Şirket Ortakları Anlaşamıyorsa Ortaklıktan Nasıl Çıkılır?
Ortaklıktan çıkma, ortağın şirketle bağını hukuka uygun biçimde sona erdirmesidir. Limited şirkette üç yol vardır: payın devri (TTK m.595), şirket sözleşmesindeki çıkma hakkının kullanılması ve haklı sebeple çıkma davası (TTK m.638). Çıkan ortak, payının gerçek değeri üzerinden ayrılma akçesi alır. Anonim şirkette kanuni çıkma hakkı yoktur. Ortak payını devreder veya haklı sebeple fesih davası açar (TTK m.531).
İçindekiler
- Ortaklıktan Çıkma Yolları: Hızlı Karşılaştırma
- Kanun Metni: TTK m.595, m.638 ve m.641
- Pay Devri ile Ortaklıktan Çıkma
- Şirket Sözleşmesindeki Çıkma Hakkı
- Haklı Sebeple Ortaklıktan Çıkma Davası
- Ayrılma Akçesi Nasıl Hesaplanır?
- Anonim Şirkette Ortaklıktan Çıkma
- İki Ortaklı ve Yüzde 50 – Yüzde 50 Şirketlerde Kilitlenme
- Ortaklıktan Çıkan Ortağın Borçlardan Sorumluluğu
- Ortaklıktan Çıkma Konusunda Yargı Kararları
- Özet Tablo: Ortaklıktan Çıkma
- Sıkça Sorulan Sorular
Ortaklıktan Çıkma Yolları: Hızlı Karşılaştırma
| Yol | Şirket Türü | Diğer Ortakların Rızası | Süre | Para Nasıl Alınır? |
|---|---|---|---|---|
| Pay (hisse) devri | Limited ve anonim | Limitedde genel kurul onayı | Haftalar | Devir bedeli alıcıdan |
| Sözleşmeyle çıkma hakkı | Limited | Gerekmez, sözleşmede hak tanınmışsa | Haftalar veya aylar | Ayrılma akçesi şirketten |
| Haklı sebeple çıkma davası | Limited | Gerekmez | 1 – 3 yıl | Ayrılma akçesi şirketten |
| Haklı sebeple fesih davası | Limited ve anonim | Gerekmez | 1 – 3 yıl | Pay bedeli veya tasfiye payı |
| Anlaşmalı tasfiye | Tümü | Gerekir | 6 ay ve üzeri | Tasfiye payı |
- Limited şirket ortağı istifa edebilir mi? Hayır. Tek taraflı istifa ile ortaklık sona ermez.
- En hızlı yol hangisi? Anlaşmalı pay devri.
- Anlaşma yoksa? Limited şirkette haklı sebeple çıkma davası açılır.
- Yüzde 50 ortak çıkabilir mi? Evet. Çıkma davası için pay oranı şartı yoktur.
Kanun Metni: TTK m.595, m.638 ve m.641
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu
Madde 595 – Payın devri
Esas sermaye payının devri yazılı şekilde yapılır ve tarafların imzaları noterce onanır. Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse devir için ortaklar genel kurulunun onayı şarttır. Genel kurul, başvurudan itibaren üç ay içinde reddetmezse onay verilmiş sayılır.
Madde 638 – Çıkma
Şirket sözleşmesi ortaklara şirketten çıkma hakkını tanıyabilir ve bu hakkın kullanılmasını belirli şartlara bağlayabilir. Her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir. Mahkeme, dava süresince davacının bazı hak ve borçlarının dondurulmasına veya başka önlemlere karar verebilir.
Madde 639 – Çıkmaya katılma
Bir ortak çıkma davası açar veya çıkma hakkını kullanırsa müdürler diğer ortakları gecikmeksizin bilgilendirir. Diğer ortaklar bir ay içinde çıkmaya katılabilir.
