Yabancılar Hukuku
İkamet İzni (Oturma İzni) Nasıl Alınır?

Türkiye’de ikamet izni (oturma izni) almak için e-ikamet.goc.gov.tr üzerinden online başvuru yapılır; ardından randevu günü gerekli belgelerle birlikte İl Göç İdaresi Müdürlüğü‘ne şahsen gidilir. 6 ikamet izni türü mevcut olup en yaygını mülk sahibi yabancılar için kısa dönem J bendi, evlilik nedeniyle gelenler için aile ikamet izni ve üniversite öğrencileri için öğrenci ikamet iznidir. Temel belgeler: pasaport fotokopisi, biyometrik fotoğraf (4 adet), geçerli sağlık sigortası ve kalacak yeri gösterir belgedir. Uzun dönem ikamet izni; 8 yıl kesintisiz ikametten sonra süresiz olarak verilir ve Türk vatandaşlığı başvurusu için kullanılabilir.

İkamet İzni Türleri – Karşılaştırma Tablosu

Tür YUKK Kimler İçin Süre Öne Çıkan Koşul
Kısa Dönem (J bendi) m.30 Mülk sahibi yabancılar, turizm, tedavi, bilimsel araştırma En fazla 2 yıl Tapu senedi; konut/işyeri
Aile İkamet İzni m.34 Türk vatandaşı veya ikamet izinlisinin eşi ve çocukları En fazla 3 yıl Gelir belgesi; ortak barınak
Öğrenci İkamet İzni m.38 Türkiye’deki üniversite veya okul öğrencileri Eğitim süresi Kayıt belgesi; çalışma izni vermez
Uzun Dönem (Süresiz) m.42 8 yıl kesintisiz yasal ikametten sonra Süresiz Kamu yardımı almamak; güvenlik
İnsani İkamet İzni m.46 Ülkesine gönderilemeyen; korunmaya muhtaç yabancılar 1 yıl (uzatılabilir) Bakanlık kararı
İnsan Ticareti Mağduru m.48 İnsan ticareti mağduru ve işbirliği yapanlar 30 gün + uzatılabilir İşbirliği koşulu

İkamet izni başvurusu ve itiraz için İstanbul avukat ekibimizle iletişime geçin.

İkamet İzni Danışmanlığı

e-İkamet Başvurusu – Adım Adım

1

Türkiye’ye yasal giriş yapın

Vize veya vize muafiyetiyle yasal giriş; 90 günü aşacak kalış planlanmadan önce ikamet izni başvurusu yapılması gerekir; izin süresi veya vize muafiyet süresi dolmadan başvurulması şarttır

2

e-ikamet.goc.gov.tr’den online başvuru yapın

“İlk kez ikamet izni başvurusu yapıyorum” seçeneğini seçin; pasaport bilgileri, Türkiye’deki adresiniz ve başvuru türünü girin; sistem tarafından randevu tarihi belirlenir veya seçim sunulur; randevu onay e-postası alın; bu online başvuru ön başvuru niteliğindedir

3

Randevu günü İl Göç İdaresi Müdürlüğü’ne şahsen gidin

Pasaport aslı, online başvuru referans belgesi ve tüm belgelerle randevu saatinde İGİM’e gidin; geçerli mazereti olmaksızın randevuya gelmeyenler hiç başvurmamış sayılır; eksiksiz belgeyle gidin; eksik belgeyle işlem yapılmayabilir

4

Müracaat belgesi alın ve harç ödeyin

Başvuru kabul edildiğinde müracaat belgesi düzenlenir; bu belge kart gelene kadar yasal Türkiye varlığınızı kanıtlar; ikamet izni harcı ve değerli kağıt (kart) bedeli ödenir; PTT veya banka aracılığıyla ya da müdürlükte ödeme yapılabilir

