Kasten Orman Yakma Suçu (6831 Sayılı Kanun m.110) – Ceza, Müebbet, Taksir 2026
Kasten orman yakma suçu; 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 110. maddesi kapsamında düzenlenmekte olup ormanların bilerek ve isteyerek yakılması eylemini kapsamaktadır. 6831 sayılı Orman Kanunu 110. madde uyarınca kasten orman yakma suçunun temel cezası 10 yıldan az olmamak üzere hapis ve 10.000 güne kadar adli para cezasıdır. Suç terör örgütü faaliyeti çerçevesinde işlenirse müebbet hapis uygulanır. Anayasa’nın 169. maddesi gereği bu suçlar genel veya özel af kapsamına kesinlikle alınamaz.
- 6831 Sayılı Kanun Madde 110 – Kasten Orman Yakma
- Kasten Orman Yakma Suçu Nedir?
- Korunan Hukuki Değer ve Suçun Önemi
- Suçun Unsurları – Fail, Fiil ve Kast
- 6831 Sayılı Kanun m. 110/2 – Devlet Ormanlarının Yakılması
- Terör Örgütü Kapsamında Orman Yakma – Müebbet Hapis
- Ölüm veya Yaralanma – Gerçek İçtima
- Taksirle Orman Yangını – İhmal ve Dikkatsizlik (m. 110/1)
- Tarla Temizliği ve Anız Yakma Orman Yangını Cezası
- Anayasal Güvence – Genel ve Özel Af Kapsamına Alınamaz
- Kasten Orman Yakma Suçu Ceza Tablosu
- Orman Yakmanın Cezası Para Cezasına Çevrilir mi?
- HAGB ve Erteleme
- Zamanaşımı, Görevli Mahkeme ve Şikayet
- Hukuki Sorumluluk ve Tazminat
- Savunma Stratejileri
- Yargıtay Kararları
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
- Yazarlar Hakkında
6831 Sayılı Kanun Madde 110 – Kasten Orman Yakma
Kasten Orman Yakma Suçu Nedir?
Kasten orman yakma suçu; 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 110. maddesi kapsamında düzenlenen, ormanların bilerek ve isteyerek yakılması eylemini cezalandıran özel bir suç tipidir. Bu suç; hem devlet ormanlarını hem de özel ormanları kapsamakta; suçun işleniş biçimine ve doğurduğu sonuçlara göre farklı ceza kademeleri öngörmektedir.
6831 sayılı orman kanunu 110. madde; kasten orman yakmayı taksirle orman yangınına sebebiyet vermeden keskin biçimde ayırmakta; kasıtlı eylemi çok daha ağır yaptırımlara tabi kılmaktadır. Suçun niteliği; yalnızca ağaçların maddi değerini değil, ekosistemin, yaban hayatının ve insan güvenliğinin korunmasını da kapsamaktadır.
Korunan Hukuki Değer ve Suçun Önemi
- Orman ekosistemi: Türkiye’nin orman varlıklarının korunması ve gelecek nesillere aktarılması
- Kamu güvenliği: Orman yangınlarının insan yerleşimleri, yaban hayatı ve tarım alanları üzerindeki yıkıcı etkilerinin önlenmesi
- Çevre sağlığı: Atmosfere salınan duman ve gazların hava kalitesi üzerindeki etkileri ile su kaynaklarının korunması
- Devlet mallarının korunması: Kamunun ve özel kişinin orman varlıklarının kasıtlı tahribattan korunması
Suçun Unsurları – Fail, Fiil ve Kast
Fail
6831 sayılı Kanun m. 110; özgü suç niteliği taşımadığından herhangi bir kişi bu suçun faili olabilmektedir. Birden fazla kişinin birlikte orman yakması; müşterek faillik kapsamında değerlendirilerek herkes asli fail olarak cezalandırılır.
