Şirketler Hukuku
Genel Kurul Kararı Hangi Hallerde İptal Edilebilir?

Genel kurul kararının iptali, kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı kararlar için istenir (TTK m.445). Dava, karar tarihinden itibaren 3 ay içinde şirket merkezindeki asliye ticaret mahkemesinde açılır. Davayı, ret oyu verip muhalefetini tutanağa geçirten pay sahibi açar (TTK m.446). Yönetim kurulu ve usul hatası halinde toplantıya katılmayan pay sahipleri de açabilir. Vazgeçilmez hakları ortadan kaldıran kararlar ise iptal edilmez, süresiz olarak batıl sayılır (TTK m.447).

Genel Kurul Kararının İptali Hangi Hallerde Mümkündür?

Kanun üç iptal sebebi sayar. Kararın şeklen geçerli olması yetmez. İçeriği ve alınış biçimi de hukuka uygun olmalıdır.

İptal Sebebi Açıklama Örnekler
Kanuna aykırılık Türk Ticaret Kanununun veya diğer mevzuatın hükümlerine aykırılık Usulsüz çağrı, eksik nisap, gündem dışı karar, bilgi alma hakkının engellenmesi
Esas sözleşmeye aykırılık Şirketin kendi ana sözleşmesindeki kurallara aykırılık Sözleşmedeki ağırlaştırılmış nisaba uyulmaması, sözleşmesel kâr payı düzenine aykırı dağıtım
Dürüstlük kuralına aykırılık Çoğunluğun gücünü azlık aleyhine kötüye kullanması Gerekçesiz kâr dağıtmama, çoğunluğa yüksek huzur hakkı, azlığı dışlayan sermaye artırımı
  • Süre ne zaman başlar? Karar tarihinden itibaren 3 ay. Süre hak düşürücüdür.
  • Toplantıya katılmayan dava açabilir mi? Yalnızca çağrı, gündem veya katılım engeli gibi usul hatalarında.
  • Dava kime karşı açılır? Şirket tüzel kişiliğine.
  • Arabuluculuk gerekir mi? Hayır. İptal davası para alacağı değildir.

Kanun Metni: TTK m.445, m.446 ve m.447

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu

Genel Kurul Kararlarının İptali ve Butlanı (Özet)

Madde 445 – İptal sebepleri

Kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı genel kurul kararları aleyhine iptal davası açılabilir. Dava, karar tarihinden itibaren üç ay içinde şirket merkezindeki asliye ticaret mahkemesinde açılır.

Madde 446/1-a

Toplantıda hazır bulunup da karara olumsuz oy veren ve bu muhalefetini tutanağa geçirten pay sahipleri dava açabilir.

Madde 446/1-b

Toplantıya katılmayan pay sahibi de dava açabilir. Bunun için şu hallerden birini ileri sürmelidir. Çağrı usulüne göre yapılmamıştır. Gündem gereği gibi ilan edilmemiştir. Yetkisiz kişiler toplantıya katılıp oy kullanmıştır. Pay sahibinin katılmasına haksız olarak izin verilmemiştir. Ayrıca bu aykırılıkların kararın alınmasında etkili olduğu iddia edilmelidir.

Madde 446/1-c ve d

Yönetim kurulu dava açabilir. Kararın yerine getirilmesi kişisel sorumluluk doğuracaksa her bir yönetim kurulu üyesi de dava açabilir.

Madde 447 – Butlan

Şu kararlar batıldır. Pay sahibinin genel kurula katılma, asgari oy, dava ve kanundan doğan vazgeçilmez haklarını sınırlandıran veya kaldıran kararlar. Bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarını kanuni ölçü dışında sınırlandıran kararlar. Anonim şirketin temel yapısını bozan veya sermayenin korunması hükümlerine aykırı kararlar.

Limited şirkette: Anonim şirketin iptal ve butlan hükümleri limited şirket genel kurul kararlarına kıyasen uygulanır (TTK m.622). Süre, mahkeme ve dava hakkı aynı kurallara tabidir.

Genel Kurul Kararının İptalini Kimler İsteyebilir?

Davacı Şart Dikkat Edilecek Nokta
Toplantıya katılan pay sahibi Ret oyu ve tutanağa geçirilmiş muhalefet şerhi Şerh toplantı sırasında yazdırılmalıdır. Sonradan eklenemez
Toplantıya katılmayan pay sahibi Usulsüz çağrı, gündem eksikliği, yetkisiz katılım veya haksız engelleme Aykırılığın kararın sonucuna etkili olduğu ispatlanmalıdır
Yönetim kurulu Organ olarak karar alması Şirket aleyhine açılan davada şirketi kayyım temsil eder
Yönetim kurulu üyesi Kararın icrası kişisel sorumluluk doğuracaksa Örneğin kanuna aykırı kâr dağıtım kararı
Limited şirket müdürü Müdürler kurulu veya tek müdür Anonim şirket hükümleri kıyasen

Muhalefet Şerhi Nasıl Yazdırılır?

