Şirket Ortağı Genel Kurul Toplanmasını Engellerse Ne Yapılır?
Genel kurul toplanmasını engelleyen ortak karşısında yol, engelleme biçimine göre değişir. Çağrı yapılmıyorsa anonim şirkette tek pay sahibi mahkeme izniyle genel kurulu çağırabilir (TTK m.410/2). Sermayenin yüzde 10‘una sahip azlık, noter aracılığıyla çağrı ister. Yönetim kurulu 7 iş günü içinde kabul etmezse mahkeme çağrı kayyımı atar (TTK m.411 – 412). Ortak toplantıya gelmeyerek nisabı bozuyorsa ikinci toplantıda nisap aranmaz. Sürekli engelleme haklı sebeple fesih veya çıkarma sebebidir.
İçindekiler
- Engelleme Biçimine Göre Hangi Yol İzlenir?
- Kanun Metni: TTK m.410, m.411 ve m.412
- Genel Kurul Toplanmasını Engelleyen Ortak Çağrı Yapmıyorsa: Azlık Talebi ve Kayyım
- Ortak Toplantıya Gelmiyorsa: Nisap ve İkinci Toplantı
- Toplantı Yapılıyor Ama Sabote Ediliyorsa
- İhtiyati Tedbirle Genel Kurul Engellenebilir mi?
- Genel Kurul Toplanmazsa Ne Olur?
- Son Çare: Organ Eksikliği, Fesih ve Çıkarma
- Genel Kurul Çağrısı Konusunda Yargı Kararları
- Özet Tablo: Genel Kurul Toplanmasını Engelleyen Ortak
- Sıkça Sorulan Sorular
Engelleme Biçimine Göre Hangi Yol İzlenir?
Önce sorunun kaynağı belirlenmelidir. Üç tipik engelleme biçimi vardır. Her biri için kanun ayrı bir çözüm öngörür.
| Engelleme Biçimi | Tipik Görünüm | Çözüm Yolu |
|---|---|---|
| Çağrı yapılmaması | Yönetim kurulu veya müdür toplantıyı çağırmıyor | Azlık talebi, mahkeme izniyle çağrı, çağrı kayyımı |
| Toplantıya katılmama | Ortak gelmiyor, nisap oluşmuyor | İkinci toplantı, nisap şartı olmadan karar |
| Toplantıyı sabote etme | Erteleme talepleri, oy kullanmama, tutanağı imzalamama | Tutanağa şerh, ertelemenin sınırları, fesih veya çıkarma davası |
- Yüzde 5 payla ne yapılabilir? Halka açık olmayan şirkette azlık hakkı için yüzde 10 gerekir. Ancak mahkeme izniyle çağrı için tek pay sahibi yeterlidir.
- İhtiyati tedbirle genel kurul durdurulabilir mi? Hayır. Mahkemeler bu talepleri reddediyor.
- Genel kurul yapılmazsa ceza var mı? Doğrudan idari para cezası yoktur. Ancak organ eksikliği fesih sebebidir.
- Limited şirkette de aynı mı? Büyük ölçüde evet. Çağrı hükümleri kıyasen uygulanır.
Kanun Metni: TTK m.410, m.411 ve m.412
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu
Madde 409 – Toplantı zamanı
Olağan genel kurul her faaliyet dönemi sonundan itibaren üç ay içinde toplanır.
Madde 410/1 – Çağrıya yetkili organ
Genel kurul yönetim kurulu tarafından toplantıya çağrılır. Süresi dolmuş olsa bile yönetim kurulu çağrı yapabilir.
Madde 410/2 – Mahkeme izniyle çağrı
Yönetim kurulunun devamlı olarak toplanamaması, toplantı nisabının oluşmasına imkan bulunmaması veya mevcut olmaması durumlarında, mahkemenin izniyle tek bir pay sahibi genel kurulu toplantıya çağırabilir. Mahkemenin kararı kesindir.
Madde 411 – Azlığın çağrı talebi
Sermayenin en az onda birini, halka açık şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri, yönetim kurulundan gerektirici sebepleri ve gündemi belirterek genel kurulu toplantıya çağırmasını yazılı olarak isteyebilir. Talep noter aracılığıyla yapılır.
