TCK Madde 179 – Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma: Ceza, Alkollü Araç Kullanma ve Yargıtay Kararları | AEK Hukuk
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu, Türk Ceza Kanunu’nun kamu güvenliğine karşı suçlar bölümünde düzenlenmekte olup ülkemizde en yaygın biçimde alkollü araç kullanma, aşırı hız ve makas atma eylemlerinde karşımıza çıkmaktadır. TCK Madde 179 üç ayrı fıkra halinde yapılandırılmış; trafik altyapısına müdahaleden tehlikeli araç sevkine, alkollü sürüşten uyuşturucu etkisiyle araç kullanmaya uzanan geniş bir yaptırım çerçevesi çizmektedir. Bu makalede kanun metninden somut tehlike suçu niteliğine, KTK’nın promil sınırlarından taksirle yaralama ile birlikte işlenme durumuna, HAGB imkânından emsal Yargıtay kararlarına kadar TCK Madde 179’un tüm boyutları kapsamlı biçimde ele alınmaktadır.
- Kanun Metni — TCK Madde 179
- Madde Gerekçesi ve Korunan Hukuki Değer
- Suçun Unsurları
- Ceza Tablosu — Hızlı Bakış
- TCK 179/1 — Trafik Altyapısına Müdahale
- TCK 179/2 — Tehlikeli Araç Sevk ve İdaresi
- TCK 179/3 — Alkollü / Uyuşturucu Etkisiyle Araç Kullanma
- KTK Madde 48 — Promil Sınırları
- Somut Tehlike Suçu Niteliği
- Kast Unsuru ve Bilinçli Taksir Ayrımı
- TCK 180 — Taksirle Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma
- Yaralama ve Öldürme Suçuyla Birlikte İşlenme
- Ehliyetsiz Araç Kullanma ile TCK 179 İlişkisi
- Şikayet, Uzlaşma ve Zamanaşımı
- HAGB, Erteleme ve Adli Para Cezasına Çevirme
- Yargılama Usulü ve Görevli Mahkeme
- Emsal Yargıtay Kararları
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Kanun Metni — TCK Madde 179
Madde Gerekçesi ve Korunan Hukuki Değer
TCK m. 179’un resmî gerekçesi, suçun temel amacını şöyle tanımlamaktadır: Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçuyla korunan hukuki değer, kamu güvenliği ve özellikle ulaşım araçlarının güvenli işletimidir. Korunan değer yalnızca bireysel değil kamusal niteliktedir; bu nedenle suç re’sen soruşturulan, şikayetten bağımsız bir suç tipidir.
Gerekçede özellikle vurgulanan husus, suçun bir somut tehlike suçu olduğudur. Yani fiilin gerçekten bir tehlike yaratmış olması aranmakta; tehlikenin oluştuğu somut koşulların ispatı gerekmektedir. Soyut olasılık veya ihtimal yetmez.
Suçun Unsurları
Suçun Unsurları
- i
Fail
TCK m. 179/1 için herhangi bir gerçek kişi fail olabilir. TCK m. 179/2 ve 179/3 için ise fail, söz konusu aracı fiilen sevk eden ve idare eden kişidir. Araç sahibinin fail olması şart değildir; başkasının aracını kullanan kişi de fail olabilir.
- ii
Araç ve Ulaşım Türü
Suçun konusu kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşım araçlarıdır. Sadece motorlu kara taşıtlarıyla sınırlı değildir; gemi, uçak, tren gibi araçlar da bu madde kapsamına girer.
- iii
Fiil
Fıkraya göre değişmektedir: (1) işaret/sistem müdahalesi, (2) tehlikeli sevk ve idare, (3) alkol/uyuşturucu/başka nedenle araç sevk ve idare edemeyecek haldeyken araç kullanma.
- iv
Tehlike Unsuru
Her üç fıkrada da başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından somut bir tehlike oluşması zorunludur. Tehlikenin gerçek ve somut olması gerekir; soyut ihtimal yeterli değildir.
