Türk Vatandaşlığı Nasıl Alınır? Güncel Başvuru Şartları 2026
Türk vatandaşlığı, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü üzerinden birden fazla yasal yolla kazanılabilir. 5 yıl kesintisiz ikamet, en az 3 yıl evlilik ve 400.000 USD yatırım en yaygın üç yoldur. Başvurular yurt içinde il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne, yurt dışında konsolosluklara şahsen yapılır. Türkiye, çifte vatandaşlığa izin vermektedir. 5901 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu kapsamındaki tüm koşullar bir arada karşılanmak zorundadır.
- Yasal Dayanak – 5901 Sayılı TVK
- Türk Vatandaşlığı Kazanma Yolları – Genel Bakış
- Doğumla (Soy Bağı) Kazanma – TVK m.6-7
- 5 Yıl İkamet Yoluyla Vatandaşlık – TVK m.11
- Evlilik Yoluyla Vatandaşlık – TVK m.16
- Yatırım Yoluyla İstisnai Vatandaşlık – TVK m.12
- Diğer İstisnai Kazanma Yolları
- Çifte Vatandaşlık
- Gerekli Belgeler – Başvuru Türüne Göre
- Başvuru Süreci – Yurt İçi ve Yurt Dışı
- Değerlendirme Süresi
- Başvuru Reddedilirse Ne Yapılır?
- Danıştay Kararları
- Özet Tablo
- Sıkça Sorulan Sorular
Yasal Dayanak – 5901 Sayılı TVK
Türk Vatandaşlığı Kazanma Yolları – Genel Bakış
| Yol | Yasal Dayanak | Temel Koşul | Süre Tahmini |
|---|---|---|---|
| Doğumla (soy bağı) | TVK m.6-7 | Anne veya babadan birinin Türk vatandaşı olması | Doğumla otomatik |
| 5 yıl ikamet | TVK m.11 | Kesintisiz 5 yıl ikamet + Türkçe + geçim | 6-18 ay |
| Evlilik | TVK m.16 | 3 yıldan beri Türk vatandaşıyla evlilik | 6-18 ay |
| Yatırım (istisnai) | TVK m.12/b | 400.000 USD gayrimenkul veya 500.000 USD sermaye | 5-9 ay |
| Bilim/Sanat/Spor (istisnai) | TVK m.12/a | Türkiye’ye olağanüstü katkı | Bakanlık takdir yetkisi |
| Kamu hizmeti (istisnai) | TVK m.12/c | Devlet tarafından getirilen yabancılar | Bakanlık takdir yetkisi |
| Evlat edinme | TVK m.17 | Türk vatandaşınca evlat edinilme | Mahkeme kararıyla |
Türk vatandaşlığı başvurusu için İstanbul avukat ekibimizle iletişime geçin.
Doğumla (Soy Bağı) Kazanma – TVK m.6-7
Türk hukukunda soy bağına dayalı vatandaşlık; jus sanguinis ilkesine dayanır. Anne veya babadan birinin Türk vatandaşı olması yeterlidir.
| Durum | Vatandaşlık | Açıklama |
|---|---|---|
| Evlilik içi doğum; anne Türk vatandaşı | Otomatik | Doğumla Türk vatandaşlığı kazanılır; tescil işlemi yapılır |
| Evlilik içi doğum; baba Türk vatandaşı | Otomatik | Doğumla Türk vatandaşlığı kazanılır |
| Evlilik dışı doğum; anne Türk vatandaşı | Otomatik | Doğumla kazanılır; ek işlem gerekmez |
| Evlilik dışı doğum; baba Türk vatandaşı | Tanıma ile | Babanın soybağını tanıması veya mahkeme kararı gerekir |
| Türkiye’de doğan vatansız çocuk | Başvuruyla | TVK m.8 kapsamında yetkili makam kararıyla |
| Türk vatandaşlığından çıkmış kişinin torunu | Başvuruyla | TVK m.13 kapsamında; mavi kart belgesiyle |
Soy Ağacına Göre Vatandaşlık Belgesi
Türk kökenli olduğunu ispat eden belgeler (doğum cüzdanı, nüfus müdürlüğünden kayıt, eski pasaport vb.) ile il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne başvurulabilir. Belgelerin apostille ve noter onaylı Türkçe tercümeleriyle sunulması gerekmektedir.
