Deport Kararı İptali 2026 – Sınır Dışı Nasıl Durdurulur?
Deport (sınır dışı) kararının kaldırılması için kararın tebliğ edildiği tarihten itibaren 7 gün içinde kararı veren valiliğin bulunduğu yerdeki yetkili İdare Mahkemesi’nde iptal davası açılmalıdır. Dava dilekçesinde mutlaka yürütmeyi durdurma talebinde bulunulmalıdır. Dava açıldığı sürece yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilemez. İdare mahkemeleri bu başvuruları yaklaşık 15 gün içinde karara bağlar ve mahkemenin verdiği karar kesindir.
İçindekiler
- YUKK m.52-55 – Tam Kanun Metinleri
- Sınır Dışı Etme (Deport) Nedir? Nedenleri
- Kimler Sınır Dışı Edilebilir? (YUKK m.54)
- Sınır Dışı Edilemeyecek Durumlar (YUKK m.55)
- 7 Günlük Dava Açma Süresi – En Kritik Bilgi
- Yetkili ve Görevli Mahkeme
- Yürütmeyi Durdurma Talebi – Neden Hayatidir?
- İptal Davası Süreci – Adım Adım
- Deport Kararı İptal Davası Dilekçesi Örneği
- 5 Yıllık Giriş Yasağı Nasıl Kaldırılır?
- Geri Gönderme Merkezinde Tutulma Hakkı
- Danıştay ve İdare Mahkemesi Kararları
- Özet Tablo
- Sıkça Sorulan Sorular
YUKK m.52-55 – Tam Kanun Metinleri
6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu
YUKK m. 52/1 – Karar MerciiSınır dışı etme kararı, valilikler tarafından resen ya da Genel Müdürlüğün talebi üzerine alınır. Karar, gecikmeksizin yabancıya veya yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir. Tebliğde, karara karşı itiraz hakkı, itiraz yolu ve süresi belirtilir.
6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu
YUKK m. 53/1 – İtiraz HakkıHakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancı veya yasal temsilcisi ya da avukatı, bu karara karşı idare mahkemesine başvurabilir.
YUKK m. 53/3 – 7 Günlük Dava Açma SüresiYabancı, idare mahkemesine başvurulduğu takdirde, dava sonuçlanıncaya kadar sınır dışı edilemez. İdare mahkemesi bu talepleri öncelikle inceleyerek on beş gün içinde sonuçlandırır. Mahkemenin bu konuda verdiği karar kesindir.
6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu
YUKK m. 54/1 – Zorunlu Sınır Dışı GerekçeleriAşağıda sayılan yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınabilir: a) 5237 sayılı Kanun’un 59. maddesi kapsamında sınır dışı edilmesi gerektiği değerlendirilenler, b) Terör örgütü yöneticisi, üyesi veya destekleyicisi olanlar, c) Anarşist, yıkıcı faaliyetlere katılacağı değerlendirilenler, ç) Vize, vize muafiyeti veya ikamet izninin sağladığı hakları ihlal edenler, d) Türkiye’ye yasal olmayan yollarla girenler, e) Haklarındaki ikamet izni iptal edilenler, f) İkamet izni bulunmayanlar ve haklarında başlatılan işlemlere uymayan veya ikamet iznini 10 günden fazla aşanlar, g) Uluslararası koruma başvurusu reddedilenler, ğ) İkamet ve çalışma izni bulunmaksızın çalışanlar, h) Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturduğu değerlendirilenler.
6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu
YUKK m. 55/1 – Koruma Kapsamı54. madde kapsamında olsalar dahi aşağıdaki yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınamaz: a) Sınır dışı edileceği ülkede ölüm cezasına, işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye maruz kalacağına dair ciddi emare bulunanlar, b) Ağır hastalık, yaş veya gebelik gibi durumlarda seyahatin ciddi tehlike oluşturacağı değerlendirilenler, c) Hayati tehlike oluşturacak ağır sağlık sorunları bulunanlar, d) Acil sağlık hizmetinden yararlanması gerektiği değerlendirilenler, e) Mağduriyetinin bitmesi için gerekli süre sona ermemiş insan ticareti mağdurları, f) Çeşitli kurumlar bünyesindeki çocukların velisi olanlar.
