Şirketler Hukuku
Şirket Malları Alacaklılardan Kaçırılırsa Ne Yapılabilir?

Şirket mallarının alacaklılardan kaçırılması halinde alacaklının dört temel yolu vardır. Mal kaçırma hazırlığı tek başına ihtiyati haciz sebebidir ve vadesi gelmemiş alacakta bile uygulanır (İİK m.257). Ortağa, yakınlara veya başka şirkete yapılan devirler tasarrufun iptali davasıyla alacak tutarında hükümsüz kılınır (İİK m.277-284). Dava, tasarruf tarihinden itibaren 5 yıl içinde açılır ve aciz belgesi gerektirir. Faaliyet aynı ortaklarla yeni şirkete taşınmışsa organik bağ ve tüzel kişilik perdesinin kaldırılması ile yeni şirkete gidilir. Alacaklıyı zarara sokmak için mevcudunu eksilten borçlu İİK m.331 uyarınca 6 aydan 3 yıla kadar hapisle cezalandırılır. Şikayet süresi 3 aydır.

Son güncelleme: 17 Kasım 2026Yazar: Av. Mehmet Salih AyyıldızKategori: Şirketler Hukuku

Şirket Mallarının Alacaklılardan Kaçırılması Ne Anlama Gelir?

Borçlu şirket, alacaklının eline geçmesini önlemek için malvarlığını üçüncü kişilere aktarır. Devir hukuken geçerli görünür. Ancak amaç alacaklıyı zarara uğratmaktır. Kanun bu işlemlere karşı alacaklıya özel araçlar verir.

Tipik Yöntem Görünüm Hukuki Nitelik
Taşınmazın ortağa veya ortağın eşine devri Tapuda satış İvazsız veya düşük bedelli tasarruf
Araçların noter satışıyla yakınlara devri Satış sözleşmesi Zarar verme kastıyla tasarruf
Banka hesaplarının boşaltılıp ortağa aktarılması Cari hesap, borç ödemesi Güveni kötüye kullanma, sorumluluk davası
Faaliyetin aynı ortaklarla yeni şirkete taşınması Yeni şirket kuruluşu Organik bağ, işletme devri
Alacakların yakınlara temliki Temlikname Zarar verme kastıyla tasarruf
Sahte borç ikrarı ve muvazaalı rehin Senet, ipotek Aciz halinde tasarruf, muvazaa
Stok ve makinelerin kardeş şirkete satışı Fatura Ticari işletme devri karinesi
  • Şirket borcunu ödemeden mal satabilir mi? Satabilir. Ancak alacaklıyı zarara uğratan devir iptal edilir.
  • Eşe yapılan devir otomatik geçersiz mi? Hayır. Ancak yakın hısımın kastı bildiği karine kabul edilir.
  • Yeni şirket eski borçtan sorumlu mu? Organik bağ ve işletme devri varsa evet.
  • Suç mu? Takip başladıktan sonra mevcudu eksiltmek İİK m.331 suçudur.

Kanun Metni: İİK m.277-284 Tasarrufun İptali ve m.331

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu

Tasarrufun İptali Hükümleri (Özet)

Madde 277

İptal davasından maksat 278, 279 ve 280 inci maddelerde yazılı tasarrufların butlanına hükmettirmektir. Bu davayı elinde muvakkat yahut kati aciz vesikası bulunan her alacaklı ve iflas idaresi yahut 245 inci maddede yazılı hallerde alacaklıların kendileri açabilir.

Madde 278 – İvazsız tasarruflar

Mutat hediyeler müstesna olmak üzere, hacizden veya haczedilecek mal bulunmaması sebebiyle acizden yahut iflasın açılmasından haczin veya aciz vesikası verilmesinin sebebi olan yahut masaya kabul olunan alacaklardan en eskisinin tesis edilmiş olduğu tarihe kadar geriye doğru olan müddet içinde yapılan bütün bağışlamalar ve ivazsız tasarruflar batıldır. Ancak bu müddet haciz veya aciz yahut iflastan evvelki iki seneyi geçemez. Karşılıklı edimler arasında aşırı fark bulunan sözleşmeler bağışlama gibi sayılır.