5 Yıl İkamet Yoluyla Vatandaşlık – TVK m.11
| Koşul | Detay | Önemli Not |
|---|---|---|
| Kesintisiz 5 yıl ikamet | Başvuru tarihinden geriye doğru, geçerli ikamet izniyle | “Kesintisiz” tanımı: tek seferde 6 ay veya toplam 1 yılı aşan yurt dışı çıkış süreci bozabilir |
| Erginlik ve ayırt etme gücü | 18 yaşını doldurmuş ve medeni hakları kullanabilir olmak | 18 yaş altı başvurularda veli onayı aranır |
| Yerleşme niyeti | Davranışlarıyla Türkiye’de kalıcı yaşama kararı | Aile varlığı, mülk, iş gibi somut bağlar değerlendirilir |
| Türkçe yeterliliği | Günlük iletişimi sağlayacak düzeyde Türkçe | Sınav şartı yoktur; başvuru sürecinde değerlendirme yapılır |
| Geçim kaynağı | Kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin geçimini sağlayacak gelir veya meslek | Belgelenebilir işyeri, gelir, kira vb. |
| Güvenlik engeli yok | Milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından olumsuz bir geçmiş | Adli sicil ve istihbarat sorgusu yapılır |
“Kesintisiz” Ne Anlama Gelir? Türk mevzuatında 5 yıl kesintisizlik; belirlenmiş süreleri aşan yurt dışı çıkışlarıyla bozulabilir. Yargıtay ve Danıştay kararları ışığında; kısa tatil veya iş seyahati amacıyla yapılan çıkışlar genellikle süreyi bozmaz. Ancak 6 ayı aşan tek bir yurt dışı kalışı; süreyi yeniden başlatabilir. 5 yılın sonunda başvurmadan önce ikamet kayıtlarının incelenmesi önerilmektedir.
Evlilik Yoluyla Vatandaşlık – TVK m.16
| Koşul | Detay | Dikkat Edilmesi Gerekenler |
|---|---|---|
| En az 3 yıllık evlilik | Başvuru tarihinde evlilik en az 3 yıl önce resmi olarak gerçekleşmiş olmalı | 3. yılı dolmadan başvuru reddedilir |
| Evliliğin devam etmesi | Başvuru tarihinde evlilik hâlâ geçerli ve devam ediyor olmalı | Boşanma başvurusu esnasında vatandaşlığı etkileyebilir |
| Aile birliği içinde yaşama | Eşlerle fiilen birlikte yaşama; fatura, kira, adres tescili ile kanıtlanabilir | Ayrı adres kaydı olumsuz değerlendirilebilir |
| Güvenlik engeli yok | Kamu düzeni ve milli güvenlik açısından sakıncalı eylem olmamalı | Adli sicil sorgusu; istihbarat değerlendirmesi |
Sahte Evlilik Tespiti: Yetkili makam; evliliğin gerçek bir evlilik olup olmadığını araştırır. Çiftlerle ayrı ayrı görüşme yapılabilir; komşu ifadesi alınabilir; aile fotoğrafı ve ortak yaşam kanıtı istenebilir. Sahte evlilik tespitinde vatandaşlık başvurusu reddedilir ve hakkında suç duyurusunda bulunulabilir.
Evlilik Yoluyla Vatandaşlık İçin Gerekli Belgeler
- Başvuru formu (N-1 formu)
- Pasaport ve noter onaylı Türkçe tercümesi
- Evlilik cüzdanı veya resmi evlilik belgesi (apostille + Türkçe tercüme)
- Türk eşin T.C. kimlik kartı fotokopisi
- Ortak ikamet kanıtı (kira sözleşmesi, adres tescil belgesi)
- Adli sicil belgesi
- Nüfus kayıt örneği (varsa; kendi ülkesinden)
Yatırım Yoluyla İstisnai Vatandaşlık – TVK m.12
TVK m.12 kapsamında istisnai yoldan vatandaşlık; ikamet şartı aranmaksızın gerçekleştirilebilir. 5 yıl ikamet veya evlilik şartı yoktur.