Madde 412 – Mahkemenin çağrısı
Yönetim kurulu çağrıyı kabul ettiği halde kırk beş gün içinde toplantı yapılmazsa veya talep yedi iş günü içinde olumlu yanıtlanmazsa, azlık şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine başvurur. Mahkeme toplantıya gerek görürse gündemi düzenlemek ve çağrıyı yapmak üzere bir kayyım atar. Mahkemenin kararı kesindir.
Limited şirkette: Genel kurulu müdürler çağırır. Olağan toplantı hesap döneminin bitiminden itibaren üç ay içinde yapılır. Anonim şirketin çağrıya ilişkin hükümleri limited şirkete kıyasen uygulanır (TTK m.617).
Genel Kurul Toplanmasını Engelleyen Ortak Çağrı Yapmıyorsa: Azlık Talebi ve Kayyım
Yol 1: Tek Pay Sahibinin Mahkeme İzniyle Çağrısı (m.410/2)
Yönetim kurulu yoksa, sürekli toplanamıyorsa veya nisap oluşmuyorsa her pay sahibi mahkemeye başvurabilir. Pay oranı aranmaz. Mahkeme dosya üzerinden inceleme yapar ve izin verirse pay sahibi çağrıyı kendisi yapar.
Yol 2: Azlığın Çağrı Talebi ve Çağrı Kayyımı (m.411 – 412)
Noter ihtarı gönderin
Sermayenin en az yüzde 10’unu temsil eden pay sahipleri gündemi ve gerekçeyi yazar. Talep yönetim kuruluna noter aracılığıyla iletilir.
7 iş günü bekleyin
Yönetim kurulu bu sürede olumlu yanıt vermelidir. Kabul ederse 45 gün içinde toplantı yapılmalıdır.
Mahkemeye başvurun
Yanıt gelmez, talep reddedilir veya 45 günde toplantı yapılmazsa şirket merkezindeki asliye ticaret mahkemesine başvurulur.
Kayyım atanmasını isteyin
Mahkeme çağrı kayyımı atar. Kayyım gündemi düzenler ve toplantıyı çağırır. Karar kesindir.
Toplantıyı yapın
Kayyımın çağrısıyla toplanan genel kurul olağan usulde karar alır.
| Kriter | m.410/2 Mahkeme İzni | m.411 – 412 Azlık ve Kayyım |
|---|---|---|
| Kim başvurur? | Tek pay sahibi | Yüzde 10, halka açıkta yüzde 5 |
| Ön şart | Yönetim kurulu yok, toplanamıyor veya nisap yok | Noter ihtarı ve 7 iş günü |
| Çağrıyı kim yapar? | İzin alan pay sahibi | Mahkemenin atadığı kayyım |
| Gündemi kim belirler? | Başvuran pay sahibi, mahkeme denetiminde | Kayyım |
| Mahkeme kararı | Kesin | Kesin |
| Süre | Dosya üzerinden, genellikle 1 ila 3 ay | Dosya üzerinden, genellikle 1 ila 3 ay |
Usule uymadan yapılan çağrı tehlikelidir: Yetkisiz kişinin çağrısıyla toplanan genel kurulun kararları batıldır. Yönetim kurulu çağrı yapmıyor diye ortaklar kendi başına toplantı yapamaz. Mahkeme izni veya kayyım şarttır.
Ortak Toplantıya Gelmiyorsa: Nisap ve İkinci Toplantı
Genel kurul toplanmasını engelleyen ortak çoğu zaman toplantıya gelmemeyi tercih eder. Çağrı yapılmış ama ortak gelmiyorsa sorun nisaptır. Anonim şirkette ilk toplantıda sermayenin en az dörtte birini temsil eden pay sahipleri hazır bulunmalıdır. Bu nisap sağlanamazsa ikinci toplantı yapılır. İkinci toplantıda nisap aranmaz (TTK m.418).
