Şirketler Hukuku
Şirket Ortağı Şirket Parasını Kendi Hesabına Aktarırsa Ne Yapılır?

Şirket parasını kendi hesabına aktaran ortak hem hukuki hem cezai sorumlulukla karşılaşır. Diğer ortaklar parayı sorumluluk davasıyla şirkete geri aldırabilir. Fiil, yönetim yetkisi olan ortak için TCK m.155/2 kapsamında suçtur. Cezası 1 yıldan 7 yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır. Ayrıca müdürün azli, hesaplara tedbir konulması ve ortağın şirketten çıkarılması istenebilir.

Şirket Parasını Kendi Hesabına Aktaran Ortak Her Zaman Hukuka Aykırı mı Davranır?

Hayır. Şirket ile ortak ayrı kişilerdir. Şirketin parası ortağın parası değildir. Ancak her para çıkışı hukuka aykırı sayılmaz. Belirleyici olan, ödemenin hukuki bir sebebinin bulunup bulunmadığıdır.

Para Çıkışı Hukuka Uygun mu? Koşul
Genel kurul kararıyla kâr payı ödemesi Evet Karar ve dağıtılabilir kâr bulunmalı
Müdür ücreti veya huzur hakkı Evet Genel kurul kararı veya sözleşme hükmü
Ortağın şirkete verdiği borcun geri ödenmesi Evet Borç kayıtlarda görünmeli
Masraf avansı Evet Belgeyle kapatılmalı
Ortağın şirketten borç alması Sınırlı TTK m.358 şartları sağlanmalı
Müşteri ödemesinin ortağın şahsi hesabına alınması Hayır Şirket hesabına aktarılmadıkça
Karar ve kayıt olmadan şahsi hesaba havale Hayır Hukuki sebep yok
Şahsi kredi, kira veya tatil giderinin şirketten ödenmesi Hayır Örtülü kazanç aktarımı sayılır
  • Tek ortaklı şirkette de sorun olur mu? Evet. Alacaklılar ve vergi idaresi açısından sorumluluk doğar.
  • “Kâr payı avansı aldım” savunması geçerli mi? Genel kurul kararı ve ara dönem bilançosu yoksa geçerli değildir.
  • Parayı iade etmek cezayı kaldırır mı? Kaldırmaz. Ancak etkin pişmanlık indirimi sağlar.
  • Yüzde 50 ortak dava açabilir mi? Evet. Pay oranı ne olursa olsun her ortak dava açabilir.

Kanuni Çerçeve: TTK m.358, m.553 ve TCK m.155

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu

İlgili Hükümler (Özet)

Madde 358 – Şirkete borçlanma yasağı

Pay sahipleri, sermaye taahhüdünden doğan vadesi gelmiş borçlarını ödemedikçe şirkete borçlanamaz. Şirketin serbest yedek akçelerle birlikte kârı geçmiş yıl zararlarını karşılamıyorsa da borçlanamaz.

Madde 553 – Yöneticilerin sorumluluğu

Yöneticiler, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ederlerse sorumlu olur. Şirkete, pay sahiplerine ve alacaklılara verdikleri zararı tazmin ederler.

Madde 555 – Şirketin zararı

Şirketin uğradığı zararın tazminini şirket ve her bir pay sahibi isteyebilir. Pay sahipleri tazminatın ancak şirkete ödenmesini talep edebilir.

Madde 644 – Limited şirkete uygulama

Anonim şirketlere ilişkin sorumluluk hükümleri ile şirkete borçlanma yasağı limited şirketlere de uygulanır.

5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu

Madde 155 – Güveni Kötüye Kullanma (Özet)

Fıkra 1

Başkasına ait olup muhafaza etmek veya belirli şekilde kullanmak üzere zilyetliği kendisine devredilmiş mal üzerinde, devir amacı dışında tasarrufta bulunan kişi cezalandırılır. Ceza altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır. Suç şikayete bağlıdır.