Fiil
Kasten orman yakma suçunun fiil unsuru; ormanda yangın çıkarma veya mevcut yangını yayma eylemidir. “Bilerek ve isteyerek” ifadesi; eylemin kasıtla gerçekleştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Kast Unsuru
Suçun oluşması için doğrudan kast zorunludur. Failin; yakmak istediği alanı orman olarak bilmesi ve yangını bilerek çıkarma iradesiyle hareket etmesi gerekmektedir. Olası kast ile işlenmesi halinde de suç oluşabilmekte; ancak bu durum cezanın belirlenmesinde dikkate alınmaktadır.
6831 Sayılı Kanun m. 110/2 – Devlet Ormanlarının Yakılması
Orman yakma suçunda devlet ormanlarının yakılması; m. 110/2 kapsamında en temel senaryo olarak karşımıza çıkmaktadır. Hüküm; yalnızca devlet ormanlarını değil, tüm ormanları (özel, koru ormanı, devlet üretim ormanları dahil) kapsamaktadır.
Kasten orman yakma suçu cezası müebbet mi sorusu; uygulamada en sık sorulanlar arasındadır. Temel ceza; 10 yıldan az olmamak üzere hapis ve 10.000 güne kadar adli para cezasıdır. Müebbet hapis; yalnızca m. 110/3 kapsamındaki terör örgütü faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde uygulanmaktadır.
| Orman Türü | m. 110/2 Uygulanır mı? |
|---|---|
| Devlet ormanı (koru, üretim, milli park) | Evet |
| Özel orman (tapulu sahaya ait) | Evet |
| Şehir içi ağaçlandırma alanları | Orman vasfı taşıyorsa evet |
| Makilik ve fundalıklar | Orman sayılıyorsa evet |
Terör Örgütü Kapsamında Orman Yakma – Müebbet Hapis
6831 sayılı Kanun m. 110/3; kasten orman yakma suçunun devletin güvenliğine karşı faaliyet yürüten bir terör örgütünün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde müebbet hapis ve 20.000 güne kadar adli para cezasını öngörmektedir.
Bu fıkranın uygulanabilmesi için iki unsurun birlikte gerçekleşmesi zorunludur:
- Failin bir terör örgütü üyesi olması ya da bu örgütle organik bağ içinde hareket etmesi
- Yangın eyleminin terör örgütünün faaliyeti çerçevesinde gerçekleştirilmesi – yani örgütün amaçlarına hizmet eden bir eylem olması
Terör Bağlantısı İspat Yükü: Müebbet hapis cezasını gerektiren terör örgütü bağlantısının; somut ve güçlü delillerle ispatlanması zorunludur. Failin örgütle irtibatının bulunmadığı ya da yangının bireysel bir eylem olduğunu ortaya koyan savunma; suçun m. 110/3 yerine m. 110/2 kapsamında değerlendirilmesini sağlayabilmekte ve ceza miktarını dramatik biçimde değiştirebilmektedir.
Ölüm veya Yaralanma – Gerçek İçtima
Orman yangını sebebiyle bir kişinin hayatını kaybetmesi veya yaralanması halinde; failin yalnızca orman yakma suçundan değil, kasten öldürme (TCK m. 81-82) veya kasten yaralama (TCK m. 86-87) suçlarından da ayrıca ceza alması gündeme gelmektedir.
Bu durum; gerçek içtima kapsamında değerlendirilerek her suçtan bağımsız ceza verilmesi sonucunu doğurur. Yangında öldürme kastının bulunması halinde; orman yakma + kasten öldürme suçları birlikte yargılanır ve ceza toplamı son derece ağır bir tablo oluşturur.
Taksirle Orman Yangını – İhmal ve Dikkatsizlik
Taksirle Orman Yangını – İhmal ve Dikkatsizlik (m. 110/1)
İhmal ve dikkatsizlik sonucu orman yangınına sebebiyet verme; 6831 sayılı Kanun m. 110/1 kapsamında düzenlenmekte ve iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir. Büyük tahribat veya insan hayatını tehlikeye sokacak tehlike doğurması halinde bu ceza yarı oranında artırılmaktadır.