| Karar Türü | İlk Toplantı Nisabı | İkinci Toplantı |
|---|---|---|
| Olağan kararlar | Sermayenin en az dörtte biri | Nisap aranmaz |
| Esas sözleşme değişikliği | Sermayenin en az yarısı | Üçte biri |
| Tür değiştirme, bölünme, tasfiye gibi ağır kararlar | Sermayenin en az yüzde 75’i | Aynı nisap, ikinci toplantı kolaylığı yok |
| Limited şirket olağan kararlar | Toplantıda temsil edilen oyların salt çoğunluğu | Aynı |
| Limited şirket önemli kararlar | Oyların üçte ikisi ve sermayenin salt çoğunluğu | Aynı |
Yüzde 50 – yüzde 50 ortaklıkta gelmeyen ortak nisabı bozamaz ama çoğunluğu da bozar. Bu durumda karar alınamaz. Çözüm yolları şirket yönetiminde kilitlenme yazımızdadır.
Çağrısız Genel Kurul Neden Çözüm Değildir?
Tüm pay sahipleri hazırsa çağrısız toplantı yapılabilir (TTK m.416). Ancak bir ortak eksikse bu yol kapalıdır. Engelleyen ortak gelmeyeceği için çağrısız toplantı işe yaramaz. Usulüne uygun çağrı yapılmalıdır.
Toplantı Yapılıyor Ama Sabote Ediliyorsa
| Sabotaj Biçimi | Hukuki Değerlendirme |
|---|---|
| Sürekli erteleme talebi | Azlık finansal tabloların görüşülmesini yalnızca bir kez ve en fazla bir ay erteletebilir (m.420) |
| Tutanağı imzalamama | Toplantı başkanı ve varsa Bakanlık temsilcisinin imzası yeterlidir |
| Oy kullanmama | Çekimser oy karara engel değildir. Nisap hazır bulunanlarla hesaplanır |
| Yetkisiz kişilerin toplantıya sokulması | Alınan kararlar iptal edilebilir |
| Pay sahibinin toplantıya alınmaması | Haksız engelleme, kararın iptal sebebidir |
Usulsüz toplantılarda alınan kararlar için genel kurul kararının iptali yazımıza bakın.
Ortağınız genel kurulu kilitliyor mu? Doğru çağrı usulünü İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ile belirleyin.

İhtiyati Tedbirle Genel Kurul Engellenebilir mi?
İhtiyati Tedbirle Genel Kurul Engellenebilir mi?
Hayır. Bölge adliye mahkemeleri bu talepleri istikrarlı biçimde reddediyor. Gerekçe açıktır. Genel kurulun sonucu önceden bilinemez. Diğer pay sahiplerinin hakları zedelenir. Kanun, hukuka aykırı karar için ayrı bir yol öngörmüştür. Toplantı yapılır, karar alınır, ardından iptal davasında yürütmenin geri bırakılması istenir (TTK m.449).
Genel Kurul Toplanmazsa Ne Olur?
| Sonuç | Açıklama |
|---|---|
| Finansal tablolar onaylanamaz | Bilanço ve gelir tablosu kesinleşmez |
| Kâr dağıtılamaz | Kâr payı kararı yalnızca genel kurulca alınır |
| İbra yapılamaz | Yöneticilerin sorumluluğu askıda kalır |
| Yönetim kurulu seçilemez | Süresi dolan kurul yenisi seçilene kadar görevde kalır |
| Organ eksikliği doğar | Uzun süreli toplanamama fesih sebebidir (m.530) |
| Ortaklık güveni sarsılır | Haklı sebeple fesih ve çıkarma davalarında delil olur |
Kâr payı için kâr payı alamayan ortak ve yönetici sorumluluğu için şirket müdürünün sorumluluğu yazılarımıza bakabilirsiniz.