| Yatırım Türü | Asgari Tutar | Ek Koşul |
|---|---|---|
| Gayrimenkul alımı | 400.000 USD | Kat mülkiyetli/irtifaklı; 3 yıl satmama şerhi; DAB + SPK değerleme raporu + Uygunluk belgesi |
| Sabit sermaye yatırımı | 500.000 USD | Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uygunluk belgesi |
| Mevduat (banka) | 500.000 USD | 3 yıl tutma taahhüdü; BDDK onaylı banka |
| Devlet tahvili | 500.000 USD | 3 yıl tutma; SPK onaylı fon da geçerli |
| İstihdam yaratma | 50 kişi | Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı onayı |
Yatırım yoluyla vatandaşlık sürecinin tüm ayrıntıları; DAB belgesi, SPK değerleme, Bakanlık uygunluk belgesi ve 3 yıl şerh konusu hakkında kapsamlı bilgi için yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı 2026 rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Diğer İstisnai Kazanma Yolları
| Yol | Kapsam | Değerlendirme |
|---|---|---|
| Bilim ve teknoloji katkısı | Nobel düzeyinde veya uluslararası alanda kabul görmüş bilim insanları; AR-GE projesinde üstün katkı | Cumhurbaşkanlığı onayıyla; son derece istisnai |
| Sanat ve kültür katkısı | Türkiye’yi uluslararası alanda temsil eden sanatçılar; olağanüstü kültürel katkı | Bakanlık önerisiyle; Cumhurbaşkanlığı onayı |
| Spor başarısı | Olimpiyat veya dünya şampiyonası düzeyinde başarı sağlayan sporcular | Türkiye adına milli takım katılımı için de kullanılır |
| Kamu hizmeti | Türk devletinin davet ettiği; kamu yararına hizmet sunan uzmanlar | İlgili Bakanlığın teklifi + Cumhurbaşkanlığı onayı |
Çifte vatandaşlık
Çifte Vatandaşlık
Türkiye; çifte vatandaşlığa izin vermektedir. Bu; özellikle yatırım veya evlilik yoluyla başvuranlar için önemli bir avantajdır.
| Durum | Çifte Vatandaşlık | Açıklama |
|---|---|---|
| Türk vatandaşlığına geçen yabancı | İzinli | Önceki vatandaşlıktan çıkmak zorunlu değildir |
| Başka ülkeye geçen Türk vatandaşı | İzinli | Türk vatandaşlığı korunur; İçişleri Bakanlığı iznine tabi |
| Türk askeri/kamu hizmetinden izinsiz ayrılma | Risk | Vatandaşlık düşürme kararı verilebilir |
| Mavi kart sahipleri | Farklı statü | Türk vatandaşlığından çıkmış; yabancı sayılmaz; çifte vatandaşlık değil |
Çifte Vatandaşlık ve Askerlik: Çifte vatandaşlık sahibi erkekler için askerlik yükümlülüğü; hangi ülkenin vatandaşlığına önce sahip olunduğu ve ikili anlaşmalara bağlıdır. Türk-Alman gibi bazı ülkelerde çifte vatandaşlar; yalnızca birinde askerlik yaparlar. Başvuru öncesinde bu konunun ayrıca değerlendirilmesi önerilmektedir.
Gerekli Belgeler – Başvuru Türüne Göre
Tüm Başvurularda Ortak Belgeler
| Belge | Açıklama | Tasdik |
|---|---|---|
| Başvuru formu (N-1) | Nüfus ve Vatandaşlık İşleri’nden alınır veya nvi.gov.tr’den indirilebilir | Başvurucunun imzasıyla; şahsen |
| Pasaport (aslı + fotokopi) | Geçerli pasaport; tüm kişisel bilgiler içeren sayfalar | İl nüfus müdürlüğünde görülür |
| Pasaport Türkçe tercümesi | Yeminli tercüman tarafından noter onaylı | Noter onaylı |
| Doğum belgesi | Kendi ülkesinden alınan resmi doğum belgesi | Apostille + noter onaylı Türkçe tercüme |
| Nüfus kayıt örneği | Kendi ülkesinden medeni durum belgesi | Apostille + noter onaylı Türkçe tercüme |
| Adli sicil belgesi | Hem Türkiye’deki (UYAP/adliye) hem kendi ülkesinden | Kendi ülkesinden apostille + tercüme; Türkiye’deki e-Devlet’ten |
| Fotoğraf | Biyometrik; son 6 ay; 2 adet | Beyaz arka plan |
| Harç makbuzu | Güncel yıl vatandaşlık başvuru harcı | Banka veya PTT’den ödeme |
5 Yıl İkamet Başvurusunda Ek Belgeler
- Geçerli ikamet izni ve tüm önceki ikamet izni belgeleri (5 yılı gösteren)
- Gelir belgesi veya işyeri belgesi
- Türkiye’de yerleşme niyetini gösteren belgeler (kira sözleşmesi, mülk tapusu vb.)
