Şirketler Hukuku
Şirket Ortağı Bilgi ve Belgeleri İnceleyemiyorsa Ne Yapmalı?

Şirket ortağının bilgi alma hakkı, ortağın şirketin işleri ve hesapları hakkında bilgi istemesini ve belgeleri incelemesini sağlayan vazgeçilmez bir haktır. Limited şirkette talep müdüre yapılır, ret halinde genel kurula ve ardından mahkemeye gidilir (TTK m.614). Anonim şirkette hak genel kurulda kullanılır. Ret halinde 10 gün içinde asliye ticaret mahkemesine başvurulur (TTK m.437). Mahkemenin kararı kesindir.

Şirket Ortağının Bilgi Alma Hakkı Nedir?

Ortak, parasını koyduğu şirketin nasıl yönetildiğini bilmek ister. Kanun bu ihtiyacı iki hakla karşılar. Bilgi alma hakkı, soru sorup cevap almaktır. İnceleme hakkı ise defter ve belgelere bizzat bakmaktır.

Bu haklar diğer hakların anahtarıdır. Bilgi olmadan kâr payı istenemez. Sorumluluk davası açılamaz. Genel kurulda bilinçli oy kullanılamaz.

  • Pay oranı önemli mi? Hayır. Yüzde 1 paya sahip ortak da bu hakkı kullanır.
  • Hak sözleşmeyle kaldırılabilir mi? Hayır. Kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz.
  • Müdür “ticari sır” diyerek reddedebilir mi? Yalnızca somut bir zarar tehlikesi varsa ve gerektiği ölçüde.
  • Mahkeme kararı temyiz edilir mi? Hayır. Karar kesindir.

Kanun Metni: TTK m.437 ve m.614

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu

Madde 614 – Limited Şirkette Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı (Özet)

Fıkra 1

Her ortak, müdürlerden şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi vermelerini isteyebilir. Belirli konularda inceleme yapabilir.

Fıkra 2

Ortağın elde ettiği bilgileri şirketin zararına kullanması tehlikesi varsa müdürler bilgi alınmasını ve incelemeyi gerekli ölçüde engelleyebilir. Bu konuda ortağın başvurusu üzerine genel kurul karar verir.

Fıkra 3

Genel kurul bilgi alınmasını ve incelemeyi haksız yere engellerse, ortağın istemi üzerine mahkeme karar verir. Mahkemenin kararı kesindir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu

Madde 437 – Anonim Şirkette Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı (Özet)

Fıkra 1

Finansal tablolar, yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve kâr dağıtım önerisi genel kuruldan en az on beş gün önce şirket merkezinde ve şubelerinde hazır bulundurulur. Pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere bunların suretini isteyebilir.

Fıkra 2

Pay sahibi genel kurulda yönetim kurulundan şirketin işleri, denetçilerden denetimin yapılış şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü bağlı şirketleri de kapsar.

Fıkra 3

Bilgi verilmesi, ancak şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye gireceği gerekçesiyle reddedilebilir.

Fıkra 4

Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının incelenebilmesi için genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu yöndeki kararı gerekir.

Fıkra 5

Bilgi alma veya inceleme talepleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen veya ertelenen pay sahibi mahkemeye başvurabilir. Süre, reddi izleyen on gündür. Diğer hallerde makul bir süredir. Mahkemenin kararı kesindir.

Fıkra 6

Bilgi alma ve inceleme hakkı esas sözleşmeyle ve şirket organlarının kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz.

Anonim ve Limited Şirkette Bilgi Alma Hakkı Arasındaki Farklar

Anonim ve Limited Şirkette Bilgi Alma Hakkı Arasındaki Farklar

Anonim ve Limited Şirkette Bilgi Alma Hakkı Arasındaki Farklar

Kriter Limited Şirket (m.614) Anonim Şirket (m.437)
Talebin muhatabı Müdürler Genel kurulda yönetim kurulu ve denetçi
Zamanı Her zaman Kural olarak genel kurul toplantısında
Kapsam Şirketin bütün işleri ve hesapları Şirket işleri ve denetim sonuçları
İnceleme Belirli konularda doğrudan Genel kurul izni veya yönetim kurulu kararıyla
Ret sebebi Bilgiyi şirket zararına kullanma tehlikesi Şirket sırrı ve korunmaya değer menfaat
Mahkeme öncesi aşama Müdür, ardından genel kurul Genel kurulda talep
Dava süresi Kanunda süre yok Retten itibaren 10 gün, diğer hallerde makul süre
Kararın niteliği Kesin Kesin

Hangi Bilgi ve Belgeler İstenebilir?

