TCK Madde 125 – Hakaret Suçu: Ceza, Şikayet Süresi ve Yargıtay Kararları | 2026
TCK Madde 125 – Hakaret suçu; bir kişinin onur, şeref ve saygınlığını rencide edecek somut bir fiil ya da olgu isnat etmek ya da sövmek suretiyle gerçekleştirilmektedir. Temel hal için 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörülmüştür. Kamu görevlisine hakaret halinde ceza 1-2 yıl hapistir. Suç alenen işlenirse 1/6 artırım uygulanır. Suç şikayete tabidir; şikayet hakkı 6 aylık hak düşürücü süreye tabidir. Uzlaşma kapsamındadır.
- Kanun Metni – TCK Madde 125
- Hakaret Suçu Nedir? (TCK 125)
- Suçun Unsurları
- TCK 125 Ceza Tablosu
- Hakaret Suçunun İşleniş Biçimleri
- Sosyal Medyada Hakaret
- TCK 125/3 – Nitelikli Haller
- TCK 125/4 – Aleniyet ve 1/6 Artırım
- TCK 125/5 – Kurul Halinde Kamu Görevlilerine Hakaret
- Hakaret ile Eleştiri Ayrımı
- Hakaret ile İftira Ayrımı
- Hakaret ile Tehdit Suçu Ayrımı
- Karşılıklı Hakaret ve Haksız Tahrik
- İspat Hakkı – TCK Madde 127
- Şikayet, Zamanaşımı ve Uzlaşma
- Önödeme
- HAGB, Erteleme ve Adli Para Cezası
- Manevi Tazminat – Hukuk Yolu
- TCK 125 Yargıtay Kararları
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
- Yazarlar Hakkında
Kanun Metni – TCK Madde 125
Hakaret Suçu Nedir? (TCK 125)
Hakaret suçu; bir kişinin onur, şeref ve saygınlığını zedelemeye yönelik somut fiil ya da olgu isnat etmek (iftira niteliği taşıyan hakaret) veya aşağılayıcı, onur kırıcı ifadeler kullanmak (sövme) biçiminde işlenmektedir. Suç, “Kişilere Karşı Suçlar” başlığı altında düzenlenmiş olup korunan temel değer bireyin onur ve saygınlığıdır.
Hakaret suçunun uygulamadaki en kritik sorunu, neyin hakaret neyin eleştiri, olumsuz değerlendirme ya da kaba ifade sayılacağının belirlenmesidir. Yargıtay bu sınırı “ortalama kişi” standardı ve konuşmanın bütünlüğü gözetilerek çizmektedir.
Suçun Unsurları
Fail: Herhangi bir gerçek kişidir. Basın ve yayın yoluyla hakaret halinde yayın sorumlusu da fail kapsamına girebilir.
Mağdur: Belirli bir gerçek kişi olmalıdır. Belirsiz kişilere yönelik genel ifadeler suç oluşturmaz. Ölmüş kişilere hakaret ise TCK m. 130 kapsamında ayrıca düzenlenmiştir.
Fiil – İki Seçimlik Hareket:
- Somut fiil veya olgu isnadı: Mağdura belirli bir fiili gerçekleştirmiş ya da belirli bir özelliği taşımış gibi göstermek. “Sen rüşvet alıyorsun” ifadesi somut fiil isnadıdır.
- Sövme: Mağdura yönelik aşağılayıcı, hakaret edici ve onur kırıcı ifade ya da yakıştırmalarda bulunmak. Küfür ve ağır söylemlerin büyük bölümü bu kapsamda değerlendirilir.
Kast: Hakaret suçu kasıtla işlenebilir. Failin onur kırıcı bir söylemde bulunduğunu bilmesi ve bunu istemesi yeterlidir; özel bir kast (mağduru aşağılama amacı) aranmamaktadır.