Madde 279 – Acizden dolayı butlan

Aşağıdaki tasarruflar borcunu ödemeyen bir borçlu tarafından hacizden veya mal bulunmaması sebebiyle acizden yahut iflasın açılmasından önceki bir sene içinde yapılmışsa yine batıldır: Mevcut bir borcu temin için verilen rehinler, para veya mutat ödeme vasıtalarından gayrı bir suretle yapılan ödemeler, vadesi gelmemiş bir borç için yapılan ödemeler, kişisel hakların kuvvetlendirilmesi için tapuya verilen şerhler.

Madde 280 – Zarar verme kastından dolayı iptal

Malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun, alacaklılarına zarar verme kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumun ve zarar verme kastının, işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde iptal edilebilir. Şu kadar ki, işlemin gerçekleştiği tarihten itibaren beş yıl içinde borçlu aleyhine haciz veya iflas yoluyla takipte bulunulmuş olmalıdır. Ticari işletmenin veya işyerindeki mevcut ticari emtianın tamamını veya mühim bir kısmını devir veya satın alan yahut bir kısmını iktisapla beraber işyerini sonradan işgal eden şahsın, borçlunun alacaklılarını ızrar kastını bildiği ve borçlunun da bu hallerde ızrar kastıyla hareket ettiği kabul olunur.

Madde 283

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, bu davaya konu teşkil eden mal üzerinde cebri icra yollarıyla, hakkını almak yetkisini elde eder ve davanın konusu taşınmazsa, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın tashihine mahal olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir. Üçüncü şahıs malı elinden çıkarmışsa, elden çıkardığı malın değeri nispetinde nakden tazminata mahkum edilir.

Madde 284

İptal davası hakkı, batıl tasarrufun vukuu tarihinden itibaren beş sene geçmekle düşer.

Madde 331/1 – Alacaklısını zarara sokmak kastıyla mevcudunu eksiltme

Haciz yolu ile takip talebinden sonra veya bu talepten önceki iki yıl içinde borçlu, alacaklısını zarara sokmak maksadıyla mallarını veya bunlardan bir kısmını mülkünden çıkararak, telef ederek veya kıymetten düşürerek hakiki surette yahut gizleyerek muvazaa yoluyla başkasının uhdesine geçirerek veya asıl olmayan borçlar ikrar ederek mevcudunu suni surette eksiltirse, aleyhine aciz belgesi aldığını veya alacaklı alacağını alamadığını ispat ettiği takdirde, alacaklının şikayeti üzerine altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

Mal Kaçırıldığını Öğrenen Alacaklı İlk Ne Yapmalı?

1

İhtiyati haciz isteyin

Mal kaçırma hazırlığı tek başına ihtiyati haciz sebebidir. Vadesi gelmemiş alacakta bile mahkemeden karar alınır. Teminat yatırılır, 10 gün içinde takip başlatılır.

2

Takibi hemen başlatın

Tasarrufun iptali ve İİK 331 şikayeti kesinleşmiş takip ister. Her gün kaybı borçlunun lehinedir.

3

Haciz tutanağı alın

Haczedilecek mal bulunamadığına dair tutanak geçici aciz belgesi sayılır. Dava için yeterlidir.

4

Malvarlığını tarayın

Tapu, araç sicili, ticaret sicili gazetesi, banka ve POS kayıtları için haciz ihbarnameleri ve sorgular yapılır.

5

Devir tarihlerini belgeleyin

Devrin borcun doğumundan sonra yapıldığı ve borçlunun o tarihte aciz halinde olduğu ispatlanır.

6

Davaları açın

Tasarrufun iptali, gerekirse terditli muvazaa davası, yönetici sorumluluk davası ve icra ceza şikayeti birlikte planlanır.

Süreler kısadır: İİK m.331 şikayeti fiilin öğrenilmesinden itibaren 3 ay, her halde 1 yıl içinde yapılır. Tasarrufun iptali davası tasarruf tarihinden itibaren 5 yıl içinde açılır. Bu süreler hak düşürücüdür.