- v
Kast
TCK m. 179 kasıtla işlenebilen bir suçtur. Failin tehlikeli davranışının iradi olması yeterlidir; özel kast (saik) aranmaz. Taksirle işlenmesi halinde TCK m. 180 uygulanır.
Ceza Tablosu — Hızlı Bakış
TCK 179/1
Altyapı Müdahalesi
- Hapis cezası
- Re’sen soruşturulur
- Uzlaşma dışı
- En ağır fıkra
TCK 179/2
Tehlikeli Araç Sevki
- Hapis cezası
- Re’sen soruşturulur
- HAGB mümkün
- Adli para cezasına çevrilebilir
TCK 179/3
Alkollü / Uyuşturucu
- Hapis cezası
- Re’sen soruşturulur
- HAGB mümkün
- KTK m.48 bağlantılı
TCK 179/1 — Trafik Altyapısına Müdahale
TCK m. 179/1, ulaşım güvenliğini doğrudan sağlayan trafik altyapısına kasıtlı müdahale eylemlerini kapsar. Bu fıkra kapsamına giren eylemler şunlardır:
- Trafik işaretlerini değiştirmek (yön levhasını ters çevirmek gibi)
- İşaretleri kullanılamaz hale getirmek (boyamak, kırmak, sökmek)
- İşaretleri konuldukları yerden kaldırmak
- Yanlış işaretler vermek (yanıltıcı sinyal, ışık)
- Geçiş, varış, kalkış veya iniş yolları üzerine nesne koymak (pist üzerine taş koymak, yola barikat kurmak)
- Teknik işletim sistemine müdahale etmek (trafik ışıklarını, raylı sistem bilgisayarlarını hacklemek)
Bu fıkranın uygulanabilmesi için failin eyleminin, başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından somut bir tehlikeye neden olması zorunludur. Tehlikenin gerçekleşmemiş olması halinde teşebbüs hükümleri uygulanabilir.
En Ağır Ceza Bu Fıkrada: TCK m. 179/1 diğer fıkralara kıyasla en ağır cezayı (1–6 yıl hapis) öngörmektedir. Bunun nedeni, altyapıya müdahalenin genellikle planlı ve kitlesel zarar potansiyeli taşımasıdır. Eylemin sonucunda ölüm veya yaralanma gerçekleşirse ayrıca kasten öldürme ya da yaralama hükümleri de uygulanabilir.
TCK 179/2 — Tehlikeli Araç Sevk ve İdaresi
TCK m. 179/2, kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşım araçlarını kişilerin hayat, sağlık veya malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idare eden kişiyi cezalandırmaktadır. Ceza 4 aydan 2 yıla kadar hapistir.
TCK 179/2 Kapsamına Giren Eylemler
- Aşırı hız — özellikle yerleşim yerlerinde, okul önlerinde, virajlı yollarda
- Kırmızı ışık ihlali — kalabalık kavşaklarda kasıtlı geçiş
- Makas atma — sürekli, tehlikeli şerit değiştirme eylemi
- Zincirleme yol verme ihlali
- Karşı şeride girme — karşıdan gelen araçlara doğru ilerleme
- Kaldırıma çıkarak yaya bölgesinde araç sürme
- Geriye doğru hızla yol alma
Somut Tehlike Zorunludur: Salt trafik kuralı ihlali TCK m. 179/2’yi uygulamaya sokmaz. Failin davranışının başkalarının hayatı veya malvarlığı bakımından somut bir tehlike yaratmış olması gerekir. Örneğin saatlerce kişisiz bir yolda hız limitini aşmak tek başına bu maddeyi uygulatmaz; başkalarının tehlikeye girmiş olması somut olgularla ortaya konmalıdır.