Fıkra 2

Suçun meslek, sanat, ticaret veya hizmet ilişkisinin ya da başkasının mallarını idare etme yetkisinin gereği olarak tevdi edilen eşya hakkında işlenmesi halinde ceza ağırlaşır. Ceza bir yıldan yedi yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezasıdır.

Korunan değer iki yönlüdür. Ticaret hukuku şirketin malvarlığını ve alacaklılarını korur. Ceza hukuku ise mülkiyeti ve güven ilişkisini korur.

Diğer Ortaklar Ne Yapmalı? Adım Adım Yol Haritası

1

Delilleri güvenceye alın

Banka dekontları, hesap ekstreleri, muavin defter kayıtları ve yazışmaların örneğini alın.

2

Bilgi alma hakkınızı kullanın

Müdürden yazılı açıklama isteyin. Verilmezse mahkemeye başvurun.

3

Noter ihtarı gönderin

Paranın belirli sürede şirkete iadesini isteyin. İhtar, temerrüt ve kötü niyet açısından önemlidir.

4

Genel kurulu toplantıya çağırın

Gündeme müdürün azlini, sorumluluk davasını ve imza yetkisinin değiştirilmesini koyun.

5

İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz isteyin

Ortağın malvarlığına haciz, şirket hesaplarındaki yetkisine tedbir konulabilir.

6

Sorumluluk davası açın

Dava asliye ticaret mahkemesinde açılır. Tazminat şirkete ödenir.

7

Suç duyurusunda bulunun

Cumhuriyet başsavcılığına şikayet dilekçesi verin.

Bilgi verilmiyorsa şirket ortağının bilgi alma hakkı yazımızdaki yolu izleyin. Şikayet dilekçesi için şikayet dilekçesi örneği rehberimizden yararlanabilirsiniz.

Para çıkışını yeni mi fark ettiniz? Süreler işlemeye başladı. İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ile hemen görüşün.

Dosyamı Değerlendir

Hukuki Yollar: Sorumluluk Davası, Azil ve Çıkarma

Yol Kim Başvurur? Sonuç Dayanak
Sorumluluk (tazminat) davası Şirket veya her ortak Para faiziyle şirkete döner TTK m.553, 555
Müdürün azli Genel kurul Yönetim yetkisi sona erer TTK m.630/1
Yönetim yetkisinin kaldırılması davası Her ortak Mahkeme yetkiyi kaldırır veya sınırlar TTK m.630/2
Ortağın şirketten çıkarılması Şirket Ortaklık sona erer TTK m.640
Haklı sebeple fesih veya çıkma Her ortak Şirket sona erer veya ortak ayrılır TTK m.636, 638
Sebepsiz zenginleşme davası Şirket Para iade edilir TBK m.77 vd.

Parayı aktaran kişi müdür değilse yönetici sorumluluğu hükümleri doğrudan uygulanmaz. Bu durumda sebepsiz zenginleşme ve haksız fiil hükümlerine gidilir. Ortağın bağlılık yükümünü ihlal ettiği de ileri sürülür.

Azil ve çıkarma süreçleri için limited şirket ortağının çıkarılması ve şirket müdürünün sorumluluğu yazılarımıza bakın. Anonim şirketler için yönetim kurulu üyelerinin sorumlulukları rehberi geçerlidir.

Zamanaşımı ve Görevli Mahkeme

Konu Kural
Zamanaşımı Zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her halde 5 yıl (TTK m.560)
Fiil suç oluşturuyorsa Daha uzun olan ceza zamanaşımı uygulanır. TCK m.155/2 için 15 yıl
Görevli ve yetkili mahkeme Şirket merkezindeki asliye ticaret mahkemesi (TTK m.561)
Arabuluculuk Tazminat talebi para alacağı olduğundan dava şartıdır (TTK m.5/A)
Tazminat kime ödenir? Şirkete. Davayı açan ortağa değil

