Şirketler Hukuku
Şirket Ortağı Genel Kurul Toplanmasını Engellerse Ne Yapılır?

Genel kurul toplanmasını engelleyen ortak karşısında yol, engelleme biçimine göre değişir. Çağrı yapılmıyorsa anonim şirkette tek pay sahibi mahkeme izniyle genel kurulu çağırabilir (TTK m.410/2). Sermayenin yüzde 10‘una sahip azlık, noter aracılığıyla çağrı ister. Yönetim kurulu 7 iş günü içinde kabul etmezse mahkeme çağrı kayyımı atar (TTK m.411 – 412). Ortak toplantıya gelmeyerek nisabı bozuyorsa ikinci toplantıda nisap aranmaz. Sürekli engelleme haklı sebeple fesih veya çıkarma sebebidir.

Engelleme Biçimine Göre Hangi Yol İzlenir?

Önce sorunun kaynağı belirlenmelidir. Üç tipik engelleme biçimi vardır. Her biri için kanun ayrı bir çözüm öngörür.

Engelleme Biçimi Tipik Görünüm Çözüm Yolu
Çağrı yapılmaması Yönetim kurulu veya müdür toplantıyı çağırmıyor Azlık talebi, mahkeme izniyle çağrı, çağrı kayyımı
Toplantıya katılmama Ortak gelmiyor, nisap oluşmuyor İkinci toplantı, nisap şartı olmadan karar
Toplantıyı sabote etme Erteleme talepleri, oy kullanmama, tutanağı imzalamama Tutanağa şerh, ertelemenin sınırları, fesih veya çıkarma davası
  • Yüzde 5 payla ne yapılabilir? Halka açık olmayan şirkette azlık hakkı için yüzde 10 gerekir. Ancak mahkeme izniyle çağrı için tek pay sahibi yeterlidir.
  • İhtiyati tedbirle genel kurul durdurulabilir mi? Hayır. Mahkemeler bu talepleri reddediyor.
  • Genel kurul yapılmazsa ceza var mı? Doğrudan idari para cezası yoktur. Ancak organ eksikliği fesih sebebidir.
  • Limited şirkette de aynı mı? Büyük ölçüde evet. Çağrı hükümleri kıyasen uygulanır.

Kanun Metni: TTK m.410, m.411 ve m.412

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu

Genel Kurulu Toplantıya Çağırma Hükümleri (Özet)

Madde 409 – Toplantı zamanı

Olağan genel kurul her faaliyet dönemi sonundan itibaren üç ay içinde toplanır.

Madde 410/1 – Çağrıya yetkili organ

Genel kurul yönetim kurulu tarafından toplantıya çağrılır. Süresi dolmuş olsa bile yönetim kurulu çağrı yapabilir.

Madde 410/2 – Mahkeme izniyle çağrı

Yönetim kurulunun devamlı olarak toplanamaması, toplantı nisabının oluşmasına imkan bulunmaması veya mevcut olmaması durumlarında, mahkemenin izniyle tek bir pay sahibi genel kurulu toplantıya çağırabilir. Mahkemenin kararı kesindir.

Madde 411 – Azlığın çağrı talebi

Sermayenin en az onda birini, halka açık şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri, yönetim kurulundan gerektirici sebepleri ve gündemi belirterek genel kurulu toplantıya çağırmasını yazılı olarak isteyebilir. Talep noter aracılığıyla yapılır.

Madde 412 – Mahkemenin çağrısı

Yönetim kurulu çağrıyı kabul ettiği halde kırk beş gün içinde toplantı yapılmazsa veya talep yedi iş günü içinde olumlu yanıtlanmazsa, azlık şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine başvurur. Mahkeme toplantıya gerek görürse gündemi düzenlemek ve çağrıyı yapmak üzere bir kayyım atar. Mahkemenin kararı kesindir.

