Suriyeli İşçi ve Yabancı Çalışma İzni 2026 – Bakıcı, Öğretmen, Mühendis
Türkiye’de Suriyeli işçiler, yabancı bakıcılar, öğretmenler ve mühendisler için çalışma izni kuralları meslek grubuna ve yasal statüye göre farklılık gösterir. Suriyeli geçici koruma sahipleri için: en az 6 aylık geçici koruma + 99 ile başlayan kimlik numarası + kayıt ildeki işyeri + %10 kota şartı; başvuru e-İzin sistemi üzerinden işveren tarafından yapılır. Tarım ve hayvancılıkta çalışma izni muafiyeti vardır; valilikten alınır. Öğretmenler için MEB ön izni; sağlık personeli için Sağlık Bakanlığı ön izni; mühendisler için YÖK denklik + meslek odası kaydı zorunludur. Ön izinsiz başvurular doğrudan reddedilir.
İçindekiler
- Meslek Grubuna Göre Özet Tablo
- Suriyeli Geçici Koruma ve Çalışma İzni İlişkisi
- Suriyeli Çalışma İzni Şartları (2026)
- %10 Kota Kuralı – Hesaplama ve Örnekler
- İl Kısıtlaması – Kayıt İli Zorunluluğu
- Suriyeli Çalışma İzni Başvuru Süreci
- Suriyeli Çalışma İzni Belgeleri
- Geçici Koruma Çalışma İzni Muafiyeti – Tarım
- Çalışma İzni Muafiyeti Kapsamındaki Diğer Yabancılar
- Yabancı Bakıcı Çalışma İzni
- Yabancı Öğretmen Çalışma İzni – MEB Ön İzni
- Yabancı Mühendis Çalışma İzni – YÖK Denklik + Meslek Odası
- Yabancı Sağlık Personeli – Sağlık Bakanlığı Ön İzni
- Kayıt Dışı Çalışmanın Cezaları
- Danıştay Kararları
- Sıkça Sorulan Sorular
Meslek Grubuna Göre Özet Tablo
| Meslek / Grup | Statü | Ön İzin? | Kota? | Başvuru Kanalı |
|---|---|---|---|---|
| Suriyeli işçi (genel) | Geçici koruma | Hayır | %10 kota | e-İzin (işveren) |
| Suriyeli – tarım/hayvancılık | Geçici koruma | Hayır – Muafiyet | Kota yok | Valilik (muafiyet) |
| Yabancı bakıcı | İkamet izni / geçici koruma | Hayır | Tekil hane | e-İzin (işveren hane) |
| Yabancı öğretmen | Genel yabancı | MEB ön izni zorunlu | Standart kota | e-İzin (ön izin sonrası) |
| Yabancı mühendis | Genel yabancı | Hayır (meslek odası yeterli) | Standart kota | e-İzin (işveren) |
| Yabancı sağlık personeli | Genel yabancı | Sağlık Bakanlığı ön izni zorunlu | Standart kota | e-İzin (ön izin sonrası) |
| Yabancı akademisyen | Genel yabancı | YÖK ön izni zorunlu | Standart kota | e-İzin (ön izin sonrası) |
Çalışma izni başvurusu ve itiraz için İstanbul avukat ekibimizle danışın.
Suriyeli Geçici Koruma ve Çalışma İzni İlişkisi
Geçici Koruma Sağlanan Yabancıların Çalışma İzinlerine Dair Yönetmelik (2016)
Temel İlkelerGeçici korunan yabancılara verilen çalışma izinlerinin süreleri geçici korumanın süresini aşamaz. Geçici koruma sona erdiğinde bu kapsamda verilen çalışma izni de sona erer. Geçici korunanlara verilen çalışma izni; Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nda düzenlenen ikamet izinlerinin yerine geçmez.
