Şirketler Hukuku
Ticari Sırları Rakip Şirkete Veren Çalışana Ne Yapılabilir?

Ticari sırları rakip şirkete veren çalışan dört ayrı yaptırımla karşılaşır. İşveren iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebilir ve kıdem ile ihbar tazminatı ödemez (İş K. m.25/II-e). Çalışan, sadakat borcunu ihlal ettiği için maddi ve manevi tazminat öder (TBK m.396). Sır kullanımı haksız rekabet sayılır ve men ile tedbir davası açılır (TTK m.55/1-d). Ticari sırrın ifşası TCK m.239 uyarınca 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası gerektirir. Sırları alan rakip şirket de birlikte sorumludur. Fesih için öğrenmeden itibaren 6 iş günü, şikayet için 6 ay süre vardır.

Son güncelleme: 6 Kasım 2026Yazar: Av. Mehmet Salih AyyıldızKategori: Şirketler Hukuku

Ticari Sır Nedir? Hangi Bilgiler Korunur?

Türk hukukunda ticari sırrın tek bir kanuni tanımı yoktur. Yargıtay ve uluslararası düzenlemeler üç ölçüt kullanır. Bilgi genel olarak bilinmemeli, gizli olduğu için ekonomik değer taşımalı ve işveren korunması için makul önlem almış olmalıdır.

Ticari Sır Sayılır Ticari Sır Sayılmaz
Müşteri listesi, fiyat ve iskonto politikası, sözleşme koşulları İnternet sitesinde yayınlanan referanslar
Üretim formülü, yazılım kaynak kodu, tasarım dosyaları Çalışanın mesleki bilgi ve deneyimi
Maliyet tabloları, tedarikçi anlaşmaları, kâr marjları Sektörde herkesin bildiği genel bilgiler
Pazarlama stratejisi, ihale teklifleri, Ar-Ge çalışmaları Kamuya açık kaynaklardan derlenebilen bilgiler
CRM kayıtları ve müşteri satın alma alışkanlıkları Gizlilik önlemi alınmamış açık belgeler
  • Çalışan dosyaları kendi e-postasına gönderdi, suç mu? Sır niteliğinde ve rakibe verildiyse evet. Yalnızca göndermek güven ilişkisini bozar ve fesih sebebidir.
  • Rekabet yasağı sözleşmesi yoksa dava açılamaz mı? Açılır. Sır saklama borcu kanundan doğar, sözleşme gerekmez.
  • İşten ayrıldıktan sonra sır saklama borcu sürer mi? Evet. İşverenin haklı menfaati devam ettiği sürece sürer.
  • Rakip firmaya dava açılabilir mi? Evet. Sırları alan ve kullanan şirket birlikte sorumludur.

2026 gelişmesi: Ticaret Bakanlığı, Ticari Sırların Korunması Hakkında Kanun Taslağını Nisan 2026’da görüşe açmıştır. Taslak, ticari sırrın tanımını ve hukuka aykırı edinim halinde hapis cezasını düzenlemektedir. Henüz yasalaşmamıştır.

Kanun Metni: TBK m.396, İş Kanunu m.25/II-e ve TCK m.239

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 4857 Sayılı İş Kanunu

İşçinin Sadakat Borcu ve Haklı Fesih (Özet)

TBK Madde 396/3

İşçi, hizmet ilişkisi devam ettiği sürece, sadakat borcuna aykırı olarak bir ücret karşılığında üçüncü kişiye hizmette bulunamaz ve özellikle kendi işvereni ile rekabete girişemez.

TBK Madde 396/4

İşçi, iş gördüğü sırada öğrendiği, özellikle üretim ve iş sırları gibi bilgileri, hizmet ilişkisinin devamı süresince kendi yararına kullanamaz veya başkalarına açıklayamaz. İşverenin haklı menfaatinin korunması için gerekli olduğu ölçüde işçi, hizmet ilişkisinin sona ermesinden sonra da sır saklamakla yükümlüdür.

İş Kanunu Madde 25/II-e

İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması halinde işveren iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir.

İş Kanunu Madde 26

Bu fesih yetkisi, iki taraftan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu diğer tarafın öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamaz. Ancak işçinin olayda maddi çıkar sağlaması halinde bir yıllık süre uygulanmaz.

5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu

Madde 239 – Ticari Sır, Bankacılık Sırrı veya Müşteri Sırrı Niteliğindeki Bilgi veya Belgelerin Açıklanması (Özet)

Fıkra 1

Sıfat veya görevi, meslek veya sanatı gereği vakıf olduğu ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgeleri yetkisiz kişilere veren veya ifşa eden kişi, şikayet üzerine, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Bu bilgi veya belgelerin, hukuka aykırı yolla elde eden kişiler tarafından yetkisiz kişilere verilmesi veya ifşa edilmesi halinde de aynı cezaya hükmolunur.