Sınır Dışı Etme (Deport) Nedir? Nedenleri
Sınır dışı etme (deport), 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) kapsamında Türkiye’deki yabancının ülkeden çıkarılmasını öngören idari bir işlemdir. Valilikler tarafından alınan bu karar idari bir eylem olduğundan idare mahkemesinde iptal davasıyla durdurulabilmektedir.
| Deport Gerekçesi | YUKK Dayanağı | Açıklama |
|---|---|---|
| Vize veya ikamet süresi ihlali | m.54/1-ç, f | Vizesiz kalma, ikamet iznini 10 günden fazla aşma |
| Yasal olmayan giriş veya çıkış | m.54/1-d | Sınır kapısı dışından veya sahte belgeyle giriş |
| Kamu düzeni veya güvenliği tehdidi | m.54/1-h | Suç kaydı, şüpheli faaliyetler, güvenlik tehdidi |
| İkamet izni iptali | m.54/1-e | Sahte belge, evlilik hilesi, koşulların sona ermesi |
| Kaçak çalışma | m.54/1-ğ | Çalışma izni olmaksızın çalışma |
| Uluslararası koruma başvurusunun reddi | m.54/1-g | Mülteci veya sığınmacı başvurusu reddedilmesi |
| Suç nedeniyle sınır dışı (TCK m.59) | m.54/1-a | Yabancı uyruklu kişilerin suç nedeniyle mahkum edilmesi |
Deport kararına karşı acil hukuki yardım için İstanbul avukat ekibimizle hemen iletişime geçin.
Kimler Sınır Dışı Edilebilir? (YUKK m.54)
YUKK m.54 kapsamında çok sayıda gerekçe sınır dışı kararına dayanak teşkil edebilmektedir. Ancak bu gerekçelerin bulunması; sınır dışı kararını otomatik olarak hukuka uygun kılmaz. Her olayda orantılılık ilkesi değerlendirilmelidir.
Suç nedeniyle sınır dışı edilecek yabancılar hakkında bilgi için göçmen kaçakçılığı suçu sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sınır Dışı Edilemeyecek Durumlar (YUKK m.55)
YUKK m.55; m.54 kapsamında bulunsa bile sınır dışı edilemeyecek kişileri belirlemiştir. Bu hükümler; iptal davalarında en güçlü hukuki savunma araçlarıdır.
| Koruma Gerekçesi | Açıklama | İspat Yöntemi |
|---|---|---|
| Non-refoulement (Geri göndermeme) | Göndereceği ülkede ölüm cezası, işkence veya insanlık dışı muamele tehlikesi | Ülke raporları, Sözleşme maddeleri, AİHM kararları |
| Ağır hastalık | Seyahatin veya gönderileceği ülkedeki koşulların ciddi tehlike oluşturduğu sağlık durumu | Güncel hastane raporu, uzman görüşü |
| Hamilelik | Seyahatin ciddi tehlike oluşturacağı gebelik durumu | Kadın doğum raporu |
| Çocuklu ebeveyn | Çocuk bakım kurumlarına bağlı velisi olmak | Resmi belgeler, çocuğun yerleşim belgesi |
| İnsan ticareti mağduru | Mağduriyetin sona ermesi için gerekli sürenin bitmemiş olması | Kamu kurumu belgesi, savcılık kaydı |
| Acil sağlık hizmeti ihtiyacı | Anlık acil tıbbi müdahale gerektiren durum | Hastane acil raporu |
Non-Refoulement (Geri Göndermeme) İlkesi: Bu ilke 1951 Cenevre Sözleşmesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 3. maddesiyle güvence altındadır. Türkiye’nin de taraf olduğu bu sözleşmeler kapsamında; sınır dışı edileceği ülkede ciddi zarar göreceğine ilişkin somut göstergeler bulunuyorsa dava önemli avantaj sağlar.
