Şirket Yönetiminde Kilitlenme Olursa Ne Yapılabilir?
Şirket yönetiminde kilitlenme, ortaklar veya yöneticiler arasındaki oy eşitliği ya da nisap sorunu nedeniyle şirketin karar alamaz hale gelmesidir. Çözüm üç katmanlıdır. Önce pay sahipleri sözleşmesindeki shoot-out, opsiyon ve tahkim hükümleri işletilir. Ardından kanuni yollar devreye girer. Genel kurul mahkeme izniyle toplanır, kayyım atanır veya müdürün yetkisi sınırlandırılır. Son çare haklı sebeple fesih davasıdır. Mahkeme fesih yerine bir ortağın payının gerçek değerle ödenerek çıkarılmasına da karar verebilir.
İçindekiler
- Şirket Yönetiminde Kilitlenme Nedir?
- Kanuni Çerçeve: Kilitlenmeyle İlgili TTK Hükümleri
- Birinci Katman: Sözleşmesel Kilitlenme Çözümleri
- İkinci Katman: Organ İçi ve Kanuni Çözümler
- Üçüncü Katman: Fesih, Çıkma ve Çıkarma Davaları
- İki Ortaklı Limited Şirketlerde 2026 Gelişmesi
- Kilitlenmede Adım Adım Yol Haritası
- Kilitlenmeyi Kuruluşta Önlemek
- Kilitlenme ve Haklı Sebeple Fesih Konusunda Yargı Kararları
- Özet Tablo: Şirket Yönetiminde Kilitlenme
- Sıkça Sorulan Sorular
Şirket Yönetiminde Kilitlenme Nedir?
Kilitlenme, uygulamada “deadlock” olarak da bilinir. Şirketin organları toplanamaz veya karar alamaz. Bilanço onaylanamaz, müdür değiştirilemez, kredi sözleşmesi imzalanamaz. Şirket yaşar ama yönetilemez.
| Kilitlenme Türü | Nerede Görülür? | Tipik Sebep |
|---|---|---|
| Genel kurul kilitlenmesi | Yüzde 50 – yüzde 50 ortaklıklar, iki eşit grup | Oy eşitliği, nisap boykotu, çağrı yapılmaması |
| Yönetim kurulu kilitlenmesi | Eşit üye sayılı kurullar, iki grubun eşit temsili | Oy eşitliği, toplantıya katılmama |
| Müdürler kurulu kilitlenmesi | İki müdürlü limited şirketler | Çift imza şartı, karşılıklı veto |
| Yapısal kilitlenme | Esas sözleşmede veto ve ağırlaştırılmış nisap | Azlığın veto hakkını sürekli kullanması |
- En hızlı çözüm nedir? Sözleşmede kilitlenme hükmü varsa onu işletmek.
- Sözleşmede hüküm yoksa? Kanuni yollar ve son çare fesih davası.
- Mahkeme şirketi mutlaka fesheder mi? Hayır. Önce şirketi yaşatacak çözümleri değerlendirir.
- Arabuluculuk zorunlu mu? Fesih ve çıkarma davalarında tartışmalıdır. Tazminat ve pay bedeli taleplerinde zorunludur.
Kanuni Çerçeve: Kilitlenmeyle İlgili TTK Hükümleri
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu
Madde 390/3 – Yönetim kurulunda oy eşitliği
Oylar eşit olduğu takdirde konu gelecek toplantıya bırakılır. İkinci toplantıda da eşitlik olursa söz konusu öneri reddedilmiş sayılır.
Madde 410/2 – Mahkeme izniyle çağrı
Yönetim kurulu devamlı olarak toplanamıyorsa veya nisap oluşmuyorsa tek pay sahibi mahkeme izniyle genel kurulu çağırabilir.
Madde 412 – Çağrı kayyımı
Azlığın çağrı talebi karşılanmazsa mahkeme, gündemi düzenlemek ve çağrıyı yapmak üzere kayyım atar.
Madde 530 – Organ eksikliği
Zorunlu organlardan biri yoksa veya genel kurul toplanamıyorsa mahkeme şirkete süre verir. Durum düzeltilmezse şirketin feshine karar verir. Dava süresince mahkeme gerekli önlemleri alabilir.