Fıkra 2

Birinci fıkra hükümleri, fenni keşif ve buluşları veya sınai uygulamaya ilişkin bilgiler hakkında da uygulanır.

Fıkra 3

Bu sırlar, Türkiye’de oturmayan bir yabancıya veya onun memurlarına açıklandığı takdirde, faile verilecek ceza üçte biri oranında artırılır. Bu halde şikayet koşulu aranmaz.

Fıkra 4

Cebir veya tehdit kullanarak bir kimseyi bu madde kapsamına giren bilgi veya belgeleri açıklamaya mecbur kılan kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.

İlk 72 Saat: İşveren Ne Yapmalı?

Ticari sırları rakip şirkete veren çalışan tespit edildiğinde süreler hemen işlemeye başlar. Yanlış adım delilleri hukuka aykırı hale getirir. Doğru sıra şudur.

1

Erişimleri kapatın

E-posta, CRM, VPN ve bulut erişimleri askıya alınır. Cihazlar teslim alınır ve mühürlenir.

2

Logları koruyun

E-posta sunucusu, USB bağlantı kayıtları, dosya indirme ve dışa aktarma logları değiştirilmeden yedeklenir.

3

Hukuka uygun inceleme yapın

Kurumsal e-posta incelemesi ancak önceden bildirilmiş politika varsa, somut şüpheyle sınırlı ve orantılı yapılır.

4

Delil tespiti isteyin

Mahkemeden bilirkişi eliyle cihaz imajı ve adli bilişim incelemesi talep edilir (HMK m.400).

5

Savunma alın ve feshedin

Öğrenmeden itibaren 6 iş günü içinde haklı nedenle fesih bildirimi yapılır.

6

Tedbir ve şikayet

Haksız rekabet için ihtiyati tedbir, TCK m.239 için 6 ay içinde şikayet başvurusu yapılır.

Ticari Sır İhlalinde Delil Toplama ve İşveren Yol Haritası

Ticari Sır İhlalinde Delil Toplama ve İşveren Yol Haritası

Haklı Nedenle Fesih: Kıdem ve İhbar Tazminatı Ödenir mi?

Ticari sırrın rakibe verilmesi doğruluk ve bağlılığa aykırı davranıştır. İşveren bildirim süresi beklemeden feshedebilir. Kıdem ve ihbar tazminatı ödenmez.

Konu Kural
Fesih süresi Öğrenmeden itibaren 6 iş günü, her halde 1 yıl. Çalışan maddi çıkar sağladıysa 1 yıl sınırı uygulanmaz
Savunma alma Zorunlu değil, ancak ispat ve iyi uygulama açısından önerilir
İspat yükü İşverende. Sızdırma somut delille kanıtlanmalıdır
Kanıtlanamazsa Dosyaları kişisel e-postaya göndermek güveni sarsar. Yargıtay bu halde geçerli fesih kabul eder, kıdem ve ihbar ödenir
İşe iade Haklı fesih ispatlanırsa işe iade davası reddedilir
Yıllık izin ücreti Her halde ödenir

Haklı fesih ile geçerli fesih farkı: Sızdırma ispatlanırsa haklı fesihtir ve tazminat ödenmez. Yalnızca şüphe veya dosya aktarımı ispatlanırsa geçerli fesihtir. Bu halde iş güvencesi korunmaz ama kıdem ve ihbar tazminatı ödenir.

Çalışandan Tazminat İstenebilir mi?

Dayanak Talep Not
Sadakat borcu ihlali (TBK m.396) Fiili zarar ve yoksun kalınan kâr İş ilişkisi sürerken ve sonrasında
Gizlilik sözleşmesi Cezai şart Tek taraflı cezai şart geçerlidir, fahiş ise indirilir
Rekabet yasağı sözleşmesi (TBK m.444-447) Cezai şart ve aşan zarar Yazılı, en fazla 2 yıl, yer ve konu sınırlı
Haksız rekabet (TTK m.56) Tazminat veya davalının elde ettiği menfaat Rakip şirketle birlikte
Manevi tazminat (TBK m.58) Ticari itibar kaybı Somut itibar zedelenmesi aranır

Rekabet yasağı sözleşmesi yoksa bile sır saklama borcu kanundan doğar. Sözleşme varsa işverenin ispat yükü hafifler. Somut zarar aranmaz, önemli zarar ihtimali yeterlidir. Ortak sıfatıyla sır kullanımı için şirket ortağının rekabet yasağı yazımıza bakın.

