Şirket Ortağının Rekabet Etmesi Hukuka Uygun mudur?
Şirket ortağının rekabet yasağı ortağın sıfatına göre değişir. Limited şirkette yalnızca ortak olan kişi için kanuni rekabet yasağı yoktur. Yasak ancak şirket sözleşmesiyle getirilebilir (TTK m.613/2). Ortak aynı zamanda müdürse diğer ortakların yazılı izni olmadan şirketle rekabet edemez (TTK m.626). Anonim şirkette pay sahibi serbesttir, yönetim kurulu üyesi ise genel kurul izni olmadan rekabet edemez (TTK m.396). Yasak olmasa bile her ortak bağlılık yükümlülüğüne tabidir. Şirket müşterilerini kendi şirketine kaydıran ortak haksız rekabet yapmış sayılır ve haklı sebeple ortaklıktan çıkarılabilir.
İçindekiler
- Şirket Ortağının Rekabet Yasağı: Hukuki Dayanak ve Temel Ayrım
- Kanun Metni: TTK m.613, m.626 ve m.396
- Anonim Şirkette Rekabet Yasağının Uygulama Alanı
- Limited Şirkette Rekabet Yasağının Sınırları
- Rekabet Yasağının Şirket Sözleşmesiyle Genişletilmesi
- Ortaklık Sona Erdikten Sonra Rekabet Yasağı Devam Eder mi?
- Yasak Olmasa Bile Haksız Rekabet Sınırı
- Rekabet Yasağına Aykırılığın Hukuki Sonuçları
- Dava Süreci, Görevli Mahkeme ve İspat
- Ortağın Rekabet Yasağına İlişkin Yargıtay Kararları
- Özet Tablo: Şirket Ortağının Rekabet Yasağı
- Sıkça Sorulan Sorular
Şirket Ortağının Rekabet Yasağı: Hukuki Dayanak ve Temel Ayrım
Türk hukukunda tek bir rekabet yasağı kuralı yoktur. Kanun, kişinin şirketteki konumuna göre farklı kurallar koyar. Bu nedenle soru önce “ortak hangi sıfatla hareket ediyor” diye sorulur.
| Sıfat | Kanuni Rekabet Yasağı | Dayanak | İzin Mercii |
|---|---|---|---|
| Kollektif şirket ortağı | Var | TTK m.230-231 | Diğer ortaklar |
| Komanditer ortak | Yok | TTK m.230 dışı | – |
| Anonim şirket pay sahibi | Yok, sözleşmeyle getirilebilir | TTK m.480 | – |
| Anonim şirket yönetim kurulu üyesi | Var | TTK m.396 | Genel kurul |
| Limited şirket ortağı (müdür değil) | Yok, şirket sözleşmesiyle getirilebilir | TTK m.613/2 | Şirket sözleşmesi |
| Limited şirket müdürü | Var | TTK m.626 | Tüm ortakların yazılı izni veya genel kurul |
- Limited şirket ortağı başka şirket kurabilir mi? Müdür değilse ve sözleşmede yasak yoksa evet.
- Müdür başka şirkette müdür olabilir mi? Rekabet eden alanda ancak tüm ortakların yazılı izniyle.
- Anonim şirket ortağı rakip şirket kurabilir mi? Evet. Yönetim kurulu üyesi değilse serbesttir.
- Yasak yoksa ortak her şeyi yapabilir mi? Hayır. Bağlılık yükümlülüğü ve haksız rekabet kuralları her zaman geçerlidir.
Kanun Metni: TTK m.613, m.626 ve m.396
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu
Madde 613/1-2 – Bağlılık yükümlülüğü
Ortaklar, şirket sırlarını korumakla yükümlüdür. Ortaklar, şirketin çıkarlarını zedeleyebilecek davranışlarda bulunamazlar. Özellikle kendilerine özel bir menfaat sağlayan ve şirketin amacına zarar veren işlemler yapamazlar. Şirket sözleşmesiyle, ortakların şirketle rekabet eden işlem ve davranışlardan kaçınmak zorunda oldukları öngörülebilir.
Madde 626/2 – Müdürlerin rekabet yasağı
Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemiş veya diğer tüm ortaklar yazılı olarak izin vermemişse, müdürler şirketle rekabet oluşturan bir faaliyette bulunamazlar. Şirket sözleşmesi ortakların onayı yerine ortaklar genel kurulunun onay kararını öngörebilir.
