Şirketler Hukuku
Limited Şirket Ortağı Hangi Hallerde Şirketten Çıkarılabilir?

Limited şirket ortağının çıkarılması iki yolla mümkündür. Birincisi, şirket sözleşmesinde yazılı bir sebebin gerçekleşmesi halinde genel kurul kararıyla çıkarmadır. İkincisi, şirketin talebi üzerine haklı sebeple mahkeme kararıyla çıkarmadır (TTK m.640). Çıkarılan ortak, genel kurul kararına karşı noter bildiriminden itibaren 3 ay içinde iptal davası açabilir. Her iki halde de payının gerçek değeri üzerinden ayrılma akçesi alır.

Limited Şirket Ortağının Çıkarılması: İki Yol

Kriter Genel Kurul Kararıyla Çıkarma Mahkeme Kararıyla Çıkarma
Dayanak TTK m.640/1 TTK m.640/3
Sebep Şirket sözleşmesinde açıkça yazılı sebep Haklı sebep
Sözleşme hükmü gerekir mi? Evet Hayır
Kim karar verir? Genel kurul Mahkeme
Kim başlatır? Şirket organları Şirket tüzel kişiliği
Nisap Nitelikli çoğunluk (m.621) Dava açma kararı için nitelikli çoğunluk
Ortağın itirazı 3 ay içinde iptal davası Davada savunma ve kanun yolları
Ayrılma akçesi Ödenir Ödenir
  • Ortak, diğer ortağı kendi başına çıkarabilir mi? Hayır. Karar genel kurula veya mahkemeye aittir.
  • Çıkarma davasını kim açar? Şirket açar. Ortak kendi adına açamaz.
  • Çoğunluk ortağı çıkarılabilir mi? Haklı sebep varsa evet. Pay oranı engel değildir.
  • Çıkarılan ortak parasını alır mı? Evet. Payının gerçek değerini alır.

Kanun Metni: TTK m.640 ve m.621

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu

Madde 640 – Çıkarma (Özet)

Fıkra 1

Şirket sözleşmesinde, bir ortağın genel kurul kararı ile şirketten çıkarılabileceği sebepler öngörülebilir.

Fıkra 2

Çıkarma kararına karşı ortak, kararın noter aracılığıyla kendisine bildirilmesinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir.

Fıkra 3

Şirketin istemi üzerine ortağın mahkeme kararıyla haklı sebebe dayanılarak şirketten çıkarılması hali saklıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu

Madde 621 – Önemli Kararlar (İlgili Bent Özeti)

Nisap

Bir ortağın haklı sebepler dolayısıyla şirketten çıkarılması için mahkemeye başvurulması ve bir ortağın şirket sözleşmesinde öngörülen sebepten dolayı şirketten çıkarılması önemli kararlardandır. Bu kararlar, temsil edilen oyların en az üçte ikisinin ve oy hakkı bulunan esas sermayenin tamamının salt çoğunluğunun bir arada bulunmasıyla alınır.

Devredilemez yetki

Aynı konular m.616 uyarınca genel kurulun devredilemez yetkileri arasındadır. Müdürler bu kararı tek başına alamaz.

Şirket Sözleşmesindeki Sebeple Genel Kurul Kararıyla Çıkarma

Bu yol ancak şirket sözleşmesinde çıkarma sebebi yazılıysa işler. Sebep açık ve denetlenebilir olmalıdır. “Uygun görülmeyen ortak çıkarılır” gibi belirsiz hükümler geçersiz sayılabilir.

Sözleşmeye Yazılabilecek Çıkarma Sebepleri

  • Rekabet yasağının ihlali veya rakip şirkete ortak olunması
  • Şirket sırlarının üçüncü kişilere açıklanması
  • Ek ödeme veya yan edim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi
  • Ortağın iflası veya payının haczedilmesi
  • Belirli bir mesleki ruhsatın veya niteliğin kaybedilmesi
  • Belirli süre genel kurullara mazeretsiz katılmama
  • Şirkete karşı kasten işlenen suçtan mahkumiyet

Adım Adım Prosedür

1

Sebebi belgeleyin

Sözleşmedeki sebebin gerçekleştiğini gösteren deliller toplanır.

2

Genel kurulu çağırın

Gündemde çıkarma maddesi açıkça yer almalıdır.

3

Kararı nitelikli çoğunlukla alın

Oyların üçte ikisi ve sermayenin salt çoğunluğu birlikte aranır.

4

Kararı noterle bildirin

3 aylık dava süresi noter bildirimiyle başlar.

5

Ayrılma akçesini hesaplayın

Payın gerçek değeri belirlenir ve ödeme planlanır.