Limited şirkette: Genel kurulu müdürler çağırır. Olağan toplantı hesap döneminin bitiminden itibaren üç ay içinde yapılır. Anonim şirketin çağrıya ilişkin hükümleri limited şirkete kıyasen uygulanır (TTK m.617).

Genel Kurul Toplanmasını Engelleyen Ortak Çağrı Yapmıyorsa: Azlık Talebi ve Kayyım

Yol 1: Tek Pay Sahibinin Mahkeme İzniyle Çağrısı (m.410/2)

Yönetim kurulu yoksa, sürekli toplanamıyorsa veya nisap oluşmuyorsa her pay sahibi mahkemeye başvurabilir. Pay oranı aranmaz. Mahkeme dosya üzerinden inceleme yapar ve izin verirse pay sahibi çağrıyı kendisi yapar.

Yol 2: Azlığın Çağrı Talebi ve Çağrı Kayyımı (m.411 – 412)

1

Noter ihtarı gönderin

Sermayenin en az yüzde 10’unu temsil eden pay sahipleri gündemi ve gerekçeyi yazar. Talep yönetim kuruluna noter aracılığıyla iletilir.

2

7 iş günü bekleyin

Yönetim kurulu bu sürede olumlu yanıt vermelidir. Kabul ederse 45 gün içinde toplantı yapılmalıdır.

3

Mahkemeye başvurun

Yanıt gelmez, talep reddedilir veya 45 günde toplantı yapılmazsa şirket merkezindeki asliye ticaret mahkemesine başvurulur.

4

Kayyım atanmasını isteyin

Mahkeme çağrı kayyımı atar. Kayyım gündemi düzenler ve toplantıyı çağırır. Karar kesindir.

5

Toplantıyı yapın

Kayyımın çağrısıyla toplanan genel kurul olağan usulde karar alır.

Kriter m.410/2 Mahkeme İzni m.411 – 412 Azlık ve Kayyım
Kim başvurur? Tek pay sahibi Yüzde 10, halka açıkta yüzde 5
Ön şart Yönetim kurulu yok, toplanamıyor veya nisap yok Noter ihtarı ve 7 iş günü
Çağrıyı kim yapar? İzin alan pay sahibi Mahkemenin atadığı kayyım
Gündemi kim belirler? Başvuran pay sahibi, mahkeme denetiminde Kayyım
Mahkeme kararı Kesin Kesin
Süre Dosya üzerinden, genellikle 1 ila 3 ay Dosya üzerinden, genellikle 1 ila 3 ay

Usule uymadan yapılan çağrı tehlikelidir: Yetkisiz kişinin çağrısıyla toplanan genel kurulun kararları batıldır. Yönetim kurulu çağrı yapmıyor diye ortaklar kendi başına toplantı yapamaz. Mahkeme izni veya kayyım şarttır.

Ortak Toplantıya Gelmiyorsa: Nisap ve İkinci Toplantı

Genel kurul toplanmasını engelleyen ortak çoğu zaman toplantıya gelmemeyi tercih eder. Çağrı yapılmış ama ortak gelmiyorsa sorun nisaptır. Anonim şirkette ilk toplantıda sermayenin en az dörtte birini temsil eden pay sahipleri hazır bulunmalıdır. Bu nisap sağlanamazsa ikinci toplantı yapılır. İkinci toplantıda nisap aranmaz (TTK m.418).

Karar Türü İlk Toplantı Nisabı İkinci Toplantı
Olağan kararlar Sermayenin en az dörtte biri Nisap aranmaz
Esas sözleşme değişikliği Sermayenin en az yarısı Üçte biri
Tür değiştirme, bölünme, tasfiye gibi ağır kararlar Sermayenin en az yüzde 75’i Aynı nisap, ikinci toplantı kolaylığı yok
Limited şirket olağan kararlar Toplantıda temsil edilen oyların salt çoğunluğu Aynı
Limited şirket önemli kararlar Oyların üçte ikisi ve sermayenin salt çoğunluğu Aynı

Yüzde 50 – yüzde 50 ortaklıkta gelmeyen ortak nisabı bozamaz ama çoğunluğu da bozar. Bu durumda karar alınamaz. Çözüm yolları şirket yönetiminde kilitlenme yazımızdadır.