Madde 641 – Ayrılma akçesi
Ortak şirketten ayrıldığında, esas sermaye payının gerçek değerine uyan ayrılma akçesini isteme hakkına sahiptir.
Madde 642 – Ödeme
Ayrılma akçesi, şirket kullanılabilir öz kaynağa sahipse, ayrılan ortağın payı devredilebiliyorsa veya sermaye azaltılmışsa muaccel olur.
Pay Devri ile Ortaklıktan Çıkma
Anlaşma varsa en hızlı ve en ucuz yol pay devridir. Pay diğer ortağa, şirkete veya üçüncü bir kişiye devredilebilir.
Değer tespiti yapın
Bilanço, taşınmazlar, marka ve alacaklar birlikte değerlendirilir. Bağımsız değerleme tartışmayı azaltır.
Devir sözleşmesini imzalayın
Sözleşme yazılı yapılır. İmzalar noterde onaylanır.
Genel kurul onayını alın
Limited şirkette onay şarttır. Onaysız devir geçersizdir.
Pay defterine işleyin
Devir, pay defterine kaydedilir.
Ticaret siciline tescil ettirin
Müdürler 30 gün içinde başvurur. Başvurmazlarsa ayrılan ortak kendisi başvurabilir.
Vergi ve SGK kayıtlarını güncelleyin
Müdürlük ve imza yetkiniz varsa bunların da sonlandırıldığını teyit edin.

Devir Sözleşmesinde Bulunması Gereken Hükümler
Devir Sözleşmesinde Bulunması Gereken Hükümler
- Devir bedeli, ödeme takvimi ve teminatı
- Devir tarihine kadarki borçlardan kimin sorumlu olacağı
- Kefaletlerin ve şahsi teminatların kaldırılması
- Devredene verilen ibra ve müdürlükten ayrılma
- Rekabet etmeme ve gizlilik yükümlülükleri
- Tescil yükümlülüğü ve gecikme halinde yaptırım
Kefalet tuzağı: Payı devretmek banka kefaletini sona erdirmez. Kredi sözleşmelerindeki şahsi kefaletinizin kaldırıldığını bankadan yazılı olarak alın.
Anonim şirkette pay devri daha kolaydır. Kural olarak genel kurul onayı aranmaz. Ancak esas sözleşmede bağlam hükmü varsa yönetim kurulu onayı gerekir.
Şirket Sözleşmesindeki Çıkma Hakkı
Şirket sözleşmesi ortaklara çıkma hakkı tanıyabilir. Örneğin belirli bir süre kâr dağıtılmaması veya şirket merkezinin taşınması çıkma sebebi yapılabilir. Hak tanınmışsa ortak bildirimle şirketten ayrılır. Dava açması gerekmez. Bu nedenle kuruluşta sözleşmeye çıkış hükümleri yazmak büyük kolaylık sağlar.
Haklı Sebeple Ortaklıktan Çıkma Davası
Anlaşma ve sözleşme hükmü yoksa geriye dava kalır. Mahkeme, ortaklığın sürdürülmesinin o ortaktan beklenip beklenemeyeceğine bakar. Ortağın kusursuz olması şart değildir.
| Haklı Sebep Örneği | Açıklama |
|---|---|
| Kârın sürekli dağıtılmaması | Azlığın şirketten yararlanması engellenir |
| Bilgi alma hakkının engellenmesi | Ortak şirketi denetleyemez hale gelir |
| Çoğunluğun gücünü kötüye kullanması | Kararlar sürekli azlık aleyhine alınır |
| Şirket kaynaklarının kişisel amaçla kullanılması | Güven ilişkisi çöker |
| Ortaklar arasında ağır ve sürekli geçimsizlik | Organlar çalışamaz hale gelir |
| Ortağın sağlık veya ekonomik durumunun değişmesi | Kişisel nedenler de haklı sebep olabilir |
İlgili konular için kâr payı alamayan ortak, şirket ortağının bilgi alma hakkı ve şirket parasını kendi hesabına aktaran ortak yazılarımıza bakabilirsiniz.