Madde 396/1 – Yönetim kurulu üyelerinin rekabet yasağı
Yönetim kurulu üyelerinden biri, genel kurulun iznini almaksızın, şirketin işletme konusuna giren ticari iş türünden bir işlemi kendi veya başkası hesabına yapamayacağı gibi, aynı tür ticari işlerle uğraşan bir şirkete sorumluluğu sınırsız ortak sıfatıyla da giremez. Bu hükme aykırı harekette bulunan üyelerden şirket tazminat istemekte veya tazminat yerine yapılan işlemi şirket adına yapılmış saymakta ve üçüncü kişiler hesabına yapılan sözleşmelerden doğan menfaatlerin şirkete ait olduğunu dava etmekte serbesttir.
Madde 396/2-3
Bu haklardan birinin seçilmesi diğer üyelere aittir. Bu haklar, söz konusu işlemlerin yapıldığını diğer üyelerin öğrendikleri tarihten itibaren üç ay ve her halde bunların gerçekleşmesinden itibaren bir yıl geçince zamanaşımına uğrar.
Anonim Şirkette Rekabet Yasağının Uygulama Alanı
Anonim şirket pay sahibinin tek borcu sermaye borcudur. Sadakat yükümlülüğü ve rekabet yasağı yoktur. Pay sahibi rakip şirket kurabilir, rakip şirkete ortak olabilir. Yasak ancak pay sahipleri sözleşmesiyle getirilir. İhlali sözleşmesel sorumluluk ve cezai şart doğurur.
Yönetim kurulu üyesi için durum farklıdır. Genel kurul izni olmadan işletme konusuna giren işlemi kendi veya başkası hesabına yapamaz. Rakip şirkete sınırsız sorumlu ortak olarak giremez. Yasak görev süresiyle sınırlıdır. Görev bitince kanuni yasak kalkar.
| Şirketin Seçimlik Hakları (TTK m.396) | Anlamı |
|---|---|
| Tazminat | Şirketin uğradığı zararın ödenmesi |
| İşlemi şirket adına yapılmış sayma | Üyenin kendi hesabına yaptığı işlemin kazancı şirkete geçer |
| Menfaatlerin şirkete ait olduğunu isteme | Üçüncü kişi hesabına yapılan sözleşmelerden doğan kazanç şirkete verilir |
| Süre | Öğrenmeden itibaren 3 ay, her halde 1 yıl |
Yönetim kurulu üyesinin diğer yükümlülükleri anonim şirket yönetim kurulu üyelerinin sorumlulukları yazısında, görevden alınması yönetim kurulu üyesinin azli yazısında anlatılmıştır.
Limited Şirkette Rekabet Yasağının Sınırları
Yalnızca Ortak Olan Kişi
Kanun limited şirket ortağına rekabet yasağı yüklemez. Ortak rakip şirket kurabilir. Ancak iki sınır vardır. Birincisi şirket sözleşmesidir. Sözleşmede yasak varsa ortak buna uyar. İkincisi bağlılık yükümlülüğüdür. Ortak, şirket sırlarını kullanamaz ve şirketin çıkarlarını zedeleyecek davranışlardan kaçınır.
Ortak Aynı Zamanda Müdürse
Müdür sıfatı yasağı doğurur. Müdür, diğer tüm ortakların yazılı izni olmadan şirketle rekabet eden faaliyette bulunamaz. Şirket sözleşmesi bu izni genel kurul kararına bağlayabilir. Müdürlük sona erince kanuni yasak da sona erer. Müdürün sorumluluğu şirket müdürünün sorumluluğu yazısında ayrıntılı anlatılmıştır.
| Konu | Limited Şirket Ortağı | Limited Şirket Müdürü |
|---|---|---|
| Kanuni yasak | Yok | Var |
| Yasağın kaynağı | Şirket sözleşmesi | TTK m.626 |
| İzin | Sözleşmeye göre | Tüm ortakların yazılı izni veya genel kurul |
| Bağlılık yükümlülüğü | Var (m.613) | Var (m.626/1) |
| Yaptırım | Haklı sebeple çıkarma, tazminat, haksız rekabet | Azil, tazminat, m.396 kıyasen seçimlik haklar |
| Yasağın süresi | Ortaklık süresince | Görev süresince |
Rekabet Yasağının Şirket Sözleşmesiyle Genişletilmesi
Limited şirket sözleşmesine ortaklar için rekabet yasağı konulabilir. Kuruluşta kolaydır. Sonradan eklenmesi sözleşme değişikliği gerektirir. Yeni yükümlülük getirdiği için ilgili tüm ortakların onayı aranır (TTK m.607).
- Yasağın konusu belirli olmalıdır. “Her türlü ticari faaliyet” gibi geniş ifadeler çalışma özgürlüğünü ihlal eder.