Çağrısız Genel Kurul Neden Çözüm Değildir?

Tüm pay sahipleri hazırsa çağrısız toplantı yapılabilir (TTK m.416). Ancak bir ortak eksikse bu yol kapalıdır. Engelleyen ortak gelmeyeceği için çağrısız toplantı işe yaramaz. Usulüne uygun çağrı yapılmalıdır.

Toplantı Yapılıyor Ama Sabote Ediliyorsa

Sabotaj Biçimi Hukuki Değerlendirme
Sürekli erteleme talebi Azlık finansal tabloların görüşülmesini yalnızca bir kez ve en fazla bir ay erteletebilir (m.420)
Tutanağı imzalamama Toplantı başkanı ve varsa Bakanlık temsilcisinin imzası yeterlidir
Oy kullanmama Çekimser oy karara engel değildir. Nisap hazır bulunanlarla hesaplanır
Yetkisiz kişilerin toplantıya sokulması Alınan kararlar iptal edilebilir
Pay sahibinin toplantıya alınmaması Haksız engelleme, kararın iptal sebebidir

Usulsüz toplantılarda alınan kararlar için genel kurul kararının iptali yazımıza bakın.

Ortağınız genel kurulu kilitliyor mu? Doğru çağrı usulünü İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ile belirleyin.

Çağrı Planı Alın

İhtiyati Tedbirle Genel Kurul Engellenebilir mi?

İhtiyati Tedbirle Genel Kurul Engellenebilir mi?

İhtiyati Tedbirle Genel Kurul Engellenebilir mi?

Hayır. Bölge adliye mahkemeleri bu talepleri istikrarlı biçimde reddediyor. Gerekçe açıktır. Genel kurulun sonucu önceden bilinemez. Diğer pay sahiplerinin hakları zedelenir. Kanun, hukuka aykırı karar için ayrı bir yol öngörmüştür. Toplantı yapılır, karar alınır, ardından iptal davasında yürütmenin geri bırakılması istenir (TTK m.449).

Genel Kurul Toplanmazsa Ne Olur?

Sonuç Açıklama
Finansal tablolar onaylanamaz Bilanço ve gelir tablosu kesinleşmez
Kâr dağıtılamaz Kâr payı kararı yalnızca genel kurulca alınır
İbra yapılamaz Yöneticilerin sorumluluğu askıda kalır
Yönetim kurulu seçilemez Süresi dolan kurul yenisi seçilene kadar görevde kalır
Organ eksikliği doğar Uzun süreli toplanamama fesih sebebidir (m.530)
Ortaklık güveni sarsılır Haklı sebeple fesih ve çıkarma davalarında delil olur

Kâr payı için kâr payı alamayan ortak ve yönetici sorumluluğu için şirket müdürünün sorumluluğu yazılarımıza bakabilirsiniz.

Son Çare: Organ Eksikliği, Fesih ve Çıkarma

Yol Şirket Türü Şart Sonuç
Organ eksikliği davası (m.530) Anonim Genel kurul uzun süredir toplanamıyor Mahkeme süre verir, düzelmezse fesih
Haklı sebeple fesih (m.531) Anonim Sermayenin yüzde 10’u Fesih veya pay bedelinin ödenmesiyle çıkarma
Organ eksikliği (m.636/2) Limited Genel kurul toplanamıyor Mahkeme süre verir, düzelmezse fesih
Haklı sebeple fesih (m.636/3) Limited Her ortak Fesih veya alternatif çözüm
Çıkarma davası (m.640/3) Limited Şirketin talebi, haklı sebep Engelleyen ortak çıkarılır
Çıkma davası (m.638/2) Limited Her ortak Engellenen ortak ayrılır, ayrılma akçesi alır

Ayrılma ve çıkarma süreçleri ortaklıktan çıkma ve limited şirket ortağının çıkarılması yazılarımızda anlatılmıştır. Çağrı usulü ve tescil işlemleri için Ticaret Bakanlığı duyuruları takip edilmelidir.

