacak İtiraz Sebepleri

  • Gerekçe eksikliği: Kararda somut olay ve delil gösterilmemiştir.
  • Kaçma riskinin bulunmaması: Kayıtlı adres, aile ve iş bağı vardır.
  • Sınır dışının mümkün olmaması: Dava sürmektedir veya gönderilecek ülke belirsizdir.
  • Sağlık ve özel ihtiyaç: Hamilelik, kronik hastalık, engellilik veya yaşlılık söz konusudur.
  • Çocuğun üstün yararı: Çocuklar ailesiyle birlikte ve uygun koşullarda kalmalıdır.
  • Aylık değerlendirmenin yapılmaması: Valilik zorunlu incelemeyi atlamıştır.
  • Sürenin aşılması: 6 aylık süre dolmuş ve uzatma şartı oluşmamıştır.
  • Uluslararası koruma başvurusu: Başvuru sahibi için farklı ve daha kısa süreli kurallar geçerlidir.

Geri Gönderme Merkezinde Yabancının Hakları

Hak Kapsam
Avukatla görüşme Yabancı avukatıyla görüşebilir, görüşme için uygun ortam sağlanır
Yakınlarla ve konsoloslukla iletişim Ziyaret ve telefon imkanı tanınır
Sağlık hizmeti Acil ve temel sağlık hizmetleri ücretsiz verilir
Bilgilendirilme Karar, sonuçları ve itiraz yolları anlaşılır dilde bildirilir
Tercüman İşlemler sırasında tercüman desteği sağlanır
Adli yardım Ücreti karşılayamayana talebi halinde avukat sağlanır
Çocuklara özel koruma Aileler ayrı yerlerde barındırılır, çocukların eğitimi gözetilir

Yakınının hangi merkezde tutulduğunu öğrenmek isteyenler Göç İdaresi Başkanlığı il müdürlüklerine başvurabilir.

İtirazın Sonuçları ve Ret Halinde Yapılacaklar

Hâkimlik Kararı Sonuç Sonraki Adım
Kabul Yabancı serbest bırakılır Deport davası takip edilir, adres bildirimi yapılır
Alternatif yükümlülükle kabul Yabancı imza veya ikamet şartıyla çıkar Yükümlülükler aksatılmamalıdır
Ret Gözetim sürer Yeni belgeyle yeniden itiraz, AYM bireysel başvurusu

Ret kararı kesindir. Ancak yeni bir belge veya değişen koşul yeniden itiraz hakkı verir. Deport davasının açılması da değişen koşul sayılabilir. Hukuka aykırı tutma nedeniyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir.

Serbest kalan yabancı için süreç bitmez. Sınır dışı kararı iptal edilmedikçe risk devam eder. İptal sonrası kayıtlar için tahdit kodunun kaldırılması dava dilekçesi örneği yazımıza bakın. Süre kaçtıysa meşruhatlı vize seçeneği değerlendirilebilir. Yasal kalış için ikamet izni nasıl alınır rehberimiz yol gösterir.

İtirazda En Sık Yapılan Hatalar

  • Dilekçeyi idare mahkemesine vermek
  • Alternatif yükümlülük talep etmemek
  • Adres ve aile bağını belgelememek
  • Deport kararına karşı 7 günlük davayı açmamak
  • Ret kararından sonra yeniden başvurmamak
  • Sağlık sorunlarını raporla desteklememek

İdari Gözetim Kararına İtiraz Konusunda Yargı Kararları

Anayasa MahkemesiK.A. Başvurusu – B. No: 2014/13044 – 11.11.2015
Geri Gönderme Merkezi Koşulları ve Etkili Başvuru
Başvurucu, kalabalık ve yetersiz koşullarda tutulduğunu ileri sürdü. Mahkeme, tutulma koşullarının kötü muamele yasağını ihlal ettiğine karar verdi. Koşullara karşı etkili bir başvuru yolunun bulunmadığı da tespit edildi.
Sonuç: Tutulma koşulları itiraz dilekçesinde ayrıca dile getirilmelidir.
Anayasa MahkemesiB.T. Başvurusu – B. No: 2014/15769 – 30.11.2017
Tutmanın Hukukiliği ve Tazminat Yolu
Mahkeme, idari gözetim altında tutulan yabancıların başvurabileceği yolları incelemiştir. Hukuka aykırı tutma ve koşullar için tam yargı davasının etkili bir yol olabileceği belirtilmiştir.
Sonuç: Serbest kalındıktan sonra tazminat davası açılabilir.
Avrupa İnsan Hakları MahkemesiBaşvuru No: 30471/08 – 22.09.2009
Abdolkhani ve Karimnia / Türkiye – Yasal Dayanağı Olmayan Tutma
Başvurucular açık bir yasal dayanak olmadan yabancılar misafirhanesinde tutulmuştur. Tutma sebepleri kendilerine bildirilmemiş ve yargısal denetim sağlanmamıştır.
Sonuç: Tutma kararı gerekçeli olmalı ve yargı denetimine açık bulunmalıdır.
Avrupa İnsan Hakları MahkemesiBaşvuru No: 72710/11 – 24.06.2014
Yarashonen / Türkiye – Kumkapı Merkezinde Tutulma Koşulları
Başvurucu aşırı kalabalık bir merkezde tutulmuş ve açık havaya çıkarılmamıştır. Mahkeme Sözleşmenin 3, 5 ve 13. maddelerinin ihlal edildiğine hükmetmiştir.
Sonuç: Aşırı kalabalık ve sağlıksız koşullar kötü muamele sayılır.
Avrupa İnsan Hakları MahkemesiBaşvuru No: 19776/92 – 25.06.1996
Amuur / Fransa – Havalimanı Transit Alanında Tutma
Sığınmacılar havalimanının transit alanında günlerce bekletilmiştir. Mahkeme, bu uygulamanın özgürlükten yoksun bırakma olduğunu kabul etmiştir.
Sonuç: Havalimanında bekletme de hukuki güvencelere tabidir.
Avrupa İnsan Hakları MahkemesiBaşvuru No: 28127/09 – 03.12.2013
Ghorbanov ve Diğerleri / Türkiye – Usulsüz Sınır Dışı ve Tutma
Mülteci statüsündeki başvurucular hızla ve usulsüz biçimde sınır dışı edilmiştir. Mahkeme, tutmanın ve sınır dışı işleminin hukuka aykırı olduğuna karar vermiştir.
Sonuç: İdare, usul güvencelerine uymadan tutma ve gönderme işlemi yapamaz.