Son Çare: Organ Eksikliği, Fesih ve Çıkarma
| Yol | Şirket Türü | Şart | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Organ eksikliği davası (m.530) | Anonim | Genel kurul uzun süredir toplanamıyor | Mahkeme süre verir, düzelmezse fesih |
| Haklı sebeple fesih (m.531) | Anonim | Sermayenin yüzde 10’u | Fesih veya pay bedelinin ödenmesiyle çıkarma |
| Organ eksikliği (m.636/2) | Limited | Genel kurul toplanamıyor | Mahkeme süre verir, düzelmezse fesih |
| Haklı sebeple fesih (m.636/3) | Limited | Her ortak | Fesih veya alternatif çözüm |
| Çıkarma davası (m.640/3) | Limited | Şirketin talebi, haklı sebep | Engelleyen ortak çıkarılır |
| Çıkma davası (m.638/2) | Limited | Her ortak | Engellenen ortak ayrılır, ayrılma akçesi alır |
Ayrılma ve çıkarma süreçleri ortaklıktan çıkma ve limited şirket ortağının çıkarılması yazılarımızda anlatılmıştır. Çağrı usulü ve tescil işlemleri için Ticaret Bakanlığı duyuruları takip edilmelidir.
Genel Kurul Çağrısı Konusunda Yargı Kararları
Özet Tablo: Genel Kurul Toplanmasını Engelleyen Ortak
| Durum | Yol | Dayanak |
|---|---|---|
| Yönetim kurulu çağrı yapmıyor | Noter ihtarı, 7 iş günü, mahkeme ve kayyım | TTK m.411 – 412 |
| Yönetim kurulu yok veya toplanamıyor | Tek pay sahibi mahkeme izniyle çağırır | TTK m.410/2 |
| Ortak toplantıya gelmiyor | İkinci toplantı, nisap aranmaz | TTK m.418 |
| Müdür çağrı yapmıyor (limited) | Anonim şirket hükümleri kıyasen | TTK m.617 |
| Uzun süreli toplanamama | Organ eksikliği davası | TTK m.530, m.636/2 |
| Sürekli ve kasıtlı engelleme | Fesih, çıkarma veya çıkma davası | TTK m.531, m.636/3, m.640 |
Sıkça Sorulan Sorular
Finansal tablolar onaylanamaz, kâr dağıtılamaz ve yöneticiler ibra edilemez. Uzun süreli toplanamama organ eksikliği sayılır ve fesih davasına yol açabilir.
Karar kesinleşen hükümle ortadan kalkar. İptal tüm pay sahipleri için hüküm doğurur. Karara dayanan işlemler geriye dönük olarak geçersiz hale gelir.
Kanuni süre geçmiş olsa da genel kurul sonradan toplanabilir. Yönetim kurulu süresi dolsa bile çağrı yetkisini korur. Doğrudan bir idari para cezası öngörülmemiştir.
Tescile tabi kararlar üçüncü kişilere karşı hüküm doğurmaz. Yönetim kurulu seçimi ve esas sözleşme değişikliği gibi kararlar tescil edilmeden uygulanamaz.
Yüzde 10 pay sahibi noter aracılığıyla çağrı ister. 7 iş günü içinde olumlu yanıt gelmezse mahkemeden çağrı kayyımı atanması istenir.
Yönetim kurulu yoksa, sürekli toplanamıyorsa veya nisap oluşmuyorsa mahkeme izniyle çağırabilir. Pay oranı aranmaz.
İkinci toplantı yapılır. Olağan kararlar için ikinci toplantıda nisap aranmaz. Ağır nisap gerektiren kararlarda bu kolaylık yoktur.
Hayır. Mahkemeler bu talepleri reddetmektedir. Hukuka aykırı karar alınırsa iptal davasında yürütmenin geri bırakılması istenir.
Evet. Kasıtlı ve sürekli engelleme haklı sebep sayılır. Limited şirkette şirket, mahkemeden ortağın çıkarılmasını isteyebilir.
Şirket merkezindeki asliye ticaret mahkemesinde açılır. Dosya üzerinden incelenir ve genellikle 1 ila 3 ayda sonuçlanır. Karar kesindir.
Genel Kurulunuz Toplanamıyorsa Kilidi Birlikte Açalım
Mahkeme izniyle çağrı, kayyım talebi, ikinci toplantı planlaması ve fesih davası için İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ekibimizle görüşün. Diğer hukuki konularda İstanbul avukat kadromuz da hizmetinizdedir.