Rakibe geçen çalışanınız müşteri listesini mi götürdü? Tedbir ve delil tespiti için 72 saat kritik. İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ile hemen görüşün.

Acil Değerlendirme Alın

Haksız Rekabet Davası ve Rakip Şirketin Sorumluluğu

Ticari sırları rakip şirkete veren çalışan yalnızca işverene karşı değil, haksız rekabet hukuku bakımından da sorumludur. Sırların kullanılması haksız rekabettir (TTK m.55/1-d). Çalışanı sır ifşasına yönelten rakip şirket de haksız rekabet yapmış olur (TTK m.55/1-b-3). İşveren her ikisine birlikte dava açar.

Talep Açıklama
Tespit ve men Sır kullanımının durdurulması
Ref Kopyalanan verilerin imhası, ürünlerin toplatılması
Maddi tazminat Yoksun kalınan kâr veya rakibin elde ettiği menfaat
Manevi tazminat İtibar kaybı
İhtiyati tedbir Dava öncesi faaliyetin durdurulması (TTK m.61)
Kararın ilanı Masrafı davalıya ait
Zamanaşımı Öğrenmeden 1 yıl, her halde 3 yıl (TTK m.60)

Rakip şirketin müşterileri ayartması konusu eski ortak müşterileri rakibe yönlendirirse yazısında ayrıntılı işlenmiştir.

Ceza Boyutu: Hangi Suç Ne Zaman Oluşur?

Fiil Suç Ceza Şikayet
Ticari sırrı rakibe vermek TCK m.239 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve adli para cezası Şikayete bağlı, 6 ay
Yabancı şirkete vermek TCK m.239/3 Ceza üçte bir artar Şikayet aranmaz
Gerçek kişi müşteri verilerini götürmek TCK m.136 2 yıldan 4 yıla kadar hapis Şikayete bağlı değil
Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma TCK m.155/2 1 yıldan 7 yıla kadar hapis Şikayete bağlı değil
Sistemdeki verileri başka yere gönderme TCK m.244/2 6 aydan 3 yıla kadar hapis Şikayete bağlı değil
Kasıtlı haksız rekabet TTK m.62 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası Şikayete bağlı

TCK m.239 suçu uzlaşmaya tabidir ve asliye ceza mahkemesinde görülür. Dava zamanaşımı 8 yıldır. Suç duyurusu için şikayet dilekçesi örneği yazımız yol gösterir.

Dijital Deliller ve İşverenin Denetim Sınırı

Ticari sırları rakip şirkete veren çalışan aleyhine en güçlü deliller dijitaldir. Ancak hukuka aykırı elde edilen delil kullanılamaz (HMK m.189/2). Anayasa Mahkemesi ve Kişisel Verileri Koruma Kurulu işverenin denetim yetkisine sınır çizmiştir.

Ölçüt Anlamı
Önceden bilgilendirme Çalışan, e-posta ve cihazların denetlenebileceğini önceden yazılı olarak bilmelidir
Meşru amaç Denetim somut bir şüpheye dayanmalıdır
Kademelilik Önce log ve trafik verisi, içerik incelemesi son çare
Orantılılık İnceleme şüpheyle sınırlı tutulur, özel yazışmalara girilmez
Kullanım sınırı Elde edilen veriler yalnızca o amaçla ve yargı sürecinde kullanılır
Gizli izleme yasağı Sürekli ve gizli izleme hukuka aykırıdır

Kişisel Verileri Koruma Kurulu ilke kararı (2026): Kurul, kurumsal e-posta, kurum içi mesajlaşma ve CRM kayıtlarının denetiminde genel bir bildirimin yetersiz olduğunu, içerik incelemesinin somut şüpheyle sınırlı tutulması gerektiğini ve işten ayrılan çalışanın hesabının kapatılmasını karara bağlamıştır. Güncel metin KVKK sitesinden kontrol edilmelidir.

Kullanılabilecek Deliller

  • E-posta sunucusu ve dosya paylaşım logları.
  • USB bağlantı kayıtları ve veri kaybı önleme yazılımı raporları.
  • CRM erişim ve dışa aktarma kayıtları.
  • Noter e-tespiti ve mahkeme delil tespiti.
  • Müşteri ve çalışan tanık beyanları.
  • Rakip şirketin ürün, teklif ve fiyat belgeleri.

