Şirketler Hukuku
Şirket Satışında Gizlenen Borçlar: Tazminat İstenir mi?

Şirket satışında gizlenen borçlar için satıcıdan tazminat istenebilir. Dayanak üç tanedir. Devir sözleşmesindeki beyan ve tekeffül hükümlerinin ihlali sözleşmeye aykırılıktır. Gizli borç payın değerini düşürdüğü için ayıp sayılır ve alıcı bedel indirimi, sözleşmeden dönme veya tazminat isteyebilir (TBK m.227). Borç kasten gizlenmişse hile hükümleri uygulanır. Ayıp için zamanaşımı 2 yıldır. Satıcı ağır kusurluysa bu süre işlemez ve 10 yıllık genel süre geçerli olur. Devir öncesinde bedelin bir kısmının escrow hesabında tutulması en etkili güvencedir.

Son güncelleme: 28 Ekim 2026Yazar: Av. Mehmet Salih AyyıldızKategori: Şirketler Hukuku

Şirket Satışında Gizlenen Borçlar: Alıcının Üç Dayanağı

Şirket satın alan kişi bilançoya güvenir. Devirden sonra bilinmeyen bir vergi borcu, dava veya kefalet ortaya çıkarsa ödenen bedel karşılıksız kalır. Hukuk bu durumda alıcıyı üç farklı yoldan korur.

Dayanak Ne Zaman Uygulanır? Talep Süre
Beyan ve tekeffül (sözleşmesel garanti) Sözleşmede borç, vergi, dava konularında yazılı taahhüt varsa Tazminat, cezai şart, escrow’dan mahsup Sözleşmedeki süre, yoksa 10 yıl
Ayıptan sorumluluk Gizli borç payın değerini önemli ölçüde azaltmışsa Bedel indirimi, dönme, tazminat 2 yıl. Ağır kusurda işlemez
Hile Satıcı borcu kasten gizlemişse Sözleşmenin iptali ve tazminat Öğrenmeden itibaren 1 yıl
Sözleşme öncesi sorumluluk Müzakerelerde dürüstlük kuralı ihlal edilmişse Güven zararı Haksız fiil süreleri
  • Satıcı borcu bilmiyorsa da sorumlu mu? Evet. Ayıp sorumluluğu kusursuz sorumluluktur.
  • Bilgi odasında yazan borç için tazminat alınır mı? Hayır. Alıcının bildiği ayıp için sorumluluk doğmaz.
  • Şirketin kendisi dava açabilir mi? Kural olarak hayır. Alacaklı, payı satın alan alıcıdır.
  • Arabuluculuk zorunlu mu? Evet. Tazminat talebi para alacağıdır.

Kanun Metni: TBK Ayıp ve Hile Hükümleri

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu

Satıcının Sorumluluğuna İlişkin Hükümler (Özet)

Madde 219 – Ayıp

Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmamasından sorumludur. Değerini önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıplardan da sorumludur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.

Madde 222 – Alıcının bildiği ayıp

Satıcı, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen ayıplardan sorumlu değildir.

Madde 223 – Gözden geçirme ve bildirim

Alıcı, satılanı işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve ayıp varsa uygun süre içinde satıcıya bildirmekle yükümlüdür. Olağan gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayan ayıp sonradan anlaşılırsa hemen bildirilmelidir.

Madde 227 – Seçimlik haklar

Alıcı, sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız benzeriyle değişim haklarından birini kullanabilir. Genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Madde 231 – Zamanaşımı

Satıcı daha uzun süre üstlenmemişse ayıptan sorumluluk iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Satıcı ağır kusurlu ise iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz.

Madde 36 ve 39 – Hile

Taraflardan biri diğerinin aldatması sonucu sözleşme yapmışsa sözleşmeyle bağlı değildir. Aldatmayı öğrendiği tarihten itibaren bir yıl içinde sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirmelidir.