Evlilik Başvurusunda Ek Belgeler
- Evlilik cüzdanı veya resmi evlilik belgesi (apostille + Türkçe tercüme)
- Türk eşin T.C. kimlik fotokopisi ve nüfus cüzdanı
- Ortak yaşam kanıtı: kira sözleşmesi, adres tescil, ortak fatura
- Aile fotoğrafları (evlilik dönemine ait)
Başvuru Süreci – Yurt İçi ve Yurt Dışı
Uygun yolu belirleyin
5 yıl ikamet, evlilik veya yatırım yollarından hangisinin koşullarını karşıladığınızı belgeleyin; aynı anda birden fazla yol için başvuru yapılamaz; başvurucuya en uygun yol seçilmelidir
Belgeleri hazırlayın ve apostille alın
Kendi ülkenizden apostille gerektiren belgeler için ilgili kurumlara başvurun; noter tercümeleri için Türkiye’deki yeminli tercüman noterden alınır; belgeler tamamlanmadan başvuruya gidilmemesi önerilir
İl nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne (yurt içi) veya konsolosluğa (yurt dışı) şahsen başvurun
Yurt içinde: Yerleşim yerinin bulunduğu valilik il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne randevulu şahsen; yurt dışında: Türkiye’nin bulunduğunuz ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluğuna bizzat müracaat edilir
Araştırma sürecini bekleyin
Güvenlik soruşturması, komşu/muhit araştırması ve belge doğrulaması yapılır; eksik belge tebliğ edilirse 30 gün içinde tamamlanması gerekir; aksi hâlde dosya işlemden kaldırılabilir
Karar ve tescil
Olumlu karar Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle yayımlanır; ardından nüfus müdürlüğüne gidilerek nüfus cüzdanı ve Türk pasaportu işlemleri başlatılır
Değerlendirme Süresi
| Başvuru Türü | Ortalama Süre | Etkileyen Faktörler |
|---|---|---|
| 5 yıl ikamet | 6-18 ay | Güvenlik soruşturması, il yoğunluğu, belge eksiği |
| Evlilik yoluyla | 6-18 ay | Araştırma süreci, belge doğrulaması |
| Yatırım yoluyla | 5-9 ay | Bakanlık uygunluk belgesi, DAB süreci |
| İstisnai (bilim/sanat) | Belirsiz | Bakanlık teklifi ve Cumhurbaşkanlığı onayı |
Başvuru Reddedilirse Ne Yapılır?
Türk vatandaşlığı başvurusunun reddi; idari bir karardır ve idari yargıya taşınabilir.
- İdari itiraz: Red kararına 60 gün içinde Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’ne itiraz yapılabilir
- İdare Mahkemesi’nde iptal davası: Red kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemesi’nde iptal davası açılabilir
- Tekrar başvuru: Red gerekçesi giderildikten sonra yeniden başvuru yapılabilir; kural olarak red tarihi üzerinden belirli bir süre geçmesi gerekmez
Vatandaşlık başvurusunun reddedilmesi ve iptal davası süreçleri hakkında vatandaşlık başvurusu reddi, itiraz ve iptal davası rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Danıştay Kararları
Özet Tablo
| Konu | Özet |
|---|---|
| Yasal dayanak | 5901 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu (TVK) |
| 5 yıl ikamet | Kesintisiz 5 yıl + Türkçe + geçim + güvenlik engeli yok (TVK m.11) |
| Evlilik yoluyla | 3 yıl Türk vatandaşıyla evlilik + aile birliği + devam (TVK m.16) |
| Yatırım yoluyla | 400.000 USD gayrimenkul; 3 yıl şerh; uygunluk belgesi (TVK m.12/b) |
| Soy bağı | Anne veya babadan biri Türk vatandaşıysa doğumla (TVK m.6) |
| Çifte vatandaşlık | Türkiye izin verir; önceki vatandaşlıktan çıkma zorunluluğu yok |
| Başvuru yeri (yurt içi) | İl nüfus ve vatandaşlık müdürlüğü; şahsen |
| Başvuru yeri (yurt dışı) | Türk büyükelçiliği veya konsolosluğu |
| Süre | 5-18 ay; başvuru türüne ve belgelere göre |
| Red durumunda | 60 gün içinde idari itiraz veya Ankara İdare Mahkemesi’nde iptal davası |
Sıkça Sorulan Sorular
Başlıca yollar: doğumla (soy bağı); 5 yıl kesintisiz ikamet; en az 3 yıllık evlilik; 400.000 USD yatırım (istisnai); bilim, sanat veya sporda üstün katkı (istisnai). Her yolun kendi koşulları ve gerekli belgeleri vardır. Başvurular il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne veya konsolosluğa şahsen yapılır.