7 Günlük Dava Açma Süresi – En Kritik Bilgi
Deport kararına karşı dava açmak için en kritik kural 7 günlük hak düşürücü süredir. Bu süre kesinlikle kaçırılmamalıdır.
| Süre Bilgisi | Açıklama |
|---|---|
| 7 gün – İptal davası açma süresi | Sınır dışı etme kararının tebliğ tarihinden itibaren. YUKK m.53 ve İYUK kapsamında uygulanır. |
| 15 gün – Mahkeme karar süresi | İdare mahkemesinin başvuruyu karara bağlaması gereken süre; öncelikli olarak incelenir. |
| Sınır dışı durdurma | Dava açıldığı anda; mahkeme kararı çıkana kadar sınır dışı işlemi kendiliğinden durur. |
| 60 gün – Giriş yasağı itirazı | Giriş yasağına karşı iptal davası için; yasağın tebliğinden itibaren genel İYUK süresi. |
7 Günü Kaçırmayın: 7 günlük süre hak düşürücü niteliktedir. Bu süre geçirilirse mahkemede iptal davası açılamaz ve kişi sınır dışı edilebilir. Kararın tebliğ edildiği gün avukatınıza ulaşmanız veya en geç aynı gün bir hukuk bürosuna danışmanız hayati önem taşır. Tebligatın usulsüz yapıldığı iddia ediliyorsa bu durum dava dilekçesinde mutlaka belirtilmelidir.
Yetkili ve Görevli Mahkeme
| Dava Türü | Görevli Mahkeme | Yetkili Mahkeme |
|---|---|---|
| Sınır dışı etme kararı iptali | İdare Mahkemesi | Sınır dışı kararını veren valiliğin bulunduğu ildeki İdare Mahkemesi |
| Giriş yasağı iptali | İdare Mahkemesi | Göç İdaresi Genel Müdürlüğü’nün bulunduğu Ankara İdare Mahkemesi veya işlemi yapan valilik |
| Geri gönderme merkezi tutulma itirazı | Sulh Ceza Hakimliği | Tutulma yerine en yakın Sulh Ceza Hakimliği |
Önemli Not: İstanbul’da alınan sınır dışı kararına karşı; İstanbul İdare Mahkemesi’nde dava açılmalıdır. Ankara’da alınan karara karşı Ankara İdare Mahkemesi yetkilidir. Yanlış mahkemede açılan dava; yetkisizlik kararıyla reddedilebilir ve 7 günlük süre kaçırılmış olabilir. Bu riski önlemek için avukat desteği şarttır.
Yürütmeyi Durdurma Talebi – Neden Hayatidir?
Yürütmeyi Durdurma Talebi – Neden Hayatidir?
Deport iptal davasında yürütmeyi durdurma talebi sınır dışı işleminin mahkeme kararı öncesinde gerçekleşmesini engelleyen acil bir hukuki önlemdir.