Taksirli Yangın Halleri
- Sigara izmaritini söndürmeden doğaya atmak
- Mangal veya kamp ateşi yakarken gerekli önlemleri almamak
- Anız veya tarla temizliği yaparken ateşin ormana sıçraması
- Yüksek gerilim hatlarında gerekli güvenlik önlemi alınmaması
- Piknik alanlarında bırakılmış yanmakta olan ateş
Bilinçli Taksir: Failin yangının çıkabileceğini öngördüğü halde bu riski göze alarak hareket etmesi; “bilinçli taksir” olarak nitelendirilebilmekte ve cezanın belirlenmesinde daha ağır değerlendirilmektedir. Ormanın yakınında, kuru ve rüzgârlı havada, yangın tehlikesinin yüksek olduğu dönemlerde gerçekleştirilen dikkatsiz eylemler; bilinçli taksir kapsamında incelenebilir.
Tarla Temizliği ve Anız Yakma Orman Yangını Cezası
Tarla temizliği anız yakma orman yangını cezası; uygulamada en sık rastlanılan taksirli yangın senaryoları arasında yer almaktadır. Hasat sonrası tarla veya bahçelerde bitkisel atıkların (anız) yakılması; rüzgâr etkisiyle yangının yakındaki ormanlara sıçramasına yol açabilmektedir.
Hukuki Değerlendirme
Bu tür durumlarda failin öngörüp öngöremediği ve gerekli önlemlerin alınıp alınmadığı belirleyicidir:
- Taksirle orman yangını (m. 110/1): Gerekli önlemler alınmadan yakılmış ve ateş ormana sıçramışsa; 2-7 yıl hapis
- Büyük tahribat artırımı: Yangın büyük ormana yayılmışsa; ceza yarı oranında artırılır (3-10,5 yıl)
- Kasten orman yakma (m. 110/2): Rüzgârın ormana doğru estiğini ve yangının ormana sıçrayacağını bilerek ve kabul ederek yakan kişi; olası kast kapsamında kasten yakma olarak değerlendirilebilir
Anız Yakma Yasağı: Türkiye’de anız yakma; çeşitli yönetmeliklerde ve il genelgelerinde yasaklanmıştır. Yasak dönemlerinde ve yasak bölgelerinde anız yakan kişi; yalnızca yangın çıkarma riski bakımından değil, idari yaptırıma da tabi tutulabilmektedir.
Anayasal Güvence – Genel ve Özel Af Kapsamına Alınamaz
Kasten orman yakma suçunun en önemli ve rakip içeriklerin büyük çoğunda atladığı boyutu; Anayasa’nın 169. maddesidir.
Anayasa m. 169/1 hükmü; ormanları yakmak, yok etmek veya daraltmak amacıyla işlenen suçların genel veya özel af kapsamına alınamayacağını açıkça düzenlemektedir. 6831 sayılı Kanun m. 110/4 de bu anayasal güvenceyi teyit etmektedir.
Pratik Sonuçları
- Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından çıkartılacak genel af; bu suçtan mahkum edilenleri kapsayamaz
- Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle çıkartılan özel af; bu suçtan hükümlü olanlara uygulanamaz
- Yasama organının orman yakma suçuna tanıyacağı af; Anayasa’ya aykırı olduğundan iptal edilecektir
Anayasal Af Yasağının Kapsamı: Bu yasak; yalnızca kasıtlı orman yakmayı değil, ormanları “yakmak, yok etmek veya daraltmak amacıyla işlenen suçları” kapsamaktadır. Dolayısıyla taksirli yangınlar ve kasıtlı olmayan diğer suç tipleri; anayasal af yasağının doğrudan kapsamında yer almayabilmektedir.