Bilgi veya Belge İstenebilir mi? Not
Bilanço, gelir tablosu, faaliyet raporu Evet Anonim şirkette suret alma hakkı vardır
Banka hesap hareketleri Evet Limited şirkette “hesaplar” kapsamındadır
Ticari defterler ve muavin kayıtlar Evet Anonim şirkette izin gerekir
Müdür ve yöneticilere yapılan ödemeler Evet Örtülü kâr aktarımı denetimi için önemlidir
İlişkili taraf işlemleri ve sözleşmeler Evet Bağlı şirketleri de kapsar
Müşteri listesi ve fiyat politikası Sınırlı Ortak rakip faaliyet yürütüyorsa reddedilebilir
Çalışanların özlük dosyaları Sınırlı Kişisel verilerin korunması kuralları gözetilir
Üretim formülü, teknik bilgi Sınırlı Şirket sırrı sayılır

Ret gerekçesi somut olmalıdır: “Ticari sır” demek yetmez. Yönetim, bilginin hangi zarara yol açacağını açıklamalıdır. Soyut ret mahkemede korunmaz.

Şirket Ortağı Bilgi ve Belgeleri İnceleyemiyorsa Ne Yapmalı?

Limited Şirkette Adım Adım

1

Müdüre yazılı talepte bulunun

Hangi dönem ve hangi belgeleri istediğinizi tek tek yazın. Noter ihtarı veya kayıtlı e-posta kullanın.

2

Makul süre bekleyin

Uygulamada 7 ila 15 gün yeterli kabul edilir.

3

Genel kurula başvurun

Müdür reddeder veya susarsa konunun genel kurulda görüşülmesini isteyin.

4

Mahkemeye başvurun

Genel kurul da reddederse veya toplanmazsa asliye ticaret mahkemesinde dava açın.

5

Kararı uygulatın

Karar kesindir. Şirket uymazsa ilamlı icra yoluna gidilir.

Anonim Şirkette Adım Adım

1

Genel kurul öncesi belgeleri inceleyin

Finansal tablolar toplantıdan 15 gün önce merkezde hazır olmalıdır.

2

Sorularınızı genel kurulda sorun

Soruları ve verilen cevapları tutanağa geçirtin.

3

Defter incelemesi için izin isteyin

Talebin oylanmasını ve sonucun tutanağa yazılmasını sağlayın.

4

10 gün içinde dava açın

Ret tarihinden itibaren 10 gün içinde mahkemeye başvurun.

5

Gerekirse özel denetçi isteyin

Bilgi alma hakkını kullandıktan sonra özel denetim talep edilebilir.

Süre uyarısı: Anonim şirkette 10 günlük süre çok kısadır. Genel kurul tutanağını toplantı günü alın. Limited şirkette süre yoktur, ancak beklemek hakkın kötüye kullanıldığı itirazına yol açabilir.

Talebiniz cevapsız mı kaldı? Sürenizi İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ile hesaplayın.

Süremi Kontrol Et

Bilgi Alma Talebi İhtarname Örneği

Aşağıdaki metin genel bir taslaktır. Şirket türüne ve olayınıza göre uyarlayın.

İHTARNAME

İHTAR EDEN: Adı Soyadı, T.C. kimlik numarası, adresi

MUHATAP: … Limited Şirketi Müdürlüğü, adresi

KONU: 6102 sayılı Kanunun 614. maddesi uyarınca bilgi alma ve inceleme talebidir.

AÇIKLAMALAR: Şirketinizin yüzde … oranında pay sahibi ortağıyım. Aşağıdaki bilgi ve belgelerin tarafıma verilmesini talep ediyorum.

1. 2024, 2025 ve 2026 yıllarına ait bilanço, gelir tablosu ve mizanlar.