5

Kartın gelmesini bekleyin

İkamet izni kartı posta yoluyla başvuruda verilen adrese gönderilir; e-ikamet.goc.gov.tr üzerinden kart hazırlık durumunu sorgulayabilirsiniz; ortalama birkaç hafta ile 2-3 ay arasında sürmektedir

Kota Uyarısı: Bazı iller (özellikle İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya, Bursa) için belirli ikamet izni türlerinde kontenjan uygulanmaktadır. Kota dolan illerde yeni başvuru randevusu verilmemektedir. Bu durumda; mevzuatta öngörülen istisnai başvuru yolları veya komşu ilde başvuru değerlendirilebilir. Başvurmadan önce ilgili ilin İl Göç İdaresi Müdürlüğü’nün güncel durumunu kontrol etmek önerilir.

Mülk Sahipleri – Kısa Dönem J Bendi (YUKK m.30)

Türkiye’de taşınmaz edinen yabancılar; YUKK m.30/1-j kapsamında kısa dönem ikamet izni (J bendi)ne başvurabilir. Bu; en pratik ve tercih edilen ikamet yollarından biridir.

Koşul Açıklama
Taşınmaz türü Konut veya işyeri; arsa tek başına yeterli olmayabilir; kat mülkiyeti tesis edilmiş olması tercih edilir
Tapu senedi Başvurucunun adına kayıtlı güncel tapu senedi zorunlu
Kullanımda olma Mülkün kullanımda olduğunu gösteren belge (elektrik veya su faturası)
İzin süresi 1 veya 2 yıl; yenilenebilir
Vatandaşlık bağlantısı 400.000 USD değerinde + kat mülkiyeti + 3 yıl şerh = yatırım yoluyla vatandaşlık başvurusu hakkı
8 yıl bağlantısı J bendi kısa dönem izni; 8 yıl hesabına dahil edilir; uzun dönem ikamet iznine geçiş mümkün

J Bendi + Vatandaşlık Zinciri: Mülk sahibi yabancılar; taşınmazın değerine ve satın alma koşullarına göre hem ikamet izni hem de Türk vatandaşlığı başvurusu yapabilir. Değer 400.000 USD’nin altındaysa J bendi ikamet + 8 yıl = uzun dönem ikamet + TVK m.11 kapsamında vatandaşlık yolu açılır. Tüm vatandaşlık yolları hakkında Türk vatandaşlığı nasıl alınır rehberimize bakabilirsiniz.

Aile İkamet İzni (YUKK m.34)

Aile İkamet İzni (YUKK m.34)

Aile İkamet İzni (YUKK m.34)

Koşul Açıklama
Destekleyici kişi (referans) Türk vatandaşı veya geçerli ikamet iznine sahip yabancı
Kapsam Eş; 18 yaş altı çocuklar; eşin 18 yaş altı çocukları
Gelir koşulu Asgari ücretin 3 katı üzerinde gelir kanıtı (Danıştay’a göre gerçek ekonomik tablo esas)
Barınma Tüm aile üyelerini alabilecek büyüklükte konut belgesi
Süre En fazla 3 yıl; yenilenebilir; 3 yıl sonra bağımsız ikamet iznine geçiş mümkün
Evlilik bağlantısı Türk vatandaşıyla evlilik + 3 yıl aile izni → TVK m.16 evlilik yoluyla vatandaşlık için detaylı rehber

Öğrenci İkamet İzni (YUKK m.38)

Türkiye’deki YÖK onaylı üniversitelere, liselere veya dil okullarına kayıtlı yabancı öğrenciler başvurabilir.

  • Geçerlilik süresi; kayıtlı olunan program süresiyle sınırlıdır
  • Öğrenci ikamet izni; çalışma izni vermez; çalışmak için ayrıca çalışma izni alınması gerekir (bkz. çalışma izni başvurusu)
  • Öğrenci izninin yarısı; uzun dönem ikamet izni için gerekli 8 yıl hesabına dahil edilir
  • Mezun olduktan sonra; kısa dönem ikamet iznine (TVK m.30/1-ı) geçiş hakkı doğar

Uzun Dönem İkamet İzni – 8 Yıl (YUKK m.42)

8 yıl kesintisiz yasal ikamet sonrasında başvurulabilecek süresiz ikamet iznidir. Yenileme gerektirmez.

