Turkuaz Kart Nedir? Başvuru ve Çalışma İzni Muafiyeti 2026
Turkuaz Kart, yüksek nitelikli yabancı çalışanlara, yatırımcılara, bilim insanlarına ve sanatçılara Türkiye’de süresiz çalışma ve ikamet hakkı sağlayan özel bir statüdür. İlk 3 yıl geçiş dönemi olarak uygulanır, faaliyetler Bakanlıkça izlenir. Kart hem çalışma hem ikamet izninin yerine geçen tek bir belgedir. Eş ve bağımlı çocuklara da ikamet hakkı tanınır. Başvurular yurt içinde e-Devlet üzerinden, yurt dışında Türk dış temsilciliklerinden yapılır ve eğitim, yatırım, bilimsel katkı ile kültürel/sanatsal faaliyetlere göre puanlama yapılır.
- Yasal Dayanak – UIK m.11 ve Turkuaz Kart Yönetmeliği
- Turkuaz Kart Nedir? Temel Özellikler
- Turkuaz Kart ile Normal Çalışma İzni Farkı
- Başvuru Kategorileri – Kimler Başvurabilir?
- Puanlama Sistemi
- 3 Yıllık Geçiş Dönemi ve Kalıcı Statü
- Yurt İçi Başvuru – e-Devlet
- Yurt Dışı Başvuru – Konsolosluk
- Gerekli Belgeler
- Çalışma İzni Muafiyeti Nedir? Kimler Yararlanır?
- Muafiyet Başvurusu – e-Muafiyet Sistemi
- Bağımsız Çalışma İzni
- Mavi Kartlılar Çalışma İzni Almak Zorunda mı?
- Danıştay Kararları
- Özet Tablo
- Sıkça Sorulan Sorular
Yasal Dayanak – UIK m.11 ve Turkuaz Kart Yönetmeliği
Turkuaz Kart Nedir? Temel Özellikler
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Süresiz çalışma hakkı | Normal çalışma izinlerinin aksine; süre sınırı yoktur; yenileme gerekmez |
| Tek belgeli statü | Hem çalışma hem ikamet izninin yerine geçer; ayrıca ikamet izni alınması gerekmez |
| İşveren bağımsızlığı | Belirli bir işverene bağlı değildir; işveren değişikliği Bakanlığa bildirilerek yapılabilir |
| 3 yıllık geçiş dönemi | İlk 3 yıl faaliyetler izlenir; koşullar karşılanırsa kalıcı statü verilir |
| Aile üyelerine ikamet | Eş ve bağımlı çocuklara ayrıca ikamet izni verilir |
| Bakanlık: ÇSGB | Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı; Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü |
Turkuaz Kart veya çalışma izni başvurusu için İstanbul avukat ekibimizle iletişime geçin.
Turkuaz Kart ile Normal Çalışma İzni Farkı
| Konu | Normal Çalışma İzni | Turkuaz Kart |
|---|---|---|
| Süre | Sınırlı; genellikle 1 yıl; yenilenebilir | Süresiz (3 yıl geçiş sonrası kalıcı) |
| İşveren bağımlılığı | Belirli işveren ve pozisyon için | İşverenden bağımsız; işveren değiştirilebilir |
| İkamet izni | Ayrıca ikamet izni gerekebilir | Tek belgede çalışma + ikamet bir arada |
| Yenileme zorunluluğu | Her yıl veya dönemde yenileme | Geçiş döneminden sonra yenileme yok |
| 5 Türk çalışan kuralı | Uygulanır | Uygulanmaz |
| Aile ikamet hakkı | Ayrı başvuru gerekebilir | Doğrudan; eş ve bağımlı çocuklara |
| Hedef kitle | Genel yabancı çalışanlar | Yüksek nitelikli; yatırımcı; bilim/sanat insanı |
Başvuru Kategorileri – Kimler Başvurabilir?