İhtiyati Haciz: Mal Kaçırmaya Karşı İlk Kalkan

Konu Kural
Dayanak İİK m.257/2: borçlunun mallarını gizlemeye veya kaçırmaya hazırlanması, hileli işlemlerde bulunması
Vade şartı Mal kaçırma halinde vadesi gelmemiş alacak için de istenir
İspat Yaklaşık ispat yeterlidir. Devir belgeleri, sicil kayıtları, yazışmalar
Teminat Uygulamada alacağın yüzde 10 ile 15’i
Süre Karardan itibaren 10 gün içinde takip veya dava (İİK m.264)
Üçüncü kişideki mal Tasarrufun iptali davasıyla birlikte üçüncü kişideki mal üzerine de ihtiyati haciz konulabilir (İİK m.281/2)
Fark İhtiyati tedbir dava konusu malı korur, ihtiyati haciz para alacağını güvenceye alır

Tasarrufun İptali Davası: Şartlar, Süreler ve Sonuç

Tasarrufun İptali, İhtiyati Haciz ve Perde Kaldırma Yol Haritası

Tasarrufun İptali, İhtiyati Haciz ve Perde Kaldırma Yol Haritası

Şirket mallarının alacaklılardan kaçırılması halinde en etkili araç tasarrufun iptali davasıdır. Dava devri geçersiz kılmaz. Alacaklıya, mal üçüncü kişide kalsa bile o mal üzerinde haciz ve satış yetkisi verir.

Dava Şartı Açıklama Yargıtay Uygulaması
Gerçek bir alacak Alacak muhtemel değil, mevcut olmalı Muhtemel alacakla dava reddedilir
Kesinleşmiş icra takibi Haciz veya iflas yoluyla takip Dava sırasında tamamlanabilir
Tasarrufun borçtan sonra yapılması Borcun gerçek doğum tarihi araştırılır Çek tarihi değil, temel ilişki tarihi esas alınır
Aciz belgesi Kesin veya geçici aciz belgesi Haciz tutanağı yeterlidir. Karar kesinleşinceye kadar sunulabilir
Davalılar Borçlu ve lehine tasarruf yapılan kişi birlikte Zorunlu dava arkadaşlığı. Kötü niyetli sonraki devralanlar da davalı olur

Üç İptal Sebebi ve Süreleri

Madde Tasarruf Türü Geriye Dönük Süre Karine
İİK m.278 Bağışlar ve ivazsız tasarruflar, aşırı farklı bedelli satışlar Hacizden veya acizden önceki 2 yıl İspat aranmaz
İİK m.279 Aciz halinde verilen rehin, olağan dışı ödeme, vadesi gelmemiş borcun ödenmesi 1 yıl Üçüncü kişi borçlunun durumunu bilmediğini ispatlamalı
İİK m.280 Zarar verme kastıyla yapılan her türlü işlem 5 yıl içinde takip Üçüncü kişinin kastı bildiği veya bilmesi gerektiği karinesi. İşletmeyi devralan kötü niyetli sayılır

Eşe ve çocuğa devir: Anayasa Mahkemesi, yakın hısımlara yapılan devirleri otomatik bağış sayan hükmü iptal etmiştir. Ancak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2023 kararında yakın hısıma yapılan temliki, hısımın borçlunun kastını bildiği karinesiyle m.280 üzerinden iptal etmiştir. Sonuç değişmemiştir.

Davanın Sonucu

  • Taşınmaz üçüncü kişi adına kalır ancak alacaklı tescil düzeltmesi beklemeden haciz ve satış ister.
  • Mal elden çıkarılmışsa üçüncü kişi, malın elden çıkardığı tarihteki değeri kadar nakden tazminata mahkum edilir.
  • Tazminat yalnızca üçüncü kişi aleyhine hükmedilir, borçlu aleyhine değil.
  • Hüküm alacak ve ferileriyle sınırlıdır. Fazlası borçluya ait kalır.
Konu Kural
Görevli mahkeme Asliye hukuk mahkemesi. Tarafların tacir olması sonucu değiştirmez
Yetkili mahkeme Davalının yerleşim yeri
Yargılama Basit yargılama usulü
Harç Nispi harç, alacak tutarı üzerinden
Hak düşürücü süre Tasarruf tarihinden 5 yıl
İflas halinde Dava hakkı iflas idaresinde, alacaklıya yetki verilebilir (İİK m.245)

Borçlunuz malları ortağına veya yeni şirketine mi devretti? Beş yıllık süre ve delil tespiti için İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ile hemen görüşün.