| Konu | Geçici Koruma Çalışma İzni | Standart Yabancı Çalışma İzni |
|---|---|---|
| Yasal dayanak | Geçici Koruma Yönetmeliği + UIK | 6735 Sayılı UIK |
| Kimlik belgesi | 99 ile başlayan yabancı kimlik numarası | Pasaport + ikamet izni |
| Süre sınırı | Geçici korumanın süresiyle sınırlı | 1 yıl (ilk); uzatılabilir |
| İl kısıtlaması | Evet – sadece kayıt ilinde | Hayır |
| Kota | %10 (Türk çalışan sayısının) | %20 veya standart kurallar |
| İkamet izni yerine geçer mi? | Hayır | Bağımsız |
Suriyeli Çalışma İzni Şartları (2026)
| Şart | Detay | Kritik Not |
|---|---|---|
| 6 aylık geçici koruma | Başvuru tarihinde en az 6 ay geçici koruma statüsü | 6 ay dolmadan yapılan başvurular kesinlikle reddedilir; takvim günü sayılır |
| 99 ile başlayan kimlik no | Geçici koruma kimlik belgesi üzerindeki yabancı kimlik numarası | Bu numara olmadan başvuru sisteme girilemiyor |
| Kayıt ilde çalışma | İşyeri; Suriyelinin geçici koruma kaydının yapıldığı ile ait olmalı | Farklı ilde işyeri varsa önce kayıt ili değişikliği şart |
| %10 kota uyumu | İşyerindeki Türk çalışan sayısının %10’unu aşmamalı | 10’dan az Türk çalışan varsa en fazla 1 Suriyeli |
| Türk vatandaşlarına hasredilmemiş meslek | Noterlik, hakimlik, avukatlık vb. meslekler için başvuru yapılamaz | ÇSGB tarafından belirlenen sektör kısıtlamaları güncel tutulmalı |
| Ön izin (mesleki) | Sağlık veya eğitim sektörü için ön izin gerekiyorsa önceden alınmalı | Ön izinsiz başvuru doğrudan reddedilir; süre kaybına yol açar |
| Asgari ücret | Asgari ücretten az ödeme yapılamaz | İş sözleşmesindeki ücret asgari ücretin altında olamaz; ÇSGB kontrolü |
| Devam eden başvuru olmaması | Aynı anda birden fazla başvuru yapılamaz | Önceki başvuru sonuçlanmadan yeni başvuru sisteme girişi reddeder |
%10 Kota Kuralı – Hesaplama ve Örnekler
| İşyerindeki Türk Çalışan Sayısı | Çalıştırılabilecek Azami Suriyeli Sayısı | Açıklama |
|---|---|---|
| 1-9 kişi (10’dan az) | En fazla 1 | 10’dan az Türk çalışan varsa sabit üst limit 1 |
| 10 kişi | 1 | 10 x %10 = 1,0 |
| 20 kişi | 2 | 20 x %10 = 2,0 |
| 50 kişi | 5 | 50 x %10 = 5,0 |
| 100 kişi | 10 | 100 x %10 = 10,0 |
| Hesaplamada kesirli sonuç | Aşağıya yuvarlanır | 15 Türk çalışan: 15 x %10 = 1,5 = 1 Suriyeli |
Kota Aşımının Sonucu: %10 kotanın üzerinde Suriyeli çalıştırmak; hem işverene hem de çalışana idari para cezası doğurur. ÇSGB denetim ekipleri kota aşımını kayıt dışı çalıştırmayla birlikte değerlendirir ve ceza iki kat uygulanabilir.
İl Kısıtlaması – Kayıt İli Zorunluluğu
Geçici koruma kapsamındaki Suriyeli; yalnızca geçici koruma kimlik kartını aldığı ilde çalışabilir. Bu kural çoğu rakibin gözden kaçırdığı kritik bir kısıtlamadır.