- Dava açılmasıyla birlikte sınır dışı işlemi YUKK m.53/3 gereğince otomatik olarak askıya alınmaktadır ancak dilekçede ayrıca yürütmeyi durdurma talebinde bulunmak; işlemlerin kesinlikle durdurulması için kritik önem taşır
- Mahkeme, yürütmeyi durdurma talebini dava sonuçlanmadan önce değerlendirebilir
- Yürütmeyi durdurma kararı, kişinin Türkiye’de kalmasını güvence altına alır
- Talep reddedilirse, temyiz veya itiraz yolu açık olmakla birlikte süreç hızlandırılmalıdır
İptal Davası Süreci – Adım Adım
Kararın tebliğini alın ve tarihi kaydedin
Tebliğ tarihinden itibaren 7 günlük süre başlar, tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığını kontrol edin. Usulsüz tebligat varsa bu durum dilekçeye eklenmelidir
Acilen avukata danışın
7 günlük süre son derece kısadır, hemen avukat desteği alın. Geri gönderme merkezinde tutuluyorsanız avukatınızın adli yardım veya acil başvuru yapması gerekebilir
İptal davası dilekçesini hazırlayın
Dilekçede; kararın hukuka aykırılığı, YUKK m.55 kapsamında koruma gerekçeleri, orantısızlık iddiası ve mutlaka yürütmeyi durdurma talebi yer almalıdır
Yetkili İdare Mahkemesi’ne başvurun
Kararı veren valiliğin bulunduğu ildeki İdare Mahkemesi’ne dilekçeyi teslim edin. UYAP sistemi üzerinden elektronik başvuru da yapılabilir; harç ve avans ödenmesi gerekmektedir
Mahkeme kararını bekleyin
YUKK m.53/3 uyarınca idare mahkemesi bu talepleri öncelikle inceleyerek 15 gün içinde karara bağlar. Bu süre zarfında sınır dışı işlemi durur, karar kesindir
Deport Kararı İptal Davası Dilekçesi Örneği
Sınır Dışı Etme Kararı İptal Davası Dilekçesi – 6458 Sayılı YUKK m.53
[İL] İDARE MAHKEMESİ’NE
DAVACI: [Ad Soyad] – [Uyruk] – Pasaport No: […] – Adres: [Türkiye’deki adres]
VEKİLİ (varsa): Av. [Ad Soyad] – [Baro – Sicil No]
DAVALI: [İl Valiliği] – Adres: […]
KONU: […] tarih ve […] sayılı sınır dışı etme kararının iptali ile yürütmenin durdurulması talebinden ibarettir.
AÇIKLAMALAR:
1. Davalı valilik tarafından […/…/….] tarihinde tarafıma tebliğ edilen […] tarih ve […] sayılı karar ile sınır dışı etme kararı verilmiştir. Söz konusu karar; [kararın gerekçesi: vize ihlali / kamu güvenliği / ikamet iptali vb.] gerekçesiyle alınmıştır.
2. Anılan karar; aşağıda açıklanan nedenlerle hukuka aykırıdır:
a) Usule Aykırılık: [Karar alınmadan önce savunma hakkı tanınmamış / tebligat usulsüz yapılmış / gerekçe yetersizdir vb.]
b) Esasa Aykırılık: [Gösterilen gerekçe gerçeği yansıtmamaktadır / orantısızdır / YUKK m.55 kapsamında koruma gerekçesi mevcuttur: ağır hastalık / non-refoulement / aile birliği vb.]
c) Orantısızlık: Davacının Türkiye’de [süre] yıldır yasal olarak ikamet ettiği; [Türk vatandaşı eş / Türk çocuk / süregelen tedavi / iş bağı] bulunduğu; bu koşullarda sınır dışı kararının orantılı olmadığı değerlendirilmektedir.
3. YUKK m.53/3 uyarınca idare mahkemesine başvuru; sınır dışı işlemini kendiliğinden durdurur. Buna ek olarak, davacının [ağır hastalık / hamilelik / geri dönme tehlikesi] nedeniyle sınır dışı edilemeyeceği 6458 sayılı Kanun m.55 kapsamında sabit olup yürütmeyi durdurma kararı da talep edilmektedir.
HUKUKİ DAYANAK: 6458 Sayılı YUKK m.52, 53, 55; 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.27; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m.3 (işkence yasağı).
HUKUKİ DELİLLER: Sınır dışı etme kararı, tebliğ belgesi, pasaport, ikamet belgesi, [sağlık raporu / evlilik cüzdanı / çocuk belgesi / ülke raporu vb.]
SONUÇ VE TALEP: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
- Dava sonuçlanıncaya kadar sınır dışı etme kararının yürütmesinin durdurulmasına,
- […] tarih ve […] sayılı sınır dışı etme kararının iptaline,
- Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı idareye yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.
[../../…..] / [Ad Soyad – İmza]
5 Yıllık Giriş Yasağı Nasıl Kaldırılır?
Deport edilen yabancılar; genellikle YUKK m.9 kapsamında 1 ila 5 yıl arasında Türkiye’ye giriş yasağıyla karşılaşmaktadır. Bazı özel hallerde bu yasak süresiz olarak uygulanabilmektedir.