TCK 179/3 — Alkollü / Uyuşturucu Etkisiyle Araç Kullanma
Türkiye’de TCK m. 179’un en sık uygulanan fıkrası, alkollü araç kullanma eylemine ilişkin olan 3. fıkradır. Ceza 6 aydan 2 yıla kadar hapistir. Bu fıkranın uygulanabilmesi için şu koşulların gerçekleşmesi gerekir:
- Failin alkol veya uyuşturucu madde etkisinde ya da başka bir nedenle (aşırı yorgunluk, ilaç, hastalık) emniyetli sürüş yapamayacak durumda olması
- Bu halde araç kullanmakta ısrar etmesi
- Bu durumun somut bir tehlike yaratmış olması
“Başka Bir Neden” Kapsamı
Kanun yalnızca alkol veya uyuşturucuyla sınırlı kalmayıp “başka bir nedenle” de güvenli araç kullanamayacak durumda olmayı suç kapsamına almıştır. Bu geniş formülasyon; aşırı yorgunluk, belirli ilaçların etkisi, ani fenalaşma ya da sürüş yeteneğini etkileyen herhangi bir fizyolojik durumu kapsayabilir.
KTK Madde 48 — Promil Sınırları ve TCK 179 İlişkisi
Karayolları Trafik Kanunu m. 48, alkol tespitine ilişkin üç kritik sınır belirlemektedir. Bu sınırların aşılması hem idari yaptırım hem de cezai sorumluluk doğurur.
Ticari Araç Sürücüleri
Otobüs, kamyon, taksi gibi ticari araç sürücüleri için üst sınır. Aşılması halinde idari yaptırım + kaza varsa TCK uygulaması.
Hususi Araç Sürücüleri
Özel araç sürücüleri için üst sınır. Kaza yapılması halinde TCK’nın ilgili hükümleri ayrıca uygulanır (KTK m.48/7).
TCK 179/3 Eşiği
1,00 promilin üzerinde tespit edilen her sürücü hakkında TCK m.179/3 re’sen uygulanır (KTK m.48/6). Kaza şartı aranmaz.
1,00 Promilin Altında da Suç Oluşabilir: KTK m. 48/7 uyarınca 0,50 promil ile 1,00 promil arasındaki hususi araç sürücüleri kaza yaparsa TCK’nın ilgili hükümleri uygulanabilir. Ayrıca Yargıtay içtihadına göre promil değeri 1,00’ın altında kalsa bile araç kullanımı somut tehlikeye neden olmuşsa TCK m. 179/3 yine de uygulanabilir; promil değeri tek başına belirleyici değildir.
Somut Tehlike Suçu Niteliği
TCK m. 179’un her üç fıkrası da somut tehlike suçu niteliği taşır. Bu kavramı doğru anlamak, hem mahkumiyet hem de beraat kararlarında belirleyici önem taşır.
| Tehlike Türü | Açıklama | TCK 179 İçin Gerekli mi? |
|---|---|---|
| Soyut Tehlike | Kanunun belirli bir eylemi tehlikeli saydığı, tehlikenin somutlaşmasının aranmadığı haller | Hayır — TCK 179 için yeterli değil |
| Somut Tehlike | Failin eyleminin, bireylerin hayatı, sağlığı veya malvarlığını gerçekten tehlikeye soktuğunun ispatlandığı haller | Evet — zorunlu unsur |
| Zarar | Tehlikenin gerçek bir zarara dönüştüğü, fiziksel veya maddi kaybın meydana geldiği haller | Aranmaz — oluşursa ayrı suç |
Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun (CGK 2019/585) yerleşik içtihadına göre TCK m. 179’un uygulanabilmesi için failin eyleminin gerçek ve somut bir tehlike yaratmış olması gerekmektedir. Kalabalık trafikte alkollü araç kullanmak bu tehlikeyi karine olarak ortaya koyarken, ıssız bir yolda kısa süreliğine hız sınırını aşmak her zaman somut tehlikeye neden olmayabilir.
Kast Unsuru ve Bilinçli Taksir Ayrımı
Kast Unsuru ve Bilinçli Taksir Ayrımı
TCK m. 179’un uygulanabilmesi için suçun kasıtla işlenmesi zorunludur. Taksirle trafik güvenliğini tehlikeye sokma ise TCK m. 180’de ayrıca düzenlenmiştir. Bu ayrım hem ceza miktarını hem de suçun nitelendirmesini doğrudan etkiler.