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Suriyeli’nin geçici koruma ili = İşverenin ili | Başvuru yapılabilir |
| Farklı iller (örn. Gaziantep kayıtlı; İstanbul’da iş teklifi) | Önce İstanbul iline kayıt güncelleme yapılmalı; sonra başvuru |
| İl değişikliği prosedürü | Bulunduğu yeni ildeki İl Göç İdaresi Müdürlüğü’ne başvuruyla geçici koruma kayıt ili güncellenir |
Suriyeli Çalışma İzni Başvuru Süreci
6 ay, il ve kota kontrolü
Başvuru yapmadan önce: Suriyelinin 6 aylık geçici koruma koşulunu sağladığını, geçici koruma kaydının işyerinin bulunduğu ilde olduğunu ve işyerinde %10 kotanın aşılmadığını teyit edin
e-Devlet / e-İzin üzerinden başvurun
İşveren ecalismaizni.csgb.gov.tr veya e-Devlet (turkiye.gov.tr) üzerinden e-izin modülüne girer; şirket bilgilerini ve Suriyelinin 99’lu kimlik numarasını girer; geçici koruma kimlik belgesi ile fotoğrafı sisteme yükler
İş sözleşmesi ve belgeleri sisteme ekleyin
Asgari ücretten az olmayan ücreti gösteren imzalı iş sözleşmesi; işverenin vergi levhası; SGK belgesi (Türk çalışan sayısını gösteren) ve imza sirküleri yüklenir; eksiksiz belge 30 günlük süreyi başlatır
Harcı ödeyin; yaklaşık 1 ay bekleyin
Çalışma izni harcı ve değerli kağıt bedeli ödenir; ÇSGB yaklaşık 1 ay içinde sonuçlandırır; olumlu sonuçta geçici çalışma kimlik kartı Suriyeliye gönderilir; 30 gün içinde SGK bildirimi zorunludur
Suriyeli Çalışma İzni Belgeleri
Yabancı Çalışandan İstenen Belgeler
| Belge | Açıklama |
|---|---|
| Geçici koruma kimlik belgesi | 99 ile başlayan kimlik numaralı; geçerli ve güncel |
| Biyometrik fotoğraf | Son 6 ay; 2 adet; beyaz arka plan |
| İş sözleşmesi (imzalı) | Asgari ücretin altında ücret içermeyen; her iki tarafça imzalanmış |
İşverenden İstenen Belgeler
| Belge | Açıklama |
|---|---|
| Güncel SGK belgesi | İşyerindeki Türk çalışan sayısını gösteren; son 3 ay |
| Vergi levhası | e-Devlet’ten güncel versiyon |
| İmza sirküleri | Şirketi temsile yetkili kişileri gösteren; noter onaylı |
| Vekâletname (avukat yapıyorsa) | Başvuru avukat aracılığıyla yapılıyorsa noter onaylı vekâlet |
Geçici Koruma Çalışma İzni Muafiyeti – Tarım ve Hayvancılık
Tarım veya hayvancılık sektöründe çalışacak geçici korumalı yabancılar; çalışma izni almak zorunda değildir. Bunlar yerine çalışma izni muafiyeti alır.
| Konu | Çalışma İzni | Çalışma İzni Muafiyeti (Tarım) |
|---|---|---|
| Sektör | Tarım dışı tüm sektörler | Sadece tarım ve hayvancılık |
| Başvuru yeri | e-İzin (ÇSGB – ecalismaizni.csgb.gov.tr) | İl Valiliği (Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü) |
| %10 kota | Uygulanır | Uygulanmaz |
| Gerekli belgeler | Tam belge seti | Geçici koruma kimlik belgesi + biyometrik fotoğraf |
| İşlem süresi | ~1 ay | Daha kısa; valilik değerlendirmesi |
Muafiyet Formu: Geçici koruma çalışma izni muafiyeti başvurusunda kullanılan form; Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri’nden veya İŞKUR’un resmi sitesinden temin edilir. Formda işverenin tarımsal faaliyet bilgisi ve çalıştırılacak Suriyelinin bilgileri yer alır.
Çalışma İzni Muafiyeti Kapsamındaki Diğer Yabancılar
6735 Sayılı UIK m.19 kapsamında bazı yabancı gruplar çalışma izni muafiyetinden yararlanır.
| Kategori | Açıklama |
|---|---|
| Türk soylu yabancılar (2527 SK) | Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanabilirler |
| Karşılıklılık ilkesi kapsamı | Belirli ülke vatandaşları ikili anlaşmalar kapsamında muafiyet alabilir |
| Uluslararası kuruluş personeli | BM, NATO, AB kuruluşları bünyesinde çalışanlar |
| Sınır ticareti kapsamı | Belirli sınır bölgelerinde ticaret yapan yabancılar |
| Gazeteciler (akredite) | Basın yayın kuruluşu akreditasyonuyla Türkiye’de görev yapan yabancı gazeteciler |
| Geçici koruma + tarım/hayvancılık | Valilikten muafiyet |
Yabancı Bakıcı Çalışma İzni
Ev içi hizmetlerde (yaşlı, çocuk veya hasta bakımı) yabancı çalıştırmak; standart çalışma izninden farklı kurallara tabidir.