Ticari satışta kısa süreler: Tacirler arası satışta açık ayıp 2 gün, gizli ayıp öğrenmeden itibaren 8 gün içinde bildirilmelidir (TTK m.23). Gizli borç öğrenilir öğrenilmez noter ihtarı gönderilmelidir.

Hisse Satışı Satım Sözleşmesi midir? Ayıp Hükümleri Uygulanır mı?

Pay satışı hukuken satım sözleşmesidir. Tartışma, satılanın ne olduğundadır. Satılan “pay” ise şirketin borcu payın ayıbı sayılır mı?

Görüş Dayanak Sonuç
Hakim görüş Şirketin tamamı veya kontrolü devrediliyorsa ekonomik olarak satılan işletmedir Gizli borç ekonomik ayıptır. Ayıp hükümleri uygulanır
Karşı görüş Satılan yalnızca paydır. Şirket malvarlığı ayrı bir kişiliğe aittir Yalnızca sözleşmede açıkça verilen beyanlar bağlar
Azınlık payı devri Kontrol geçmez Ayıp hükümleri zor uygulanır, açık beyan gerekir

Bu belirsizlik nedeniyle uygulamada çözüm sözleşmededir. Satıcıya borç, vergi, dava ve çalışan konularında açık beyan verdirmek ayıp tartışmasını gereksiz kılar.

Beyan ve Tekeffül Hükümleri Nasıl Çalışır?

Beyan ve tekeffül, satıcının şirketin durumu hakkında verdiği yazılı güvencelerdir. İhlal halinde alıcı sözleşmeye aykırılık hükümlerine dayanır. Ayıp ihbar süreleri ve 2 yıllık zamanaşımı bu talepte uygulanmaz.

Beyan Konusu Tipik İfade İhlal Örneği
Mali tablolar Bilançolar şirketin gerçek durumunu yansıtır Kayıt dışı borç, şişirilmiş alacak
Vergi Tüm beyannameler verilmiş, vergi borcu yoktur Devir sonrası inceleme ve tarhiyat
Davalar Şirket aleyhine derdest dava yoktur Gizlenen tazminat davası
Çalışanlar Tüm primler ödenmiş, işçi alacağı yoktur SGK borcu, kıdem riski
Sözleşmeler Önemli sözleşmeler listelenmiştir ve geçerlidir Fesih edilmiş bayilik sözleşmesi
Kefalet ve teminat Şirket üçüncü kişi borcuna kefil değildir Gizlenen grup şirketi kefaleti
Mülkiyet Paylar üzerinde rehin ve haciz yoktur Payın haczedilmiş olması

Tazminat (Indemnity) Maddesi ve Sorumluluk Sınırları

Kavram Anlamı Uygulamadaki Oran veya Süre
Tazminat maddesi Belirli risklerin gerçekleşmesi halinde satıcının ödeme taahhüdü Vergi ve dava riskleri için ayrı madde
De minimis Tek başına bu eşiğin altındaki zararlar talep edilemez Bedelin binde biri ile yüzde biri arası
Basket (sepet) Toplam zarar bu eşiği aşınca talep doğar Bedelin yüzde biri civarı
Cap (tavan) Satıcının toplam sorumluluk üst sınırı Bedelin yüzde 10’u ile yüzde 100’ü arası, mülkiyet ve vergide sınırsız
Zamansal sınır Beyanların geçerlilik süresi Genel beyanlarda 18 – 36 ay, vergide zamanaşımı süresi
Hile istisnası Kasıtlı gizlemede sınırlar uygulanmaz TBK m.115 gereği ağır kusurda sorumsuzluk kaydı geçersiz

Bilgi odası ve açıklama mektubu: Satıcının devir öncesi paylaştığı belgelerde yazan borçlar “bilinen ayıp” sayılır. Alıcı bunlar için tazminat isteyemez. Belgelerin tamamı dikkatle okunmalı, okunmayanlar için ek garanti alınmalıdır.

Satın aldığınız şirkette gizli borç mu çıktı? 8 günlük ihbar süreniz işliyor. İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ile hemen görüşün.

İhbar ve Dava Planı Alın

Tazminat Nasıl Hesaplanır?