Dava Stratejisi Alın

Muvazaa Davası ile Tasarrufun İptali Arasındaki Fark

Konu Tasarrufun İptali (İİK m.277) Muvazaa (TBK m.19)
Amaç Geçerli devrin alacaklıya karşı hükümsüzlüğü Devrin hiç yapılmamış sayılması
Aciz belgesi Zorunlu Gerekmez
Kesinleşmiş takip Zorunlu Gerekmez
Süre 5 yıl hak düşürücü Süre yok
İspat Kanuni karineler, kolay Danışıklılığın tam ispatı, zor
Sonuç Haciz ve satış yetkisi Aynı sonuç kıyasen uygulanır
Birlikte açılma Terditli dava mümkün Yargıtay 2026: aciz belgesi yok diye ret yerine muvazaa yönünden esasa girilmeli

Faaliyet Yeni Şirkete Taşınırsa: Organik Bağ ve Perdenin Kaldırılması

Şirket mallarının alacaklılardan kaçırılması çoğu zaman yeni bir şirket üzerinden yapılır. En sık görülen senaryo şudur. Borçlu şirket boş bırakılır. Aynı ortaklar, aynı adreste, aynı işçilerle yeni şirket kurar. Müşteriler ve makineler oraya geçer. Hukuk bu duruma iki farklı araçla müdahale eder.

Araç Ne Zaman? Sonuç Ölçüt
Organik bağ Yeni şirket eski şirketin devamı niteliğindeyse Yeni şirket adresinde haciz, istihkak itirazının reddi, tasarrufun iptali Aynı adres, ortak, yetkili, faaliyet, işçi ve müşteri geçişi
Ticari işletme devri (TBK m.202, İİK m.280/3) İşletmenin veya emtianın önemli kısmı devralınmışsa Devralan borçlardan sorumlu, devreden 2 yıl müteselsil Devralanın kötü niyeti kanunen karine
Tüzel kişilik perdesinin kaldırılması Şirket, alacaklılardan mal kaçırma aracı olarak kötüye kullanılmışsa Ortaklar veya kardeş şirket borçtan doğrudan sorumlu Son çare, kötü niyet somut delille ispatlanmalı

Sırf ortakların aynı olması yetmez: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, aynı adres ve aynı ortaklık yapısının tek başına perdeyi kaldırmaya yetmediğini, alacaklıdan mal kaçırmaya yönelik kötü niyetli işlemlerin somut delille ispatlanması gerektiğini vurgular. Para akışı, bina mülkiyeti, iş kolu ve sicil kayıtları birlikte incelenir.

Yöneticinin bu süreçteki sorumluluğu şirket yöneticileri şirket borçlarından şahsen sorumlu mudur yazısında, eski ortağın durumu eski şirket ortağı şirket borçlarından sorumlu mudur yazısında anlatılmıştır.

Şirket Müdürüne ve Ortaklara Karşı Sorumluluk Davası

Şirket mallarının alacaklılardan kaçırılması kararını veren kişi çoğunlukla müdür veya yönetim kurulu üyesidir. Yönetici, kanundan doğan yükümlülüklerini kusuruyla ihlal ederek alacaklılara zarar verdiğinde şahsen sorumlu olur (TTK m.553). Limited şirkette aynı kural müdürlere uygulanır (TTK m.644).

  • Alacaklı, doğrudan zararı için her zaman dava açabilir. Dolaylı zarar için iflas şartı aranır (TTK m.556).
  • Şirket parasının ortağa aktarılması hem sorumluluk davası hem güveni kötüye kullanma suçu doğurur.
  • Borca batıklık halinde iflas bildirimi yapmayan yönetici ayrıca sorumludur (TTK m.376).
  • Zamanaşımı zararın öğrenilmesinden 2 yıl, her halde 5 yıldır. Fiil suçsa ceza zamanaşımı uygulanır (TTK m.560).

Şirket parasını kendi hesabına geçiren ortak için şirket parasını kendi hesabına aktaran ortak yazımıza, borca batıklık süreci için şirketin borca batık olması halinde yönetici ne yapmalı yazımıza bakın.