Şerh, dava hakkının anahtarıdır. Ret oyu tek başına yetmez. Pay sahibi, muhalefetinin tutanağa yazılmasını ister. Gerekçe belirtmek zorunlu değildir ancak faydalıdır. Divan başkanı şerhi yazmayı reddederse durum noter veya tanıkla belgelenmelidir.

Etki Kuralı Nedir?

Toplantıya katılmayan pay sahibi, usul hatasının karara etkili olduğunu göstermelidir. Hata yapılmasaydı karar değişecek miydi? Cevap evetse etki vardır. Örnek verelim. Yüzde 2 paylı ortak haksız yere toplantıya alınmamıştır. Karar yüzde 90 oyla alınmıştır. Bu ortak etki kuralı nedeniyle kararı iptal ettiremez.

Yokluk, Butlan ve İptal Edilebilirlik Arasındaki Farklar

Yokluk, Butlan ve İptal Edilebilirlik Arasındaki Farklar

Yokluk, Butlan ve İptal Edilebilirlik Arasındaki Farklar

Kriter Yokluk Butlan (m.447) İptal Edilebilirlik (m.445)
Tanım Karar hukuken hiç doğmamıştır Karar doğmuş ama baştan geçersizdir Karar geçerlidir, iptal edilene kadar hüküm doğurur
Örnek Yetkisiz kişinin çağrısıyla toplantı, toplantı hiç yapılmadan tutanak düzenlenmesi Vazgeçilmez hakların kaldırılması, sermayenin korunmasına aykırılık Usulsüz çağrı, dürüstlük kuralına aykırı kâr dağıtmama
Dava türü Tespit davası Tespit davası İptal davası
Süre Yok Yok 3 ay, hak düşürücü
Kim ileri sürer? Menfaati olan herkes Menfaati olan herkes m.446’da sayılanlar
Mahkeme re’sen dikkate alır mı? Evet Evet Hayır, talep gerekir

Sınır tartışmalıdır: Aynı aykırılık bazen butlan bazen iptal sebebi sayılabilir. Güvenli yol 3 ay içinde iptal davası açmaktır. Butlan iddiası aynı dilekçede terditli olarak ileri sürülür.

Yönetim Kurulu Kararları İptal Edilebilir mi?

Hayır. Yönetim kurulu kararlarına karşı iptal davası yoktur. Ancak bazı kararlar batıldır (TTK m.391). Bunların geçersizliği süresiz tespit davasıyla ileri sürülür.

  • Eşit işlem ilkesine aykırı kararlar
  • Şirketin temel yapısına uymayan veya sermayenin korunmasına aykırı kararlar
  • Pay sahiplerinin vazgeçilmez haklarını ihlal eden kararlar
  • Diğer organların devredilemez yetkilerine giren kararlar

Yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu için anonim şirket yönetim kurulu üyelerinin sorumlulukları yazımıza bakın.

Genel kurul kararına ret oyu verdiniz mi? 3 aylık süreniz işliyor. İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ile hemen görüşün.

Süremi Hesapla

Genel Kurul Kararının İptali Davası Nasıl Açılır?

Konu Kural Dayanak
Görevli mahkeme Asliye ticaret mahkemesi TTK m.445
Yetkili mahkeme Şirket merkezinin bulunduğu yer, kesin yetki TTK m.445
Davalı Şirket tüzel kişiliği Yerleşik uygulama
Süre Karar tarihinden itibaren 3 ay TTK m.445
İlan Yönetim kurulu davayı ve duruşma gününü ilan eder, internet sitesine koyar TTK m.448/1
Duruşma 3 aylık süre dolmadan yapılamaz. Davalar birleştirilir TTK m.448/2
Teminat Şirketin talebiyle mahkeme davacıdan teminat isteyebilir TTK m.448/3
Yürütmenin geri bırakılması Yönetim kurulu üyelerinin görüşü alınarak kararın icrası durdurulabilir TTK m.449
Arabuluculuk Dava şartı değildir TTK m.5/A kapsamı dışı
Harç Uygulamada maktu harç yaygındır Harçlar Kanunu
1

Tutanağı ve hazirun cetvelini alın

Muhalefet şerhinin tutanakta yer aldığını kontrol edin.

2

Aykırılığı belirleyin

Kanun, esas sözleşme veya dürüstlük kuralına aykırılık somut olarak yazılır.

3

Dilekçeyi hazırlayın

Butlan iddiası varsa terditli olarak ekleyin. Yürütmenin geri bırakılmasını talep edin.

4

3 ay içinde dava açın

Süre hak düşürücüdür. Mahkeme kendiliğinden gözetir.