Kasten Orman Yakma Suçu Ceza Tablosu
| Suç Hali | Madde | Hapis Cezası | Adli Para Cezası |
|---|---|---|---|
| Taksirle orman yangını | m. 110/1 | 2-7 yıl hapis | – |
| Taksirle yangın + büyük tahribat/tehlike | m. 110/1 + artırım | 3-10,5 yıl hapis | – |
| Kasten orman yakma | m. 110/2 | 10 yıldan az olmamak üzere | 10.000 güne kadar |
| Terör örgütü kapsamında kasten yakma | m. 110/3 | Müebbet hapis | 20.000 güne kadar |
| Yangın + ölüm (kasten öldürme eklenir) | m. 110/2 + TCK m. 82 | Ağırlaştırılmış müebbet (ek) | Her suçtan ayrıca |
| Yangın + yaralanma (kasten yaralama eklenir) | m. 110/2 + TCK m. 87 | Ayrıca 6-12 yıl (ek) | Her suçtan ayrıca |
| Genel/özel af | m. 110/4 | Uygulanamaz (Anayasa m. 169) | – |
Orman Yakmanın Cezası Para Cezasına Çevrilir mi?
Orman yakmanın cezası para cezasına çevrilir mi sorusu; özellikle taksirle yangın davalarında sık gündeme gelmektedir.
Kasten Orman Yakma (m. 110/2) – Çevrilemez
10 yıldan az olmamak üzere hapis cezası; 1 yıllık alt sınırı çok aştığından adli para cezasına çevirme (TCK m. 50) kesinlikle uygulanamaz.
Taksirle Orman Yangını (m. 110/1) – Sınırlı İmkân
2-7 yıl hapis cezasının alt sınırı 2 yıl olduğundan; adli para cezasına çevirme uygulanamaz. Ancak alt sınırlara çok yakın ve mahkemenin indirim uyguladığı durumlarda erteleme ya da denetimli serbestlik gündeme gelebilir.
HAGB ve Erteleme
| Mekanizma | Kasten Yakma (10+ yıl) | Taksirle Yangın (2-7 yıl) |
|---|---|---|
| HAGB | Kesinlikle uygulanamaz | Alt sınır 2 yıl – çok sınırlı |
| Erteleme | Kesinlikle uygulanamaz | 2 yıl sınırı – çok sınırlı |
| Para cezasına çevirme | Kesinlikle uygulanamaz | Uygulanamaz |
| Denetimli serbestlik | Müebbet için yasada belirlenen usule göre | İnfaz aşamasında mümkün |
Zamanaşımı, Görevli Mahkeme ve Şikayet
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| Görevli Mahkeme (m. 110/2) | Ağır Ceza Mahkemesi |
| Görevli Mahkeme (m. 110/1) | Asliye Ceza Mahkemesi / Ağır Ceza (büyük tahribat) |
| Dava Zamanaşımı (m. 110/2) | 30 yıl |
| Dava Zamanaşımı (m. 110/1) | 8 yıl (tahribat artırımı: 15 yıl) |
| Şikâyet Şartı | Re’sen soruşturulur; şikâyet aranmaz |
| Uzlaşma | Uzlaşma kapsamı dışı |
Hukuki Sorumluluk ve Tazminat
Kasten veya taksirle orman yakmanın cezai boyutunun yanında; bir de hukuki sorumluluk boyutu bulunmaktadır. Orman Genel Müdürlüğü; yangın nedeniyle uğranan zararlar için faile karşı tazminat davası açma hakkına sahiptir.
- Orman tahribatının bedeli: Yanan orman alanı; ağaç değerlemesi ve restorasyon maliyetleri üzerinden hesaplanan tazminata konu olabilir
- Üçüncü şahısların zararları: Yangın sebebiyle zarara uğrayan köylüler ve diğer kişiler; faile karşı ayrı tazminat davası açabilir
- Altyapı zararları: Yangından etkilenen kamuya ait altyapı ve kişilerin mülklerine verilen zararlar da tazminat kapsamına girer
Orman yangını suçlamasıyla karşı karşıya mısınız? Soruşturmanın ilk saatinden itibaren uzman bir İstanbul ceza avukatı ile çalışın.