Genel Kurul Çağrısı Konusunda Yargı Kararları

Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2020/1052 – K. 2022/763 – 01.02.2022
Yetkisiz Kişinin Çağrısıyla Alınan Kararlar Batıldır
Yönetim kurulu dışında bir kişinin çağrısıyla yapılan genel kurulda alınan kararlar incelenmiştir. Daire, yetkisiz çağrıyla toplanan genel kurul kararlarının batıl olduğunu belirtmiştir.
Sonuç: Çağrı yetkisi olmayan ortak kendi başına toplantı yapamaz.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2016/2371 – K. 2017/1397 – 09.03.2017
Mahkeme Usulü İzlenmeden Yapılan Azlık Çağrısı Geçersizdir
Azlık, mahkemeye başvurmadan genel kurulu toplantıya çağırmıştır. Daire, kanundaki usul izlenmeden yapılan çağrıyla alınan kararları batıl saymıştır.
Sonuç: Azlık, yönetim kurulunu atlayarak doğrudan çağrı yapamaz.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2016/2596 – K. 2017/5554 – 19.10.2017
Çağrı İzni Kararı Kesindir
Mahkemenin genel kurul çağrısına izin veren kararına karşı kanun yoluna başvurulmuştur. Daire, kararın kesin olduğunu ve kesinliğin yalnızca izin konusuyla sınırlı olduğunu belirtmiştir.
Sonuç: İzin kararına itiraz edilemez. Alınan kararlar ise iptal davasına konu olabilir.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2012/13135 – K. 2014/3515 – 25.02.2014
Süresi Dolan Yönetim Kurulu Yenisi Seçilene Kadar Görevdedir
Görev süresi dolan yönetim kurulunun çağrı yetkisi tartışılmıştır. Daire, yeni kurul seçilene kadar eski kurulun görevde kaldığını ve organ yokluğunun oluşmadığını kabul etmiştir.
Sonuç: Süresi dolmuş yönetim kurulu da genel kurulu çağırabilir ve çağırmalıdır.
Yargıtay 11. Hukuk DairesiE. 2015/13226 – K. 2017/1218 – 01.03.2017
Dava Sırasında Genel Kurul Yapılırsa Dava Konusuz Kalır
Çağrı izni davası sürerken yönetim kurulu toplantıyı yapmıştır. Daire, davanın konusuz kaldığına karar vermiştir.
Sonuç: Mahkeme baskısı çoğu zaman toplantının yapılmasını sağlar.
Bölge Adliye Mahkemeleriİstanbul BAM 43. HD, E. 2026/490 – K. 2026/472 – 12.03.2026
İhtiyati Tedbirle Genel Kurul Durdurulamaz
Pay sahibi, genel kurulun yapılmasının tedbiren durdurulmasını istemiştir. Mahkeme, toplantının sonucunun önceden bilinemeyeceğini ve kanunda ayrı bir yol bulunduğunu belirterek talebi reddetmiştir.
Sonuç: Toplantı engellenmez. Hukuka aykırı karar sonradan iptal ettirilir.

Özet Tablo: Genel Kurul Toplanmasını Engelleyen Ortak

Durum Yol Dayanak
Yönetim kurulu çağrı yapmıyor Noter ihtarı, 7 iş günü, mahkeme ve kayyım TTK m.411 – 412
Yönetim kurulu yok veya toplanamıyor Tek pay sahibi mahkeme izniyle çağırır TTK m.410/2
Ortak toplantıya gelmiyor İkinci toplantı, nisap aranmaz TTK m.418
Müdür çağrı yapmıyor (limited) Anonim şirket hükümleri kıyasen TTK m.617
Uzun süreli toplanamama Organ eksikliği davası TTK m.530, m.636/2
Sürekli ve kasıtlı engelleme Fesih, çıkarma veya çıkma davası TTK m.531, m.636/3, m.640

Sıkça Sorulan Sorular

1. Genel kurul toplantısı yapılmazsa ne olur?

Finansal tablolar onaylanamaz, kâr dağıtılamaz ve yöneticiler ibra edilemez. Uzun süreli toplanamama organ eksikliği sayılır ve fesih davasına yol açabilir.