TCK 125 Ceza Tablosu
| Durum | Madde | Ceza |
|---|---|---|
| Temel hakaret | 125/1 | 3 ay – 2 yıl hapis veya APC |
| İleti yoluyla hakaret (mesaj, e-posta) | 125/2 | 3 ay – 2 yıl hapis veya APC |
| Kamu görevlisine görevi nedeniyle | 125/3-a | Alt sınır 1 yıldan az olamaz (1-2 yıl) |
| Dini/siyasi/felsefi inanç nedeniyle | 125/3-b | Alt sınır 1 yıldan az olamaz |
| Kutsal değerlere hakaret | 125/3-c | Alt sınır 1 yıldan az olamaz |
| Aleniyet artırımı | 125/4 | Temel ceza + 1/6 artırım |
| Kurul halinde kamu görevlisine | 125/5 | Zincirleme suç artırımı uygulanır |
Hakaret Suçunun İşleniş Biçimleri
Huzurda Hakaret
Mağdurun suç anında ortamda fiziksel olarak bulunduğu veya hakareti doğrudan duyabileceği koşullardaki hakaret biçimidir. Yüz yüze sözlü hakaret, telefon görüşmesindeki hakaret ve canlı yayındaki hakaret bu kapsamda değerlendirilir.
Gıyapta Hakaret
Mağdurun yokluğunda gerçekleştirilen hakaret için TCK m. 125/1 son cümle uyarınca en az üç kişinin suça muhatap olması gerekir. Üç kişiden az kişinin duyduğu veya öğrendiği ifade gıyapta hakaret kapsamına girmez.
Üç Kişi Şartı – Gıyapta Hakaret: Hakaretin mağdurun yokluğunda yapıldığı durumlarda en az 3 kişi tarafından öğrenilmesi gerektiğini Yargıtay yerleşik içtihadıyla belirlemiştir. Tek veya iki kişiye söylenen hakaret, mağdur ortamda yoksa suç oluşturmayabilir.
İleti Yoluyla Hakaret (TCK 125/2)
Sesli, yazılı veya görüntülü iletiyle (SMS, WhatsApp mesajı, e-posta, sesli mesaj) mağdurun doğrudan muhatap alındığı hakaretler bu fıkra kapsamındadır. Ceza temel halle aynı olmakla birlikte ispatın görece kolaylığı nedeniyle pratikte sıkça gündeme gelmektedir.
Sosyal Medyada Hakaret
Sosyal Medyada Hakaret (TCK 125)
Sosyal medya platformları üzerinden gerçekleştirilen hakaretler; TCK m. 125 kapsamında değerlendirilmekte, platformun niteliğine göre aleniyet artırımı da (m. 125/4) uygulanmaktadır.
| Platform ve Durum | Nitelendirme | Artırım |
|---|---|---|
| Herkese açık Twitter/X, Instagram, Facebook paylaşımı | TCK 125/1 + aleniyet | +1/6 artırım |
| WhatsApp bireysel mesaj | TCK 125/2 (ileti yoluyla) | Aleniyet yok; artırım yok |
| WhatsApp grup mesajı (çok kişi) | TCK 125/1 + aleniyet | +1/6 artırım |
| Kapalı Instagram hesabı paylaşımı | TCK 125/1 (aleniyet tartışmalı) | Takipçi sayısına göre değerlendirilir |
| YouTube veya TikTok canlı yayını | TCK 125/1 + aleniyet | +1/6 artırım |
Ekran Görüntüsü ile Delil Tespiti: Sosyal medyada hakarete maruz kalan kişi; içeriğin silinmeden önce noter kanalıyla veya dijital tespit yöntemiyle kayıt altına alınmasını sağlamalıdır. Platformun içeriği kaldırması ya da hesabın silinmesi delil değerini azaltır. Bununla birlikte platform log kayıtları savcılık aracılığıyla da temin edilebilir.
TCK 125/3 – Nitelikli Haller
TCK m. 125/3’te sayılan nitelikli hallerde cezanın alt sınırı 1 yıldan az olamaz (üst sınır 2 yıl olarak kalmaktadır). Bu artırım hem adli para cezası seçeneğini büyük ölçüde ortadan kaldırmakta hem de HAGB ve erteleme olasılığını zorlaştırmaktadır.
a) Kamu Görevlisine Görevi Nedeniyle Hakaret
Hakarete hedef olan kişinin kamu görevlisi olması yeterli değildir; hakaretin o kişinin görevi nedeniyle gerçekleştirilmesi zorunludur. Göreviyle ilgisi bulunmayan özel yaşamına yönelik hakaret temel halle cezalandırılır.
b) Dini, Siyasi veya Felsefi İnanç Nedeniyle Hakaret
Mağdurun bir inanç ya da kanaatini açıklaması, değiştirmesi veya yaymaya çalışması nedeniyle yapılan hakaret bu bent kapsamındadır. İfade özgürlüğünün sınırlarının en tartışmalı olduğu nitelikli haldir.
c) Kutsal Değerlere Hakaret
Kişinin mensup olduğu dinin kutsal saydığı değerleri gerekçe göstererek yapılan hakaret. “Sana kötü derim çünkü senin dinin böyle emreder” biçimindeki söylemleri kapsar.