Başvuru tarihinden geriye doğru geçerli ikamet izniyle Türkiye’de kesintisiz 5 yıl ikamet gerekmektedir. Bunun yanı sıra Türkçe yeterliliği, geçim kaynağı, yerleşme niyeti ve güvenlik açısından engel olmaması koşulları da aranır. İl nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne gerekli belgelerle şahsen başvurulur.
Temel belgeler: başvuru formu (N-1), pasaport ve noter onaylı Türkçe tercümesi, evlilik cüzdanı veya apostilli nikah belgesi, Türk eşin T.C. kimlik fotokopisi, ortak yaşam kanıtı (kira sözleşmesi, adres tescil), adli sicil belgesi ve fotoğraf. Belgeler; il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne şahsen teslim edilir.
Türkiye çifte vatandaşlığa izin vermektedir; herhangi bir ek koşul aranmaz. Türk vatandaşlığına geçen kişi önceki vatandaşlığından çıkmak zorunda değildir. Türk vatandaşı yabancı ülke vatandaşlığına geçse de İçişleri Bakanlığı izniyle Türk vatandaşlığı korunabilir.
Türk vatandaşı anne veya babadan doğan çocuklar doğumla Türk vatandaşlığını kazanır (TVK m.6). Türk vatandaşlığından çıkmış kişilerin torunları ise TVK m.13 kapsamında başvurarak vatandaşlığa alınabilir. Soy bağını kanıtlayan belgeler apostille ve Türkçe tercümeyle il nüfus müdürlüğüne sunulur.
Başvurunun aşaması kimlik.gov.tr üzerinden veya başvurulan il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne telefon veya e-devlet üzerinden sorgulanabilmektedir. Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle onaylanan başvuruların da Resmî Gazete’de yayımlandığı görülebilir.
N-1 başvuru formu; nvi.gov.tr (Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü) web sitesinden indirilir veya il nüfus ve vatandaşlık müdürlüklerinden temin edilir. Form; eksiksiz doldurulmalı ve başvurucu tarafından imzalanmalıdır.
Tüm başvurularda ortak belgeler: başvuru formu (N-1), pasaport (apostille+tercüme), doğum belgesi, nüfus kayıt örneği, adli sicil belgesi, fotoğraf ve harç makbuzu. Başvuru türüne göre ek belgeler aranır: ikamet izni (5 yıl için), evlilik belgesi (evlilik için) veya uygunluk belgesi (yatırım için).
Yazarlar Hakkında
Bu içerik, AEK Hukuk bünyesindeki avukatlar tarafından hazırlanmış ve mesleki uzmanlık çerçevesinde denetlenmiştir.
Av. Turgut Ekrem
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Ceza hukuku ve AYM başvuruları uzmanı. AEK Hukuk kurucu ortağı.
Av. Mehmet Salih Ayyıldız
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Ticaret ve gayrimenkul hukuku uzmanı. AEK Hukuk kurucu ortağı.
Türk Vatandaşlığı Başvurusu İçin Yanınızdayız
Vatandaşlık başvurusu hazırlığı, belge organizasyonu ve olası ret durumunda itiraz için deneyimli İstanbul avukat ekibimizle iletişime geçin.