- Yer ve süre sınırı yazılmalıdır.
- Cezai şart öngörülürse zarar ispatı aranmaz. Fahiş cezai şart mahkemece indirilir.
- Anonim şirkette bu hüküm esas sözleşmeye değil, pay sahipleri sözleşmesine konur.
Ortağınız rakip şirket mi kurdu? Delil tespiti ve tedbir için süre işliyor. İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ile hemen görüşün.
Ortaklık Sona Erdikten Sonra Rekabet Yasağı Devam Eder mi?
Kanuni yasaklar görev veya ortaklık süresiyle sınırlıdır. Ayrılan ortak rekabet edebilir. Devam eden yasak ancak sözleşmeyle kurulur. Yargıtay bu sözleşmelere işçi rekabet yasağı kurallarını kıyasen uygular (TBK m.444-447).
| Geçerlilik Şartı | Kural |
|---|---|
| Şekil | Yazılı |
| Korunan menfaat | Müşteri çevresi, üretim sırları veya iş bilgisi |
| Süre | Kural olarak en fazla 2 yıl |
| Yer | Şirketin fiilen faaliyet gösterdiği bölge |
| Konu | Şirketin işletme konusuyla sınırlı |
| Hakimin yetkisi | Aşırı yasağı yer, süre ve konu bakımından daraltır |
| Geçersizlik | Ömür boyu veya kapsamı belirsiz yasak geçersizdir |
Pay devri sözleşmelerine konulan rekabet yasağı ve cezai şart da bu ölçütlere tabidir. Ayrılan ortağın müşterileri alması konusu eski ortak müşterileri rakibe yönlendirirse yazısında ayrıntılı işlenmiştir.
Yasak Olmasa Bile Haksız Rekabet Sınırı
Rekabet yasağı bulunmayan ortak da dürüstlük kuralına uyar. Serbest rekabet ile haksız rekabet arasındaki çizgi şudur.
| Serbest Rekabet (Hukuka Uygun) | Haksız Rekabet (TTK m.54-55) |
|---|---|
| Aynı sektörde yeni şirket kurmak | Ortaklık sürerken müşterileri gizlice yeni şirkete yönlendirmek |
| Aynı müşterilere daha iyi teklif sunmak | Müşteri listesi ve fiyat politikası gibi ticari sırları kullanmak |
| Kendi deneyimini ve mesleki bilgisini kullanmak | Eski şirketi kötülemek veya yanıltıcı beyanda bulunmak |
| Kamuya açık bilgilerden müşteri bulmak | Çalışanları ayartarak sır elde etmek |
| Farklı unvanla faaliyet göstermek | Benzer unvan ve logo ile karıştırılma yaratmak |
Haksız rekabette tespit, men, düzeltme, maddi ve manevi tazminat davaları açılır (TTK m.56). Zamanaşımı öğrenmeden 1 yıl, her halde 3 yıldır. Kasıtlı fiiller şikayet üzerine 2 yıla kadar hapis cezası gerektirir (TTK m.62). Ticari sır ifşası ayrıca TCK m.239 kapsamındadır. Çalışan boyutu için ticari sırları rakibe veren çalışan yazımıza bakın.
Rekabet Yasağına Aykırılığın Hukuki Sonuçları
| Yaptırım | Kime Karşı | Dayanak | Süre |
|---|---|---|---|
| Tazminat | Müdür, yönetim kurulu üyesi, sözleşmeyle bağlı ortak | TTK m.396, m.626, m.553 | 3 ay / 1 yıl veya 2 yıl / 5 yıl |
| Kazancın şirkete devri | Müdür ve yönetim kurulu üyesi | TTK m.396 kıyasen | 3 ay / 1 yıl |
| Görevden alma | Müdür | TTK m.630 | Haklı sebep |
| Haklı sebeple çıkarma | Ortak | TTK m.640/3 | Genel kurul kararı ve dava |
| Haksız rekabet davaları | Herkes | TTK m.56 | 1 yıl / 3 yıl |
| İhtiyati tedbir | Herkes | TTK m.61, HMK m.389 | Dava öncesi veya sırasında |
| Ceza | Herkes | TTK m.62, TCK m.239 | Şikayete bağlı, 6 ay |
Haklı Sebeple Çıkarma Usulü
Rekabet eden ortağın çıkarılması için önce genel kurul kararı alınır. Karar için temsil edilen oyların üçte ikisi ve esas sermayenin salt çoğunluğu gerekir (TTK m.621/1-h). Ardından şirket mahkemeye başvurur. İki ortaklı şirkette çoğunluk sağlanamadığından bu yol tıkanır. Bu halde haklı sebeple fesih veya çıkma davası gündeme gelir. Ayrıntı için limited şirket ortağının çıkarılması ve ortaklıktan çıkma yazılarımıza bakın.