Zarar Kalemi Hesaplama Örnek
Gizli borcun kendisi Şirketin ödediği veya ödeyeceği tutar 500.000 TL vergi aslı
Faiz ve ceza Borca bağlı gecikme faizi ve vergi cezaları Gecikme faizi ve vergi ziyaı cezası
Şirket değerindeki azalma Borcun pay değerine etkisi Alıcının pay oranına göre hesaplanır
Savunma masrafları Dava, avukat ve bilirkişi giderleri Belgelenmiş masraflar
Kâr garantisi ihlali Taahhüt edilen ile gerçekleşen kâr farkı Çarpan üzerinden değer kaybı

İki ilke dikkate alınır. Çifte tahsilat yasağı gereği aynı zarar hem şirkete hem alıcıya ödenmez. Zararı azaltma yükümlülüğü gereği alıcı borcu büyütmeden ödeme veya itiraz yolunu seçmelidir.

Devir Öncesi Güvence Araçları: Escrow, Bedel Düzeltmesi ve Sigorta

Araç Nasıl İşler? Uygulama
Escrow (bloke) hesabı Bedelin bir kısmı bankada tutulur. Gizli borç çıkarsa buradan mahsup edilir Bedelin yüzde 5’i ile yüzde 20’si, 12 – 36 ay
Kapanış hesapları (closing accounts) Devir tarihindeki gerçek bilançoya göre bedel düzeltilir Net borç ve işletme sermayesi ayarlaması
Locked box Belirli bir bilanço tarihi kilitlenir, sonraki sızıntılar satıcıya yüklenir Küçük ve orta ölçekli devirlerde yaygın
Ertelenmiş ödeme (earn-out) Bedelin bir kısmı gelecek performansa bağlanır Kâr hedefi ve süre
Önemli olumsuz değişiklik (MAC) maddesi İmza ile kapanış arasında ağır bozulma halinde çekilme hakkı Büyük devirlerde
Garanti sigortası Beyan ihlali riskini sigorta şirketi üstlenir Türkiye’de sınırlı

Devir öncesi inceleme ve kamu borcu sorumluluğu için hisse devri sonrası gizli borçlar yazımıza bakın. Pay değerinin belirlenmesi hisse bedeli uyuşmazlıklarında değer tespiti yazısında anlatılmıştır.

Anonim Şirket Devrinde Borçlardan Sorumluluk

Anonim şirkette pay devri borçları değiştirmez. Borç şirkette kalır. Eski pay sahibinin kamu borcu sorumluluğu da yoktur. Sorumluluk yalnızca yönetim kurulu üyesi veya kanuni temsilci sıfatı taşıyanlar için doğar. Bu nedenle anonim şirket devrinde alıcının tek koruması sözleşmesel garantilerdir. Yönetici sorumluluğu için şirket yöneticileri borçlardan şahsen sorumlu mudur yazımıza bakın.

Şirket Manevi Tazminat İsteyebilir mi?

Tüzel kişiler kişilik haklarına sahiptir. Ticari itibarın zedelenmesi halinde manevi tazminat isteyebilirler (TBK m.58). Ancak gizli borç nedeniyle doğan zarar maddi niteliktedir. Asıl alacaklı payı satın alan alıcıdır. Şirketin kendisi, satıcı eski ortağa karşı ancak yönetici sorumluluğu çerçevesinde dava açabilir.

Gizleme Suç Oluşturur mu?

Fiil Olası Suç Not
Sahte bilanço ile alıcıyı aldatma Dolandırıcılık (TCK m.157 – 158) Hile ağır basıyorsa nitelikli hal
Sahte fatura ve belge Vergi kaçakçılığı (VUK m.359) Şirketin eski yöneticisi sorumlu
Şirket hakkında yanlış bilgi TCK m.164 Sermaye şirketlerinde yöneticiler için

Ceza boyutu için dolandırıcılık suçu yazımıza bakabilirsiniz. Suç duyurusu tazminat davasını güçlendirir ve ağır kusuru ispatlar.