Mal Kaçırmanın Ceza Boyutu

Suç Madde Ceza Şikayet ve Mahkeme
Alacaklıyı zarara sokmak kastıyla mevcudu eksiltme İİK m.331 6 aydan 3 yıla kadar hapis ve 1.000 güne kadar adli para cezası Şikayete bağlı, 3 ay / 1 yıl, icra ceza mahkemesi
Aczine kendi fiiliyle sebebiyet verme İİK m.332 15 günden 6 aya kadar hapis Şikayete bağlı, icra ceza
Ticaret şirketi yöneticilerinin borcu ödememesi İİK m.333/a 6 aydan 2 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası Şikayete bağlı, icra ceza
Hileli iflas TCK m.161 3 yıldan 8 yıla kadar hapis Resen, ağır ceza, kesinleşmiş iflas kararı şart
Taksirli iflas TCK m.162 2 aydan 1 yıla kadar hapis Resen, asliye ceza
Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma TCK m.155/2 1 yıldan 7 yıla kadar hapis Resen, asliye ceza
Nitelikli dolandırıcılık TCK m.158/1-h 3 yıldan 10 yıla kadar hapis Resen, ağır ceza
Amme alacağının tahsiline engel olma 6183 s.K. m.110 6 aydan 3 yıla kadar hapis Tahsil dairesinin ihbarı, asliye ceza

İİK m.331 Suçunun Şartları

  • Haciz yoluyla takip bulunmalıdır. Rehin takibi yeterli değildir.
  • Fiil, takip talebinden sonra veya takipten önceki 2 yıl içinde işlenmiş olmalıdır.
  • Alacaklı aciz belgesi aldığını veya alacağını alamadığını ispatlamalıdır.
  • Borçlu alacaklıyı zarara sokma kastıyla hareket etmelidir.
  • Borç ödenirse dava düşer (İİK m.354).
  • Aynı fiil hem m.331 hem m.333/a kapsamındaysa yalnızca m.331 uygulanır.

Dolandırıcılık boyutu için dolandırıcılık suçu yazımıza, suç duyurusu için şikayet dilekçesi örneği yazımıza bakın.

Senaryolara Göre Alacaklının Yolu

Senaryo Başvurulacak Araç
Taşınmaz ortağın eşine devredildi Tasarrufun iptali (m.280, yakın hısım karinesi), tapuya ihtiyati haciz
Araçlar düşük bedelle satıldı Tasarrufun iptali (m.278 aşırı fark), noter satış kayıtları
Banka hesapları boşaltıldı, para ortağa gitti TTK m.553 sorumluluk davası, TCK m.155/2 suç duyurusu, 89/1 ihbarnameleri
Faaliyet yeni şirkete taşındı Organik bağ, işletme devri, perde kaldırma, yeni şirket adresinde haciz
Alacaklar yakınlara temlik edildi Tasarrufun iptali (m.280), temlik borçlularına haciz ihbarnamesi
Hisseler üçüncü kişiye devredildi Hisse devri borcu kaldırmaz. Borçlunun aldığı bedele ve kalan payına haciz
Sahte borç ikrarı ve ipotek Tasarrufun iptali (m.279), muvazaa davası, İİK m.331
Konkordato veya iflas öncesi devirler İflas idaresi iptal davası, TCK m.161

Konkordato sürecinde alacaklının hakları şirket konkordatoya giderse ortaklar ve alacaklılar ne yapmalı yazısında, hisse devrinde kamu borçları şirket satışından sonra vergi ve SGK borçları yazısında ele alınmıştır.

Mal Kaçırma Nasıl İspatlanır?

Delil Nereden Alınır? Neyi Gösterir?
Tapu ve araç sicil kayıtları Tapu müdürlüğü, noter, e-Devlet Devir tarihi, bedel, devralan
Ticaret sicili gazetesi MERSİS, sicil müdürlüğü Ortak, adres ve yetkili değişiklikleri, yeni şirket kuruluşu
Banka hareketleri Mahkeme müzekkeresi Para akışı, ortağa aktarımlar
SGK işçi giriş çıkış kayıtları Mahkeme müzekkeresi İşçilerin yeni şirkete toplu geçişi
Fatura ve müşteri kayıtları Bilirkişi defter incelemesi Müşteri ve ciro kayması
Haciz mahallinde bulunan evrak Haciz tutanağı İİK m.97/a karinesi, istihkak iddiasının çürütülmesi
Web sitesi, telefon, marka Noter tespiti Aynı işletmenin devamı
WhatsApp ve e-posta Delil tespiti Kast ve planlama

Yazışmaların delil değeri için ticari alacakta WhatsApp yazışmaları delil olur mu yazımıza bakın. Haczedilemeyecek mallar için haczedilemeyen mallar yazısı tamamlayıcıdır. Tapu kayıtları Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü üzerinden sorgulanır.

