Şirket Hisse Devri Gerçekleşmezse Ne Yapılabilir?
Hisse devri gerçekleşmezse izlenecek yol, sorunun kaynağına göre değişir. Limited şirkette devir yazılı sözleşme, noter onayı ve genel kurul onayıyla tamamlanır (TTK m.595). Genel kurul başvurudan itibaren 3 ay içinde reddetmezse onay verilmiş sayılır. Ret halinde devreden ortak haklı sebeple çıkma davası açabilir. Onaylı devir 30 gün içinde tescil edilmezse ayrılan ortak sicile kendisi başvurur (TTK m.598). Noter onayı olmayan devir geçersizdir ve ödenen bedel geri istenir.
İçindekiler
- Hisse Devri Neden Gerçekleşmez? Dört Senaryo
- Kanun Metni: TTK m.595 ve m.598
- Genel Kurul Onay Vermiyorsa
- Onay Var Ama Tescil Edilmiyorsa
- Devir Sözleşmesi Geçersizse: Şekil Eksikliği, Muvazaa ve İrade Sakatlığı
- Anonim Şirkette Hisse Devri Gerçekleşmezse
- Hisse Devrinde Vergi ve Kamu Borcu Sorumluluğu
- Miras, Mal Rejimi ve İcra Yoluyla Geçişler
- Hisse Devri Uyuşmazlıklarında Yargı Kararları
- Özet Tablo: Hisse Devri Gerçekleşmezse
- Sıkça Sorulan Sorular
Hisse Devri Neden Gerçekleşmez? Dört Senaryo
| Senaryo | Sorun | Çözüm Yolu |
|---|---|---|
| Genel kurul onay vermiyor | Ret kararı veya sessiz kalma | 3 aylık zımni onay, haklı sebeple çıkma davası |
| Onay var, tescil yok | Müdürler sicile başvurmuyor | Ayrılan ortağın sicile başvurusu, müdürün sorumluluğu |
| Şekil eksikliği | Noter onayı yok, sözleşme sözlü | Devir geçersizdir. Yeniden sözleşme veya bedelin iadesi |
| Taraflar arası uyuşmazlık | Bedel ödenmedi, irade sakatlığı, muvazaa | Sözleşmeden dönme, iptal davası, tasarrufun iptali |
- Noter onayı şart mı? Limited şirkette evet. Onaysız devir baştan geçersizdir.
- Genel kurul 3 ay susarsa? Onay verilmiş sayılır.
- Tescil olmadan devir geçerli mi? Evet. Tescil açıklayıcıdır. Ancak üçüncü kişilere karşı sicil kaydı esastır.
- Devirden sonra eski ortak vergi borcundan sorumlu mu? Devir öncesi dönem için evet, payı oranında.
Kanun Metni: TTK m.595 ve m.598
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu
Fıkra 1
Esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı şekilde yapılır ve tarafların imzaları noterce onanır. Ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri, rekabet yasağı, önalım ve alım hakları ile sözleşme cezası devir sözleşmesinde belirtilir.
Fıkra 2
Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse devir için ortaklar genel kurulunun onayı şarttır. Devir bu onayla geçerli olur.
Fıkra 3
Şirket sözleşmesinde başka türlü düzenlenmemişse genel kurul sebep göstermeksizin onayı reddedebilir.
Fıkra 4 ve 5
Şirket sözleşmesiyle devir yasaklanabilir. Devir yasaklanmış veya genel kurul onayı reddetmişse ortağın haklı sebeple şirketten çıkma hakkı saklıdır.
Fıkra 7
Başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde onay verilmiş sayılır.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu
Fıkra 1
Esas sermaye paylarının geçişlerinin tescil edilmesi için şirket müdürleri tarafından ticaret siciline başvurulur.
Fıkra 2
Başvurunun otuz gün içinde yapılmaması halinde ayrılan ortak, adının bu paylarla ilgili olarak silinmesi için ticaret siciline başvurabilir. Bunun üzerine sicil müdürü, şirkete iktisap edenin adının bildirilmesi için süre verir.