Cezai Sorumluluk: Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma

Suçun Unsurları

Unsur Açıklama
Fail Şirket parası üzerinde yetkisi bulunan müdür, yönetim kurulu üyesi veya imza yetkili ortak
Mağdur Şirket tüzel kişiliği. Diğer ortaklar suçtan zarar görendir
Fiil Şirkete ait paranın tevdi amacı dışında kullanılması veya şahsi hesaba aktarılması
Kast Suç kasten işlenir. Hukuki sebebin varlığına ilişkin haklı inanç kastı kaldırabilir

Ceza Tablosu

Durum Madde Ceza Şikayet
İmza yetkisi olmayan ortağın kendisine bırakılan parayı aktarması TCK m.155/1 6 ay – 2 yıl hapis ve adli para cezası Şikayete bağlı, 6 ay
Müdür veya temsil yetkili ortağın aktarması TCK m.155/2 1 – 7 yıl hapis ve 3.000 güne kadar adli para cezası Resen soruşturulur
Hileli işlemlerle ortakların veya üçüncü kişilerin aldatılması TCK m.158 Nitelikli dolandırıcılık cezası Resen soruşturulur
Sahte fatura veya belgeyle gizleme TCK m.207 ve 213 sayılı Kanun Ayrıca cezalandırılır Resen soruşturulur

Zimmet Suçu Neden Oluşmaz?

Zimmet suçunun faili kamu görevlisidir. Özel şirket ortağı veya müdürü kamu görevlisi değildir. Bu nedenle halk arasında “zimmet” denilen fiil hukuken güveni kötüye kullanmadır. İstisna, banka yöneticileri için öngörülen bankacılık zimmeti suçu hükmüdür. Hile ağır basıyorsa dolandırıcılık suçu gündeme gelir.

Etkin Pişmanlık, Uzlaşma, HAGB ve Erteleme

Etkin Pişmanlık, Uzlaşma, HAGB ve Erteleme

Etkin Pişmanlık, Uzlaşma, HAGB ve Erteleme

Kurum Uygulanır mı? Açıklama
Etkin pişmanlık (TCK m.168) Evet Soruşturmada tam iade halinde cezanın üçte ikisine, kovuşturmada yarısına kadar indirim
Uzlaşma Evet Güveni kötüye kullanma suçu uzlaştırma kapsamındadır. Şirketle anlaşma sağlanırsa dava düşer
HAGB Koşullu Hükmolunan ceza 2 yıl veya altındaysa ve zarar giderilmişse
Erteleme Koşullu Hapis cezası 2 yıl veya altındaysa
Dava zamanaşımı – m.155/1 için 8 yıl, m.155/2 için 15 yıl

Uzlaşma notu: Uzlaşma kapsamı yasa değişiklikleriyle sık güncellenir. Dosyanın açıldığı tarihteki güncel hüküm ayrıca kontrol edilmelidir.

Hangi Deliller Toplanmalı?

  • Şirket banka hesap ekstreleri ve havale dekontları
  • Ortağın şahsi hesabına yapılan girişleri gösteren kayıtlar
  • Muavin defter, kasa ve “ortaklardan alacaklar” hesabı dökümleri
  • Müşterilerden alınan ödeme teyit yazıları
  • Genel kurul ve müdürler kurulu karar defterleri
  • E-posta ve mesaj yazışmaları
  • Mali müşavir beyanı ve varsa özel denetim raporu

Delillerin mahkemeye sunumu için delil sunma dilekçesi yazımıza bakabilirsiniz. Şirket hesabının üçüncü kişilere kullandırılması ayrı bir suçtur. Ayrıntılar banka hesabını kullandırma suçu yazımızdadır.