Mal Kaçırma ve Tasarrufun İptaline İlişkin Yargıtay Kararları

Yargıtay Hukuk Genel KuruluE. 2017/2248 – K. 2019/998 – 08.10.2019
Tasarrufun İptali Alacak Ölçüsünde Hükümsüzlük Sağlar
Kurul, tasarrufun iptali davasının borçlunun mal kaçırma amaçlı tasarruflarını alacak miktarıyla sınırlı olarak hükümsüz kılan şahsi bir dava olduğunu, mülkiyetin borçluya dönmediğini belirtmiştir.
Sonuç: Dava sonucu haciz ve satış yetkisidir, mülkiyet iadesi değil.
Yargıtay Hukuk Genel KuruluE. 2023/237 – K. 2023/477 – 17.05.2023
Yakın Hısıma Temlik Zarar Verme Kastı Karinesiyle İptal Edilir
Borçlu alacağını babasına temlik etmiştir. Kurul, Anayasa Mahkemesi iptali sonrası m.278 uygulanamasa da yakın hısımın borçlunun kastını bildiği karinesiyle m.280 uyarınca iptale karar vermiştir.
Sonuç: Aile içi devirler m.280 üzerinden iptal edilir.
Yargıtay Hukuk Genel KuruluE. 2020/19-94 – K. 2020/358 – 09.06.2020
Organik Bağ Tek Başına Perdeyi Kaldırmaz
Kurul, şirketler arasındaki organik bağın tek başına yeterli olmadığını, alacaklıdan mal kaçırmaya yönelik kötü niyetli işlemlerin somut delille ispatlanması gerektiğini belirtmiştir.
Sonuç: Perde kaldırma istisnai ve ispata bağlıdır.
Yargıtay Hukuk Genel KuruluE. 2019/11-808 – K. 2020/504 – 01.07.2020
Perdenin Kaldırılması Düz, Ters ve Çapraz Olabilir
Kurul, tüzel kişilik perdesinin ortaklara doğru, ortaktan şirkete doğru veya kardeş şirketler arasında kaldırılabileceğini, organik bağ ile çapraz perde kaldırmanın birlikte uygulanabileceğini kabul etmiştir.
Sonuç: Kardeş şirkete de gidilebilir.
Yargıtay 6. Hukuk DairesiE. 2022/3839 – K. 2024/513 – 06.02.2024
Perde Kaldırma ile Organik Bağ Farklı Sonuçlar Doğurur
Daire, perdenin kaldırılmasında ortakların ve kardeş şirketin borçtan sorumlu olduğunu, organik bağda ise tasarrufun iptali veya istihkak sonucuna gidildiğini, mahkemenin para akışı, ortaklık yapısı, bina mülkiyeti ve iş kolunu incelemesi gerektiğini belirtmiştir.
Sonuç: Hangi aracın kullanılacağı delillere göre belirlenir.
Yargıtay 12. Hukuk DairesiE. 2025/9160 – K. 2026/932 – 16.02.2026
Aciz Belgesi Yoksa Dava Muvazaa Yönünden İncelenmelidir
Daire, aciz belgesi bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddini bozmuş, talebin TBK m.19 kapsamında muvazaa davası olarak esastan incelenmesi gerektiğini, bu davada hak düşürücü süre ve takip şartı aranmayacağını belirtmiştir.
Sonuç: Terditli dava alacaklıyı korur.
Yargıtay 17. Hukuk DairesiE. 2011/12904 – K. 2012/4878 – 18.04.2012