Madde 531 – Haklı sebeple fesih
Sermayenin en az onda birini temsil eden pay sahipleri haklı sebeple şirketin feshini isteyebilir. Mahkeme fesih yerine başka bir çözüme karar verebilir. Davacıların paylarının gerçek değeri ödenerek şirketten çıkarılmaları bu çözümlerden biridir.
Madde 624/3 – Limited şirkette müdürler kurulu
Birden fazla müdür varsa biri başkandır. Oyların eşitliği halinde başkanın oyu üstün sayılır. Şirket sözleşmesi farklı düzenleme yapabilir.
Madde 636/3 – Limited şirkette haklı sebeple fesih
Her ortak haklı sebeplerin varlığında şirketin feshini isteyebilir. Mahkeme fesih yerine davacı ortağa payının gerçek değerinin ödenip çıkarılmasına veya başka bir çözüme hükmedebilir.
Birinci Katman: Sözleşmesel Kilitlenme Çözümleri
En etkili çözüm kuruluşta yazılır. Pay sahipleri sözleşmesine konan kilitlenme hükümleri mahkemeye gitmeden sonuç verir.
| Mekanizma | Nasıl İşler? | Avantaj | Risk |
|---|---|---|---|
| Shoot-out (Teksas düellosu) | Bir taraf fiyat teklif eder. Karşı taraf o fiyattan ya satar ya satın alır | Adil fiyat, hızlı sonuç | Nakit gücü zayıf taraf dezavantajlı |
| Rus ruleti | Teklif veren tarafın fiyatı tek yönlüdür. Karşı taraf ya alır ya satar | Basit ve hızlı | Blöf riski yüksek |
| Kapalı zarf ihalesi | Her iki taraf gizli teklif verir. Yüksek teklif veren alır | Piyasa fiyatına yakın sonuç | Değerleme uyuşmazlığı |
| Put ve call opsiyonu | Belirli olayda tarafa satma veya satın alma hakkı tanınır | Önceden belirlenmiş formül | Formül güncelliğini yitirebilir |
| Drag-along ve tag-along | Çoğunluk satarken azlığı sürükler veya azlık satışa katılır | Çıkış kolaylığı | Üçüncü kişi alıcı gerektirir |
| Üçüncü kişi hakemi | Bağımsız uzman veya hakem kararı bağlayıcıdır | Tarafsız çözüm | Uzman ücreti ve süre |
| Tahkim ve arabuluculuk şartı | Uyuşmazlık mahkeme yerine tahkimde çözülür | Gizlilik ve hız | Tahkim maliyeti |
Esas sözleşmeye konabilecek önlemler: Pay gruplarının yönetim kurulunda temsili (m.360). Oyda imtiyaz (m.479). Ağırlaştırılmış nisaplar ve çift imza kuralları. Bu hükümler kilitlenmeyi önleyebilir. Yanlış kurgulanırsa kilitlenmenin kendisi olur.

Yüzde 50 Ortaklıkta Kilitlenme Çözüm Yolları
İkinci Katman: Organ İçi ve Kanuni Çözümler
Yönetim Kurulunda Oy Eşitliği
Anonim şirkette başkanın üstün oyu yoktur. Oy eşitliğinde konu bir sonraki toplantıya kalır. Orada da eşitlik olursa öneri reddedilmiş sayılır. Limited şirkette ise müdürler kurulu başkanının oyu üstündür. Sözleşme aksini öngörebilir.
Genel Kurulun Mahkeme Yoluyla Toplanması
Yönetim kurulu toplanamıyorsa tek pay sahibi mahkeme izniyle genel kurulu çağırır. Azlık, noter ihtarı ve mahkeme kararıyla çağrı kayyımı atanmasını sağlar. Ayrıntılar genel kurul toplanmasını engelleyen ortak yazımızdadır.
Yöneticinin Değiştirilmesi
| Şirket Türü | Yol | Dayanak |
|---|---|---|
| Anonim | Genel kurul yönetim kurulu üyesini her zaman görevden alabilir | TTK m.364 |
| Limited | Genel kurul müdürü her zaman azledebilir | TTK m.630/1 |
| Limited, çoğunluk yoksa | Her ortak haklı sebeple yetkinin kaldırılmasını veya sınırlandırılmasını mahkemeden ister | TTK m.630/2 |
Müdürün görevden alınması için şirket müdürü nasıl görevden alınır yazımıza bakın.