Vergi ve Muhasebe Boyutu

  • Karşılıksız aktarılan tutar, ortaklardan alacak olarak izlenir.
  • Şirket bu tutar için faiz hesaplamak ve fatura kesmek zorundadır.
  • Faiz hesaplanmazsa transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı gündeme gelir.
  • Müşteri ödemesinin şirket kayıtlarına girmemesi kayıt dışı hasılat sayılır.
  • Vergi incelemesinde ceza ve gecikme faizi şirkete yüklenir.

Parayı Aktaran Ortağın Olası Savunmaları

Savunma Değerlendirme
“Şirkete verdiğim borcu geri aldım” Borç kayıtlarda görünüyorsa geçerlidir
“Kâr payı avansıdır” Genel kurul kararı ve ara dönem bilançosu yoksa geçersizdir
“Diğer ortak biliyordu” Açık onay ispatlanmalıdır. Onay alacaklılara karşı korumaz
“Şirket için harcadım” Fatura ve belgeyle ispatlanmalıdır
“İbra edildim” İbra, genel kurulun bilmediği işlemleri kapsamaz
“Parayı iade ettim” Hukuki sorumluluğu azaltır, suçu ortadan kaldırmaz

Şirket Parasını Kendi Hesabına Aktaran Ortak Hakkında Yargıtay Kararları

Yargıtay Ceza Genel KuruluE. 2016/753 – K. 2017/468
Şirket Varlığının Amaç Dışı Kullanılması Güveni Kötüye Kullanmadır
Yönetim kurulu üyeleri şirket varlığını şirket amacı dışında kullanmıştır. Kurul, fiilin dolandırıcılık değil, hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma olduğunu kabul etmiştir.
Sonuç: Yöneticinin şirket parasını amaç dışı kullanması TCK m.155/2 kapsamındadır.
Yargıtay Ceza Genel KuruluE. 2017/294 – K. 2020/456
Savunma Araştırılmadan Mahkumiyet Kurulamaz
Sanık, şirket kasasından aldığı paranın alacağına karşılık olduğunu savunmuştur. Kurul, savunmanın şirket kayıtları üzerinden araştırılması gerektiğini belirtmiştir.
Sonuç: Hukuki sebep savunması bilirkişi incelemesiyle denetlenmelidir.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2023/2758 – K. 2023/6724 – 22.11.2023
Fiil Suçsa Ceza Zamanaşımı Uygulanır
Davalı, sorumluluk davasının iki yıllık sürede açılmadığını savunmuştur. Daire, fiil suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımının uygulanacağına karar vermiştir. Ceza soruşturması açılmış olması şart değildir.
Sonuç: Para aktarma fiillerinde hukuk davası için süre fiilen 15 yıla uzar.
Yargıtay Hukuk Genel KuruluE. 2019/327 – K. 2019/1072 – 17.10.2019
Uzamış Zamanaşımı ve Ceza Mahkumiyetinin Etkisi
Kurul, yönetici sorumluluğunda ceza zamanaşımının uygulanacağını teyit etmiştir. Kesinleşmiş mahkumiyet kararındaki maddi olgular hukuk hakimini bağlar.
Sonuç: Ceza dosyası, tazminat davasının en güçlü delilidir.
Yargıtay 17. Hukuk DairesiE. 2019/2050 – K. 2020/5565 – 14.10.2020
Limited Şirket Ortağı Sorumluluk Davası Açabilir
Yerel mahkeme, ortağın müdüre karşı açtığı davayı reddetmiştir. Daire, ortağın dava hakkı bulunduğunu ve delillerin değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Sonuç: Her ortak, şirket zararının şirkete ödenmesini isteyebilir.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2012/5812 – K. 2013/22160 – 05.11.2013
Sorumluluk Davası Belirsiz Alacak Davası Olarak Açılabilir
Davacı, zararın tam tutarını dava açarken bilemediğini ileri sürmüştür. Daire, bu tür davaların belirsiz alacak davası olarak açılabileceğini kabul etmiştir.
Sonuç: Zarar miktarı bilirkişi raporuyla netleştikten sonra talep artırılabilir.