Haciz Tutanağı Geçici Aciz Belgesi Sayılır
Araç satışına ilişkin davada Daire, haczedilecek mal bulunamadığına dair haciz tutanağının geçici aciz belgesi niteliğinde olduğunu ve alıcının borçlunun kastını bilebilecek durumda bulunduğunu kabul etmiştir.
Sonuç: Ayrı bir aciz vesikası beklemek gerekmez.
Yargıtay 14. Hukuk DairesiE. 2017/420 – K. 2020/8832 – 24.12.2020
Aciz Belgesi Karar Kesinleşinceye Kadar Sunulabilir
Daire, aciz belgesinin dava şartı olmakla birlikte karar düzeltme aşamasında dahi dosyaya sunulabileceğini kabul etmiştir.
Sonuç: Dava açarken aciz belgesinin bulunmaması ret sebebi değildir.
Yargıtay 17. Hukuk DairesiE. 2019/5361 – K. 2020/6485 – 04.11.2020
Muhtemel Alacak ve Kesinleşmemiş Takiple Dava Açılamaz
Daire, alacağın henüz muhtemel olduğu ve kesinleşmiş takip bulunmadığı davada tasarrufun iptali talebinin reddini onamıştır.
Sonuç: Dava öncesi takip kesinleştirilmelidir.
Yargıtay 4. Hukuk DairesiE. 2021/15350 – K. 2022/4098 – 07.03.2022
İflasta Dava Hakkı İflas İdaresinindir, Borcun Gerçek Doğum Tarihi Araştırılır
Daire, iflas halinde iptal davasının iflas idaresince açılacağını, alacaklının ancak yetki devriyle dava açabileceğini ve borcun doğum tarihi olarak çek tarihinin değil temel ilişkinin esas alınacağını belirtmiştir.
Sonuç: Borç, tasarruftan önce doğmuş olmalıdır.
Yargıtay 12. Hukuk DairesiE. 2020/8696 – K. 2021/2308 – 02.03.2021
İİK m.331 Suçu İçin Haciz Yoluyla Takip Şarttır
Daire, mevcudu eksiltme suçunun oluşması için haciz yoluyla takip bulunması gerektiğini, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibin yeterli olmadığını belirtmiştir.
Sonuç: Şikayetten önce takip türü kontrol edilmelidir.
Yargıtay 19. Ceza DairesiE. 2015/3497 – K. 2016/470 – 18.01.2016
Fiil m.331 Kapsamındaysa m.333/a Uygulanmaz
Daire, yöneticinin fiili alacaklıyı zarara sokmak kastıyla mevcudu eksiltme suçunu oluşturuyorsa m.333/a’nın tali norm olarak uygulanmayacağını ve aynı alacaklıya karşı birden fazla takipte zincirleme suç hükümlerinin değerlendirileceğini belirtmiştir.
Sonuç: Suç nitelendirmesi doğru yapılmalıdır.
Yargıtay 21. Hukuk DairesiE. 2018/4161 – K. 2019/5878 – 08.10.2019
Aynı Adres, Faaliyet ve Aileden Yetkililer Organik Bağ Gösterir
Daire, aynı adreste aynı faaliyeti sürdüren ve yetkilileri aynı aileden olan şirketler arasında organik bağ bulunduğunu kabul etmiştir.
Sonuç: Organik bağ somut göstergelerle tespit edilir.