2. Aynı dönemlere ait tüm banka hesap ekstreleri.

3. Müdürlere ve ortaklara yapılan ödemelerin dökümü.

4. Ortaklar cari hesabı ve ilişkili taraf işlemlerinin kayıtları.

5. Genel kurul ve müdürler kurulu karar defterlerinin örnekleri.

SONUÇ: Yukarıdaki bilgi ve belgelerin tebliğden itibaren 10 gün içinde tarafıma teslim edilmesini, şirket merkezinde inceleme yapmam için gün bildirilmesini talep ederim. Aksi halde genel kurula ve mahkemeye başvuracağımı ihtar ederim. …/…/2026

İhtar Eden (imza)

Bilgi Alma ve İnceleme Davası

Konu Kural
Görevli mahkeme Asliye ticaret mahkemesi
Yetkili mahkeme Şirket merkezinin bulunduğu yer
Davalı Şirket tüzel kişiliği
Yargılama usulü Basit yargılama usulü
Arabuluculuk Talep para alacağı olmadığından dava şartı sayılmamaktadır
Karar Kesindir, istinaf ve temyiz yolu kapalıdır
Dilekçede talep İstenen bilgi ve belgeler tek tek sayılmalıdır

Mahkeme, bilginin verilmesine veya incelemeye izin verilmesine karar verir. İnceleme için bilirkişi de görevlendirebilir. Talep ne kadar somut yazılırsa karar o kadar uygulanabilir olur.

Özel Denetçi Atanması (TTK m.438 – 439)

Bilgi alma yeterli gelmezse özel denetim istenir. Ön şart, bilgi alma veya inceleme hakkının daha önce kullanılmış olmasıdır.

Aşama Kural
Talep Her pay sahibi genel kuruldan isteyebilir. Gündemde olması gerekmez
Genel kurul kabul ederse 30 gün içinde mahkemeden özel denetçi atanması istenir
Genel kurul reddederse 3 ay içinde mahkemeye başvurulur
Ret halinde başvuru hakkı Sermayenin en az yüzde 10’u (halka açıkta yüzde 5) veya itibari değeri 1.000.000 TL olan paylar
İspat Kurucuların veya organların şirketi zarara uğrattığı ikna edici biçimde ortaya konulmalıdır

Bilgi Alındıktan Sonra Hangi Yollar Açılır?

Tespit Açılacak Yol Rehber
Şirket parası ortağın hesabına gitmiş Sorumluluk davası ve suç duyurusu Şirket parasını kendi hesabına aktaran ortak
Kâr var ama dağıtılmıyor Genel kurul kararının iptali, alacak davası Kâr payı alamayan ortak
Müdür şirketi zarara uğratmış Sorumluluk davası, azil Şirket müdürünün sorumluluğu
Ortaklık çekilmez hale gelmiş Çıkma veya fesih davası Ortaklıktan çıkma

Bilgi vermemek tek başına ceza hukuku anlamında suç değildir. Ancak müdürün özen borcuna aykırıdır. Israrlı engelleme, haklı sebeple çıkma ve azil davalarında güçlü bir delildir. Anonim şirketlerde durum yönetim kurulu üyelerinin sorumlulukları yazımızda ele alınmıştır.

Şirket Ortağının Bilgi Alma Hakkı Konusunda Yargıtay Kararları

Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2018/833 – K. 2018/1722 – 07.03.2018
10 Günlük Süre Limited Şirkete Uygulanmaz
Yerel mahkeme, limited şirket ortağının davasını 10 günlük süre geçtiği gerekçesiyle reddetmiştir. Daire, m.614 hükmünde süre öngörülmediğini belirterek kararı kanun yararına bozmuştur.
Sonuç: Limited şirket ortağı için hak düşürücü dava süresi yoktur.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2017/1573 – K. 2018/7989 – 17.12.2018
Genel Kurul Reddinde İptal Davası Gerekmez
Ortak, genel kurulun ret kararının iptalini istemiştir. Daire, bu halde doğrudan bilgi alma davası açılmasının yeterli olduğunu belirtmiştir.
Sonuç: Ret kararına karşı ayrıca iptal davası açmakta hukuki yarar yoktur.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2013/17565 – K. 2014/10930 – 09.06.2014
Önce Müdür, Sonra Genel Kurul, Sonra Mahkeme
Ortak, müdüre ve genel kurula başvurmadan dava açmıştır. Daire, kanundaki sıranın izlenmesi gerektiğini vurgulamıştır.
Sonuç: Limited şirkette ön aşamalar tüketilmeden açılan dava reddedilir.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2015/13744 – K. 2017/1501 – 14.03.2017
Ret Kararları da Kesindir
Bilgi alma talebinin reddine ilişkin mahkeme kararı temyiz edilmiştir. Daire, kanundaki kesinlik hükmünün ret kararlarını da kapsadığını kabul etmiştir.
Sonuç: Dava dilekçesi ilk seferde eksiksiz hazırlanmalıdır.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2016/1162 – K. 2017/3675 – 13.06.2017
Özel Denetim İçin Önce Bilgi Alma Hakkı Kullanılmalıdır
Pay sahibi doğrudan özel denetçi atanmasını istemiştir. Daire, bilgi alma hakkının fiilen kullanılmış olmasını ön şart saymıştır.
Sonuç: Özel denetim talebinden önce genel kurulda soru sorulmalıdır.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2020/457 – K. 2020/4823 – 09.11.2020
Bilgi Vermeyen Müdürün Özen Borcu
Karar, bilgi taleplerini yanıtsız bırakan müdürün özen yükümlülüğü bakımından değerlendirilmesine dayanak gösterilmektedir.
Sonuç: Israrlı bilgi vermeme, sorumluluk ve azil davalarında delil olur.