| Konu | Detay |
|---|---|
| İşveren kim? | Gerçek kişi (hane halkı); tüzel kişi değil; bakıma ihtiyacı olan kişi veya ailesi |
| Bakıcının statüsü | İkamet izni sahibi yabancı veya geçici koruma sahipleri başvurabilir |
| Zorunlu belgeler | Bakım gerektiren kişi için sağlık raporu; işveren taahhütnamesi (noter onaylı); bakıcının pasaportu ve ikamet belgesi |
| Sağlık sigortası | Bakıcı için zorunlu özel sağlık sigortası; işveren tarafından karşılanır |
| SGK yükümlülüğü | İşveren; aylık SGK primlerini ödemek zorundadır; kayıt dışı bakıcı çalıştırmak ağır ceza doğurur |
| Başvuru kanalı | e-İzin sistemi üzerinden; işveren (hane) tarafından |
Yabancı Bakıcı Maliyeti: İşveren olarak hane; çalışma izni harcı, noter taahhütnamesi, zorunlu sağlık sigortası ve aylık SGK primlerini karşılamak zorundadır. Bakıcıya ödenen ücret de asgari ücretin altına düşürülemez.
Yabancı Öğretmen Çalışma İzni – MEB Ön İzni
Özel okul öğretmenleri, dil kursu eğitmenleri ve diğer Milli Eğitim Bakanlığı denetimine tabi eğitim personeli için çalışma izni başvurusundan önce MEB ön izni zorunludur.
MEB’e ön izin başvurusu yapın
İşverenin bulunduğu il Milli Eğitim Müdürlüğü üzerinden başvurulur; öğretmenin diploma ve denklik belgesi, Türkçe tercüme, pasaport ve iş teklifini içeren yazı eklenir
MEB ön izin yazısını alın
MEB incelemesi tamamlandığında uygun bulunan başvurulara ön izin yazısı verilir; bu yazı çalışma izni başvurusunun zorunlu ekidir
e-İzin sistemine MEB yazısıyla başvurun
MEB ön izin yazısını ekleyerek standart çalışma izni belgeleriyle e-İzin üzerinden başvuru tamamlanır; ÇSGB 30 günde değerlendirir
| Öğretmen Türü | Ön İzin Makamı | Ek Belge |
|---|---|---|
| Özel okul öğretmeni | Milli Eğitim Bakanlığı | Diploma + YÖK denklik belgesi |
| Dil kursu eğitmeni | Milli Eğitim Bakanlığı | Dil yeterliliği belgesi; sertifikalar |
| Uluslararası okul öğretmeni | Milli Eğitim Bakanlığı | Okulun MEB’den açılış izni + öğretmen başvurusu |
| Üniversite öğretim görevlisi | YÖK | Akademik CV + üniversitenin YÖK başvurusu |

Yabancı Mühendis Çalışma İzni – YÖK Denklik + Meslek Odası
Yabancı Mühendis Çalışma İzni – YÖK Denklik + Meslek Odası
| Adım | Kurum | Belge |
|---|---|---|
| 1. YÖK diploma denkliği | Yükseköğretim Kurulu (YÖK) | Yabancı ülke mühendislik diplomasının Türkiye denklik belgesi |
| 2. Meslek odası kaydı veya geçici üyelik | TMMOB’a bağlı ilgili oda (inşaat, makine, elektrik vb.) | Denklik belgesi + özgeçmiş + üyelik formu |
| 3. e-İzin başvurusu | ÇSGB (ecalismaizni.csgb.gov.tr) | YÖK denklik + oda kaydı + standart işveren belgeleri |
| 4. SGK bildirimi | SGK | Onay sonrası 30 gün içinde işe giriş bildirimi |
Nitelikli Türk çalışan bulunamadı belgesi: Standart %20 kotanın ötesinde yabancı mühendis çalıştırılmak isteniyorsa; işverenin Türkiye’de yeterli nitelikte Türk vatandaşı çalışan bulunamadığını İŞKUR aracılığıyla belgelemesi gerekebilir. Bu belge; ÇSGB değerlendirmesinde kota esnekliği sağlar.
Yabancı Sağlık Personeli – Sağlık Bakanlığı Ön İzni
| Meslek | Ön İzin Makamı | Ek Belge |
|---|---|---|
| Yabancı doktor | Sağlık Bakanlığı + Tabip Birliği | Diploma denkliği + Sağlık Bakanlığı çalışma izin belgesi |
| Yabancı hemşire | Sağlık Bakanlığı | Lisans denkliği + hemşirelik sertifikası |
| Yabancı eczacı | Sağlık Bakanlığı + Eczacılar Birliği | Diploma denkliği + birlik kayıt belgesi |
| Yabancı diş hekimi | Sağlık Bakanlığı | Diploma denkliği + diş hekimliği sertifikası |
| Suriyeli hekim (özel durum) | Sağlık Bakanlığı | Ek: Geçici koruma kimlik belgesi; özel düzenleme kapsamı değerlendirmesi |
Çalışma izni başvurusunun tüm adımları ve KEP/e-imza zorunluluğu hakkında ayrıntılar için çalışma izni başvurusu, uzatma ve yenileme rehberini inceleyebilirsiniz.