Özet Tablo: Şirket Parasını Kendi Hesabına Aktaran Ortak

Başlık Kısa Cevap
Hukuki nitelik Yükümlülük ihlali ve sebepsiz zenginleşme
Suç tipi Güveni kötüye kullanma (TCK m.155)
Yönetici ortak için ceza 1 – 7 yıl hapis ve adli para cezası
Tazminat davası Asliye ticaret mahkemesi, tazminat şirkete ödenir
Zamanaşımı 2 ve 5 yıl. Suç varsa ceza zamanaşımı
Acil önlem İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz
Ek yollar Azil, çıkarma, fesih
İade halinde Etkin pişmanlık indirimi

Sıkça Sorulan Sorular

1. Şirket ortağı şirket parasını kendi hesabına aktarırsa ne olur?

Diğer ortaklar paranın şirkete iadesi için sorumluluk davası açabilir. Fiil ayrıca güveni kötüye kullanma suçunu oluşturabilir. Müdürün azli ve ortağın çıkarılması da istenebilir.

2. Şirket parasını almak zimmet suçu mudur?

Hayır. Zimmet suçunu yalnızca kamu görevlileri işleyebilir. Özel şirketlerde fiil güveni kötüye kullanma suçu olarak değerlendirilir.

3. Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma cezası ne kadar?

Ceza 1 yıldan 7 yıla kadar hapis ve 3.000 güne kadar adli para cezasıdır. Suç şikayete bağlı değildir.

4. Parayı iade eden ortak ceza alır mı?

İade suçu ortadan kaldırmaz. Ancak etkin pişmanlık hükümleri uygulanır. Soruşturma aşamasında tam iade cezayı üçte ikiye kadar indirir.

5. Şikayet süresi kaç aydır?

TCK m.155/1 kapsamındaki basit halde süre 6 aydır. Müdür veya yetkili ortağın işlediği nitelikli hal şikayete bağlı değildir.

6. Azınlık ortak tek başına dava açabilir mi?

Evet. Pay oranı önemli değildir. Her ortak şirket zararının şirkete ödenmesini isteyebilir.

7. Şirket hesaplarına tedbir konulabilir mi?

Evet. Mahkemeden ihtiyati tedbir ve ortağın malvarlığına ihtiyati haciz istenebilir. Talep güçlü delille desteklenmelidir.

8. Ortak şirketten borç alabilir mi?

Sermaye borcunu ödemişse ve şirketin kârı geçmiş zararları karşılıyorsa alabilir. Bu şartlar yoksa borçlanma yasaktır.

9. Tazminat davayı açan ortağa mı ödenir?

Hayır. Tazminat şirkete ödenir. Ortak, şirket malvarlığının düzelmesiyle dolaylı olarak yararlanır.

10. Dava açmadan önce arabulucuya gitmek gerekir mi?

Evet. Tazminat talebi para alacağı olduğu için arabuluculuk dava şartıdır. Tedbir talepleri arabuluculuk beklenmeden yapılabilir.

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Kurucu Ortak – Ticaret, Gayrimenkul ve Vergi Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2019). İstanbul Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans.

Av. Turgut Ekrem

Av. Turgut Ekrem

Kurucu Ortak – Ceza Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2019). Marmara Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans. AYM ve AİHM bireysel başvuruları.

Şirket Hesabından Usulsüz Para Çıkışını Birlikte Durduralım

Delillerin toplanması, tedbir, sorumluluk davası ve suç duyurusu için İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ekibimize ulaşın. Ceza boyutunda İstanbul ceza avukatı kadromuz dosyayı birlikte yürütür. Diğer hukuki konularda İstanbul avukat kadromuz da hizmetinizdedir.

İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı

Ankara Avukat Ankara Çekişmeli Boşanma Avukatı Kült Avukatlık Sakarya Avukat Uzman Mütalaası İstanbul Avukat Ankara Boşanma Avukatı İzmir Ceza Avukatı Kripto Para Avukatı