Kast ile Taksir Arasındaki Pratik Sınır
| Durum | Hukuki Nitelendirme | Uygulanacak Madde |
|---|---|---|
| 1,00 promilin üzerinde alkollü araç kullanma | Kast mevcut (iradi eylem) | TCK m. 179/3 |
| Kasıtlı makas atma, kırmızı ışık ihlali | Kast mevcut | TCK m. 179/2 |
| Dikkatsiz sürüş — farkında olmadan tehlike | Taksir | TCK m. 180 veya m. 89 |
| Alkol aldığını bilmesine rağmen sürüş (CGK 2019/585) | Bilinçli taksir | TCK m. 179/3 (kast) veya m. 89 (bilinçli taksir) |
Bilinçli Taksir — CGK 2019/585: Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na göre; alkol aldığını bilen kişinin “bu kadar alkol beni etkilemez” düşüncesiyle araç kullanması bilinçli taksir kapsamına girebilir. Ancak suçun TCK m. 179 kapsamında değerlendirilebilmesi için tehlikeli sürüşün iradi davranıştan kaynaklanması ve failin en azından olası kastla hareket etmesi gerekir. Saf dikkatsizlikten doğan trafik ihlalleri bu maddeyi değil TCK m. 89 (taksirle yaralama) veya m. 85 (taksirle öldürme) kapsamını işletir.
TCK 180 — Taksirle Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma
TCK m. 179 kapsamındaki kasıtlı suçun karşısında TCK m. 180, trafik güvenliğini taksirle tehlikeye sokma eylemini düzenlemektedir. Bu suç yalnızca deniz, hava veya demiryolu ulaşımında uygulanır; karayolu trafik ihlalleri m. 179 veya m. 89 kapsamına girer.
TCK 179 — Kasıtla
Kara / Deniz / Hava / Demiryolu
- Fıkraya göre ceza değişir
- Re’sen soruşturulur
- Kara yolunu da kapsar
- İradi tehlikeli eylem gerekir
TCK 180 — Taksirle
Deniz / Hava / Demiryolu
- Yalnızca deniz, hava, demir yolu
- Karayolu taksir ihlalleri TCK 89
- Daha düşük ceza
- Dikkat-özen ihlali yeterli
Yaralama ve Öldürme Suçuyla Birlikte İşlenme
TCK m. 179 kapsamındaki eylem sonucunda bir kişinin yaralanması ya da hayatını kaybetmesi halinde suçların nasıl değerlendirileceği uygulamada en çok tartışılan meseledir.
| Senaryo | Uygulama | Gerekçe |
|---|---|---|
| Alkollü araç kullanımı — kaza — yaralama | TCK 179/3 DEĞİL, yalnızca TCK 89 (taksirle yaralama) | Yargıtay: Zarar gerçekleşince tehlike suçu yerini zarar suçuna bırakır |
| Alkollü araç kullanımı — kaza — ölüm | TCK 179/3 DEĞİL, yalnızca TCK 85 (taksirle öldürme) | Aynı ilke — zarar suçu tehlike suçunu absorbe eder |
| Alkollü araç kullanımı — kaza — hem yaralama hem tehlike | TCK 89 + kaza öncesi TCK 179 ayrı değerlendirilebilir | Zaman dilimine göre somut tehlike ayrı eylem sayılabilir |
| Altyapı müdahalesi (179/1) + ölüm neticesi | TCK 179/1 + TCK 81 veya 85 ayrı ayrı uygulanabilir | Kasıt derecesine göre değişir; cinayete dönüşebilir |
Yaralama Varsa TCK 179 Uygulanmaz — Kritik Yargıtay İlkesi: Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre trafik kazası sonucu yaralama veya ölüm meydana gelmişse TCK m. 179 uygulanmaz; bunun yerine taksirle yaralama (TCK m. 89) veya taksirle öldürme (TCK m. 85) uygulanır. Bu hükümlerde bilinçli taksir artırım nedenidir.
Ehliyetsiz Araç Kullanma ile TCK 179 İlişkisi
Ehliyetsiz araç kullanma, KTK kapsamında idari yaptırıma tabidir; bu başlı başına TCK m. 179’u uygulamaya sokmaz. Ancak iki durum birleşebilir:
- Ehliyetsiz kişi, alkollü de olduğu için hem KTK m. 36 (ehliyetsiz sürüş) hem TCK m. 179/3 kapsamında aynı anda yargılanabilir.