Özet Tablo: Şirket Ortağının Bilgi Alma Hakkı

Başlık Kısa Cevap
Dayanak Limited şirkette TTK m.614, anonim şirkette TTK m.437
Kimler kullanır? Pay oranına bakılmaksızın her ortak
Limited şirkette sıra Müdür, genel kurul, mahkeme
Anonim şirkette dava süresi Retten itibaren 10 gün
Mahkeme Şirket merkezindeki asliye ticaret mahkemesi
Karar Kesin
Ek yol Özel denetçi atanması
Hak kaldırılabilir mi? Hayır

Sıkça Sorulan Sorular

1. Şirket ortağının bilgi alma hakkı nedir?

Ortağın şirketin işleri ve hesapları hakkında bilgi istemesini sağlayan haktır. İnceleme hakkıyla birlikte defter ve belgelere bakma imkanı verir.

2. Limited şirket ortağı defterleri inceleyebilir mi?

Evet. Her ortak belirli konularda inceleme yapabilir. Müdür ancak şirkete zarar tehlikesi varsa ve gerektiği ölçüde engelleyebilir.

3. Şirket müdürü bilgi vermiyorsa ne yapılır?

Önce yazılı talep ve ihtar gönderilir. Ardından genel kurula başvurulur. Genel kurul da reddederse asliye ticaret mahkemesinde dava açılır.

4. Bilgi alma davası kaç gün içinde açılır?

Anonim şirkette retten itibaren 10 gün içinde açılır. Limited şirkette kanunda süre öngörülmemiştir.

5. Bilgi alma davasında arabuluculuk zorunlu mu?

Talep para alacağı veya tazminat olmadığı için dava şartı sayılmamaktadır. Doğrudan dava açılabilir.

6. Ortak şirketin banka hesaplarını görebilir mi?

Limited şirkette evet, hesaplar hakkın kapsamındadır. Anonim şirkette defter ve kayıt incelemesi için genel kurul izni veya yönetim kurulu kararı gerekir.

7. Bilgi alma hakkı şirket sözleşmesiyle kaldırılabilir mi?

Hayır. Hak esas sözleşmeyle veya organ kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz.

8. Rakip şirket kuran ortak bilgi isteyebilir mi?

İsteyebilir. Ancak bilgiyi şirket zararına kullanma tehlikesi somutsa talep sınırlandırılabilir. Finansal tablolar gibi temel bilgiler yine verilir.

9. Mahkeme kararına itiraz edilebilir mi?

Hayır. Bilgi alma ve inceleme davasında verilen karar kesindir.

10. Özel denetçi ne zaman istenir?

Bilgi alma hakkı kullanıldıktan sonra ve şirketin zarara uğratıldığına dair ciddi şüphe varsa istenir. Talep önce genel kurula yapılır.

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Kurucu Ortak – Ticaret, Gayrimenkul ve Vergi Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2019). İstanbul Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans.

Av. Turgut Ekrem

Av. Turgut Ekrem

Kurucu Ortak – Ceza Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2019). Marmara Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans. AYM ve AİHM bireysel başvuruları.

Şirketinizden Bilgi Alamıyorsanız Hakkınızı Birlikte Kullanalım

İhtarname, genel kurul başvurusu, bilgi alma davası ve özel denetçi talebi için İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ekibimizle görüşün. Diğer hukuki konularda İstanbul avukat kadromuz da hizmetinizdedir.

İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı

Ankara Avukat Ankara Çekişmeli Boşanma Avukatı Kült Avukatlık Sakarya Avukat Uzman Mütalaası İstanbul Avukat Ankara Boşanma Avukatı İzmir Ceza Avukatı Kripto Para Avukatı