Giriş Yasağının Kaldırılması – Yollar
| Yol | Başvuru Yeri | Beklenen Süre | Etkinlik |
|---|---|---|---|
| İdari başvuru – Yasak kaldırma talebi | Göç İdaresi Genel Müdürlüğü veya Türkiye konsoloslukları | 1-6 ay | Türkiye’de güçlü aile/ekonomik bağ varsa etkili |
| İdare Mahkemesi’nde iptal davası | Yasağı veren idarenin bulunduğu yerdeki İdare Mahkemesi | 3-12 ay | Hukuki gerekçe güçlüyse etkili; orantısızlık iddiası |
| AİHM başvurusu | Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi | 3-7 yıl | Aile yaşamı (AİHS m.8) ihlali iddiasında etkili |
Giriş Yasağının Kaldırılmasını Güçlendiren Faktörler
- Türk vatandaşıyla evlilik: En güçlü gerekçedir, aile birliği hakkı
- Türk vatandaşı çocuk sahibi olmak: AİHS m.8 (aile yaşamına saygı) kapsamında güçlü koruma
- Türkiye’de uzun süreli yasal ikamet: 5 yıl ve üzeri kesintisiz ikamet
- Yasağın orantısız olduğunu gösteren koşullar: Sağlık durumu, bağımlı aile üyeleri, ekonomik yatırım
- Yurt dışında Türkiye’ye katkı: Gurbetçiler için özel durumlar. Türkiye’deki hukuki işlemler için Türkiye’de taşınmaz edinme sürecinde de hukuki yardım alabilirsiniz
Geri Gönderme Merkezinde Tutulma Hakkı
Sınır dışı edilmesi planlanan yabancılar; işlemler tamamlanana kadar Geri Gönderme Merkezi’nde (GGM) tutulabilmektedir.
- GGM tutulma kararına karşı; tutulmanın başladığı tarihten itibaren Sulh Ceza Hakimliği‘ne başvurulabilir
- Tutulma süresi; 6 ayı geçemez; koşulların devam etmesi halinde 12 aya uzatılabilir
- GGM’de tutulurken avukata erişim ve aile bildirimi talep etme hakları mevcuttur
- İptal davası açılması; GGM’den çıkışı garanti etmez ancak sınır dışı işlemini durdurur
- YUKK m.57/A kapsamında; sınır dışı edilecek kişiye GGM yerine alternatif yükümlülükler de uygulanabilir (belirli günlerde imza, ikamet kısıtlaması vb.)
Danıştay ve İdare Mahkemesi Kararları
Özet Tablo
| Konu | Özet |
|---|---|
| Yasal dayanak | 6458 Sayılı YUKK m.52-58; İYUK m.2, m.27; AİHS m.3, m.8 |
| Dava açma süresi | Kararın tebliğinden itibaren 7 gün (hak düşürücü) |
| Yetkili mahkeme | Kararı veren valiliğin bulunduğu ildeki İdare Mahkemesi |
| Davanın etkisi | Dava açıldığında sınır dışı işlemi kendiliğinden durur |
| Mahkeme karar süresi | Yaklaşık 15 gün (öncelikli inceleme) |
| Kararın niteliği | İdare mahkemesinin kararı kesindir; Danıştay’a itiraz sınırlıdır |
| Yürütmeyi durdurma | Dilekçede mutlaka talep edilmeli |
| Sınır dışı edilemeyecekler | YUKK m.55: işkence tehdidi, ağır hastalık, hamilelik, çocuk velisi vb. |
| Giriş yasağı itiraz süresi | 60 gün içinde İdare Mahkemesi’nde dava |
| 5 yıllık yasak kaldırma | Göç İdaresi idari başvurusu veya idare mahkemesi iptal davası |
| GGM tutulma itirazı | Sulh Ceza Hakimliği |
| Resmi kaynak | 6458 Sayılı YUKK – mevzuat.gov.tr |
Sıkça Sorulan Sorular
Kararın tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde kararı veren valiliğin bulunduğu ildeki İdare Mahkemesi’nde iptal davası açılmalıdır. Dava dilekçesinde yürütmeyi durdurma talebi de yer almalıdır. Dava açıldığı anda sınır dışı işlemi kendiliğinden durur. Mahkeme; öncelikli incelemeyle yaklaşık 15 gün içinde karar verir ve bu karar kesindir.