TCK 125/4 – Aleniyet ve 1/6 Artırım
Hakaret suçunun alenen işlenmesi halinde ceza 1/6 oranında artırılır. Aleniyet; belirsiz sayıda kişi tarafından görülüp duyulabileceği anlamına gelmekte olup sosyal medya, gazete, televizyon ve açık toplantı ortamlarını kapsar.
Aleniyet Oluşturan Durumlar
- Herkese açık sosyal medya paylaşımı
- Gazete ya da haber sitesinde yayımlanan yazı
- Açık toplantı, miting veya kamuya açık etkinlikte söylenen söz
- Canlı yayın veya video paylaşımı
- Çok sayıda kişinin bulunduğu WhatsApp grubu
Aleniyet Oluşturmayan Durumlar
- Kapalı zarf içindeki mektup veya e-posta
- Bireysel SMS veya özel mesaj
- Yalnızca iki veya üç kişiyle yapılan özel sohbet
- Gizli hesaptan az sayıda takipçiye yapılan paylaşım (tartışmalı)
TCK 125/5 – Kurul Halinde Kamu Görevlilerine Hakaret
Bir kurul olarak görev yapan kamu görevlilerine (mahkeme heyeti, idare kurulu, komisyon gibi) yönelik hakaret; suçun kurulu oluşturan her bir üyeye karşı ayrı ayrı işlenmiş sayılmasına yol açar. Bu durumda TCK m. 43 (zincirleme suç) kapsamında ceza artırımı uygulanır.
Hakaret ile Eleştiri Ayrımı
Hakaret ile eleştiri arasındaki sınırın belirlenmesi uygulamada en çok tartışılan meseledir. Yargıtay bu ayrımı şu kriterlerle çizmektedir:
| Hakaret Oluşturmayan İfadeler | Hakaret Oluşturan İfadeler |
|---|---|
| Kişinin mesleki yeterliliğini somut gerekçeyle eleştirmek | Kişilik veya şeref değerlerine yönelik aşağılayıcı nitelendirme |
| Siyasi kararları veya icraatları tenkit etmek | Kişinin ırkına, dinine veya cinsiyetine saldırı |
| Kamusal kişilere yönelik olumsuz değerlendirme | Küfür veya cinsel içerikli ağır söylem |
| Hiciv ve mizah (orantılı, konu bütünlüğüyle) | Somut gerçek dışı fiil isnadı |
| “Yetersiz”, “başarısız”, “güvenilmez” gibi değerlendirici ifadeler | “Hırsız”, “yalancı”, “katil” gibi suç isnadı içeren nitelendirme |
Kamusal Kişilere Yönelik Eleştiri Sınırı Daha Geniştir: Yargıtay ve AİHM içtihadına göre siyasetçiler, üst düzey kamu görevlileri ve kamuoyunca tanınan kişiler, özel hayatlarına ilişkin olanlar dışında, mesleki faaliyetleri konusunda daha geniş bir eleştiri yüküyle karşı karşıyadır. Bu kişilere yönelik ağır eleştiriler hakaret sınırını daha zor aşar.
Hakaret ile İftira Ayrımı
| Ölçüt | Hakaret (TCK 125) | İftira (TCK 267) |
|---|---|---|
| Amaç | Onur ve saygınlığı zedelemek | Soruşturma / yaptırım başlatmak |
| İçerik | Aşağılama veya sövme | Somut, hukuka aykırı fiil isnadi |
| Yapıldığı Yer | Her ortamda | Yetkili makam veya basın yoluyla |
| Şikayet | Şikayete tabi (6 ay) | Re’sen soruşturulur |
| Uzlaşma | Uzlaşma kapsamında | Uzlaşma dışı |
| Temel Ceza | 3 ay – 2 yıl hapis veya APC | 1-4 yıl hapis |
Hakaret ile Tehdit Suçu Ayrımı
Hakaret ile Tehdit Suçu Ayrımı
Hakaret (TCK 125) ile tehdit (TCK 106) aynı fiilde bir arada bulunabilir. “Seni mahvedeceğim” ifadesi tehdit; “sen ahlaksızsın” ifadesi hakaret oluşturur. Her iki suçun birlikte oluşması halinde gerçek içtima kuralları uygulanır.