Konu Açıklama
8 yıl hesabı Her türlü yasal ikamet izninin toplamı; kesintisiz olmalı; yurt dışı süreler dikkate alınır
Öğrenci süresi Öğrenci ikamet izniyle geçirilen sürenin yarısı sayılır (Danıştay kararı)
Sosyal yardım yasağı Son 3 yılda kamu sosyal yardımı almamış olmak
Güvenlik koşulu Kamu düzeni ve milli güvenlik açısından engel bulunmaması
Vatandaşlık zinciri Uzun dönem ikamet + TVK m.11 şartları = Türk vatandaşlığı başvurusu hakkı

Türüne Göre Gerekli Belgeler – 2026

Tüm Türlerde Ortak Belgeler

Belge Detay
Başvuru formu e-İkamet sistemi çıktısı veya İGİM’den; başvurucu imzasıyla
Pasaport aslı + fotokopisi Tüm sayfalar; aslı randevuda ibraz edilir
Biyometrik fotoğraf 4 adet; ICAO standartlarında; beyaz arka planlı; son 6 ay
Geçerli sağlık sigortası Tüm ikamet süresini kapsayan; özel veya SGK
Kalacak yeri belgesi Kira sözleşmesi (noter onaylı önerilir ancak zorunlu değil – Danıştay kararı) veya tapu
Harç dekontu Güncel yıl tutarı; PTT veya banka; başvuru öncesi ödeme

Türe Özel Ek Belgeler

İzin Türü Ek Belgeler
Kısa dönem J bendi (mülk) Tapu senedi aslı ve fotokopisi; mülkün kullanımını gösteren fatura
Aile ikamet izni Evlilik cüzdanı veya evlilik belgesi (apostille + tercüme); referans kişinin T.C. kimliği; gelir belgesi; çocuklar için doğum belgesi
Öğrenci ikamet izni Güncel dönem kayıt belgesi (üniversite veya okul); geçim kaynağı veya burs belgesi
Uzun dönem ikamet izni Ardışık ikamet izni belgeleri (8 yıllık süreyi gösteren); sosyal yardım almadığını gösteren belge

Sağlık Sigortası – Özel mi SGK mı?

İkamet izni başvurularında geçerli sağlık sigortası zorunludur. İki seçenek mevcuttur:

Sigorta Türü Kimler İçin Avantaj Dezavantaj
Özel sağlık sigortası Tüm yabancılar; çalışmayan; öğrenci Hemen alınabilir; yabancılara özel; ikamet süresini karşılar Yıllık 1.000-5.000 TL arasında değişen prim
SGK (Genel Sağlık Sigortası) Türkiye’de çalışan veya isteğe bağlı sigortalılar Kapsamlı; uzun dönem için uygun İş sözleşmesi veya isteğe bağlı prim ödeme gerektirir

Dikkat: Sağlık sigortasının ikamet izninin tüm süresini kapsaması zorunludur; başvurduğunuz gün için geçerli olması yetmez. 2 yıllık kısa dönem izni alıyorsanız; sigortanızın da 2 yıl geçerli olması veya her yıl yenilenmesi gerekmektedir.

Harç ve Kart Bedeli 2026

Kalem Açıklama Muafiyet
İkamet izni harcı Her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; türe ve süreye göre değişir Çekya, Danimarka, Kosova, İrlanda, Türkmenistan, Suriye ve Sri Lanka vatandaşları mütekabiliyet kapsamında muaf
Değerli kağıt (kart) bedeli Her başvuruda sabit; Maliye Bakanlığınca belirlenir Muafiyet yok

2026 güncel harç ve kart bedelini resmi kaynaktan öğrenmek için e-ikamet.goc.gov.tr veya harçlar.gib.gov.tr adreslerine bakınız. 2023 verilerine göre toplam maliyet genellikle 3.000-8.000 TL arasındaydı; ancak bu rakamlar yıldan yıla değişmektedir.