Turkuaz Kart başvuruları, dört ana kategori üzerinden değerlendirilir. Her kategorinin kendi kriterleri ve puan eşiği mevcuttur.
| Kategori | Kimler? | Değerlendirme Kriterleri |
|---|---|---|
| 1. Eğitim ve Mesleki Deneyim | Yüksek lisans veya doktora mezunu; ilgili alanda deneyimli uzmanlar | Mezuniyet düzeyi, üniversite sıralaması, Türkiye’de asgari ücretin kaç katı maaş alacağı, deneyim yılı |
| 2. Bilimsel Araştırma ve AR-GE | Araştırmacılar, akademisyenler, patent sahipleri, bilim insanları | Uluslararası yayın sayısı ve atıf endeksi, patent ve buluş, AR-GE projesi, ödüller ve bilimsel topluluk üyeliği |
| 3. Yatırım ve Girişimcilik | Yabancı sermaye yatırımcıları, girişimciler | Türkiye’ye getireceği yatırım tutarı, yaratacağı istihdam sayısı, sektörel önemi; olağanüstü katkı beklentisi |
| 4. Kültür, Sanat ve Spor | Uluslararası alanda tanınmış sanatçılar, kültür elçileri, sporcular | Uluslararası ödüller, tanınırlık, Türkiye’ye kültürel katkı potansiyeli |
Hangi Kategoride Başvuracağım? Birden fazla kategoride niteliğe sahip olan kişiler tüm kategorilerden puan alabilir. Puanlar toplanarak değerlendirilir. Hangi kategori veya kategorilerin uygulandığını ve puanlama eşiğini aşıp aşmadığını belirlemek için csgb.gov.tr/uigm/turkuaz-kart/ adresindeki güncel puan tablosuna bakılmalıdır.
Puanlama Sistemi
Turkuaz Kart başvuruları, Bakanlıkça belirlenen puan tablosu üzerinden değerlendirilir. Başvurucunun niteliklerine göre çeşitli kriterler puanlanır ve toplamda belirli bir eşiği geçmesi gerekmektedir.
| Puan Kriteri | Kategori | Puan Katkısı |
|---|---|---|
| Doktora mezuniyeti | Eğitim | Yüksek |
| Dünya sıralamasında üst 500’e giren üniversite | Eğitim | Ek puan |
| Türkiye’deki ücret (asgari ücret katı) | Eğitim/Deneyim | 3 kata kadar / üzeri farklı |
| SCI/SSCI/AHCI indeksli yayın | Bilim | Yayın sayısına göre |
| Patent (Türk veya yabancı) | Bilim | Patent başına puan |
| AR-GE projesinde görev | Bilim | Proje türüne göre |
| Yatırım tutarı (USD) | Yatırım | Tutara göre artan oran |
| Yaratılan istihdam sayısı | Yatırım | Sayıya göre artan oran |
| Uluslararası sanat ödülü | Kültür/Sanat | Ödül türüne göre |
Güncel Puan Tablosu: Turkuaz Kart puan kriterleri ve eşik değerleri, Bakanlık yönetmeliği kapsamında güncellenebildiğinden en güncel tablo için csgb.gov.tr/uigm/turkuaz-kart/ adresine başvurulması önerilmektedir.
3 Yıllık Geçiş Dönemi ve Kalıcı Statü
Turkuaz Kart alındığında ilk 3 yıl geçiş dönemi uygulanır. Bu dönem hem koruyucu hem de izleme işlevi görür.
Geçiş döneminde ne olur?
Kart sahibi, Türkiye’de yasal çalışma ve ikamet hakkını kullanır. Ancak Bakanlık bu süre içinde başvuruda beyan edilen koşulların yerine getirilip getirilmediğini izler. Beyan edilen yatırım, yayın veya sanatsal katkının gerçekleşmesi beklenir
3 yıl sonunda kalıcı statü başvurusu
Kart sahibi 3 yılın sonunda Bakanlığa kalıcı statü başvurusu yapar. Sunulan kanıtlar (yayın, patent, yatırım belgesi, sanat ödülü vb.) değerlendirilir. Koşullar karşılanmışsa geçiş kaydı kaldırılarak kart kalıcı hâle getirilir
Koşullar karşılanmamışsa
Bakanlık, geçiş dönemi sonunda koşulların karşılanmadığını tespit ederse Turkuaz Kart iptal edilebilir. Bu karara karşı idari itiraz ve ardından Ankara İdare Mahkemesi’nde iptal davası açma hakkı mevcuttur, 60 günlük dava açma süresi işler
Yurt İçi Başvuru – e-Devlet
e-Devlet’te Turkuaz Kart başvurusuna erişin
turkuazkart.csgb.gov.tr veya e-Devlet Kapısı üzerinden “Turkuaz Kart Başvurusu” hizmeti bulunur. Giriş için T.C. Kimlik Numarası veya yabancı kimlik numarası ile e-Devlet şifresi gereklidir
Kategori seçin ve belgeleri yükleyin
Uygun kategori(leri) seçin, her kategori için puan listesini inceleyin. Diploma, özgeçmiş, yayın listesi, patent belgesi, yatırım belgesi veya sanat ödülü gibi destekleyici belgeleri sisteme yükleyin
Bakanlık değerlendirmesini bekleyin
Bakanlık başvuruyu değerlendirerek puanlama yapar. Belge eksikliği varsa ek belge talep edilebilir, başvuru onaylanırsa 3 yıllık geçiş dönemli Turkuaz Kart düzenlenir ve ikamet iznine de gerek kalmaz
Yurt Dışı Başvuru – Konsolosluk
Türkiye’de ikamet etmeyen yabancılar, bulundukları ülkedeki Türk dış temsilciliklerine Turkuaz Kart başvurusu yapabilir.