Karşılıklı Hakaret ve Haksız Tahrik
Tarafların birbirlerine karşılıklı hakaret ettiği durumlarda TCK m. 129/1 uyarınca mahkeme haklarında ceza vermekten vazgeçebilir. Hakarete zemin hazırlayan haksız tahrik (TCK m. 29) de her iki taraf için değerlendirilebilir; bu durum cezanın bireyselleştirilmesini doğrudan etkiler.
İspat Hakkı – TCK Madde 127
TCK m. 127 uyarınca isnat edilen fiilin gerçek olduğunun ispatı halinde faile ceza verilmez. Ancak bu ispat hakkı yalnızca kamu yararı bulunan ya da kamusal kişilere yönelik hakaret durumlarında geçerlidir. Özel kişinin özel yaşamına yönelik hakaret söz konusuysa ispat hakkı uygulanmaz.
İspat Hakkının Sınırları: Hakareti oluşturan fiilin gerçek olduğunu ispat etmek, hakaretteki söylem biçiminin meşruluğunu otomatik olarak sağlamaz. Söylemin niteliği hakaret oluşturuyorsa gerçek olması cezai sorumluluğu tam olarak ortadan kaldırmayabilir.
Şikayet, Zamanaşımı ve Uzlaşma
| Konu | TCK 125/1-2 (Basit) | TCK 125/3 (Nitelikli) |
|---|---|---|
| Şikayet | Şikayete tabi (6 ay) | Kamu görevlisi bakımından re’sen; diğerleri şikayete tabi |
| Uzlaşma | Uzlaşma kapsamında | Kamu görevlisine hakaret dışı uzlaşma kapsamında |
| Dava Zamanaşımı | 8 yıl | 8 yıl |
| Şikayet Süresi | 6 ay (hak düşürücü) | 6 ay |
| Görevli Mahkeme | Asliye Ceza | Asliye Ceza |
6 Aylık Şikayet Süresi Kritik: Hakaret suçunda şikayet hakkı; fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 6 aylık hak düşürücü süreye tabidir. Bu süre geçtikten sonra yapılan şikayet kabul edilmez. Sosyal medyadaki hakaret söz konusu olduğunda süre, paylaşımın görüldüğü ya da öğrenildiği tarihten başlar.
Önödeme
TCK m. 75 kapsamında önödeme; adli para cezasının söz konusu olduğu suçlarda savcılık aşamasında ödeme yapılarak kovuşturmanın sonlandırılmasına imkân tanımaktadır. Hakaret suçunun temel halinde adli para cezası seçeneği mevcut olduğundan önödeme yoluna başvurulabilir. Nitelikli hallerde (TCK 125/3) alt sınır 1 yıl hapis olduğundan önödeme imkânı daralır.
HAGB, Erteleme ve Adli Para Cezası
TCK m. 125/1 kapsamında 2 yıl ve altındaki hapis cezaları için HAGB kararı verilebilir. Temel haldeki 3 ay-2 yıl aralığı HAGB için elverişlidir; ilk kez suç işleyen ve mağdurun zararını gideren sanıklar için HAGB yaygın olarak uygulanmaktadır.
TCK m. 125/3 kapsamındaki nitelikli hallerde alt sınır 1 yıl olduğundan ve aleniyet artırımıyla ceza yükseldiğinden HAGB olasılığı daralmaktadır. Deneyimli bir İstanbul ceza avukatı ile savunma stratejisinin kurgulanması belirleyici önem taşır.
Manevi Tazminat – Hukuk Yolu
Hakaret suçundan zarar gören kişi, ceza davası dışında Türk Borçlar Kanunu m. 58 kapsamında hukuk mahkemesinde manevi tazminat davası açabilir. Bu iki yol birbirinden bağımsızdır. Sosyal medyada geniş kitlelere yayılan hakaretler daha yüksek tazminat miktarlarına konu olabilir.
Hakaret davasıyla karşı karşıya mısınız? Uzman bir İstanbul avukat ile şimdi danışın.