- Ehliyetsiz kişi tehlikeli biçimde araç kullanmışsa TCK m. 179/2 de ayrıca uygulanabilir.
- Ehliyetsiz kişi kaza yaparsa TCK m. 89/bilinçli taksir hükümleri uygulanır ve ceza artırılır.
Şikayet, Uzlaşma ve Zamanaşımı
| Konu | TCK 179/1 | TCK 179/2 ve 179/3 |
|---|---|---|
| Şikayet | Re’sen soruşturulur | Re’sen soruşturulur |
| Uzlaşma | Uzlaşma dışı | Uzlaşma dışı |
| Dava Zamanaşımı | 8 yıl | 8 yıl |
| Görevli Mahkeme | Asliye Ceza Mahkemesi | Asliye Ceza Mahkemesi |
| Yargılama Yeri | Suçun işlendiği yer | Suçun işlendiği yer |
HAGB, Erteleme ve Adli Para Cezasına Çevirme
TCK m. 179/2 ve m. 179/3 kapsamında belirlenen cezalar için HAGB, erteleme ve adli para cezasına çevirme mekanizmaları uygulanabilir. TCK m. 179/1 kapsamındaki 1–6 yıl aralığının HAGB ve erteleme için sınırları aşması nedeniyle bu mekanizmalar büyük ölçüde uygulanamaz.
TCK 179/2 ve 179/3 için HAGB Koşulları
- Belirlenen cezanın 2 yıl veya altında olması
- Sanığın daha önce kasıtlı suçtan hapis cezası almamış olması
- Yeniden suç işlemeyeceği yönünde olumlu kişilik değerlendirmesi
- Varsa mağdurun zararının giderilmesi
İlk Kez Alkollü Araç Kullanmada HAGB: TCK m. 179/3 kapsamında ilk kez suç işleyen ve daha önce mahkumiyeti bulunmayan sanıklar genellikle HAGB kararıyla karşılaşmaktadır. Ancak 5 yıllık denetim sürecinde yeniden suç işlenmesi durumunda mahkumiyet açıklanır. Bu nedenle trafikte alkolle yakalanmak ciddi hukuki bir risk olmaya devam etmektedir. Deneyimli bir İstanbul ceza avukatı‘yla süreci yönetmek HAGB olasılığını güçlendirir.
Yargılama Usulü ve Görevli Mahkeme
TCK m. 179 kapsamındaki tüm suçlar re’sen soruşturulur. Savcılık, alkollü tespit tutanağı, trafik kaza tutanağı veya tanık beyanı gibi delillere dayanarak doğrudan soruşturma başlatır. Görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesi‘dir.
Alkollü araç kullanma davalarında tipik deliller şunlardır: alkol ölçüm cihazı test sonucu ve tutanağı, olay yeri ifadeleri, kamera kayıtları, tanık beyanları, araç hasar raporları ve adli tıp raporları. Bu delillerin usulüne uygun toplanması ve hukuki değerlendirmesi savunma stratejisinde kritik rol oynar.
Emsal Yargıtay Kararları
E.2019/585
Yargıtay CGK bu kararında, TCK m. 179/3’ün uygulanabilmesi için tehlikeli sürüşün iradi davranıştan kaynaklanması gerektiğini vurgulamıştır. Failin kastının, fiilinin başkalarının hayatı, sağlık ya da malvarlığı bakımından tehlikeye neden olabileceğini kapsaması zorunludur. Bir trafik kuralını bilinçli olarak ihlal eden fail kasıtla hareket etmiş sayılırken; kural ihlalinin kasta değil taksire dayandığı hallerde TCK m. 179 değil TCK m. 89 veya m. 85 uygulanır. Alkol aldığını bilerek araç kullanan kişi bu iradi tercihiyle kastını ortaya koymuş olmaktadır.