Dava Süreci: Mahkeme, Tahkim ve Arabuluculuk

Konu Kural
Görevli mahkeme Asliye ticaret mahkemesi
Yetkili mahkeme Sözleşmede yetki şartı yoksa davalının yerleşim yeri veya ifa yeri
Tahkim Devir sözleşmesinde tahkim şartı varsa mahkeme yerine hakem heyeti
Arabuluculuk Tazminat ve bedel indirimi talebinde dava şartı
İhtiyati haciz Satıcının malvarlığına, alacağın yaklaşık ispatıyla
İspat Alıcı borcu ve zararı, satıcı alıcının bildiğini ispatlar
Delil Bilgi odası kayıtları, açıklama mektubu, bilanço, yazışmalar, bilirkişi

Şirket Satışında Gizlenen Borçlar Konusunda Yargı Uygulaması

Yargıtay Hukuk Genel KuruluE. 2019/327 – K. 2019/1072 – 17.10.2019
Fiil Suçsa Uzamış Zamanaşımı Uygulanır
Kurul, yöneticinin fiili suç oluşturuyorsa sorumluluk davasında ceza zamanaşımının uygulanacağını kabul etmiştir.
Sonuç: Sahte bilanço ile gizlenen borçlarda dava süresi uzar.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2023/2758 – K. 2023/6724 – 22.11.2023
Ceza Soruşturması Açılmasa da Ceza Zamanaşımı Uygulanır
Daire, fiilin suç niteliğinde olması halinde ceza davası açılmış olmasa bile uzamış zamanaşımının uygulanacağını belirtmiştir.
Sonuç: Alıcı, suç duyurusunda bulunmadan da uzun süreden yararlanabilir.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2021/8100 – K. 2022/9536 – 27.12.2022
Pay Değeri Rayiç Değerle ve İki Aşamalı Hesaplanır
Daire, pay değerinin önce şirketin tüm varlıklarının rayiç değeriyle, sonra ortağın payına düşen kısımla belirlenmesini istemiştir.
Sonuç: Gizli borcun pay değerine etkisi aynı yöntemle hesaplanır.
Yargıtay Hukuk Genel KuruluE. 2020/19-94 – K. 2020/358 – 09.06.2020
Tüzel Kişilik Perdesi Ancak Kötü Niyet İspatıyla Kaldırılır
Kurul, ortaklar arasındaki organik bağın tek başına yeterli olmadığını, mal kaçırma kastının somut delille ispatlanması gerektiğini belirtmiştir.
Sonuç: Satıcının başka şirketlerine gidilmesi istisnai ve ispata bağlıdır.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiYerleşik içtihat
Tacirler Arası Satışta İhbar Süreleri Sıkı Uygulanır
Daire, tacirler arası satışlarda ayıp ihbarının kanuni süre içinde yapılmamasının alıcının haklarını düşürdüğünü istikrarlı biçimde kabul eder.
Sonuç: Gizli borç öğrenilince 8 gün içinde noter ihtarı gönderilmelidir.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiYerleşik içtihat
Ağır Kusurlu Satıcı Kısa Zamanaşımına Sığınamaz
Daire, satıcının bildiği halde gizlediği ayıplarda iki yıllık zamanaşımının uygulanmayacağını kabul eder.
Sonuç: Kasıtlı gizlemede alıcı 10 yıllık genel süreden yararlanır.

Özet Tablo: Şirket Satışında Gizlenen Borçlar

Başlık Kısa Cevap
Tazminat istenir mi? Evet
Dayanaklar Beyan ve tekeffül, ayıp, hile
Seçimlik haklar Dönme, bedel indirimi, tazminat
İhbar süresi Gizli ayıpta 8 gün
Zamanaşımı 2 yıl, ağır kusurda 10 yıl
Hile süresi Öğrenmeden itibaren 1 yıl
En iyi güvence Escrow ve tazminat maddesi
Mahkeme Asliye ticaret, tahkim şartı varsa hakem
Arabuluculuk Zorunlu

Sıkça Sorulan Sorular

1. Limited şirket hisse devrinden önceki borçlardan sorumluluk nasıl olur?

Borçlar şirkette kalır. Ticari borçlardan ortaklar sorumlu değildir. Devir öncesi kamu borçlarında devreden ve devralan payları oranında müteselsilen sorumludur. Alıcı, gizlenen borç için satıcıya rücu eder.