6

Tescil ve ilan ettirin

Ortaklık yapısındaki değişiklik ticaret siciline tescil edilir.

Mahkemenin denetimi: İptal davasında mahkeme sebebin “haklı” olup olmadığını değil, sözleşmedeki sebebin gerçekleşip gerçekleşmediğini inceler. Usul hataları da iptal sebebidir.

Haklı Sebeple Mahkeme Kararıyla Çıkarma

Sözleşmede hüküm yoksa veya sebep sözleşmede sayılmamışsa bu yola gidilir. Haklı sebep, o ortakla ortaklığın sürdürülmesinin şirketten beklenemeyeceği hallerdir.

Haklı Sebep Örneği Açıklama
Şirket parasının şahsi hesaba aktarılması Güven ilişkisini temelden sarsar
Rakip faaliyet ve müşteri çevresinin aktarılması Bağlılık yükümünün ihlalidir
Şirket sırlarının ifşası Şirketin rekabet gücünü zedeler
Organların çalışmasının sürekli engellenmesi Genel kurul ve yönetim kilitlenir
Şirketin ticari itibarını zedeleyen davranışlar Üçüncü kişilerle ilişkiler bozulur
Ortaklar arasında ağır ve giderilemez husumet Ortak amaç gerçekleştirilemez hale gelir
Sermaye ve ek ödeme borçlarının ısrarla ödenmemesi Ayrıca ıskat yolu da işletilebilir

Para aktarma fiilleri için şirket parasını kendi hesabına aktaran ortak yazımıza bakın. Müdür ortağın eylemleri şirket müdürünün sorumluluğu yazımızda ele alınmıştır.

Çıkarma Davasının Usulü

Konu Kural
Davacı Şirket tüzel kişiliği
Davalı Çıkarılması istenen ortak
Dava şartı Genel kurulun dava açılmasına ilişkin kararı (m.621)
Görevli ve yetkili mahkeme Şirket merkezindeki asliye ticaret mahkemesi
Geçici önlem İhtiyati tedbirle ortağın yönetim ve temsil yetkisi sınırlanabilir
İspat yükü Haklı sebebi şirket ispat eder
Sonuç Çıkarma ve ayrılma akçesinin belirlenmesi

Ortağınız şirkete zarar mı veriyor? Çıkarma şartlarını İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ile değerlendirin.

Durumumu Değerlendir

İki Ortaklı Şirkette Ortağın Çıkarılması

İki Ortaklı Şirkette Ortağın Çıkarılması

İki Ortaklı Şirkette Ortağın Çıkarılması ve 2026 AYM Kararı

İki ortaklı şirketlerde sorun nisaptır. Yüzde 50 – yüzde 50 yapıda nitelikli çoğunluk sağlanamaz. Azınlık ortak da tek başına karar alamaz. Yargıtay, genel kurul kararı olmadan açılan davaları reddediyordu.

Anayasa Mahkemesi bu tıkanıklığı ele aldı. 25.12.2025 tarihli kararıyla, haklı sebeple çıkarma için mahkemeye başvuruda genel kurul kararı arayan kuralı iki ortaklı limited şirketler yönünden iptal etti. Karar 17.03.2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı.

Durum Karar Öncesi Karar Sonrası
Yüzde 50 – yüzde 50 iki ortaklı şirket Genel kurul kararı alınamadığı için dava açılamıyordu Genel kurul kararı aranmadan dava yolu açıldı
Azınlık ortağın çoğunluk ortağı çıkarmak istemesi Fiilen imkansızdı İki ortaklı şirkette mümkün hale geldi
Sözleşmedeki sebeple genel kurul kararıyla çıkarma Nitelikli çoğunluk aranır Değişmedi, nisap aranır
Üç ve daha fazla ortaklı şirketler Genel kurul kararı şart Değişmedi

Dikkat: Kararın uygulaması yenidir. Davayı kimin, hangi sıfatla açacağı konusunda mahkeme uygulamaları henüz oturmamıştır. Dava öncesinde güncel içtihat mutlaka kontrol edilmelidir.

Sermaye Borcunu Ödemeyen Ortağın Iskatı

Iskat, çıkarmadan farklı bir kurumdur. Sermaye borcunu ödemeyen ortağa uygulanır. Limited şirkette anonim şirket hükümlerine atıfla işler (TTK m.585, m.482, m.483).