| Konu | Kural |
|---|---|
| Davacı | Çıkmak isteyen ortak |
| Davalı | Şirket tüzel kişiliği |
| Görevli ve yetkili mahkeme | Şirket merkezindeki asliye ticaret mahkemesi |
| Arabuluculuk | Çıkma talebi dava şartı kapsamında görülmez. Ayrılma akçesi talebi tartışmalıdır |
| Tedbir | Dava süresince hak ve borçların dondurulması istenebilir |
| Çıkmaya katılma | Diğer ortaklar bildirimden itibaren 1 ay içinde katılabilir |
| Sonuç | Çıkmaya izin, ayrılma akçesinin tespiti ve tahsili |
Hangi çıkış yolu sizin için daha hızlı ve güvenli? İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ile değerlendirin.
Ayrılma Akçesi Nasıl Hesaplanır?
Ayrılma akçesi, payın gerçek değeridir. Defter değeri veya nominal sermaye esas alınmaz. Yargıtay uygulamasında değer, karar tarihine en yakın tarihe göre belirlenir.
| Hesaba Katılan Kalem | Açıklama |
|---|---|
| Taşınmazlar ve makineler | Rayiç değerleriyle |
| Stoklar ve alacaklar | Tahsil kabiliyetine göre |
| Marka, patent, müşteri çevresi | Şerefiye dahil gayrimaddi değerler |
| Gizli yedekler | Bilançoda görünmeyen değer fazlaları |
| Borçlar | Vergi, SGK ve ticari borçlar düşülür |
| Sonuç | Net özvarlık x ortağın pay oranı |
Şirket sözleşmesi ayrılma akçesini farklı düzenleyebilir. Ödeme için şirketin kullanılabilir öz kaynağı bulunmalıdır. Yoksa ödenmeyen kısım için ortak beklemek zorunda kalabilir.
Anonim Şirkette Ortaklıktan Çıkma
Anonim şirkette pay sahibinin kanuni çıkma hakkı yoktur. Önündeki yollar şunlardır.
| Yol | Şart | Sonuç |
|---|---|---|
| Pay devri | Alıcı bulunması, varsa bağlam hükmüne uyum | Ortaklık sona erer |
| Haklı sebeple fesih davası (m.531) | Sermayenin en az yüzde 10’u, halka açıkta yüzde 5’i | Fesih veya payın gerçek değerle satın alınması |
| Birleşme, bölünme, tür değiştirmede ayrılma | İşleme muhalif kalma | Ayrılma akçesi |
| Hakim ortağın satın alması | Kanundaki özel şartlar | Pay bedeli |
Mahkeme fesih yerine davacının payının gerçek değerle satın alınmasına karar verebilir. Uygulamada en sık görülen sonuç budur.
İki Ortaklı ve Yüzde 50 – Yüzde 50 Şirketlerde Kilitlenme
Eşit paylı şirketlerde genel kurul karar alamaz. Pay devri onaylanamaz, müdür değiştirilemez. Bu durumda yollar şöyledir.
- Haklı sebeple çıkma davası açılır. Genel kurul kararı gerekmez.
- Haklı sebeple fesih davası açılır. Mahkeme alternatif çözüm üretebilir.
- Ortaklardan biri diğerinin payını satın alır.
- Şirket bölünerek iki ayrı şirkete ayrılır.
2026 gelişmesi: Anayasa Mahkemesi, iki ortaklı limited şirketlerde çıkarma davası için genel kurul kararı arayan kuralı iptal etti (E.2025/128, K.2025/273). Ayrıntılar limited şirket ortağının çıkarılması yazımızdadır.