2. Şirketler manevi tazminat isteyebilir mi?

Evet. Tüzel kişiler ticari itibarlarının zedelenmesi halinde manevi tazminat isteyebilir. Ancak gizli borçtan doğan zarar maddidir ve asıl alacaklı payı satın alan alıcıdır.

3. Şirket devrinde borç ne olur?

Pay devrinde borç şirkette kalır ve muhatap değişmez. Ticari işletme devrinde borçlar devralana geçer, devreden 2 yıl birlikte sorumlu olur.

4. Anonim şirket devri durumunda borçlardan sorumluluk nasıl olur?

Borçlar şirkette kalır. Pay sahibinin kamu borcu sorumluluğu da yoktur. Sorumluluk yalnızca yönetim kurulu üyeleri ve kanuni temsilciler için doğar. Alıcının koruması sözleşmesel garantilerdir.

5. Şirket satın aldım gizli borç çıktı, ne yapabilirim?

Borcu öğrenince 8 gün içinde satıcıya noter ihtarı gönderin. Sözleşmedeki garanti ve tazminat maddelerine dayanın. Arabuluculuk sonrası asliye ticaret mahkemesinde bedel indirimi veya tazminat davası açın.

6. Beyan ve tekeffül ihlali nedir?

Satıcının devir sözleşmesinde şirketin durumu hakkında verdiği yazılı güvencelerin gerçeğe aykırı çıkmasıdır. İhlal sözleşmeye aykırılık sayılır ve tazminat doğurur.

7. Hisse satışında ayıp zamanaşımı kaç yıl?

Devirden itibaren 2 yıldır. Satıcı borcu bilerek gizlemişse ağır kusurlu sayılır ve 2 yıllık süre işlemez. Bu halde 10 yıllık genel zamanaşımı uygulanır.

8. Escrow hesabı nasıl çalışır?

Satış bedelinin bir kısmı bankada bloke tutulur. Belirlenen sürede gizli borç çıkarsa tutar buradan mahsup edilir. Çıkmazsa satıcıya ödenir. Uygulamada bedelin yüzde 5 ile 20’si, 12 ile 36 ay arası tutulur.

9. Satıcı borcu bilmiyorsa yine de sorumlu olur mu?

Evet. Ayıptan sorumluluk kusursuz sorumluluktur. Satıcı borcun varlığını bilmese bile alıcı bedel indirimi ve tazminat isteyebilir.

10. Bilgi odasında paylaşılan belgelerde yazan borç için tazminat alınır mı?

Alınamaz. Alıcının sözleşme kurulurken bildiği ayıplardan satıcı sorumlu değildir. Bu nedenle devir öncesi belgeler dikkatle incelenmelidir.

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Kurucu Ortak – Ticaret, Gayrimenkul ve Vergi Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2019). İstanbul Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans.

Av. Turgut Ekrem

Av. Turgut Ekrem

Kurucu Ortak – Ceza Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2019). Marmara Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans. AYM ve AİHM bireysel başvuruları.

Şirket Devrinde Gizlenen Borçlar İçin Tazminat Talebinizi Hazırlayalım

Sözleşme incelemesi, ihbar, bedel indirimi ve tazminat davası, escrow ve tedbir işlemleri için İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ekibimizle görüşün. Diğer hukuki konularda İstanbul avukat kadromuz da hizmetinizdedir.

İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı

Ankara Avukat Ankara Çekişmeli Boşanma Avukatı Kült Avukatlık Sakarya Avukat Uzman Mütalaası İstanbul Avukat Ankara Boşanma Avukatı İzmir Ceza Avukatı Kripto Para Avukatı