Kayıt Dışı Çalışmanın Cezaları
| İhlal | İşverene Ceza | Yabancıya Ceza |
|---|---|---|
| İzinsiz yabancı çalıştırma | Her yabancı için ayrı idari para cezası; güncel tutar için 6735 SK m.23 | Sınır dışı etme riski; giriş yasağı olabilir |
| %10 kota aşımı (Suriyeli) | Kota aşan her Suriyeli için ayrı idari para cezası | Çalışanın çalışma izni iptal edilebilir |
| Tarımda muafiyetsiz çalıştırma | İzinsiz çalıştırma cezası uygulanır | Yaptırım riski |
| SGK bildirimi yapmama | SGK idari para cezası; 30 günlük süre geçtikten sonra ek yaptırım | Sigorta kaybı |
| İl dışında çalıştırma | İzinsiz çalıştırma sayılır; ceza uygulanır | Çalışma izninin geçersizliği |
Danıştay Kararları
Sıkça Sorulan Sorular
Evet. 99 ile başlayan yabancı kimlik numaralı geçici koruma kimlik belgesine sahip Suriyeliler; başvuru tarihinde en az 6 aylık geçici koruma süresini doldurmuşlarsa çalışma izni alabilir. Başvuru; işveren tarafından e-İzin sistemi üzerinden yapılır.
6 aylık geçici koruma, 99 numaralı kimlik belgesi, işyerinin geçici koruma kayıt iliyle aynı il olması, Türk çalışan sayısının %10 kotasına uyum, asgari ücret uyumu ve Türklere hasredilmiş mesleklerden olmaması zorunludur.
Hane (işveren); bakıma ihtiyacı olan kişinin sağlık raporuyla e-İzin üzerinden başvurur. Taahhütname (noter onaylı), bakıcının pasaportu ve ikamet belgesi, zorunlu sağlık sigortası gerekmektedir. SGK primleri işveren tarafından ödenir.
İşveren; ecalismaizni.csgb.gov.tr veya e-Devlet üzerindeki e-İzin modülünden Suriyelinin 99 numaralı kimlik bilgisiyle başvurur. Geçici koruma kimlik belgesi, fotoğraf, iş sözleşmesi, SGK belgesi ve vergi levhası yüklenir. Yaklaşık 1 ayda sonuçlanır; geçici çalışma kimlik kartı düzenlenir.
Tarım veya hayvancılık sektöründe çalışacak Suriyeliler; ÇSGB’ye değil İl Valiliği’ne (Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü) geçici koruma kimlik belgesi ve biyometrik fotoğrafla başvurur. %10 kota uygulanmaz; işlem süresi daha kısa.
Evet. Özel okul öğretmeni ve dil kursu eğitmeni gibi MEB denetimine tabi eğitim personeli için önce MEB’den ön izin alınması zorunludur. Ön izinsiz başvurular doğrudan reddedilir; tamamlama süreci önceden başlatılmışsa tamamlama fırsatı tanınabilir.
YÖK diploma denklik belgesi (geçici onay yeterlidir), TMMOB bağlı ilgili meslek odasına kayıt veya geçici üyelik ve işveren tarafından e-İzin başvurusu gerekmektedir. Ayrı bir bakanlık ön izni aranmaz.
Hayır. Geçici koruma uzatılsa bile çalışma izni otomatik olarak uzamaz. Yeni geçici koruma süresine paralel olarak çalışma izni için de ayrı uzatma başvurusu yapılması zorunludur. Danıştay da bu kuralı açıkça hükme bağlamıştır.
Çalışma izni süreçleri ve kilit personel ile şirket ortağı çalışma izni ayrıntıları için kilit personel ve şirket ortağı çalışma izni rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Suriyeli İşçi, Bakıcı, Öğretmen ve Mühendis Çalışma İzni İçin Yanınızdayız
Başvuru, kota ve ön izin süreçleri için İstanbul ceza avukatı ve iş hukuku ekibimizle iletişime geçin.