Özet Tablo: İdari Gözetim Kararına İtiraz

Başlık Kısa Cevap
Kararı veren Valilik
İtiraz mercii Sulh ceza hâkimliği
İtiraz süresi Yok, gözetim boyunca
Karar süresi 5 gün
Kanun yolu Yok, karar kesin
Yeniden başvuru Koşullar değişince mümkün
Azami süre 6 ay, uzatmayla 12 ay
Alternatif YUKK m.57/A yükümlülükleri
Ayrı açılacak dava Deport iptal davası, 7 gün

Sıkça Sorulan Sorular

1. İdari gözetim kararına itiraz nereye yapılır?

İtiraz sulh ceza hâkimliğine yapılır. Dilekçe geri gönderme merkezi idaresine de verilebilir. İdare dilekçeyi hâkimliğe derhal ulaştırır.

2. İdari gözetim kararına itiraz süresi kaç gündür?

Kanunda bir süre sınırı yoktur. Yabancı gözetim altında kaldığı sürece her zaman itiraz edebilir.

3. Sulh ceza hâkimi kaç günde karar verir?

Hâkim incelemeyi 5 gün içinde sonuçlandırır. Karar kesindir.

4. İtiraz reddedilirse tekrar başvurulabilir mi?

Evet. Şartların değiştiği veya ortadan kalktığı gerekçesiyle yeniden başvurulabilir. Yeni belge sunmak başvuruyu güçlendirir.

5. İdari gözetim en fazla ne kadar sürer?

Olağan süre en fazla 6 aydır. Yabancının iş birliği yapmaması halinde 6 ay daha uzatılabilir.

6. İtiraz edilince yabancı serbest kalır mı?

Hayır. Başvuru gözetimi kendiliğinden durdurmaz. Serbest bırakma için hâkimin kabul kararı gerekir.

7. İdari gözetime alternatif yükümlülükler nelerdir?

Belirli adreste ikamet, imza yükümlülüğü, teminat ve elektronik izleme başlıca alternatiflerdir. Dilekçede bunlardan biri talep edilmelidir.

8. Deport davası açmak idari gözetimi sona erdirir mi?

Kendiliğinden sona erdirmez. Ancak dava sürerken sınır dışı edilemeyeceği için güçlü bir itiraz sebebidir.

9. Geri gönderme merkezindeki yabancı avukatla görüşebilir mi?

Evet. Yabancı avukatıyla görüşme hakkına sahiptir. Ücreti karşılayamayanlar adli yardım isteyebilir.

10. Hukuka aykırı tutulan yabancı tazminat isteyebilir mi?

Evet. Hukuka aykırı tutma veya kötü koşullar nedeniyle idare aleyhine tam yargı davası açılabilir.

Av. Turgut Ekrem

Av. Turgut Ekrem

Kurucu Ortak – Ceza ve Yabancılar Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2019). Marmara Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans. AYM ve AİHM bireysel başvuruları.

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Kurucu Ortak – Ticaret ve Gayrimenkul Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2019). İstanbul Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans.

Geri Gönderme Merkezindeki Yakınınız İçin Hızla Harekete Geçelim

İdari gözetime itiraz, deport davası ve tedbir başvuruları için İstanbul Yabancılar Hukuku Avukatı ekibimizi arayın. Diğer hukuki konularda İstanbul avukat kadromuz da yanınızdadır.

İstanbul Yabancılar Hukuku Avukatı

Ankara Avukat Ankara Çekişmeli Boşanma Avukatı Kült Avukatlık Sakarya Avukat Uzman Mütalaası İstanbul Avukat Ankara Boşanma Avukatı İzmir Ceza Avukatı Kripto Para Avukatı