Kayyım ve İhtiyati Tedbir
| Araç | Ne Sağlar? | Dayanak |
|---|---|---|
| Çağrı kayyımı | Yalnızca genel kurulu toplantıya çağırır | TTK m.412 |
| Yönetim kayyımı | Organsız kalan şirketi geçici olarak yönetir | TMK m.427, TTK m.530 |
| İhtiyati tedbir | Banka hesabı, taşınmaz ve pay devri üzerinde koruma | HMK m.389 |
| Yetkinin sınırlandırılması | Çift imza, parasal sınır gibi geçici kısıtlar | TTK m.630/2 ve HMK m.389 |
Yüzde 50 – yüzde 50 ortaklıkta mı sıkıştınız? Çıkış seçeneklerinizi İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ile değerlendirin.
Üçüncü Katman: Fesih, Çıkma ve Çıkarma Davaları
| Yol | Şirket Türü | Kim Açar? | Mahkemenin Seçenekleri |
|---|---|---|---|
| Organ eksikliği davası | Anonim ve limited | Pay sahibi, alacaklı, Bakanlık | Süre verme, kayyım, fesih |
| Haklı sebeple fesih | Anonim | Sermayenin yüzde 10’u | Fesih, pay bedelinin ödenmesiyle çıkarma, başka çözüm |
| Haklı sebeple fesih | Limited | Her ortak | Fesih, davacının payının ödenerek çıkarılması, başka çözüm |
| Haklı sebeple çıkma | Limited | Her ortak | Çıkmaya izin ve ayrılma akçesi |
| Haklı sebeple çıkarma | Limited | Şirket | Ortağın çıkarılması ve ayrılma akçesi |
| Bölünme | Tümü | Genel kurul kararı | Şirketin iki ayrı şirkete ayrılması |
Çıkma ve çıkarma süreçleri için ortaklıktan çıkma ve limited şirket ortağının çıkarılması yazılarımıza bakın. Ayrılma akçesi payın gerçek değeri üzerinden hesaplanır.
Fesih son çaredir: Yargıtay, mahkemenin önce şirketi yaşatacak çözümleri araştırmasını ister. Fesih istemiyle açılan dava çoğunlukla bir ortağın payının ödenerek ayrılmasıyla sonuçlanır.
İki Ortaklı Limited Şirketlerde 2026 Gelişmesi
Yüzde 50 – yüzde 50 limited şirketlerde çıkarma davası için genel kurul kararı gerekiyordu. Eşit oylarla bu karar alınamıyordu. Anayasa Mahkemesi 25.12.2025 tarihli kararıyla bu şartı iki ortaklı şirketler yönünden iptal etti. Karar 17.03.2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı. Artık iki ortaklı limited şirkette haklı sebeple çıkarma davası genel kurul kararı aranmadan açılabilir.
| Senaryo | Önce | Şimdi |
|---|---|---|
| Yüzde 50 ortak diğerini çıkarmak istiyor | Genel kurul kararı alınamadığı için dava yolu kapalıydı | Dava yolu açık |
| Üç ve daha fazla ortaklı şirket | Genel kurul kararı şart | Değişmedi |
| Sözleşmedeki sebeple genel kurul kararıyla çıkarma | Nitelikli nisap aranır | Değişmedi |
Kilitlenmede Adım Adım Yol Haritası
Sözleşmeleri inceleyin
Esas sözleşme ve pay sahipleri sözleşmesinde kilitlenme, opsiyon ve tahkim hükmü var mı?
Delilleri toplayın
Çağrılar, tutanaklar, yazışmalar ve kilitlenmenin şirkete verdiği zararı gösteren belgeler.
Müzakere ve arabuluculuk deneyin
Pay alım satımı, bölünme veya ortak çıkışı için yazılı teklif sunun.
Acil koruma isteyin
Şirket varlığı tehlikedeyse ihtiyati tedbir ve kayyım talep edin.
Organ yollarını kullanın
Mahkeme izniyle genel kurul, çağrı kayyımı, yöneticinin azli.
Dava açın
Çıkma, çıkarma veya fesih davasını hedefe göre seçin. Alternatif çözüm talebini dilekçeye yazın.
Kilitlenmeyi Kuruluşta Önlemek
- Yüzde 50 – yüzde 50 yapıdan kaçının. Mümkünse yüzde 51 – yüzde 49 kurgulayın.
- Yönetim kurulunu tek sayılı üyeyle oluşturun.