Kriter Çıkarma (m.640) Iskat (m.482 – 483)
Sebep Sözleşmedeki sebep veya haklı sebep Sermaye borcunda temerrüt
Karar mercii Genel kurul veya mahkeme Müdürler
Ön koşul Nisap veya dava İhtar ve en az 1 aylık süre verilmesi
Ayrılma akçesi Ödenir Ödenmez. Yapılan kısmi ödemeler şirkete kalır
Payın akıbeti Şirket, ortaklar veya üçüncü kişi devralır Pay başkasına devredilir

Çıkarılan Ortağın Hakları

  • Ayrılma akçesi: Payın gerçek değeri üzerinden hesaplanır (m.641). Defter değeri esas alınmaz.
  • İptal davası: Genel kurul kararına karşı noter bildiriminden itibaren 3 ay içinde açılır.
  • Savunma hakkı: Çıkarma davasında haklı sebebin bulunmadığını ispat edebilir.
  • Birikmiş kâr payı: Çıkarma tarihine kadar kesinleşmiş kâr payı alacakları istenebilir.
  • Ortak alacakları: Şirkete verdiği borçların iadesini talep edebilir.
  • Bilgi alma: Değerleme için gerekli kayıtların incelenmesini isteyebilir.

Ayrılma akçesinin hesabı ortaklıktan çıkma yazımızda ayrıntılı anlatılmıştır. Kâr payı alacakları için kâr payı alamayan ortak rehberine bakın. Değerleme verileri için şirket ortağının bilgi alma hakkı yolu kullanılır.

Çıkma, Çıkarma, Iskat ve Fesih Arasındaki Farklar

Kurum Kim Başlatır? Sebep Sonuç
Çıkma (m.638) Ayrılmak isteyen ortak Sözleşme hükmü veya haklı sebep Ortak ayrılır, akçesini alır
Çıkarma (m.640) Şirket Sözleşme hükmü veya haklı sebep Ortak çıkarılır, akçesini alır
Iskat (m.482) Müdürler Sermaye borcunda temerrüt Ortak haklarını kaybeder
Haklı sebeple fesih (m.636) Her ortak Haklı sebep Şirket sona erer veya mahkeme başka çözüm bulur

Fesih davasında mahkeme şirketi sona erdirmek zorunda değildir. Davacı ortağın payının gerçek değeri ödenerek şirketten çıkarılmasına da karar verebilir.

Çıkarma Sürecinde En Sık Yapılan Hatalar

  • Sözleşmede sebep yokken genel kurul kararıyla çıkarmaya çalışmak
  • Çıkarma davasını şirket yerine ortağın kendi adına açması
  • Genel kurul nisabını eksik hesaplamak
  • Kararı noter yerine e-posta veya mesajla bildirmek
  • Ayrılma akçesini defter değerinden hesaplamak
  • Dava sürerken ortağın yönetim yetkisi için tedbir istememek
  • Tescil ve ilan işlemlerini ihmal etmek

Limited Şirket Ortağının Çıkarılması Konusunda Yargı Kararları

Anayasa MahkemesiE. 2025/128 – K. 2025/273 – 25.12.2025
İki Ortaklı Şirketlerde Genel Kurul Kararı Şartı İptal Edildi
Mahkeme, TTK m.616 ve m.621’deki ilgili ibareyi iki ortaklı limited şirketler yönünden Anayasa’ya aykırı bulmuştur. Gerekçe, etkili başvuru hakkı ile teşebbüs özgürlüğüdür.
Sonuç: İki ortaklı şirketlerde haklı sebeple çıkarma davası için genel kurul kararı aranmaz.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2016/1133 – K. 2017/3662 – 13.06.2017
Çıkarma Davasını Yalnızca Şirket Açabilir
Bir ortak, diğer ortağın çıkarılması için kendi adına dava açmıştır. Daire, davacı sıfatının şirkete ait olduğunu belirtmiş ve davanın usulden reddini onamıştır.
Sonuç: Ortağın kendi adına açtığı çıkarma davası dinlenmez.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2016/709 – K. 2017/3376
Genel Kurul Kararı Olmadan Çıkarma Davası Açılamaz
Yüzde 95 paya sahip ortak, genel kurul kararı almadan çıkarma davası açmıştır. Daire, kararın dava şartı olduğunu kabul ederek davanın reddini onamıştır.
Sonuç: Üç ve daha fazla ortaklı şirketlerde genel kurul kararı hâlâ zorunludur.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2016/4188 – K. 2017/6392 – 21.11.2017
Haklı Sebebin Tanımı
Daire, haklı sebebi ortaklık ilişkisinin sürdürülmesini dürüstlük kuralı gereği çekilmez kılan haller olarak tanımlamıştır. Değerlendirme objektif ölçüyle yapılır.
Sonuç: Soyut geçimsizlik iddiası yetmez. Somut olgular ispatlanmalıdır.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2016/2571 – K. 2017/5023
Ayrılma Akçesi Gerçek Değer Üzerinden Belirlenir
Yerel mahkeme ayrılma akçesini bilanço değerine göre hesaplamıştır. Daire, karar tarihine en yakın tarihteki gerçek değerin esas alınması gerektiğini belirtmiştir.
Sonuç: Çıkarılan ortak payının rayiç değerini alır.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2011/14131 – K. 2013/12400 – 13.06.2013
Yeni Kanun Hükümleri Eski Şirketlere de Uygulanır
Eski kanun döneminde kurulan şirkette çıkarma talebi incelenmiştir. Daire, yürürlük kanunu uyarınca yeni hükümlerin uygulanacağını kabul etmiştir.
Sonuç: Şirketin kuruluş tarihi, çıkarma hükümlerinin uygulanmasına engel değildir.