TCK 125 Yargıtay Kararları
Özet Tablo – TCK Madde 125
| Bilgi | Açıklama |
|---|---|
| Suç Tipi | Hakaret – Kasıtlı Suç |
| Korunan Değer | Onur, şeref ve saygınlık |
| Temel Ceza (125/1) | 3 ay – 2 yıl hapis veya APC |
| Nitelikli Hal (125/3) | Alt sınır 1 yıldan az olamaz |
| Aleniyet Artırımı (125/4) | Temel ceza + 1/6 |
| Şikayet | Şikayete tabi (6 aylık hak düşürücü süre) |
| Uzlaşma | Uzlaşma kapsamında (kamu görevlisine hakaret hariç) |
| HAGB | 2 yıl ve altı cezalarda mümkün |
| Önödeme | APC söz konusuysa uygulanabilir |
| Dava Zamanaşımı | 8 yıl |
| Görevli Mahkeme | Asliye Ceza Mahkemesi |
| Resmi Kaynak | mevzuat.gov.tr – TCK Madde 125 |
Sık Sorulan Sorular
TCK m. 125/1 kapsamında 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörülmüştür. Kamu görevlisine görevi nedeniyle hakaret (m. 125/3-a) halinde alt sınır 1 yıla yükselir. Suç alenen işlenirse (m. 125/4) ceza 1/6 oranında artırılır.
Hakaret suçunda şikayet hakkı, fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 6 aylık hak düşürücü süreye tabidir. Bu süre dolduktan sonra yapılan şikayet kabul edilmez.
Evet. Facebook, Instagram, X (Twitter) ve YouTube gibi herkese açık platformlardaki hakaret içerikli paylaşımlar TCK m. 125 kapsamındadır. Aleniyet koşulu sağlandığından ayrıca 1/6 artırım da uygulanır. WhatsApp bireysel mesajları ise TCK m. 125/2 kapsamında değerlendirilir.
Evet. TCK m. 125/1 kapsamında 2 yıl ve altında belirlenen hapis cezaları için HAGB kararı verilebilir. Bunun için sanığın daha önce kasıtlı suçtan hapis cezası almamış olması, mağdurun zararının giderilmesi (mümkünse) ve olumlu kişilik değerlendirmesi gerekir.
Eleştiri; somut gerekçeye dayanan, kamusal kişi veya faaliyet odaklı, orantılı değerlendirmeler içerir. Hakaret; kişisel onur ve saygınlığa yönelik, aşağılayıcı ve somut fiil ya da olgu isnadı içeren ifadelerdir. Yargıtay bu sınırı bütüncül bir değerlendirmeyle çizmekte olup kamusal kişilere yönelik ağır eleştiriler daha yüksek koruma sınırından yararlanır.
Evet. TCK m. 125 kapsamındaki hakaret suçu (kamu görevlisine hakaret hariç) uzlaşma kapsamındadır. Uzlaşmanın gerçekleşip edim yerine getirilmesi halinde kamu davası açılmaz ya da açılmışsa düşer.
TCK m. 125/1 son cümle uyarınca gıyapta hakaretin suç oluşturabilmesi için en az üç kişi tarafından öğrenilmesi gerekmektedir. Yargıtay bu üç kişinin aynı anda aynı ortamda bulunmasının şart olmadığını; farklı zamanlarda en az üç kişiye ulaşmış olmasının yeterli olduğunu belirlemiştir.
Hayır. TCK m. 125/1 ve m. 125/2 şikayete tabidir; mağdurun şikayeti zorunludur. Kamu görevlisine görevi nedeniyle hakaret (m. 125/3-a) ise re’sen soruşturulur. 6 aylık süre; şikayete tabi hallerde son derece kritik olup süre geçtikten sonra yapılan şikayet işleme konulmaz. Deneyimli bir İstanbul avukat ile hak düşürücü süreyi kaçırmadan hareket etmek büyük önem taşır.
Yazarlar Hakkında
Bu içerik, AEK Hukuk bünyesindeki avukatlar tarafından hazırlanmış ve mesleki uzmanlık çerçevesinde denetlenmiştir.
Av. Turgut Ekrem
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Marmara Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans öğrencisi. Ceza Hukuku ve AYM/AİHM bireysel başvurularında uzman. AEK Hukuk kurucu ortağı.
Av. Mehmet Salih Ayyıldız
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). İstanbul Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans öğrencisi. Ticaret Hukuku, Gayrimenkul Hukuku ve Vergi Hukuku uzmanı. AEK Hukuk kurucu ortağı.
Hakaret Davalarında Yanınızdayız
Mağdur ya da sanık sıfatıyla; şikayet dilekçesinden sosyal medya delil tespitine, uzlaşma sürecinden HAGB talebine kadar her aşamada deneyimli ekibimizle yanınızdayız.