Fıkra 3
Sicil kaydına güvenen iyiniyetli kişinin güveni korunur.
Genel Kurul Onay Vermiyorsa
3 Aylık Zımni Onay Kuralı
Devir başvurusu şirkete usulüne uygun yapılmalıdır. Noter onaylı devir sözleşmesi ve onay talebi şirkete tebliğ edilir. Genel kurul üç ay içinde ret kararı almazsa onay verilmiş sayılır. Bu noktada müdürler tescil için başvurmak zorundadır.
Onay talebini belgeyle iletin
Noter onaylı devir sözleşmesi ve onay talebi şirkete noter aracılığıyla tebliğ edilir. Tebliğ tarihi sürenin başlangıcıdır.
3 ay bekleyin
Bu sürede açık bir ret kararı alınmazsa onay gerçekleşmiş sayılır.
Tescil isteyin
Müdürlerden 30 gün içinde tescil başvurusu yapmalarını isteyin.
Sicile kendiniz başvurun
Müdürler başvurmazsa ayrılan ortak sicile başvurur. Sicil müdürü şirkete süre verir.
Gerekirse dava açın
Pay sahipliğinin tespiti ve pay defterine kayıt için asliye ticaret mahkemesinde dava açılır.
Genel Kurul Açıkça Reddederse
Şirket sözleşmesinde aksi yoksa genel kurul sebep göstermeden reddedebilir. Bu durumda devir gerçekleşmez. Ancak devreden ortak çaresiz değildir.
| Yol | Açıklama | Dayanak |
|---|---|---|
| Haklı sebeple çıkma davası | Payını devredemeyen ortak şirketten çıkmasına karar verilmesini ister. Ayrılma akçesi gerçek değer üzerinden ödenir | TTK m.595/5, m.638/2 |
| Ret kararının iptali | Ret dürüstlük kuralına aykırıysa ve sözleşme sebep arıyorsa 3 ay içinde iptal davası açılabilir | TTK m.622, m.445 |
| Yeniden başvuru | Farklı devralanla veya ek teminatla yeni onay talebi | TTK m.595 |
| Şirketin payı alması | Şirket kendi payını sınırlı ölçüde iktisap edebilir | TTK m.612 |
Mahkeme onay yerine geçen karar veremez: Hakim görüşe göre mahkeme, genel kurulun yerine geçerek devri onaylayamaz. Keyfi redde karşı yol, kararın iptali ve haklı sebeple çıkma davasıdır.
Çıkma davası ve ayrılma akçesi hesabı ortaklıktan çıkma yazımızda anlatılmıştır. Ret kararının iptali için genel kurul kararının iptali rehberine bakın.

Limited Şirket Hisse Devri: Genel Kurul Onayı ve Tescil
Onay Var Ama Tescil Edilmiyorsa
Devir, genel kurul onayıyla taraflar arasında geçerli hale gelir. Tescil kurucu değil açıklayıcıdır. Ancak tescil yapılmadıkça sicil kaydı eski ortağı gösterir. Bu durum vergi ve sorumluluk açısından ciddi sorun yaratır.
| Sorun | Sonuç | Çözüm |
|---|---|---|
| Müdürler 30 gün içinde başvurmuyor | Eski ortak sicilde görünmeye devam eder | Ayrılan ortağın sicile doğrudan başvurusu (m.598/2) |
| Pay defterine kayıt yapılmıyor | Şirkete karşı ortaklık hakları tartışmalı hale gelir | Pay defterine kayıt ve pay sahipliğinin tespiti davası |
| Vergi dairesi eski ortağa ödeme emri gönderiyor | Devir öncesi borçlardan sorumluluk sürer | Devir belgesiyle itiraz, devir sonrası borçlar için dava |
| Müdürün tescili bilerek geciktirmesi | Şirkete ve ortağa zarar | Müdüre karşı sorumluluk davası (m.553) |
Müdürün ihmalinden doğan zararlar için şirket müdürünün sorumluluğu yazımıza bakın. Vergi borcuna karşı ödeme emrine itiraz süresi kısadır. Güncel süreler için Gelir İdaresi Başkanlığı sitesini kontrol edin.