İki yol mevcuttur: a) İdare Mahkemesi’nde iptal davası (7 gün içinde – kesin koruma sağlar); b) Göç İdaresi’ne idari başvuru (daha esnek ancak sınır dışı işlemini otomatik durdurmaz). En güvenli yol; avukat aracılığıyla ivedilikle iptal davası açmak ve aynı anda yürütmeyi durdurma talep etmektir.
YUKK m.53 kapsamında tebliğ tarihinden itibaren 7 gündür. Bu süre hak düşürücüdür; kaçırılması halinde iptal davası açılamaz. Giriş yasağına karşı dava için ise genel İYUK süresi olan 60 gün geçerlidir. Her iki süre de tebliğ tarihinden itibaren başlar.
İki yol mevcuttur: a) Göç İdaresi Genel Müdürlüğü veya konsolosluklara dilekçeyle yasağın kaldırılması talebi (özellikle Türk aile üyesi veya güçlü ekonomik bağ varsa etkili); b) İdare Mahkemesi’nde iptal davası (60 gün içinde). Türk vatandaşıyla evlilik, Türk çocuk, uzun süreli yasal ikamet ve Türkiye’deki ekonomik yatırım; yasağın kaldırılmasını en çok güçlendiren faktörlerdir.
Evet. YUKK m.53/3’ün açık hükmü uyarınca; idare mahkemesine başvurulması halinde dava sonuçlanıncaya kadar sınır dışı işlemi kendiliğinden durur. İdare; mahkeme kararını beklemeksizin sınır dışı gerçekleştiremez. Bu nedenle 7 günlük süreyi kaçırmamak hayati önem taşır.
YUKK m.55 kapsamında; gönderileceği ülkede ölüm cezası veya işkence tehlikesi (non-refoulement), hayati tehlike oluşturan ağır hastalık, hamilelik, acil sağlık hizmeti ihtiyacı, belirli çocuk kurumlarına bağlı çocuğun velisi olma ve insan ticareti mağduriyetinin süresi bitmemiş olma durumlarında sınır dışı kararı alınamaz.
YUKK m.57 kapsamında GGM’de tutulma süresi; 6 ayı geçemez. Koşulların devam etmesi halinde bu süre 12 aya uzatılabilir. Tutulma kararına karşı Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurulabilir. Tutulma süresince avukata erişim hakkı mevcuttur. GGM’deyken iptal davası açmak; sınır dışı işlemini durdurur ancak GGM’den çıkışı garanti etmez.
Dava açılmasıyla sınır dışı işlemi YUKK m.53/3 gereğince zaten durur. Ancak dilekçede yürütmeyi durdurma talebine yer vermek; mahkemenin bu konuda hızlı karar almasını sağlar; ayrıca idare tarafından işlemin devam ettirilmeye çalışılması halinde acil itiraz hakkı doğurur. Bu talebin eksikliği; pratik süreçte kişinin aleyhine sonuç doğurabilir.
Yazarlar Hakkında
Bu içerik, AEK Hukuk bünyesindeki avukatlar tarafından hazırlanmış ve mesleki uzmanlık çerçevesinde denetlenmiştir.
Av. Turgut Ekrem
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Ceza hukuku ve AYM başvuruları uzmanı. AEK Hukuk kurucu ortağı.
Av. Mehmet Salih Ayyıldız
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Ticaret ve gayrimenkul hukuku uzmanı. AEK Hukuk kurucu ortağı.
Deport Kararına Karşı Acil Hukuki Yardım
7 günlük süre son derece kısadır. Sınır dışı etme kararı aldıysanız; deneyimli İstanbul avukat ekibimizle hemen iletişime geçin.