Dava Süreci, Görevli Mahkeme ve İspat
| Konu | Kural |
|---|---|
| Görevli mahkeme | Asliye ticaret mahkemesi. İçtihadı Birleştirme Kararı 2023/1-2025/3 rekabet yasağı davalarını ticaret mahkemesine bırakmıştır |
| Arabuluculuk | Tazminat taleplerinde dava şartı |
| İspat araçları | Ticaret sicili kayıtları, SGK kayıtları, müşteri yazışmaları, fatura ve banka kayıtları, tanık, delil tespiti |
| İhtiyati tedbir | Rakip faaliyetin durdurulması, delillerin korunması |
| Zarar ispatı | Yoksun kalınan kâr bilirkişiyle hesaplanır. Belirlenemezse hakim takdir eder (TBK m.50/2) |
| Cezai şart | Varsa zarar ispatı aranmaz |
Rakip şirket ortaklığı Ticaret Bakanlığı MERSİS sorgusuyla belgelenebilir.
Ortağın Rekabet Yasağına İlişkin Yargıtay Kararları
Özet Tablo: Şirket Ortağının Rekabet Yasağı
| Soru | Kısa Cevap |
|---|---|
| Limited şirket ortağı | Kanuni yasak yok, sözleşmeyle getirilebilir |
| Limited şirket müdürü | Yasak var, tüm ortakların yazılı izni gerekir |
| Anonim şirket pay sahibi | Yasak yok |
| Yönetim kurulu üyesi | Yasak var, genel kurul izni gerekir |
| Her ortak için | Bağlılık yükümlülüğü ve haksız rekabet sınırı |
| Ortaklık sonrası | Yalnızca yazılı sözleşmeyle, en fazla 2 yıl |
| Yaptırım | Tazminat, kazanç devri, azil, çıkarma |
| Mahkeme | Asliye ticaret |
Sıkça Sorulan Sorular
Müdür değilse ve şirket sözleşmesinde yasak yoksa kurabilir. Ancak şirket sırlarını kullanamaz ve müşterileri haksız yollarla yönlendiremez.
Anonim şirket pay sahibi ve müdür olmayan limited şirket ortağı olabilir. Müdür ve yönetim kurulu üyesi için izin gerekir.
Rekabet etmeyen alanda serbestçe olabilir. Rekabet eden şirkette ancak diğer tüm ortakların yazılı izniyle görev alabilir.
Hayır. Pay sahibinin tek borcu sermaye borcudur. Yasak yalnızca pay sahipleri sözleşmesiyle getirilebilir.
Rekabet etmeyen alanda kurabilir. İşletme konusuna giren alanda genel kurul izni gerekir.
Tazminat, kazancın şirkete devri, müdürün görevden alınması ve ortağın haklı sebeple çıkarılmasıdır. Haksız rekabet varsa men ve ceza davaları eklenir.
Genel kurul temsil edilen oyların üçte ikisi ve sermayenin salt çoğunluğuyla karar alır. Şirket bu karara dayanarak asliye ticaret mahkemesinde çıkarma davası açar.
Evet. Kanuni yasak ortaklıkla sona erer. Devam eden yasak ancak yazılı sözleşmeyle ve en fazla 2 yıl için kurulabilir.
Asliye ticaret mahkemesinde açılır. 2025 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı bu konuyu netleştirmiştir.
Yönetim kurulu üyesi ve müdüre karşı seçimlik haklar öğrenmeden 3 ay, her halde 1 yıl içinde kullanılır. Haksız rekabette 1 ve 3 yıl, sorumluluk davasında 2 ve 5 yıl uygulanır.
Limited şirkette ortakların şirketle rekabet etmemesi öngörülebilir. Ortakların birbirleriyle rekabetini yasaklayan hükümler ise çalışma özgürlüğü ve rekabet hukuku açısından tartışmalıdır.
TCK m.239 uyarınca şikayet üzerine 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve adli para cezası uygulanır. Haksız rekabet suçu için TTK m.62 ayrıca gündeme gelir.
Rekabet Eden Ortağa Karşı Haklarınızı Kullanın
Rekabet yasağı ihlali, haksız rekabet davası, ihtiyati tedbir ve haklı sebeple çıkarma işlemleri için İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ekibimizle görüşün. Diğer hukuki konularda İstanbul avukat kadromuz da hizmetinizdedir.