Hisse devriniz onay veya tescil aşamasında mı takıldı? Sürenizi İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ile kontrol edin.
Devir Sözleşmesi Geçersizse: Şekil Eksikliği, Muvazaa ve İrade Sakatlığı
| Geçersizlik Sebebi | Hukuki Sonuç | Yol |
|---|---|---|
| Noter onayı yok | Devir kesin hükümsüzdür | Yeniden usulüne uygun sözleşme veya bedelin iadesi |
| Sözlü anlaşma | Devir hiç doğmamıştır | Ödenen bedel sebepsiz zenginleşmeyle geri alınır |
| Muvazaa (danışıklı devir) | Devir geçersizdir | Muvazaanın tespiti davası |
| Alacaklıdan mal kaçırma | Alacaklıya karşı geçersiz | Tasarrufun iptali davası (İİK m.277), 5 yıl içinde |
| Hata, hile, korkutma | Devir iptal edilebilir | Öğrenmeden itibaren 1 yıl içinde iptal beyanı (TBK m.39) |
| Sahte imza | Devir yok hükmündedir | Tespit davası ve suç duyurusu |
Bedel Ödenmişse Ne Olur?
- Onay çıkmadığı için devir tamamlanmadıysa bedel sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iade edilir.
- Devir sözleşmesinde cezai şart varsa talep edilebilir.
- Devralan bedeli ödemiyorsa devreden sözleşmeden dönebilir veya ifa davası açabilir.
- Bedel iadesi talebi 2 ve 10 yıllık zamanaşımına tabidir.
Anonim Şirkette Hisse Devri Gerçekleşmezse
Anonim şirkette kural serbest devirdir. Hamiline paylar zilyetliğin devri ve Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirimle geçer. Nama yazılı paylar ciro ve teslimle devredilir. Sorun, esas sözleşmede bağlam hükmü varsa doğar.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Bağlam hükmü | Esas sözleşme nama yazılı payların devrini yönetim kurulu onayına bağlayabilir | TTK m.492 |
| Ret sebepleri | Önemli sebep veya payın gerçek değerle alınması önerisi | TTK m.493 |
| 3 ay kuralı | Yönetim kurulu 3 ay içinde reddetmezse onay verilmiş sayılır | TTK m.494 |
| Onay yoksa | Mülkiyet devredende kalır. Miras ve icra ile geçişte mülkiyet geçer, oy hakkı geçmez | TTK m.494 |
| Pay defteri | Şirkete karşı pay sahibi, deftere kayıtlı kişidir | TTK m.499 |
| Usulsüz ret | Yetkisiz yönetim kurulunun ret kararı yok hükmündedir | Yargıtay uygulaması |
Hisse Devrinde Vergi ve Kamu Borcu Sorumluluğu
| Konu | Limited Şirket Payı | Anonim Şirket Payı |
|---|---|---|
| Değer artış kazancı | Süre istisnası yoktur. Kazanç her halde vergilendirilir | 2 yıl elde tutulan hisse senedi için istisna |
| KDV | Gerçek kişi devrinde KDV yoktur. Kurumlarda 2 yıl şartıyla istisna | Hisse senedi teslimi KDV’den istisnadır |
| Damga vergisi | Pay devir sözleşmeleri istisna kapsamındadır | Hisse senedi devri damga vergisine tabi değildir |
| Devir öncesi kamu borcu | Devreden ve devralan payı oranında müteselsilen sorumlu (6183 m.35) | Ortak sıfatıyla sorumluluk yoktur |
| Devir sonrası kamu borcu | Devralan sorumlu | Yönetici değilse sorumluluk yoktur |
Tescilsiz devir vergi riskidir: Vergi dairesi sicil kaydına bakar. Tescil yapılmadıkça eski ortak sorumlu tutulmaya devam eder. Devirden sonra tescil mutlaka takip edilmelidir.