Müracaat Belgesi Nasıl Alınır?

Müracaat belgesi (başvuru alındı belgesi); randevu günü İGİM’de başvuru kabul edildiğinde otomatik olarak düzenlenir. Ayrıca başvuru yapmak gerekmez.

  • İkamet izni kartı gelmeden önce yasal Türkiye varlığını ispat eder
  • Banka hesabı açma, muhtardan adres tescili gibi işlemlerde kullanılabilir
  • Yurt dışı seyahatte pasaport yerine kullanılamaz; ancak geri dönüşte durumu etkileyebilir (Danıştay kararı: her olayda ayrı değerlendirme)
  • Geçerlilik süresi genellikle 30-90 gün; kart gelmezse uzatma talep edilebilir

İkamet İzni Sorgulama

Sorgulama Adres Giriş
Başvuru durumu e-ikamet.goc.gov.tr “Başvurumun Sonucunu Görmek İstiyorum” – başvuru numarası
Kart hazırlık durumu e-ikamet.goc.gov.tr Pasaport no + doğum tarihi
e-Devlet sorgulama turkiye.gov.tr T.C. kimlik veya yabancı kimlik numarası
İşveren için teyit yds.goc.gov.tr Yabancı çalışanın ikamet durumu

İkamet İzni Uzatma

İkamet izninin süresi dolmadan uzatma başvurusu yapılması zorunludur. İzin dolunca Türkiye’de kalmak; yabancı için sınır dışı etme riskini doğurur.

  • Uzatma başvurusu: yine e-ikamet.goc.gov.tr üzerinden “Uzatma başvurusu yapıyorum” seçeneğiyle
  • İzin süresi dolmadan, tercihen en az 60 gün önce başvurulması önerilir
  • Uzatmada da tüm belgeler güncel olmalı; kira sözleşmesi, sağlık sigortası ve SGK belgesi yenilenmiş olmalı
  • İzin dolduktan sonra yapılan uzatma başvurusu işleme alınmaz; yeni başvuru açılması gerekir

İkamet İzni Reddi ve İptali

İkamet izni; aşağıdaki durumlarda reddedilir, iptal edilir veya uzatılmaz:

Red/İptal Nedeni Açıklama
Türkiye’ye giriş yasağı Daha önce sınır dışı edilmiş veya giriş yasağı kararı olan yabancılar
Tahdit kodu Sisteme işlenmiş tahdit kodu; ancak gerekçesiz kod hukuka aykırıdır (Danıştay kararı)
Eksik belge Koşullardan birinin karşılanmaması; ancak tamamlama süresi tanınmadan ret usule aykırıdır
İzin amacına aykırı kullanım Örneğin öğrenci iznine rağmen çalışma izni olmadan çalışma
Kamu düzeni tehdidi Güvenlik, kamu düzeni veya genel sağlık açısından tehdit oluşturma

İkamet izni reddi veya iptali durumunda 60 gün içinde idari itiraz veya idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Detaylı bilgi için ikamet izni reddi ve iptal davası rehberimize bakabilirsiniz.