Savunma Stratejileri
1. Kast ile Taksir Ayrımı – En Belirleyici Savunma
m. 110/2 (10+ yıl) ile m. 110/1 (2-7 yıl) arasındaki fark; kastın ispatında yatmaktadır. Yangının kasıtla değil, ihmal veya dikkatsizlikle çıktığının ortaya konulması; cezayı dramatik biçimde düşürür.
2. Nedensellik Bağının Çürütülmesi
Yangının failin eylemiyle değil; başka bir neden, doğanın güçleri ya da üçüncü bir kişinin müdahalesiyle çıktığının ispatlanması; suçu ortadan kaldırabilir.
3. Terör Bağlantısının Reddedilmesi
m. 110/3 kapsamındaki müebbet hapis uygulamasının önlenebilmesi için failin terör örgütüyle organik bağının bulunmadığının ya da yangının örgüt faaliyeti çerçevesinde gerçekleştirilmediğinin kanıtlanması kritik önem taşır.
4. Büyük Tahribat Nitelendirmesine İtiraz
Taksirli yangın davalarında “büyük tahribat” artırımının uygulanıp uygulanamayacağı; yanan alan miktarı ve tahribatın kapsamına göre bilirkişi raporlarıyla çürütülebilir.
5. Olayda Aktif Müdahale – Yangın Söndürme
Failin yangını bildirmesi, söndürme çalışmalarında aktif olarak yer alması; cezanın belirlenmesinde mahkeme tarafından dikkate alınmaktadır.
Yargıtay Kararları
Yargıtay Kararları
Özet Tablo – 6831 Sayılı Kanun m. 110
| Bilgi | Açıklama |
|---|---|
| Yasal Dayanak | 6831 Sayılı Orman Kanunu Madde 110 |
| Taksirle yangın (m. 110/1) | 2-7 yıl hapis (büyük tahribat: yarı artırım) |
| Kasten orman yakma (m. 110/2) | 10 yıldan az olmamak üzere hapis + 10.000 gün APC |
| Terör örgütü kapsamında (m. 110/3) | Müebbet hapis + 20.000 gün APC |
| Af uygulaması | Kesinlikle uygulanamaz (Anayasa m. 169) |
| HAGB (kasten yakma) | Uygulanamaz |
| Para cezasına çevirme | Uygulanamaz (tüm haller) |
| Nedensellik bağı | Yangının failin eyleminden kaynaklandığı ispatlanmalıdır |
| Görevli Mahkeme (m. 110/2) | Ağır Ceza Mahkemesi |
| Dava Zamanaşımı (m. 110/2) | 30 yıl |
| Resmi Kaynak | mevzuat.gov.tr – 6831 Sayılı Orman Kanunu |
Sık Sorulan Sorular
Kasten orman yakma suçu cezası müebbet mi sorusunun yanıtı; suçun nasıl işlendiğine göre değişmektedir. Ormani bilerek ve isteyerek yakan kişi için 6831 sayılı Kanun m. 110/2 kapsamında temel ceza 10 yıldan az olmamak üzere hapis ve 10.000 güne kadar adli para cezasıdır. Müebbet hapis ise yalnızca m. 110/3 kapsamında; suçun devletin güvenliğine karşı faaliyet yürüten bir terör örgütünün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde uygulanmaktadır.
Tarla temizliği anız yakma orman yangını cezası; 6831 sayılı Kanun m. 110/1 kapsamında taksirle orman yangını olarak değerlendirilmekte ve 2 yıldan 7 yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir. Yanan orman alanının büyüklüğüne ve tahribatın boyutuna göre bu ceza yarı oranında artırılabilmektedir. Failin rüzgârlı ve kuru havada, ormanın kenarına yakın anız yakması bilinçli taksir kapsamında değerlendirilerek daha ağır yaptırıma yol açabilir.