Özet Tablo: Şirket Mallarının Alacaklılardan Kaçırılması

Soru Kısa Cevap
İlk adım İhtiyati haciz ve takip
Devirler Tasarrufun iptali, 5 yıl içinde
Aciz belgesi Haciz tutanağı yeterli, karar kesinleşene kadar sunulabilir
Eşe ve çocuğa devir m.280 karinesiyle iptal
Yeni şirket Organik bağ, işletme devri, perde kaldırma
Yönetici TTK m.553 sorumluluk davası
Suç İİK m.331, 3 ay içinde şikayet
Mahkeme Asliye hukuk (iptal), icra ceza (şikayet)
Muvazaa davası Süre ve aciz belgesi aranmaz

Sıkça Sorulan Sorular

1. Borçlu şirket mal kaçırıyorsa ne yapılabilir?

İhtiyati haciz alınır, takip başlatılır ve devirler için tasarrufun iptali davası açılır. Faaliyet yeni şirkete taşınmışsa organik bağ ve perde kaldırma yoluna gidilir. Ayrıca İİK m.331 şikayeti yapılır.

2. Şirket mallarını ortağına devrederse haczedilebilir mi?

Evet. Tasarrufun iptali davası kazanılınca mal ortağın üzerinde kalsa bile alacaklı o mal üzerinde haciz ve satış isteyebilir.

3. Mal kaçıran şirkete ihtiyati haciz konulabilir mi?

Evet. Mal kaçırma hazırlığı İİK m.257 uyarınca ihtiyati haciz sebebidir. Vadesi gelmemiş alacak için bile karar alınabilir.

4. Şirket banka hesaplarını boşaltırsa ne yapılabilir?

Banka hareketleri mahkeme aracılığıyla istenir. Para ortağa aktarılmışsa yöneticiye karşı sorumluluk davası ve güveni kötüye kullanma suç duyurusu yapılır.

5. Tasarrufun iptali davası kaç yıl içinde açılır?

Tasarruf tarihinden itibaren 5 yıl içinde açılır. Bu süre hak düşürücüdür. İvazsız tasarruflarda 2 yıl, aciz halindeki tasarruflarda 1 yıl geriye bakılır.

6. Şirket malını eşe veya yakına devrederse işlem otomatik geçersiz midir?

Otomatik geçersiz değildir. Ancak yakın hısımın borçlunun kastını bildiği karine kabul edilir ve devir m.280 uyarınca iptal edilir.

7. Borçlu yeni şirket kurup faaliyeti oraya taşırsa ne yapılabilir?

Organik bağ tespit ettirilerek yeni şirket adresinde haciz yapılır. İşletme devri varsa yeni şirket borçlardan sorumlu olur. Kötü niyet ispatlanırsa perde kaldırılır.

8. Yeni şirket eski şirketin borçlarından sorumlu olur mu?

Ticari işletmeyi devralmışsa evet. Organik bağ ve mal kaçırma kastı ispatlanırsa tüzel kişilik perdesi kaldırılarak sorumlu tutulur.

9. Aynı ortakların yeni şirkette bulunması yeterli midir?

Tek başına yeterli değildir. Yargıtay para akışı, adres, işçi ve müşteri geçişi gibi somut delillerle kötü niyetin ispatını arar.

10. Tasarrufun iptali davası kazanılırsa mal borçluya geri döner mi?

Hayır. Mal üçüncü kişide kalır. Alacaklı, alacağı kadar o mal üzerinde haciz ve satış yetkisi kazanır.

11. Tasarrufun iptali ile muvazaa aynı şey midir?

Hayır. Muvazaa davası işlemin hiç yapılmadığını tespit ettirir, süre ve aciz belgesi aranmaz. Tasarrufun iptali geçerli işlemi alacaklıya karşı hükümsüz kılar.

12. Mal kaçırma suç oluşturur mu?

Evet. Takipten sonra veya önceki 2 yıl içinde mevcudu eksiltmek İİK m.331 uyarınca 6 aydan 3 yıla kadar hapis gerektirir. İflas halinde TCK m.161 hileli iflas gündeme gelir.

13. Mevcudu eksiltme suçunda şikayet süresi ne kadar?

Fiilin öğrenilmesinden itibaren 3 ay, her halde 1 yıldır. Şikayet icra ceza mahkemesine yapılır.

14. Tasarrufun iptali davası için aciz vesikası gerekir mi?

Evet. Ancak haczedilecek mal bulunamadığına dair haciz tutanağı geçici aciz belgesi sayılır ve belge karar kesinleşinceye kadar sunulabilir.

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Kurucu Ortak – Ticaret, Gayrimenkul ve Vergi Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2019). İstanbul Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans.

Av. Turgut Ekrem

Av. Turgut Ekrem

Kurucu Ortak – Ceza Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2019). Marmara Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans. AYM ve AİHM bireysel başvuruları.

Kaçırılan Malları Takip Edelim

İhtiyati haciz, tasarrufun iptali, organik bağ tespiti, yönetici sorumluluk davası ve icra ceza şikayeti için İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ekibimizle görüşün. Diğer hukuki konularda İstanbul avukat kadromuz da hizmetinizdedir.

İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı

Ankara Avukat Ankara Çekişmeli Boşanma Avukatı Kült Avukatlık Sakarya Avukat Uzman Mütalaası İstanbul Avukat Ankara Boşanma Avukatı İzmir Ceza Avukatı Kripto Para Avukatı