- Başvuru, Türk Büyükelçiliği veya Konsolosluğu aracılığıyla Bakanlığa iletilir
- Belgeler hem fiziksel hem de dijital olarak sunulabilir, ülkeye göre uygulama farklılık gösterebilir
- Konsolosluğa başvuran yabancı, Türkiye’ye girişte Turkuaz Kart vize istisnasından yararlanabilir
- Yurt dışı başvurusunun tamamlanma süresi, yurt içi başvuruya kıyasla daha uzun olabilir
Gerekli Belgeler
| Belge | Açıklama | Kategori |
|---|---|---|
| Pasaport fotokopisi | Geçerli pasaport; tüm başvurular için | Tüm kategoriler |
| Biyometrik fotoğraf | Son 6 ay; 2 adet | Tüm kategoriler |
| Diploma ve denklik belgesi | Lisansüstü mezuniyet; YÖK denkliği | Eğitim kategorisi |
| Özgeçmiş (CV) | Türkçe veya İngilizce; deneyim ve yayın listesi dahil | Tüm kategoriler |
| Yayın ve atıf listesi | Uluslararası indeksli yayınlar; Google Scholar çıktısı kabul edilebilir | Bilim kategorisi |
| Patent belgesi | Tescilli patent; ulusal veya uluslararası | Bilim kategorisi |
| Yatırım belgesi | Kurulmuş şirket, sermaye veya istihdam kanıtı | Yatırım kategorisi |
| Sanat ödülü / sertifika | Uluslararası tanınırlığı kanıtlayan belgeler | Kültür/Sanat kategorisi |
| İş teklif mektubu (varsa) | Türkiye’deki işverenden alınan teklif; ücret bilgisi dahil | Eğitim/Deneyim kategorisi için avantajlı |
Çalışma İzni Muafiyeti Nedir? Kimler Yararlanır?
Çalışma İzni Muafiyeti Nedir? Kimler Yararlanır?
Çalışma İzni Muafiyeti, çalışma izni başvurusu yapılmaksızın Türkiye’de yasal olarak çalışmaya olanak tanıyan resmi bir belgedir. Turkuaz Kart’tan ayrı bir statüdür.
| Muafiyet Kategorisi | Kapsam | Süre |
|---|---|---|
| KKTC vatandaşları | Türkiye’de çalışmak için çalışma izni aranmaz | Süresiz |
| NATO / uluslararası güç personeli | Görev süresiyle sınırlı muafiyet | Görev süresi kadar |
| Uluslararası kuruluş çalışanları | BM, AB, OECD gibi kuruluşlarda görevlendirilenler | Görev süresi kadar |
| Akreditasyonlu basın mensupları | Türk makamlarca akredite edilmiş yabancı gazeteciler | Akreditasyon süresi kadar |
| Özel proje çalışanları | Hükümetlerarası anlaşmalar kapsamında çalışanlar | Proje süresi kadar |
| Sınır ticareti çalışanları | Türkiye ile sınır paylaşan ülkelerin bazı çalışanları | Bakanlık kararıyla belirlenir |
| Turkuaz Kart sahipleri | Turkuaz Kart zaten süresiz çalışma hakkı tanır | Süresiz |
Muafiyet Başvurusu – e-Muafiyet Sistemi
Çalışma izni muafiyeti başvuruları, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın e-Muafiyet sistemi üzerinden çevrim içi olarak yapılmaktadır.
emuafiyet.csgb.gov.tr adresine erişin
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın e-Muafiyet portalına giriş yapın, yabancı kimlik numarası veya pasaport bilgileriyle sisteme erişilir. İşveren veya yabancının kendisi başvuruda bulunabilir
Muafiyet kategorisini seçin ve belgelerinizi yükleyin
NATO personeli, akreditasyon belgesi veya uluslararası kuruluş atama yazısı gibi muafiyet kategorisini kanıtlayan belgeler sisteme yüklenir, eksik belge başvuruyu geciktirebilir
Muafiyet belgesini alın ve çalışmaya başlayın
Bakanlık onayından sonra muafiyet belgesi elektronik olarak düzenlenir. Çalışma muafiyet belgesi olmadan çalışmak da yasaktır. Belgenin süresi dolduğunda yenileme başvurusu yapılmalıdır
Bağımsız Çalışma İzni
Bağımsız çalışma izni, yabancı uyruklu gerçek kişilerin bir işverene bağlı olmaksızın serbest meslek olarak çalışmasına izin veren ayrı bir çalışma izni türüdür.