Özet Tablo: Limited Şirket Ortağının Çıkarılması

Başlık Kısa Cevap
Dayanak TTK m.640
Birinci yol Sözleşmedeki sebeple genel kurul kararı
İkinci yol Haklı sebeple mahkeme kararı
Nisap Oyların 2/3’ü ve sermayenin salt çoğunluğu
Davacı Şirket
Ortağın itiraz süresi Noter bildiriminden itibaren 3 ay
İki ortaklı şirket AYM kararıyla genel kurul şartı kalktı
Ortağın alacağı Payın gerçek değeri

Sıkça Sorulan Sorular

1. Limited şirket ortağı hangi hallerde şirketten çıkarılabilir?

İki halde çıkarılabilir. Şirket sözleşmesinde yazılı bir sebep gerçekleşirse genel kurul kararıyla çıkarılır. Sözleşmede hüküm yoksa haklı sebeple mahkeme kararıyla çıkarılır.

2. Çıkarma kararı için hangi çoğunluk gerekir?

Temsil edilen oyların en az üçte ikisi ve oy hakkı bulunan esas sermayenin salt çoğunluğu birlikte aranır.

3. Ortaklıktan çıkarma davasını kim açar?

Davayı şirket açar. Bir ortağın kendi adına açtığı çıkarma davası usulden reddedilir.

4. Yüzde 50 ortak şirketten çıkarılabilir mi?

Haklı sebep varsa çıkarılabilir. İki ortaklı şirketlerde Anayasa Mahkemesi kararı sonrası genel kurul kararı aranmadan dava yolu açılmıştır.

5. Çıkarma kararına karşı dava süresi nedir?

Kararın noter aracılığıyla bildirilmesinden itibaren 3 aydır. Bu sürede iptal davası açılmalıdır.

6. Çıkarılan ortak parasını alabilir mi?

Evet. Payının gerçek değerine uyan ayrılma akçesini alır. Hesapta taşınmazlar ve gayrimaddi değerler dikkate alınır.

7. Müdür olan ortak şirketten çıkarılabilir mi?

Evet. Müdürlük ortaklıktan ayrı bir sıfattır. Müdür önce azledilebilir, ardından ortaklıktan çıkarılabilir.

8. Sermaye borcunu ödemeyen ortak nasıl çıkarılır?

Iskat prosedürü uygulanır. Ortağa ihtar çekilir ve en az 1 ay süre verilir. Ödeme yapılmazsa ortak payından doğan haklarını kaybeder.

9. Haklı sebep sayılan durumlar nelerdir?

Şirket parasının kişisel amaçla kullanılması, rakip faaliyet, sır ifşası ve organların engellenmesi tipik örneklerdir. Her olay kendi koşullarına göre değerlendirilir.

10. Ortaklıktan çıkarma davası ne kadar sürer?

İlk derece yargılaması genellikle 1 ila 3 yıl sürer. Değerleme için yapılan bilirkişi incelemesi süreyi uzatır.

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Kurucu Ortak – Ticaret, Gayrimenkul ve Vergi Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2019). İstanbul Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans.

Av. Turgut Ekrem

Av. Turgut Ekrem

Kurucu Ortak – Ceza Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2019). Marmara Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans. AYM ve AİHM bireysel başvuruları.

Çıkarma Sürecini Usulüne Uygun Yönetelim

Genel kurul kararı, çıkarma davası, iptal davası ve ayrılma akçesi hesabı için İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ekibimizle görüşün. Diğer hukuki konularda İstanbul avukat kadromuz da hizmetinizdedir.

İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı

Ankara Avukat Ankara Çekişmeli Boşanma Avukatı Kült Avukatlık Sakarya Avukat Uzman Mütalaası İstanbul Avukat Ankara Boşanma Avukatı İzmir Ceza Avukatı Kripto Para Avukatı