Ortaklıktan Çıkan Ortağın Borçlardan Sorumluluğu
| Borç Türü | Limited Şirket Ortağı | Anonim Şirket Ortağı |
|---|---|---|
| Ticari borçlar | Yalnızca sermaye taahhüdüyle sınırlı | Yalnızca sermaye taahhüdüyle sınırlı |
| Vergi ve diğer kamu borçları | Şirketten tahsil edilemezse sermaye payı oranında (6183 sayılı Kanun m.35) | Ortak sıfatıyla sorumluluk yok |
| Devir öncesi kamu borçları | Devreden ve devralan müteselsilen sorumlu | – |
| SGK prim borçları | Kamu alacağı rejimine tabi | Yönetici değilse sorumluluk yok |
| Müdürlük döneminden doğan borçlar | Kanuni temsilci sıfatıyla ayrıca sorumlu | Yönetim kurulu üyesiyse sorumlu |
| Şahsi kefaletler | Kefalet kaldırılmadıkça devam eder | Kefalet kaldırılmadıkça devam eder |
Müdürlük görevinden doğan sorumluluk için şirket müdürünün sorumluluğu yazımıza bakın. Vergi dairesinin güncel uygulamaları Gelir İdaresi Başkanlığı sitesinden izlenebilir.
Ortaklıktan Çıkma Konusunda Yargı Kararları
Özet Tablo: Ortaklıktan Çıkma
| Başlık | Kısa Cevap |
|---|---|
| En hızlı yol | Anlaşmalı pay devri |
| Limited şirkette devir şekli | Yazılı sözleşme, noter onayı, genel kurul onayı, tescil |
| Anlaşma yoksa | Haklı sebeple çıkma davası (m.638) |
| Anonim şirkette | Pay devri veya haklı sebeple fesih (m.531) |
| Alınacak para | Payın gerçek değeri |
| Mahkeme | Şirket merkezindeki asliye ticaret mahkemesi |
| Çıkış sonrası risk | Kamu borçları ve şahsi kefaletler |
Sıkça Sorulan Sorular
Üç yol vardır. Ortak payını devredebilir, şirket sözleşmesindeki çıkma hakkını kullanabilir veya haklı sebeple çıkma davası açabilir.
Hayır. Tek taraflı istifa ortaklığı sona erdirmez. Pay devri, sözleşmesel çıkma hakkı veya mahkeme kararı gerekir.
Limited şirkette onaysız devir geçersizdir. Bu durumda haklı sebeple çıkma davası açılabilir. Genel kurul 3 ay içinde reddetmezse onay verilmiş sayılır.
Limited şirkette evet. Devir sözleşmesi yazılı yapılır ve imzalar noterce onaylanır.
Payın gerçek değeri üzerinden hesaplanır. Taşınmazlar, marka ve müşteri çevresi gibi değerler dahil edilir. Borçlar düşülür.
Kanuni çıkma hakkı yoktur. Ortak payını devreder. Azlık pay sahipleri haklı sebeple fesih davası açabilir.
İlk derece yargılaması genellikle 1 ila 3 yıl sürer. Bilirkişi incelemesi süreyi belirler.
Limited şirket ortağı, şirketten tahsil edilemeyen kamu borçlarından sermaye payı oranında sorumludur. Devir öncesi borçlarda devralanla birlikte sorumluluk sürer.
Genel kurul kilitlendiği için dava yolu öne çıkar. Haklı sebeple çıkma veya fesih davası açılabilir.
Yalnızca çıkma talebi dava şartı kapsamında görülmemektedir. Ayrılma akçesi birlikte istenirse uygulama tartışmalıdır. Hak kaybı olmaması için avukatınıza danışın.
Ortaklıktan Çıkış Sürecinizi Birlikte Planlayalım
Pay devri sözleşmesi, çıkma davası, ayrılma akçesi hesabı ve borç sorumluluğunun sınırlanması için İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ekibimizle görüşün. Diğer hukuki konularda İstanbul avukat kadromuz da hizmetinizdedir.