- Pay sahipleri sözleşmesine shoot-out veya opsiyon hükmü koyun.
- Kilitlenme halinde bağımsız hakem öngörün.
- Çıkış değerleme yöntemini ve ödeme planını baştan yazın.
- Yılda bir sözleşmeyi gözden geçirin.
Kuruluş aşamasında sözleşme desteği için İstanbul şirket avukatı rehberimizi inceleyin. Sorunun arkasında parasal usulsüzlük varsa şirket parasını kendi hesabına aktaran ortak yazımız yol gösterir. Ticaret sicili işlemleri için Ticaret Bakanlığı sayfaları takip edilmelidir.
Kilitlenme ve Haklı Sebeple Fesih Konusunda Yargı Kararları
Özet Tablo: Şirket Yönetiminde Kilitlenme
| Katman | Araç | Dayanak |
|---|---|---|
| Sözleşmesel | Shoot-out, opsiyon, hakem, tahkim | Pay sahipleri sözleşmesi |
| Organ içi | Oy eşitliğinde erteleme ve ret | TTK m.390/3, m.624/3 |
| Kanuni | Mahkeme izniyle çağrı, çağrı kayyımı | TTK m.410/2, m.412 |
| Kanuni | Yöneticinin azli veya yetkisinin sınırlandırılması | TTK m.364, m.630 |
| Koruyucu | İhtiyati tedbir, yönetim kayyımı | HMK m.389, TMK m.427 |
| Yargısal | Çıkma, çıkarma | TTK m.638, m.640 |
| Son çare | Haklı sebeple fesih ve alternatif çözüm | TTK m.531, m.636/3 |
Sıkça Sorulan Sorular
Görev süresinin dolması, istifa ve genel kurul kararıyla azil üyeliği sona erdirir. Ölüm, iflas ve seçilme şartlarının kaybı da aynı sonucu doğurur. Süresi dolan üye yenisi seçilene kadar görevde kalır.
Şirketin üst düzeyde yönetimi ve yönetim teşkilatının belirlenmesi bu yetkilerdendir. Muhasebe ve finansal denetim düzeninin kurulması, yöneticilerin atanması ve üst gözetim de öyledir. Defterlerin tutulması, genel kurulun çağrılması ve borca batıklıkta mahkemeye bildirim de devredilemez.
İbra edilmeyen üyelere karşı sorumluluk davası açılabilir. Genel kurul ibra etmediği üyeleri yeniden seçebilir. İbra etmeme tek başına görevden alma anlamına gelmez.
İptal davası açılamaz. Bazı kararlar ise batıldır. Eşit işlem ilkesine veya pay sahiplerinin vazgeçilmez haklarına aykırı kararlar buna örnektir. Butlan tespit davasıyla ileri sürülür.
Sözleşmede kilitlenme hükmü varsa işletilir. Yoksa kanuni yollar kullanılır. Mahkeme izniyle genel kurul toplanır veya yöneticinin yetkisi sınırlandırılır. Son çare çıkma, çıkarma veya fesih davasıdır.
Genel kurulu çağırmak için azlığın başvurusuyla çağrı kayyımı atanır. Şirket organsız kalmışsa mahkeme yönetim kayyımı atayabilir. Her iki talep de asliye ticaret mahkemesine yapılır.
Anonim şirkette konu bir sonraki toplantıya bırakılır. İkinci toplantıda da eşitlik varsa öneri reddedilmiş sayılır. Limited şirkette müdürler kurulu başkanının oyu üstündür.
Anonim şirkette sermayenin en az yüzde 10’unu temsil eden pay sahipleri açabilir. Limited şirkette her ortak açabilir.
Davacı ortağın payının gerçek değerle ödenerek şirketten çıkarılmasına karar verebilir. Duruma uygun başka bir çözüm de mümkündür. Fesih son çaredir.
Bir taraf payları için fiyat teklif eder. Karşı taraf o fiyattan ya satmak ya satın almak zorundadır. Bu sözleşme hükmü kilitlenmede hızlı ve adil çıkış sağlar.
Kilitlenen Şirketiniz İçin Çıkış Planı Oluşturalım
Sözleşme incelemesi, kayyım ve tedbir başvuruları ile çıkma, çıkarma ve fesih davaları için İstanbul Şirketler Hukuku Avukatı ekibimizle görüşün. Diğer hukuki konularda İstanbul avukat kadromuz da hizmetinizdedir.