5

Kararın tescilini takip edin

İptal kararı kesinleşince yönetim kurulu tescil ve ilan ettirir.

Yürütmenin Geri Bırakılması ve İhtiyati Tedbir

İptal davası kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Davacı, kararın icrasının geri bırakılmasını ister. Mahkeme yönetim kurulu üyelerinin görüşünü alır ve karar verir. Bu talep özellikle sermaye artırımı, birleşme ve pay devri kararlarında önemlidir. Genel kurulun toplanmasının tedbirle engellenmesi ise mümkün değildir. Ayrıntılar genel kurul toplanmasını engelleyen ortak yazımızdadır.

İptal Kararının Sonuçları ve Kötü Niyetli Dava

Konu Kural
Etki Kesinleşen iptal kararı tüm pay sahipleri için hüküm doğurur (m.450)
Geriye etki Karar baştan itibaren geçersiz sayılır
Tescil Yönetim kurulu kararın bir örneğini tescil ve ilan ettirir
Yeni karar Genel kurul aynı konuda usulüne uygun yeni karar alabilir
Kötü niyetli dava Davacılar şirketin uğradığı zarardan müteselsilen sorumludur (m.451)

Uygulamada En Sık Görülen İptal Sebepleri

Konu İptal Gerekçesi İlgili Rehber
Kâr dağıtmama kararı Gerekçesiz ve sürekli dağıtmama dürüstlük kuralına aykırıdır Kâr payı alamayan ortak
Bilgi alma talebinin reddi Haksız ret kararı iptal, hakkın tümden kaldırılması butlan sebebidir Şirket ortağının bilgi alma hakkı
Ortağın çıkarılması kararı Sözleşmede sebep yoksa veya nisap eksikse iptal edilir Limited şirket ortağının çıkarılması
Müdürün azli Nisap ve çağrı hatası iptal sebebidir Şirket müdürü nasıl görevden alınır
Pay devrine onay verilmemesi Keyfi ret dürüstlük kuralına aykırı olabilir Hisse devri gerçekleşmezse
Yöneticilere yüksek ücret Azlığı dışlayan örtülü kâr aktarımı Şirket müdürünün sorumluluğu

Genel Kurul Kararının İptali Konusunda Yargıtay Kararları

Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2013/12418 – K. 2013/16148 – 19.09.2013
Yürütmenin Geri Bırakılmasının Koşulları
İptal davasında kararın icrasının durdurulması istenmiştir. Daire, bu talebin yönetim kurulu üyelerinin görüşü alınarak ve telafisi güç zarar koşulu değerlendirilerek karara bağlanması gerektiğini belirtmiştir.
Sonuç: Yürütmenin geri bırakılması talebi somut zarar riskiyle gerekçelendirilmelidir.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2020/1052 – K. 2022/763 – 01.02.2022
Yetkisiz Çağrıyla Alınan Kararlar Batıldır
Yönetim kurulu dışında bir kişinin çağrısıyla toplanan genel kurulun kararları incelenmiştir. Daire, bu kararların iptal edilebilir değil batıl olduğunu kabul etmiştir.
Sonuç: Yetkisiz çağrı süreye bağlı olmadan ileri sürülebilir.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2015/14750 – K. 2017/2344 – 24.04.2017
Tüm Yönetim Kurulu Üyelerine Bildirim Yapılmadan Alınan Çağrı Kararı Geçersizdir
Çağrı kararı bazı yönetim kurulu üyelerine haber verilmeden alınmıştır. Daire, bu kararın ve ona dayanan genel kurulun geçersiz olduğuna hükmetmiştir.
Sonuç: Çağrı kararı usulüne uygun yönetim kurulu toplantısında alınmalıdır.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2012/13234 – K. 2014/3514 – 25.02.2014
Kârın Tamamını Yedeğe Ayıran Kararda İspat Yükü Şirkettedir
Genel kurul kârın tamamını olağanüstü yedek akçeye ayırmıştır. Daire, bu kararın haklı sebebe dayandığını şirketin ispat etmesi gerektiğini belirtmiştir.
Sonuç: Gerekçesiz kâr dağıtmama kararı dürüstlük kuralına aykırılıktan iptal edilebilir.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2015/14100 – K. 2016/8853 – 15.11.2016
Uzun Süreli Kâr Dağıtmama İncelenmeden Ret Verilemez
Dağıtılabilir kâr bulunduğu halde uzun süre dağıtım yapılmamıştır. Daire, kararın kâr payı hakkını ihlal edip etmediğinin araştırılması gerektiğine hükmetmiştir.
Sonuç: Mahkeme dürüstlük kuralı denetimini somut olarak yapmalıdır.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2017/1573 – K. 2018/7989 – 17.12.2018
Bilgi Alma Talebinin Reddinde Doğrudan Bilgi Alma Davası Yeterlidir
Ortak, bilgi talebini reddeden genel kurul kararının iptalini istemiştir. Daire, bu halde iptal davası yerine doğrudan bilgi alma davası açılmasının yeterli olduğunu belirtmiştir.
Sonuç: Her ret kararı için iptal davası açmak gerekmez. Özel dava yolları öncelikli olabilir.