Önleyici Tedbirler: Sır Sızdırılmadan Önce

  • İş sözleşmesine gizlilik maddesi ve cezai şart ekleyin.
  • Kilit personelle yazılı rekabet yasağı sözleşmesi yapın. Süre 2 yılı aşmasın, yer ve konu sınırlı olsun.
  • Bilgi güvenliği politikası ve aydınlatma metniyle denetim yetkisini önceden bildirin.
  • Erişimleri görev tanımıyla sınırlayın. Gizli belgeleri işaretleyin.
  • USB ve kişisel e-posta kullanımını teknik olarak kısıtlayın.
  • İşten ayrılışta cihaz ve hesap teslim tutanağı düzenleyin.

Sızıntı kişisel veri içeriyorsa işveren 72 saat içinde Kurula ihlal bildirimi yapmalıdır (KVKK m.12). Rakibe geçen çalışanı işe alan şirketin yöneticileri için şirket yöneticileri borçlardan şahsen sorumlu mudur yazımız tamamlayıcıdır.

Görevli Mahkeme ve Usul

Dava Görevli Mahkeme
İş ilişkisi sürerken sadakat ihlali tazminatı İş mahkemesi
İşten ayrıldıktan sonra rekabet yasağı sözleşmesi davası Asliye ticaret mahkemesi (İçtihadı Birleştirme Kararı 2023/1-2025/3)
Haksız rekabet davası Asliye ticaret mahkemesi
Kıdem ve ihbar tazminatı, işe iade İş mahkemesi, önce arabuluculuk
TCK m.239 ceza davası Asliye ceza mahkemesi

Ticari Sır İhlaline İlişkin Yargıtay Kararları

Yargıtay Hukuk Genel KuruluE. 2014/11-866 – K. 2016/289 – 09.03.2016
Çalışırken Rakibe Sır Vermek Sadakat İhlalidir
Usta işçi, ticari sır, müşteri ve fiyat bilgilerini rakip şirkete vermiştir. Kurul, iş ilişkisi sürerken işlenen sadakat ihlalinde iş mahkemesinin görevli olduğunu ve fiilin sadakat borcuna aykırı olduğunu kabul etmiştir.
Sonuç: İş ilişkisi sürerken sır ifşası tazminat sorumluluğu doğurur.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2015/8396 – K. 2016/3470 – 30.03.2016
Müşteri Çevresini Bilen Satış Yöneticisine Rekabet Yasağı Uygulanır
Satış yöneticisi aynı ilde aynı sektörde rakibe geçmiştir. Daire, müşteri çevresi bilgisinin önemli zarar verebileceğini, yasağın geçerli olduğunu ve cezai şartın değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Sonuç: Müşteri bilgisine erişim rekabet yasağını geçerli kılar.
Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2016/29592 – K. 2017/17489 – 06.11.2017
Dosyaların Kişisel E-postaya Aktarılması Güven İlişkisini Bozar
İşçi, işyeri bilgilerini kişisel e-postasına göndermiştir. Üçüncü kişiyle paylaşım kanıtlanamadığından fesih haklı değil geçerli sayılmıştır.
Sonuç: Paylaşım ispatlanmazsa kıdem ve ihbar ödenir ama işe iade reddedilir.
Yargıtay 9. Hukuk DairesiE. 2018/4159 – K. 2020/19615 – 22.12.2020
Gizlilik Yükümlülüğüne Bağlı Tek Taraflı Cezai Şart Geçerlidir
Daire, sır saklama yükümlülüğünün ihlaline bağlanan ve yalnızca işçi aleyhine düzenlenen cezai şartı geçerli kabul etmiştir.
Sonuç: Gizlilik sözleşmesindeki cezai şart karşılıklılık aramaz.
Yargıtay 5. Ceza DairesiE. 2014/7809 – K. 2017/118 – 12.01.2017
Bilginin Ticari Sır Niteliği Uzman Bilirkişiyle Saptanır
Mühendis 2.490 dosyayı kopyalayıp yeni işverenine aktarmıştır. Daire, bilgilerin ticari sır niteliğinin uzman bilirkişiyle belirlenmesi gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.
Sonuç: TCK m.239 davasında sır niteliği teknik inceleme gerektirir.
Yargıtay 23. Hukuk DairesiE. 2016/6958 – K. 2019/4349 – 21.10.2019
Ticari Sır İçin Koruma Önlemi Alınmış Olmalıdır
Daire, ticari sırrı rakiplere karşı ekonomik menfaat sağlayan, gizli tutulan ve gizliliği için önlem alınan bilgi olarak tanımlamıştır. Gizlilik tek başına yeterli görülmemiştir.
Sonuç: Önlem almayan işveren bilgiyi ticari sır olarak koruyamaz.