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| Hedef kitle | Avukat, doktor, muhasebeci, mühendis, danışman gibi serbest meslek sahipleri |
| Meslek odası onayı | İlgili meslek odalarının yabancıya üyelik veya onay vermesi; özellikle regüle mesleklerde zorunludur |
| Başvuru | e-İzin sistemi üzerinden yurt içi veya konsolosluk aracılığıyla yurt dışı başvurusu |
| 5 Türk kuralı | Bağımsız çalışmada işveren olmadığından kural uygulanmaz |
| Vergisel yükümlülük | Yabancı serbest meslek sahibi; Türkiye’de gelir vergisi mükellefi olur |
Çalışma izni reddi durumunda izlenecek hukuki yollar ve itiraz süreçleri hakkında çalışma izni başvurusunun reddi ve iptal davası rehberimizi inceleyebilirsiniz. Şirket ortağı ve kilit personel statüsündeki yabancılar için ise kilit personel ve şirket ortağı yabancıların çalışma izni rehberimiz kapsamlı bilgi sunmaktadır.
Mavi Kartlılar Çalışma İzni Almak Zorunda mı?
Bu, Turkuaz Kart arayanların sıkça karıştırdığı bir konudur. Mavi kart ile Turkuaz Kart farklı statülerdir.
| Konu | Mavi Kart | Turkuaz Kart |
|---|---|---|
| Kapsam | Türk vatandaşlığından çıkmış kişiler | Yabancı uyruklu yüksek nitelikli kişiler |
| Hukuki statü | Türk hukukunda yabancı sayılmaz | Yabancı uyruklu; özel süresiz statü |
| Çalışma izni | Gerekmez; Türk vatandaşıyla aynı hak | Turkuaz Kart kendisi çalışma izni yerine geçer |
| Verildiği yer | Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü | Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı |
| Alım koşulu | Türk vatandaşlığından çıkmak | Yüksek nitelik puanlamasını geçmek |
Kısaca: Mavi kartlılar Türkiye’de çalışmak için çalışma izni almak zorunda değildir. Türk vatandaşıyla aynı haklardan yararlanır. Turkuaz Kart ise yabancı uyruklu kişilere verilen ve normal çalışma izninin yerine geçen süresiz bir statüdür. İkisi birbirinden tamamen farklı hukuki araçlardır.
Danıştay Kararları
Başvurucu; sunduğu SCI yayınlarının puan tablosuna göre belirlenen eşiği karşıladığını; ancak Bakanlığın yayınların bir kısmını değerlendirmediğini ve puanın eksik hesaplandığını öne sürmüştür. Danıştay; Bakanlığın puan hesaplamasında her belgeyi ayrı ayrı değerlendirip sonuçlandırması gerektiğini; belgelerin bir kısmının değerlendirme dışı bırakılmasının usule aykırı olduğunu ve başvurucunun puan hesaplama hatasına itiraz hakkı bulunduğunu kesin biçimde hükme bağlamıştır.