Orman yakmanın cezası para cezasına çevrilmez. 6831 sayılı Kanun m. 110/2 kapsamındaki kasten orman yakma suçunda 10 yıl alt sınır; adli para cezasına çevirme için gereken 1 yılın çok üzerindedir. Taksirle yangın (m. 110/1) için de 2 yıl alt sınır; çevirme limitini aşmaktadır. Adli para cezası; hapis cezasına ek olarak ayrıca uygulanmakta; ancak hapis cezasının yerini almamaktadır.
Hayır. Anayasa’nın 169. maddesi ve 6831 sayılı Kanun m. 110/4 hükümleri uyarınca; ormanları yakmak, yok etmek veya daraltmak amacıyla işlenen suçlar genel veya özel af kapsamına kesinlikle alınamaz. TBMM’nin çıkartacağı genel af bile bu suçtan hükümlü olanlara uygulanamaz. Bu düzenleme; Türk hukukundaki en güçlü anayasal güvencelerden birini oluşturmaktadır.
Hayır. m. 110/2 kapsamındaki kasten orman yakma suçunda alt sınır 10 yıl olduğundan; hem HAGB (2 yıl sınırı) hem de erteleme (2 yıl sınırı) kesinlikle uygulanamaz. Taksirle yangın (m. 110/1) için de alt sınır 2 yıl olduğundan HAGB ve erteleme pratik olarak son derece sınırlıdır.
Kasten orman yakma suçunun oluşumunda; yangının büyüklüğü bir ön şart değildir. Kasıtla bir orman alanı yakma girişiminin başlatılması; yangının büyüklüğünden bağımsız olarak m. 110/2 kapsamında suçu oluşturur. Taksirle yangın suçu (m. 110/1) da küçük bir alanın yanması halinde geçerlidir. Büyüklük; yalnızca cezanın belirlenmesinde, özellikle “büyük tahribat” nitelendirmesinde etkili olmaktadır.
Sigara izmariti veya mangal ateşinden çıkan orman yangını; ihmal ve dikkatsizlik sonucu orman yangınına sebebiyet verme kapsamında 6831 sayılı Kanun m. 110/1 uyarınca 2 yıldan 7 yıla kadar hapis cezası ile sonuçlanabilmektedir. Yanan alanın büyüklüğüne göre bu ceza artırılabilir. Kast gösteren bir durum yoksa suç taksirle işlenmiş sayılır.
Evet. Orman yangını davasında beraat; özellikle nedensellik bağının çürütülmesi ve kastın yokluğunun ispatlanması yoluyla mümkündür. Yangının failin eyleminden değil başka bir kaynaktan çıktığının; ya da failin bilinçli ve kasıtlı hareket etmediğinin somut delillerle ortaya konulması; beraat sonucunu doğurabilmektedir. Bu sürecin en başından itibaren deneyimli bir İstanbul ceza avukatı ile yürütülmesi belirleyici önem taşır.
Yazarlar Hakkında
Bu içerik, AEK Hukuk bünyesindeki avukatlar tarafından hazırlanmış ve mesleki uzmanlık çerçevesinde denetlenmiştir.
Av. Turgut Ekrem
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Marmara Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans öğrencisi. Ceza Hukuku ve AYM/AİHM bireysel başvurularında uzman. AEK Hukuk kurucu ortağı.
Av. Mehmet Salih Ayyıldız
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). İstanbul Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans öğrencisi. Ticaret Hukuku, Gayrimenkul Hukuku ve Vergi Hukuku uzmanı. AEK Hukuk kurucu ortağı.
Kasten veya Taksirle Orman Yangını Davalarında Yanınızdayız
Soruşturmanın ilk saatinden kast-taksir sınırı savunmasına, büyük tahribat nitelendirmesine itirazdan terör bağlantısı çürütme stratejisine, nedensellik bağı savunmasından tazminat davası yönetimine kadar her aşamada deneyimli ekibimizle yanınızdayız.