Özet Tablo: Ticari Sırları Rakip Şirkete Veren Çalışan

Soru Kısa Cevap
Fesih Haklı nedenle, 6 iş günü içinde, tazminatsız
Tazminat Sadakat ihlali, cezai şart, haksız rekabet
Rakip şirket Birlikte sorumlu
Ceza TCK 239, 1-3 yıl, şikayet 6 ay
Kişisel veri TCK 136, şikayete bağlı değil
Delil Önceden bildirilmiş, orantılı denetim
Tedbir TTK m.61 ihtiyati tedbir
Mahkeme İş, ticaret ve ceza mahkemeleri ayrı

Sıkça Sorulan Sorular

1. Müşteri listesi ticari sır sayılır mı?

Gizli tutuluyor, ekonomik değer taşıyor ve korunması için önlem alınmışsa sayılır. Herkese açık referans listeleri ticari sır değildir.

2. İşten ayrılan çalışan eski müşterilerle çalışabilir mi?

Rekabet yasağı sözleşmesi yoksa ve ticari sır kullanmıyorsa çalışabilir. Sözleşme varsa süresi boyunca yasağa uyar.

3. Çalışanın şirket dosyalarını kendi e-postasına göndermesi suç mu?

Dosyalar ticari sır niteliğindeyse ve rakibe verildiyse TCK m.239 suçu oluşur. Yalnızca göndermek güven ilişkisini bozar ve fesih sebebidir.

4. Ticari sır ifşa eden işçi tazminatsız işten çıkarılabilir mi?

Evet. İş Kanunu m.25/II-e uyarınca haklı nedenle derhal fesih yapılır. Kıdem ve ihbar tazminatı ödenmez. Sızdırma somut delille ispatlanmalıdır.

5. Rekabet yasağı sözleşmesi yoksa işveren dava açabilir mi?

Evet. Sır saklama borcu kanundan doğar. Haksız rekabet ve sadakat ihlali davaları sözleşme olmadan da açılır.

6. Rekabet yasağı kaç yıl geçerlidir?

Kural olarak en fazla 2 yıl. Yer ve iş türü bakımından da sınırlı olmalıdır. Aşırı yasağı hakim daraltır.

7. Rakip firmaya da dava açılabilir mi?

Evet. Çalışanı sır ifşasına yönelten veya sırları kullanan rakip şirket haksız rekabetten birlikte sorumludur.

8. İşveren çalışanın e-postasını inceleyebilir mi?

Önceden yazılı bildirim yapılmışsa, somut şüphe varsa ve inceleme orantılıysa inceleyebilir. Gizli ve sürekli izleme hukuka aykırıdır.

9. Ticari sır davasında hangi mahkeme görevlidir?

İş ilişkisi sürerken sadakat ihlali iş mahkemesinde, işten ayrıldıktan sonraki rekabet yasağı ve haksız rekabet davaları asliye ticaret mahkemesinde görülür.

10. TCK 239 şikayete bağlı mı, süresi ne kadar?

Evet, şikayete bağlıdır. Süre failin ve fiilin öğrenilmesinden itibaren 6 aydır. Yabancıya açıklama halinde şikayet aranmaz.

11. Eski çalışana ihtiyati tedbir uygulanabilir mi?

Evet. Haksız rekabet davasında sır kullanımının durdurulması ve verilerin korunması için dava öncesinde tedbir istenebilir.

12. İşveren ne kadar tazminat isteyebilir?

Yoksun kalınan kâr bilirkişiyle hesaplanır. Zarar belirlenemezse rakibin elde ettiği menfaat veya hakimin takdir ettiği tutar istenir. Cezai şart varsa ayrıca talep edilir.

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Kurucu Ortak – Ticaret, Gayrimenkul ve Vergi Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2019). İstanbul Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans.

Av. Turgut Ekrem

Av. Turgut Ekrem

Kurucu Ortak – Ceza Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2019). Marmara Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans. AYM ve AİHM bireysel başvuruları.

Ticari Sırlarınız Sızdırıldı mı?

Delil tespiti, haklı fesih, ihtiyati tedbir, tazminat davası ve suç duyurusu için İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ekibimizle görüşün. Diğer hukuki konularda İstanbul avukat kadromuz da hizmetinizdedir.

İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı

Ankara Avukat Ankara Çekişmeli Boşanma Avukatı Kült Avukatlık Sakarya Avukat Uzman Mütalaası İstanbul Avukat Ankara Boşanma Avukatı İzmir Ceza Avukatı Kripto Para Avukatı