E.2020/897 — K.2020/6022
Sanığın alkollü araç kullanması sonucu trafik kazasına karışarak mağduru yaralaması eylemi değerlendirilmiştir. Yargıtay bu kararında, trafik kazası sonucu yaralama meydana geldiğinde TCK m. 179’un ayrıca uygulanmayacağını; failin yalnızca taksirle yaralama (TCK m. 89) kapsamında yargılanması gerektiğini hükme bağlamıştır. Tehlike suçu, zarar suçuna dönüştüğünde yerini zarar suçuna bırakır. Ancak alkollü araç kullanma bilinçli taksir kapsamında değerlendirilerek ceza artırılır.
Ehliyetsiz + Alkollü Araç Kullanma
Sanığın sürücü belgesi bulunmaksızın 1,20 promil alkollü biçimde araç kullandığı tespit edilmiştir. Yargıtay, ehliyetsiz araç kullanma fiilinin salt idari nitelikte bir ihlal olmadığını; tehlikeli sürüşle birleştiğinde TCK m. 179/3’ü doğrudan desteklediğini belirlemiştir. Her iki ihlal suçun kastını pekiştirmektedir. Sanık hem KTK m. 36 kapsamında idari yaptırıma hem de TCK m. 179/3 kapsamında cezai yaptırıma tabi tutulmuştur; bu iki yaptırım birbirini dışlamaz.
Alkollü Araç Kullanma — Alt Sınırdan Uzaklaşma
Mahkemenin sanık hakkında TCK m. 179/3 kapsamında 6 ay olan alt sınırdan ceza belirlediği davada Yargıtay bu kararı bozmuştur. Karara göre; sanığın promil değeri, alkollü olduğu halde nasıl araç kullandığı, yol ve trafik koşulları gibi somut etkenler değerlendirilmeksizin salt alt sınırdan ceza belirlenmesi hukuka aykırıdır. Mahkeme, cezayı bireyselleştirirken her somut unsuru gerekçeyle değerlendirmek zorundadır.
Somut Tehlike Unsuru
Sanığın trafikte promil sınırını aştığı saatlerde ıssız bir yolda kısa mesafe araç kullandığı olayda mahkeme TCK m. 179/3’ten mahkumiyet kurmuştur. Yargıtay bu kararı bozmuş; TCK m. 179’un somut tehlike suçu olduğunu, salt alkollü araç kullanmanın her koşulda suçu oluşturmadığını, başkalarının hayatı veya malvarlığı bakımından gerçek ve somut bir tehlikenin oluşup oluşmadığının somut olgularla ortaya konması gerektiğini vurgulamıştır.
Taksirle Yaralama — TCK 179 Dönüşümü
Sanığın önce tehlikeli araç kullanarak kalabalık bir bölgede tehlike yarattığı; ardından kaza yaparak yaralama gerçekleştirdiği karmaşık bir olayda ikili değerlendirme yapılmıştır. Yargıtay, kaza öncesi tehlikeli sürüş evresinin (makas atma, kırmızı ışık ihlali) ayrı bir somut tehlike suçu oluşturabileceğini; ancak kaza anındaki yaralama için TCK m. 89 uygulanması gerektiğini belirtmiştir. İki aşama zaman ve konum itibarıyla birbirinden bağımsız değerlendirilebilir.
Özet Tablo — TCK Madde 179
| Bilgi | Açıklama |
|---|---|
| Suç Tipi | Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma — Kasıtlı Suç |
| Korunan Değer | Kamu güvenliği ve ulaşımın güvenli akışı |
| TCK 179/1 Ceza | 1 yıl – 6 yıl hapis |
| TCK 179/2 Ceza | 4 ay – 2 yıl hapis |
| TCK 179/3 Ceza | 6 ay – 2 yıl hapis |
| Alkol Eşiği (TCK 179/3) | 1,00 promilin üzerinde — KTK m.48/6 |
| 0,50–1,00 Promil (Kaza ile) | TCK’nın ilgili hükümleri uygulanır — KTK m.48/7 |
| Suç Niteliği | Somut tehlike suçu (zarar şart değil) |
| Kast Zorunluluğu | Evet — taksir için TCK m.180 |
| Şikayet | Re’sen soruşturulur |
| Uzlaşma | Uzlaşma kapsamı dışı |
| HAGB | TCK 179/2-3 kapsamında 2 yıl ve altı cezalar için mümkün |
| Dava Zamanaşımı | 8 yıl |
| Görevli Mahkeme | Asliye Ceza Mahkemesi |
| Resmi Kaynak | mevzuat.gov.tr — TCK Madde 179 |
Sık Sorulan Sorular
TCK m. 179/1 kapsamında trafik altyapısına müdahalede 1 yıldan 6 yıla kadar hapis; m. 179/2 kapsamında tehlikeli araç sevkinde 4 aydan 2 yıla kadar hapis; m. 179/3 kapsamında alkollü veya uyuşturucu etkisiyle araç kullanmada 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası verilir.