Özet Tablo: Genel Kurul Kararının İptali

Başlık Kısa Cevap
İptal sebepleri Kanuna, esas sözleşmeye ve dürüstlük kuralına aykırılık
Süre Karar tarihinden itibaren 3 ay, hak düşürücü
Mahkeme Şirket merkezindeki asliye ticaret mahkemesi
Davacı Muhalefet şerhi koyan pay sahibi, usul hatasında katılmayan pay sahibi, yönetim kurulu
Davalı Şirket
Butlan Vazgeçilmez hakları kaldıran kararlar, süresiz
Yönetim kurulu kararları İptal yok, yalnızca butlan tespiti
Arabuluculuk Dava şartı değil
Limited şirket Aynı hükümler kıyasen uygulanır

Sıkça Sorulan Sorular

1. Genel kurul kararlarının iptali nasıl yapılır?

Karar tarihinden itibaren 3 ay içinde şirket merkezindeki asliye ticaret mahkemesinde iptal davası açılır. Davacı, toplantıda ret oyu verip muhalefetini tutanağa geçirtmiş olmalıdır.

2. Yönetim kurulu kararları iptal edilebilir mi?

Hayır. Yönetim kurulu kararlarına karşı iptal davası yoktur. Eşit işlem ilkesine veya pay sahiplerinin vazgeçilmez haklarına aykırı kararların butlanı tespit davasıyla ileri sürülür.

3. Limited şirketlerde genel kurul yapılmazsa ne olur?

Finansal tablolar onaylanamaz ve kâr dağıtılamaz. Uzun süreli toplanamama organ eksikliği sayılır. Ortaklar mahkemeden fesih veya diğer çözümleri isteyebilir.

4. Genel kurul kararı tescil edilmezse ne olur?

Tescile tabi kararlar üçüncü kişilere karşı hüküm doğurmaz. Yönetim kurulu seçimi ve esas sözleşme değişikliği gibi kararlar tescil edilmeden uygulanamaz.

5. Genel kurul kararının iptali davası süresi ne kadar?

3 aydır. Süre karar tarihinden başlar ve hak düşürücüdür. Mahkeme süreyi kendiliğinden gözetir.

6. Muhalefet şerhi koymadan iptal davası açılabilir mi?

Kural olarak hayır. İstisna, çağrı usulsüzlüğü, gündem eksikliği ve toplantıya haksız alınmama gibi hallerdir. Bu hallerde katılmayan pay sahibi de dava açabilir.

7. Genel kurul kararının butlanı ile iptali arasındaki fark nedir?

Batıl karar baştan geçersizdir ve süresiz tespit davasıyla ileri sürülür. İptal edilebilir karar ise iptal edilene kadar geçerlidir ve 3 aylık süreye tabidir.

8. İptal davası kararın uygulanmasını durdurur mu?

Kendiliğinden durdurmaz. Mahkemeden yürütmenin geri bırakılması istenir. Mahkeme yönetim kurulu üyelerinin görüşünü alarak karar verir.

9. Genel kurul kararının iptali davasında arabuluculuk zorunlu mu?

Hayır. İptal davası para alacağı veya tazminat talebi içermediğinden dava şartı arabuluculuğa tabi değildir.

10. Kötü niyetle iptal davası açmanın sonucu nedir?

Kötü niyetle dava açanlar, şirketin bu yüzden uğradığı zarardan müteselsilen sorumlu olur. Şirket ayrıca teminat isteyebilir.

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Kurucu Ortak – Ticaret, Gayrimenkul ve Vergi Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2019). İstanbul Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans.

Av. Turgut Ekrem

Av. Turgut Ekrem

Kurucu Ortak – Ceza Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2019). Marmara Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans. AYM ve AİHM bireysel başvuruları.

Hukuka Aykırı Genel Kurul Kararına Karşı 3 Aylık Sürede Harekete Geçelim

Muhalefet şerhi, iptal davası, yürütmenin geri bırakılması ve butlan tespiti için İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ekibimizle görüşün. Diğer hukuki konularda İstanbul avukat kadromuz da hizmetinizdedir.

İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı

Ankara Avukat Ankara Çekişmeli Boşanma Avukatı Kült Avukatlık Sakarya Avukat Uzman Mütalaası İstanbul Avukat Ankara Boşanma Avukatı İzmir Ceza Avukatı Kripto Para Avukatı