Miras, Mal Rejimi ve İcra Yoluyla Geçişler
Bu geçişlerde genel kurul onayı aranmaz. Ancak şirket, payı öğrenmeden itibaren üç ay içinde reddedebilir. Ret için payın gerçek değerle alınmasını önermesi gerekir. Gerçek değer üzerinde anlaşma sağlanamazsa şirket merkezindeki asliye ticaret mahkemesi belirler (TTK m.596 – 597). Miras işlemleri için veraset ilamı alma rehberi yazımıza bakabilirsiniz.
Hisse Devri Uyuşmazlıklarında Yargı Kararları
Özet Tablo: Hisse Devri Gerçekleşmezse
| Durum | Yol | Süre |
|---|---|---|
| Genel kurul sessiz | Zımni onay | 3 ay |
| Genel kurul reddetti | Haklı sebeple çıkma davası, iptal davası | İptal için 3 ay |
| Müdürler tescil ettirmiyor | Ayrılan ortağın sicile başvurusu | 30 gün sonra |
| Noter onayı yok | Devir geçersiz, bedelin iadesi | Zamanaşımı 2 ve 10 yıl |
| Muvazaalı devir | Tasarrufun iptali davası | 5 yıl |
| İrade sakatlığı | İptal beyanı | 1 yıl |
| Anonim şirkette bağlam reddi | Gerçek değerle alım önerisi veya 3 ay sonra onay | 3 ay |
Sıkça Sorulan Sorular
Devir taraflar arasında geçerli kalır ancak sicil eski ortağı gösterir. Ayrılan ortak 30 gün sonra sicile kendisi başvurabilir. Tescil gecikirse vergi dairesi eski ortağı sorumlu tutabilir.
Evet. Şirket sözleşmesinde aksi yoksa onay şarttır. Devir onayla geçerli hale gelir. Genel kurul 3 ay içinde reddetmezse onay verilmiş sayılır.
Devir sözleşmesini devreden ve devralan imzalar. İmzalar noterce onaylanır. Onay kararını ortaklar genel kurulu alır ve tutanağı toplantı başkanı ile katılanlar imzalar.
Devreden ortak devir öncesi döneme ait kamu borçlarından payı oranında sorumlu kalır. Devralan da bu borçlardan müteselsilen sorumludur. Devir sonrası borçlar devralana aittir.
Devreden ortak haklı sebeple çıkma davası açabilir. Ret dürüstlük kuralına aykırıysa kararın iptali istenebilir. Mahkeme onay yerine geçen karar veremez.
Hayır. Limited şirkette noter onayı geçerlilik şartıdır. Onaysız devir hüküm doğurmaz. Ödenen bedel geri istenebilir.
Onay verilmiş sayılır. Süre, onay talebinin şirkete ulaştığı tarihten başlar. Bu nedenle başvuru noter aracılığıyla yapılmalıdır.
Devreden ifa davası açabilir veya sözleşmeden dönebilir. Sözleşmede cezai şart varsa talep edilir. Bedel için ihtiyati haciz istenebilir.
Evet. Danışıklı devrin tespiti istenebilir. Alacaklıdan mal kaçırmak için yapılan devirlere karşı 5 yıl içinde tasarrufun iptali davası açılır.
Gerçek kişinin pay devrinden elde ettiği kazanç değer artış kazancı olarak vergilendirilir. Elde tutma süresi istisnası yoktur. Devir sözleşmesi damga vergisinden istisnadır.
Takılan Hisse Devrinizi Birlikte Tamamlayalım
Genel kurul onayı, tescil başvurusu, çıkma davası, bedelin iadesi ve vergi sorumluluğu için İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ekibimizle görüşün. Diğer hukuki konularda İstanbul avukat kadromuz da hizmetinizdedir.