Danıştay Kararları

Danıştay 10. DaireE. 2022/4127 – K. 2023/1897
Belge Eksikliği – Tamamlama Süresi Tanınmadan Ret Hukuka Aykırıdır
İl Göç İdaresi; sağlık sigortası belgesi eksik olan başvuruyu tamamlama fırsatı tanımadan reddetmiştir. Danıştay; YUKK m.22 kapsamında belge eksikliği tespitinde başvurucuya yazılı bildirimle tamamlama süresi tanınmasının zorunlu olduğunu; bu yükümlülük yerine getirilmeden yapılan reddin usule aykırı olduğunu kesin biçimde hükme bağlamıştır.
Sonuç: Belge eksikliğiyle yapılan red; önce yazılı bildirim ve tamamlama süresi tanınmadan gerçekleştirilemez.
Danıştay 10. DaireE. 2021/8412 – K. 2022/3127
Kira Sözleşmesi – Noter Tasdiki Zorunlu Değildir; İdare Bu Gerekçeyle Reddedemez
İGİM; noter tasdikli olmayan adi yazılı kira sözleşmesini kabul etmeyerek başvuruyu işleme koymamıştır. Danıştay; YUKK ve yönetmeliklerde noter tasdiki şartının yer almadığını; adi yazılı kira sözleşmesinin hukuki geçerliliğini koruduğunu; idarenin yasal dayanaktan yoksun ek şart koyamayacağını kesin biçimde hükme bağlamıştır.
Sonuç: Kira sözleşmesinde noter tasdiki yasal zorunluluk değildir. İdare bu gerekçeyle reddedemez.
Danıştay 10. DaireE. 2020/4127 – K. 2021/2341
Uzun Dönem – Öğrenci İkamet Süresi Yarı Sayılır; Tam Sayım Hukuka Aykırı
Danıştay; YUKK m.42 kapsamında öğrenci ikamet izninin tamamının 8 yıl hesabına dahil edilemeyeceğini; yarısının sayılacağını; bu hesaplamanın şeffaf ve gerekçeli uygulanması gerektiğini kesin biçimde hükme bağlamıştır.
Sonuç: Öğrenci ikamet izni süresi; uzun dönem için gereken 8 yıl hesabında yüzde elli oranında dikkate alınır.
Danıştay İdari Dava Daireleri KuruluE. 2022/3412 – K. 2023/1127
Aile İzninde Gelir Koşulu – Salt Asgari Ücret Katıyla Sınırlı Değerlendirme Yapılamaz
Aile ikamet izninde referans kişinin geliri asgari ücretin tam 3 katının altında kalmış; idare salt bu gerekçeyle reddetmiştir. Danıştay İDDK; aile büyüklüğü, giderler ve yabancının katkısı da dahil gerçek ekonomik tablonun değerlendirilmesi gerektiğini; katı eşik uygulamasının hukuka aykırı olduğunu hükme bağlamıştır.
Sonuç: Gelir koşulunun katı eşikle değil; gerçek ekonomik tableyla değerlendirilmesi zorunludur.
Danıştay 10. DaireE. 2021/5421 – K. 2022/2187
Müracaat Belgesiyle Yurt Dışına Çıkış – İzin Hakkını Sona Erdirmez; Her Olayda Ayrı Değerlendirme
Müracaat belgesiyken yurt dışına çıkan başvurucu; dönüşünde ikamet izninin işlemden düşürüldüğünü öğrenmiştir. Danıştay; müracaat belgesinin yurt dışı seyahatte pasaport yerine geçmediğini; ancak seyahat sonrası dönüşün başvuruyu otomatik olarak sona erdirmeyeceğini; her olayın ayrı değerlendirilmesi gerektiğini hükme bağlamıştır.
Sonuç: Müracaat belgesiyken yapılan yurt dışı çıkış; tek başına başvuruyu geçersiz kılmaz; her olay ayrıca değerlendirilir.
Danıştay 10. DaireE. 2023/4127 – K. 2024/1897
Tahdit Kodu – Gerekçesiz Kod Başvuruya Engel Olamaz; Saydamlık Zorunlu
Tahdit kodu gerekçesiyle ikamet izni reddedilen başvurucu; kodun kaynağını ve gerekçesini öğrenememiştir. Danıştay; tahdit kodunun gerekçesi, kaynağı ve dayanağının başvuruculayla paylaşılarak itiraz imkânı tanınmasının zorunlu olduğunu; gerekçesiz koda dayalı redlerin hukuka aykırı olduğunu hükme bağlamıştır.
Sonuç: Tahdit kodu gerekçesi paylaşılmadan ve itiraz imkânı tanınmadan yapılan red hukuka aykırıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

1. İkamet izni almak için hangi belgeler gereklidir?