2. Genel kurul kararı iptal edilirse ne olur?

Karar kesinleşen hükümle ortadan kalkar. İptal tüm pay sahipleri için hüküm doğurur. Karara dayanan işlemler geriye dönük olarak geçersiz hale gelir.

3. Olağan genel kurul yapılmazsa ne olur?

Kanuni süre geçmiş olsa da genel kurul sonradan toplanabilir. Yönetim kurulu süresi dolsa bile çağrı yetkisini korur. Doğrudan bir idari para cezası öngörülmemiştir.

4. Genel kurul kararı tescil edilmezse ne olur?

Tescile tabi kararlar üçüncü kişilere karşı hüküm doğurmaz. Yönetim kurulu seçimi ve esas sözleşme değişikliği gibi kararlar tescil edilmeden uygulanamaz.

5. Yönetim kurulu genel kurulu toplantıya çağırmıyorsa ne yapılır?

Yüzde 10 pay sahibi noter aracılığıyla çağrı ister. 7 iş günü içinde olumlu yanıt gelmezse mahkemeden çağrı kayyımı atanması istenir.

6. Tek pay sahibi genel kurulu toplantıya çağırabilir mi?

Yönetim kurulu yoksa, sürekli toplanamıyorsa veya nisap oluşmuyorsa mahkeme izniyle çağırabilir. Pay oranı aranmaz.

7. Ortak toplantıya gelmeyerek nisabı bozuyorsa ne olur?

İkinci toplantı yapılır. Olağan kararlar için ikinci toplantıda nisap aranmaz. Ağır nisap gerektiren kararlarda bu kolaylık yoktur.

8. İhtiyati tedbirle genel kurul toplantısı durdurulabilir mi?

Hayır. Mahkemeler bu talepleri reddetmektedir. Hukuka aykırı karar alınırsa iptal davasında yürütmenin geri bırakılması istenir.

9. Genel kurulu sürekli engelleyen ortak şirketten çıkarılabilir mi?

Evet. Kasıtlı ve sürekli engelleme haklı sebep sayılır. Limited şirkette şirket, mahkemeden ortağın çıkarılmasını isteyebilir.

10. Çağrı izni davası ne kadar sürer ve hangi mahkemede açılır?

Şirket merkezindeki asliye ticaret mahkemesinde açılır. Dosya üzerinden incelenir ve genellikle 1 ila 3 ayda sonuçlanır. Karar kesindir.

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Av. Mehmet Salih Ayyıldız

Kurucu Ortak – Ticaret, Gayrimenkul ve Vergi Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2019). İstanbul Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans.

Av. Turgut Ekrem

Av. Turgut Ekrem

Kurucu Ortak – Ceza Hukuku

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2019). Marmara Üniversitesi Özel Hukuk Yüksek Lisans. AYM ve AİHM bireysel başvuruları.

Genel Kurulunuz Toplanamıyorsa Kilidi Birlikte Açalım

Mahkeme izniyle çağrı, kayyım talebi, ikinci toplantı planlaması ve fesih davası için İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ekibimizle görüşün. Diğer hukuki konularda İstanbul avukat kadromuz da hizmetinizdedir.

İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı

Ankara Avukat Ankara Çekişmeli Boşanma Avukatı Kült Avukatlık Sakarya Avukat Uzman Mütalaası İstanbul Avukat Ankara Boşanma Avukatı İzmir Ceza Avukatı Kripto Para Avukatı