Özet Tablo
| Konu | Özet |
|---|---|
| Turkuaz Kart yasal dayanağı | 6735 Sayılı UIK m.11; Turkuaz Kart Yönetmeliği |
| Kapsam | Yüksek nitelikli yabancı çalışan, yatırımcı, bilim insanı, sanatçı |
| Süre | 3 yıl geçiş + kalıcı statü (süresiz) |
| Avantajlar | Tek belgede çalışma + ikamet; işverenden bağımsız; aile ikamet hakkı |
| Başvuru (yurt içi) | e-Devlet üzerinden; turkuazkart.csgb.gov.tr |
| Başvuru (yurt dışı) | Türk dış temsilcilikleri aracılığıyla Bakanlığa |
| Puanlama | Eğitim, bilim, yatırım, kültür/sanat kriterlerine göre 100 puan |
| Çalışma izni muafiyeti | UIK m.16; KKTC, NATO, uluslararası kuruluşlar vb.; emuafiyet.csgb.gov.tr |
| Bağımsız çalışma izni | İşverensiz serbest meslek; meslek odası onayı gerekebilir |
| Mavi kart farkı | Mavi kart: eski T.C. vatandaşı; çalışma izni gerekmez; Turkuaz Kart ise yabancıya verilen süresiz statü |
Sıkça Sorulan Sorular
Turkuaz Kart, yüksek nitelikli yabancı çalışanlara, yatırımcılara, bilim insanlarına ve sanatçılara Türkiye’de süresiz çalışma ve ikamet hakkı sağlayan özel bir statüdür. İlk 3 yıl geçiş dönemi uygulanır. Faaliyetler Bakanlıkça izlenir ve kalıcı statüye geçilir. Hem çalışma hem ikamet izninin yerine geçen tek bir belgedir.
UIK m.16 kapsamında KKTC vatandaşları, NATO personeli, uluslararası kuruluş çalışanları, akreditasyonlu basın mensupları ve ikili anlaşmalar kapsamındaki kişiler çalışma izninden muaftır. Muafiyet, resmi belgeyle kanıtlanmak zorundadır. Muafiyet belgesi olmadan çalışmak yaptırım doğurur. Başvuru emuafiyet.csgb.gov.tr üzerinden yapılır.
Yurt içinde e-Devlet üzerinden Çalışma Bakanlığı sistemine, yurt dışında Türk konsolosluklarına yapılır. Eğitim, bilim, yatırım veya kültür/sanat kategorisine uygun belgeler hazırlanır. Puan tablosu üzerinden değerlendirme yapılır. Puanı yeterli olan başvurular 3 yıllık geçiş dönemli kart alır.
Hayır. Mavi kart, Türk vatandaşlığından çıkmış kişilere verilen ve Türk hukukunda yabancı sayılmamayı sağlayan bir statüdür. Mavi kartlılar, Türkiye’de çalışmak için ayrıca çalışma izni almak zorunda değildir. Türk vatandaşlarıyla aynı haklardan yararlanır. Turkuaz Kart ise tamamen farklı bir statüdür. Yabancı uyruklu kişilere verilen süresiz çalışma hakkıdır.
Evet. Yurt içinde turkuazkart.csgb.gov.tr veya e-Devlet üzerinden online başvuru yapılabilir. Tüm belgeler sisteme elektronik olarak yüklenir, fiziksel başvuru gerekmez. Yurt dışındaki başvurular ise Türk dış temsilcilikleri üzerinden iletilebilir.
Yabancı uyruklu gerçek kişinin bir işverene bağlı olmaksızın Türkiye’de serbest meslek icra etmesine izin veren ayrı bir çalışma izni türüdür. Avukat, doktor, muhasebeci gibi regüle mesleklerde ilgili meslek odası onayı da gereklidir. e-İzin sistemi üzerinden başvuru yapılır. 5 Türk çalışan kuralı uygulanmaz.
Evet. Turkuaz Kart sahibi yabancı Türkiye’ye serbestçe giriş-çıkış yapabilir. Kısa süreli yurt dışı seyahatler kartın geçerliliğini etkilemez. Ancak uzun süreli Türkiye dışında bulunmak geçiş dönemindeki faaliyetlerin izlenmesini ve kalıcı statü değerlendirmesini olumsuz etkileyebilir.
Turkuaz Kart, 6735 Sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu m.11 ile bu kanunun Uygulama Yönetmeliği kapsamında düzenlenmektedir. Puan tablosu ve kriterleri Bakanlık tarafından yönetmelikle belirlenir ve zaman zaman güncellenir. Güncel mevzuata mevzuat.gov.tr üzerinden erişilebilir.
Yazarlar Hakkında
Bu içerik, AEK Hukuk bünyesindeki avukatlar tarafından hazırlanmış ve mesleki uzmanlık çerçevesinde denetlenmiştir.
Av. Turgut Ekrem
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Ceza hukuku ve AYM başvuruları uzmanı. AEK Hukuk kurucu ortağı.
Av. Mehmet Salih Ayyıldız
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Ticaret ve gayrimenkul hukuku uzmanı. AEK Hukuk kurucu ortağı.
Turkuaz Kart ve Çalışma İzni Muafiyeti İçin Yanınızdayız
Turkuaz Kart başvurusu veya çalışma izni muafiyeti konularında deneyimli İstanbul avukat ekibimizle iletişime geçin.