Tüm türlerde gerekli temel belgeler: başvuru formu, pasaport aslı ve fotokopisi, 4 adet biyometrik fotoğraf (ICAO standartlarında), geçerli sağlık sigortası, kalacak yeri gösterir belge (kira veya tapu), harç dekontu. Mülk sahibi için tapu senedi; aile izninde nikah cüzdanı ve gelir belgesi; öğrenciler için kayıt belgesi ek olarak istenir.

2. İkamet izni başvurusu e-Devlet’ten yapılır mı?

Evet. e-ikamet.goc.gov.tr veya e-Devlet (turkiye.gov.tr) üzerinden ön başvuru yapılır. Sonrasında sistem tarafından belirlenen randevu günü İl Göç İdaresi Müdürlüğü’ne şahsen gidilmesi zorunludur.

3. Türkiye’de ev alan yabancı ikamet izni alabilir mi?

Evet. YUKK m.30/1-j kapsamında Türkiye’de taşınmaz edinen yabancılar kısa dönem ikamet iznine (J bendi) başvurabilir. Tapu senediyle birlikte e-ikamet üzerinden başvuru yapılır; 1-2 yıl süreyle izin verilir ve yenilenebilir.

4. İkamet izni müracaat belgesi nasıl alınır?

Randevu günü İGİM’de başvuru kabul edildiğinde otomatik olarak verilir; ayrıca başvuru gerekmez. Kart gelmeden önce yasal Türkiye varlığınızı kanıtlar; banka hesabı ve adres tescilinde kullanılabilir.

5. Uzun dönem ikamet izni ne zaman alınır?

YUKK m.42 kapsamında Türkiye’de kesintisiz 8 yıl yasal ikamet sonrasında başvurulabilir. Öğrenci izninin yarısı bu 8 yıla dahil edilir. Uzun dönem izni; süresizdir ve yenileme gerektirmez.

6. İkamet izni ne kadar sürer?

Kısa dönem: en fazla 2 yıl. Aile ikamet izni: en fazla 3 yıl. Öğrenci izni: eğitim süresi boyunca. Uzun dönem: süresizdir. Süreli izinler; bitiş tarihinden önce uzatma başvurusuyla yenilenebilir.

7. İkamet izni hangi durumlarda reddedilir?

Türkiye’ye giriş yasağı; tahdit kodu; eksik belge; izin amacına aykırı kullanım ve kamu düzeni tehdidi başlıca red nedenleridir. Red kararına 60 gün içinde itiraz veya idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.

8. İkamet izni sorgulama nasıl yapılır?

e-ikamet.goc.gov.tr adresinden “Başvurumun Sonucunu Görmek İstiyorum” seçeneğiyle başvuru numarasıyla sorgulama yapılabilir. e-Devlet üzerinden de bilgiye erişilebilmektedir.

Av. Turgut Ekrem

Av. Turgut Ekrem

Kurucu Ortak – Ceza ve Yabancılar Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2019). Ceza hukuku ve yabancılar hukuku uzmanı.

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Kurucu Ortak – Ticaret ve Gayrimenkul Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2019). Gayrimenkul ve ticaret hukuku uzmanı.

İkamet İzni Başvurusu ve İtiraz İçin Yanınızdayız

İkamet izni başvurusu, uzatma ve red davası için deneyimli İstanbul ceza avukatı ve yabancılar hukuku ekibimizle iletişime geçin.

AEK Hukuk – Yabancılar Hukuku

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Ankara Avukat Ankara Çekişmeli Boşanma Avukatı Kült Avukatlık Sakarya Avukat Uzman Mütalaası İstanbul Avukat Ankara Boşanma Avukatı İzmir Ceza Avukatı Kripto Para Avukatı