KTK m. 48/6 uyarınca 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında TCK m. 179/3 re’sen uygulanır. Ancak Yargıtay içtihadına göre promil eşiğini aşmak tek başına yeterli değildir; başkalarının hayatı veya malvarlığı bakımından somut bir tehlikenin oluştuğu da ispat edilmelidir.
Trafik kazası sonucu yaralama veya ölüm gerçekleşmişse Yargıtay içtihadına göre TCK m. 179 değil; TCK m. 89 (taksirle yaralama) veya TCK m. 85 (taksirle öldürme) uygulanır. Alkollü araç kullanma bilinçli taksir kapsamında değerlendirilerek ceza artırılır. Kaza öncesi tehlikeli sürüş evresi somut koşullara göre ayrı TCK 179 suçu oluşturabilir.
TCK m. 179/2 ve m. 179/3 kapsamında belirlenen 2 yıl ve altındaki hapis cezaları HAGB’ye konu olabilir. İlk kez alkollü araç kullanan ve daha önce mahkumiyeti bulunmayan sanıklar için HAGB kararı yaygın olarak verilmektedir. 5 yıllık denetim süreci başarıyla tamamlanırsa mahkumiyet açıklanmaz ve adli sicile yansımaz.
Hayır. TCK m. 179 kapsamındaki tüm suçlar re’sen soruşturulur; mağdurun ya da herhangi bir kişinin şikayet etmesi gerekmez. Ayrıca uzlaşma kapsamı dışındadır; mağdurla anlaşılması kovuşturmayı durdurmaz.
Ehliyetsiz araç kullanmak tek başına TCK m. 179’u uygulamaya sokmaz; bu idari bir yaptırım gerektirir. Ancak ehliyetsiz kişi aynı zamanda alkollüyse TCK m. 179/3, tehlikeli biçimde sürüyorsa m. 179/2 de devreye girebilir. Ehliyetsizlik bilinçli taksir kapsamında değerlendirilerek kaza halinde cezayı artıran bir etken olur.
TCK m. 179 kasıtla işlenen trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu; TCK m. 180 ise taksirle işlenen biçimini düzenlemektedir. TCK m. 180 yalnızca deniz, hava ve demiryolu ulaşımında uygulanır; karayolundaki taksirli ihlaller TCK m. 89 veya m. 85 kapsamında değerlendirilir.
Tek başına salt trafik kuralı ihlali olarak değil; başkalarının hayatını veya malvarlığını somut biçimde tehlikeye soktuğu ispat edildiğinde TCK m. 179/2 kapsamında suç oluşturabilir. Bunun için failin kasıtla hareket etmesi ve somut bir tehlikenin ortaya çıkmış olması gerekir. Tanık beyanları, kamera kayıtları ve olay yeri incelemesi bu unsurların tespitinde belirleyici delillerdir. İstanbul avukat desteğiyle savunmanın başından kurgulanması hukuki riskleri önemli ölçüde azaltır.
Trafik Davalarında Yanınızdayız
Alkollü araç kullanma, tehlikeli sürüş veya trafik kazası kaynaklı ceza davalarında soruşturma aşamasından HAGB talebine, promil itirazından yaralama davalarına kadar her aşamada ekibimizle yanınızdayız.